#World_News
Published 20 October 2026

■ သိပ္ပံပညာရှင်တွေဟာ ကမ္ဘာနဲ့ အလင်းနှစ် ၆၃.၄ နှစ်လောက် ဝေးတဲ့ အာကာသထဲက ဂြိုဟ်တစ်လုံးဆီကနေ ထွက်လာတဲ့ ရေဒီယိုလှိုင်းတွေကို ပထမဆုံးအကြိမ် တိုက်ရိုက်ဖမ်းယူတွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။

■ အဲဒီဂြိုဟ်ဟာ ဂျူပီတာဂြိုဟ်ထက် ဒြပ်ထု ၁၀ ဆလောက် ပိုကြီးပြီး ကိုယ့်ဝင်ရိုးပေါ်မှာ တစ်ပတ်လည်ဖို့ ၈ နာရီကနေ ၉ နာရီလောက်ပဲ ကြာပါတယ်။

■ ဒီတစ်ခါတွေ့ရှိမှုဟာ ဘာကြောင့်ထူးခြားတာလဲ။

■ အရင်က ရေဒီယိုလှိုင်းတွေကို ဖမ်းယူရရှိခဲ့ပေမဲ့ အဲဒီလှိုင်းတွေဟာ ဂြိုဟ်ကနေ ထွက်လာတာလား၊ ဂြိုဟ်ရဲ့ မိခင်ကြယ်ကနေ ထွက်လာတာလားဆိုတာကို တိတိကျကျ ခွဲခြားဖို့ ခက်ခဲခဲ့ပါတယ်။ အခုတွေ့ရှိမှုမှာတော့ ရေဒီယိုလှိုင်းတွေဟာ ဂြိုဟ်ကိုယ်တိုင်ကနေ ထွက်လာတာဖြစ်ကြောင်း သေချာစွာသတ်မှတ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ ဂြိုဟ်သားတွေကို ရှာတွေ့ပြီလို့တော့ မထင်လိုက်ပါနဲ့။ ဒီလှိုင်းတွေဟာ ဂြိုဟ်ပေါ်မှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ Aurora လို့ခေါ်တဲ့ အလင်းတန်းဖြစ်စဉ်နဲ့ ဆက်စပ်ပြီးထွက်ပေါ်လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ သုတေသနစာတမ်းအရ အရင်ကလည်း နေအဖွဲ့အစည်းထဲက ဂြိုဟ်တွေနဲ့ အပူချိန်အလွန်နိမ့်တဲ့ ကြယ်နဲ့ဆင်တူတဲ့ ကောင်းကင်ကိုယ်ထည်တချို့မှာ Aurora ကြောင့်ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ရေဒီယိုလှိုင်းတွေကို တွေ့ရှိခဲ့ဖူးပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ နေအဖွဲ့အစည်းအပြင်ဘက်က ဂြိုဟ်တစ်လုံးဆီကနေ တိုက်ရိုက်ထွက်လာတယ်လို့ သေချာအတည်ပြုနိုင်ခဲ့တာကတော့ အခုမှ ပထမဆုံးအကြိမ်ဖြစ်ပါတယ်။

■ ဂြိုဟ်ရဲ့ လေထုနဲ့ သံလိုက်စက်ကွင်းတို့ဟာ လျှပ်စစ်ဓာတ်ဆောင် အမှုန်တွေနဲ့ အပြန်အလှန်သက်ရောက်တဲ့အခါ စွမ်းအင်တွေ ထွက်ပေါ်လာပါတယ်။ အဲဒီဖြစ်စဉ်နဲ့ ဆက်စပ်ပြီး ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ရေဒီယိုလှိုင်းတွေဟာ အာကာသကိုဖြတ်သန်းပြီး ကမ္ဘာအထိရောက်ရှိလာတာပါ။

■ သုတေသီတွေဟာ အချိန်တိုအတွင်း ထပ်ခါတလဲလဲ ပေါ်လာတဲ့ ရေဒီယိုလှိုင်းတွေ၊ စက်ဝိုင်းပုံစံ ပိုလာရိုက်ဇေးရှင်း အားကောင်းတဲ့ လှိုင်းတွေနဲ့ အဆက်မပြတ် ထွက်ပေါ်နေတဲ့ လှိုင်းတွေကို တွေ့ရှိခဲ့ကြပါတယ်။ အဲဒီလှိုင်းတွေရဲ့ ကြိမ်နှုန်းဟာ 0.85 GHz ကနေ 3.5 GHz အတွင်း ရှိပါတယ်။

■ဒီရေဒီယိုလှိုင်းတွေကို တောင်အာဖရိကနိုင်ငံမှာရှိတဲ့ MeerKAT ရေဒီယိုတယ်လီစကုပ်စနစ်ကနေ ၂၀၂၅ နဲ့ ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း လေးကြိမ်တိုင်တိုင် ဖမ်းယူရရှိခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ရေဒီယိုလှိုင်းတွေဟာ Beta Pictoris ကြယ်စနစ်ကနေ ထွက်လာတာလား။

■ Beta Pictoris ကြယ်စနစ်မှာ သိပ္ပံပညာရှင်တွေ သိရှိထားတဲ့ ဂြိုဟ်သုံးလုံး ရှိပါတယ်။ အဲဒါတွေကတော့ Beta Pictoris b၊ Beta Pictoris c နဲ့ Beta Pictoris d တို့ ဖြစ်ကြပါတယ်။

■ သုတေသီတွေဟာ အချိန်တိုအတွင်း ထပ်ခါတလဲလဲ ပေါ်လာတဲ့ ရေဒီယိုလှိုင်းတွေကို တွေ့ရှိခဲ့ပြီး၊ လှိုင်းတွေရဲ့ စက်ဝိုင်းပုံစံ ပိုလာရိုက်ဇေးရှင်း အားကောင်းမှုကလည်း Aurora နဲ့ ဆက်စပ်တဲ့ လှိုင်းတွေဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြနေပါတယ်။

■ Beta Pictoris ဟာ ကျွန်တော်တို့ နေနဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံမတူတဲ့ ကြယ်အမျိုးအစားတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီကြယ်အမျိုးအစားတွေဟာ နေထက် ပိုပူပြီး အရွယ်အစားလည်း ပိုကြီးပါတယ်။ အရင်ကတော့ Beta Pictoris ကြယ်ဟာ ရေဒီယိုလှိုင်း ထုတ်လွှတ်တဲ့ ကြယ်အဖြစ် သိရှိထားခြင်း မရှိခဲ့ပါဘူး။

■ သုတေသီတွေဟာ Quasar လို့ခေါ်တဲ့ အလွန်ဝေးကွာတဲ့ ကောင်းကင်ကိုယ်ထည်တွေကို ရည်ညွှန်းအမှတ်အဖြစ် အသုံးပြုပြီး ရေဒီယိုလှိုင်းတွေရဲ့ တည်နေရာကို တိတိကျကျ တွက်ချက်ခဲ့ကြပါတယ်။ အဲဒီနောက် လှိုင်းတွေဟာ ကြယ်ကနေမဟုတ်ဘဲ Beta Pictoris b ဂြိုဟ်ကနေ ထွက်လာတာဖြစ်ကြောင်းသတ်မှတ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။

■ သုတေသီတွေရဲ့ ပြောကြားချက်အရ ဒီတွေ့ရှိမှုဟာ နေအဖွဲ့အစည်းအပြင်ဘက်က ဂြိုဟ်တစ်လုံးရဲ့ သံလိုက်စက်ကွင်းအားကို ပထမဆုံးအကြိမ် တိုက်ရိုက်တိုင်းတာနိုင်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ရရှိလာတဲ့ ရလဒ်ဟာ ငယ်ရွယ်ပြီး ဒြပ်ထုကြီးမားတဲ့ ဂြိုဟ်တွေအတွက် သိပ္ပံပညာရှင်တွေ ခန့်မှန်းထားတဲ့ သံလိုက်စက်ကွင်းပုံစံနဲ့လည်း ကိုက်ညီနေပါတယ်။

Source-Wion

#World_News
Published 19 October 2026

■ ကုန်ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်မှုနဲ့ ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှုတွေ လျော့ကျလာတာကို ဆန္ဒထုတ်ဖော်ရာကနေ ဆိုင်တွေ လုယက်ခံရ၊ ပျက်စီးသွားပြီး လူထောင်ပေါင်းများစွာ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရတာကြောင့် နှစ်ပေါင်းများစွာအတွင်း အဆိုးရွားဆုံးဆူပူမှုတွေဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးတဲ့နောက် တနင်္ဂနွေနေ့မှာ ပြင်သစ်သမ္မတ အီမန်နူအယ်လ် မက်ခရွန်က ပြည်သူတွေကိုတည်ငြိမ်ကြဖို့မေတ္တာရပ်ခံလိုက်ပါတယ်။

■ ပါရီနဲ့ မာဆေးမြို့တို့မှာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေကို ဝင်ရောက်လုယက်ဖို့ ကြိုးပမ်းတာတွေကို ရုန်းရင်းဆန်ခတ်နှိမ်နင်းရေး ရဲတပ်ဖွဲ့ကဝင်ရောက်တားဆီးခဲ့ရပြီး ပဋိပက္ခအသစ်တွေ ထပ်မံဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။

■ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာနဲ့ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ ဆန္ဒထုတ်ဖော်မှုတွေဟာ စနေနေ့မှာ ရုန်းရင်းဆန်ခတ် အကြမ်းဖက်မှုတွေအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားခဲ့ပြီး မြို့ကြီးအသီးသီးမှာ သောင်းကျန်းသူအုပ်စုတွေက ရဲတပ်ဖွဲ့နဲ့ ထိတွေ့ကာ မြို့တော်ခန်းမကို မီးရှို့တာ၊ ဆိုင်တွေကို လုယက်ဖျက်ဆီးတာနဲ့ အဆောက်အအုံတွေကို ဆေးသုတ်ဖျက်ဆီးတာတွေ ပြုလုပ်ခဲ့ကြပါတယ်။

■ စနေနေ့ကဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ မငြိမ်မသက်မှုတွေဟာ သမ္မတ မက်ခရွန်အပေါ်ထားရှိတဲ့ နက်ရှိုင်းတဲ့ ဒေါသတွေကို အထင်းသား ပေါ်လွင်စေခဲ့ပါတယ်။

■ မက်ခရွန်ဟာ လူမှုရေးအရ မကျေနပ်မှုတွေ၊ စီးပွားရေး အားနည်းချက်တွေနဲ့ ကြွေးမြီတွေ တိုးပွားလာတဲ့ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုစာ အာဏာရယူအပြီး ၂၀၂၇ ခုနှစ်မှာ ရာထူးကနေ နုတ်ထွက်တော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ အေးချမ်းစွာ ဆန္ဒထုတ်ဖော်နေသူတွေမှာ တရားဝင် တောင်းဆိုပိုင်ခွင့်ရှိကြောင်းနဲ့ သူတို့ရဲ့ လုပ်ရပ်တွေကို မငြိမ်မသက်မှု ဖန်တီးချင်သူတွေနဲ့ ရောထွေးမပစ်သင့်ကြောင်း မက်ခရွန်က ဆိုပါတယ်။

■ လက်ယာယိမ်း နိုင်ငံရေးသမားအချို့ တောင်းဆိုသလို အရေးပေါ်အခြေအနေ ထုတ်ပြန်တာမျိုးတော့ မလုပ်ခဲ့ပေမယ့် အများပိုင်အဆောက်အအုံတွေနဲ့ ဒေသတွင်း စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေကို ကာကွယ်ဖို့ လိုအပ်ရင် ဆန္ဒထုတ်ဖော်မှုတွေကို ပိတ်ပင်တားဆီးနိုင်ရေး ဒေသဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေကို လုပ်ပိုင်ခွင့်ပေးသွားမယ်လို့ ပြောပါတယ်။

Source- Reuters

#World_Health
Published 19 October 2026

■ အိပ်ရေး လုံလုံလောက်လောက်အိပ် ရပါလျက်နဲ့ အမြဲလိုလို ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေတာဟာ စိတ်ဖိစီးမှု ဒါမဟုတ် အလုပ်များတာကြောင့် ချည်းတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ တစ်ခါတလေမှာ မေးရိုးရဲ့ ပုံစံနဲ့ တည်နေရာက အိပ်စက်ချိန် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိပြီး အိပ်နေစဉ် အသက်ရှူရပ်တာ ကိုပါ ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။

■ အိပ်ရေး လုံလုံလောက်လောက် ဝဝလင်လင် အိပ်ရပါလျက်နဲ့ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေတာဟာ မေးရိုးသေးတာ ဒါမှမဟုတ် မေးရိုးနောက်ဆုတ်နေတာကြောင့်ဖြစ်လာတဲ့ အိပ်နေစဉ် အသက်ရှူလမ်းကြောင်း ပိတ်ဆို့တာနဲ့ဆက်စပ်နေနိုင်ပါတယ်။

■ SPARSH ဆေးရုံကြီးက မျက်နှာနဲ့  ပြန်လည်ပြုပြင်ရေး ဆေးပညာဆိုင်ရာ အကြီးတန်းအကြံပေး Dr. Gunasekar Vuppalapati ရဲ့ ပြောပြချက်အရ မျက်နှာရဲ့ တည်ဆောက်ပုံက အသက်ရှူလမ်းကြောင်း ကျဉ်းသွားစေနိုင်ပြီး အိပ်နေစဉ်မှာ တစ်ရှူးတွေ ပိတ်ဆို့ကာ အသက်ရှူမှုကို ပြတ်တောက်သွားစေနိုင်တယ်လို့ဆိုပါတယ်။

■ မနက်ခင်း ခေါင်းကိုက်တာ၊ စိတ်တိုလွယ်တာနဲ့ အာရုံစူးစိုက်ရ ခက်တာတွေကတော့ အဓိက လက္ခဏာတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ရောဂါအခြေအနေရဲ့ ပြင်းထန်မှုနဲ့ မူလဖွဲ့စည်းပုံ ပြဿနာတွေအပေါ် မူတည်ပြီး CPAP ကုထုံးကနေ ခွဲစိတ်ကုသမှုအထိ အမျိုးမျိုး ကုသနိုင်ဖို့ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အထူးကုအဖွဲ့နဲ့ စစ်ဆေးကုသမှု ခံယူနိုင်ပါတယ်။ 

■ ညဘက်မှာ အိပ်ရာဝင်ချိန် ၇ နာရီ၊ ၈ နာရီလောက် ပြည့်ပြည့်ဝဝ အိပ်စက်ခဲ့ရပါလျက်နဲ့ နောက်တစ်နေ့ မနက်ရောက်တဲ့အခါ အလွန်အမင်းအိပ်ငိုက်ပြီး ပင်ပန်းနေတတ်တာကို စိတ်ဖိစီးမှုများလို့၊ အလုပ်ချိန် ကြာလို့၊ အိပ်စက်တဲ့ အလေ့အထမကောင်းလို့ ဒါမှမဟုတ် ကျန်းမာရေးနဲ့ မညီညွတ်တဲ့ လူနေမှုပုံစံကြောင့်လို့ အများစုက ထင်တတ်ကြပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ မကြာခဏ လျစ်လျူရှုခံရတဲ့ နောက်ထပ်အကြောင်းရင်းတစ်ခုကတော့ မေးရိုးနဲ့ မျက်နှာရဲ့တည်ဆောက်ပုံဖြစ်နေနိုင်ပါတယ်။

■ မေးရိုးသေးတာ ဒါမှမဟုတ် နောက်ကိုဆုတ်ဝင်နေတဲ့ မေးရိုးပုံစံရှိသူတွေမှာ ပါးစပ်ထဲက လျှာနဲ့ အခြားပျော့ပျောင်းတဲ့ တစ်ရှူးတွေအတွက် နေရာလွတ်နည်းသွားစေပါတယ်။ အိပ်စက်နေစဉ်မှာ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းအပေါ်ပိုင်းက ကြွက်သားတွေက သဘာဝအတိုင်း ပုံမှန်ပျော့ပြဲကျလာတတ်ပါတယ်။

■ တကယ်လို့ မျက်နှာတည်ဆောက်ပုံကြောင့် နေရာလွတ်က ကန့်သတ်ခံထားရပြီးသား ဖြစ်နေမယ်ဆိုရင် လျှာနဲ့ ပတ်ဝန်းကျင် တစ်ရှူးတွေက နောက်ဘက်ကို ဆုတ်သွားပြီး အသက်ရှူလမ်းကြောင်းကို ကျဉ်းသွားစေနိုင်ပါတယ်။

■ ဒါက အသက်ရှူခက်ခဲစေပြီး လူတချို့မှာ အိပ်နေစဉ် အသက်ရှူလမ်းကြောင်း ပိတ်ဆို့တဲ့ရောဂါ ဖြစ်ပွားမှုကို အားပေးသလို ဖြစ်စေပါတယ်။

■ SPARSH ဆေးရုံက အလှအပဆိုင်ရာနဲ့ ပြန်လည်ပြုပြင်ရေး ဆေးပညာဆိုင်ရာ အကြီးတန်းအကြံပေး ဒေါက်တာ ဂူနာဆီကာ ဗူပါလာပါတီရဲ့ ပြောပြချက်အရ အိပ်စက်ချိန် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းပြဿနာတွေကို စစ်ဆေးတဲ့အခါ ဦးခေါင်းနဲ့ မျက်နှာ တည်ဆောက်ပုံဟာ အလွန်အရေးကြီးတဲ့ အချက်တစ်ချက်ဖြစ်တယ်လို့ဆိုပါတယ်။

■ အိပ်နေစဉ် အသက်ရှူလမ်းကြောင်း ပိတ်ဆို့ခြင်းဆိုတာ လူတစ်ယောက် အိပ်ပျော်နေစဉ်မှာ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းအပေါ်ပိုင်း မကြာခဏ ကျဉ်းသွားတာ ဒါမဟုတ် ပိတ်ကျသွားတာကို ဆိုလိုပါတယ်။

■ ဒါက ညဘက်မှာ ပုံမှန် အသက်ရှူမှုကို အကြိမ်ကြိမ် ပြတ်တောက်သွားစေနိုင်ပါတယ်။ ကိုယ်အလေးချိန် များခြင်း၊ အသက်အရွယ်ကြီးရင့်ခြင်းနဲ့ လူနေမှုပုံစံ စတဲ့အချက်တွေက ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေနိုင်သလို မျက်နှာနဲ့မေးရိုးတည်ဆောက်ပုံကလည်း အသက်ရှူလမ်းကြောင်းရဲ့ အရွယ်အစားနဲ့ပုံစံအပေါ်သက်ရောက်မှုရှိပါတယ်။

Source- India Today

#World_Health
Published 19 October 2026

■ မုန်လာဥနီဖျော်ရည်ကို ကျန်းမာရေးနဲ့ ညီညွတ်တဲ့ ဝိတ်ကျစေမယ့် အသီးဖျော်ရည်လို့ အများစုက ထင်ထားကြတာပါ။ ဒါပေမဲ့ တကယ်တမ်းကျတော့ အမျှင်ဓာတ်လည်း မပါဘဲ သကြားဓာတ်နဲ့ ကယ်လိုရီတွေ အမြောက်အများ  ပါဝင်နေတဲ့ သောက်စရာတစ်ခု သက်သက်ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် ဒေါက်တာ ရော့စမန်းက မုန်လာဥနီကို ဖျော်သောက်တာထက် ဒီအတိုင်း အလုံးလိုက် ဝါးစားဖို့ အကြံပြုထားပါတယ်။

■ ဆိုင်တွေမှာ မုန်လာဥနီဖျော်ရည်ကို အစားအသောက်နဲ့တွဲပြီး ကျန်းမာရေးနဲ့ ညီညွတ်တဲ့ အဖျော်ယမကာအဖြစ် လူတွေ ရွေးချယ်လေ့ရှိကြပါတယ်။ အဝါရောင်တောက်တောက်နဲ့ သဘာဝအတိုင်း လတ်လတ်ဆတ်ဆတ် ညှစ်ထားတာမို့လို့ ဝိတ်ကျစေတဲ့ ပေါ့ပေါ့ပါးပါး အဖျော်ယမကာလို့ အားလုံးက ထင်မှတ်ကြတာပါ။

■ ဒါပေမဲ့ ပြဿနာက အဲဒီမှာတင် စတာပါပဲ။

■ လူအတော်များများက မုန်လာဥနီဖျော်ရည်ကို "အသီးအရွက် ပိုစားလိုက်ရတာပဲ" လို့ ထင်တတ်ကြပေမဲ့ တကယ်တော့ သဘာဝသကြားဓာတ်တွေ အများကြီးပါပြီး အမျှင်ဓာတ် လုံးဝနီးပါး မပါတဲ့ ကယ်လိုရီများတဲ့ အဖျော်ယမကာ ဖြစ်နေပါတယ်။ မုန်လာဥနီ အစိမ်းလိုက်နဲ့ ဖျော်ရည်ဟာ မူရင်းအသီး အမျိုးအစား တူပေမဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ထဲ ရောက်သွားတဲ့အခါ အာဟာရဓာတ် ပြုမူပုံခြင်း လုံးဝ မတူတော့ပါဘူး။

■ မုန်လာဥနီဖျော်ရည်ကို ဘာလို့ ဝိတ်ကျစေတယ်လို့ ထင်ကြတာလဲ။

■ အကြောင်းရင်းကတော့ ရိုးရိုးလေးပါ။ မုန်လာဥနီဟာ အသီးအရွက် ဖြစ်နေလို့ပါပဲ။ အသီးအရွက်ဆိုတာ ကယ်လိုရီနည်းတယ်၊ အမျှင်ဓာတ်ပါတယ်၊ ဝိတ်လျှော့တဲ့အခါ သင့်တော်တယ်၊ ဗိုက်ဝစေတယ်ဆိုပြီး ကျန်းမာရေးနဲ့ ညီညွတ်တဲ့ အစားအသောက် စာရင်းတိုင်းမှာ ပါလေ့ရှိပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် "မုန်လာဥနီဖျော်ရည်" ဆိုတဲ့ စကားကို ကြားလိုက်တာနဲ့ ငါတို့ ဦးနှောက်က "အသီးအရွက် ဖျော်ရည်ပဲ" ဆိုပြီး အလိုအလျောက် မှတ်ယူလိုက်တာပါ။

■ ဒါပေမဲ့ ဖျော်ရည်ဆိုတာ မူရင်း အသီးအရွက် မဟုတ်တော့ပါဘူး။ မုန်လာဥနီကို အရည်ညှစ်လိုက်တဲ့အခါ သဘာဝသကြားနဲ့ အရည်တွေက အမျှင်ဓာတ်နဲ့ သီးခြားစီ ခွဲထွက်သွားပါတယ်။

■ ဖန်ခွက်ထဲ ရောက်လာတာက ရေ၊ သကြား၊ အရောင်နဲ့ ဗီတာမင်၊ သတ္တုဓာတ် အနည်းငယ်ပဲ ပါတော့တာပါ။ အစာချေစနစ်ကို ကူညီပေးပြီး ဗိုက်ဝစေတဲ့ အဓိက အမျှင်ဓာတ်တွေကတော့ ဖျော်စက်ထဲမှာပဲ ကျန်ခဲ့ပါတယ်။

■ မုန်လာဥနီဖျော်ရည် တစ်ခွက်မှာ မုန်လာဥနီ အရေအတွက် ဘယ်လောက်တောင်ပါသလဲ။
မုန်လာဥနီဖျော်ရည် အလတ်စားတစ်ခွက်ရဖို့ မုန်လာဥနီအများကြီးသုံးရပါတယ်။ ဒါဟာ အရေးကြီးတဲ့အချက်ပါ။

■ ဘာလို့လဲဆိုတော့ ဆိုင်မှာ ထိုင်ပြီး မုန်လာဥနီ အစိမ်း ထက် ဝက်ကျော်ကို တစ်ထိုင်တည်း ဘယ်သူမှ ကုန်အောင်စားမှာမဟုတ်လို့ပါ။

■ ဒါပေမဲ့ ဖျော်ရည်အဖြစ် သောက်မယ်ဆိုရင်တော့ မိနစ်ပိုင်းအတွင်းမှာတင် ကုန်အောင် သောက်နိုင်ပါတယ်။ ဒါဟာ သဘာဝအသီးဖျော်ရည်တွေရဲ့ အကြီးမားဆုံး ပြဿနာထဲကတစ်ခုပါပဲ။ ဝါးရတာလည်း မရှိ၊ အစာအိမ်ထဲမှာ အစာရှိတယ်လို့ မခံစားရဘဲ ကယ်လိုရီ အများကြီးကို အချိန်တိုအတွင်းမှာ အလွယ်တကူ သောက်မိသွားစေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ မုန်လာဥနီဖျော်ရည်မှာ သကြားဓာတ်ဘယ်လောက်ပါသလဲ။

■ မုန်လာဥနီမှာ သဘာဝသကြားဓာတ် ပါဝင်ပြီး အစိမ်းလိုက် စားရင်တော့ ပြဿနာမရှိပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ အရည်ညှစ်လိုက်တဲ့အခါ သကြားဓာတ်တွေကပိုမိုစုစည်းသွားပါတယ်။

■ မုန်လာဥနီဖျော်ရည် ခွက်သေးတစ်ခွက်မှာ လက်ဖက်ရည်ဇွန်း ၂ ဇွန်းခွဲစာ သကြားဓာတ် ပါဝင်နိုင်ပြီး ခွက်ကြီးတစ်ခွက်ဆိုရင် လက်ဖက်ရည်ဇွန်း ၆ ဇွန်းကျော်အထိပါသွားနိုင်ပါတယ်။ ဒါဟာ ပြင်ပက ထပ်ထည့်ထားတဲ့ သကြားဖြူ မဟုတ်ပေမဲ့ ခန္ဓာကိုယ်အတွက်တော့ ကာဗွန် ဟိုက်ဒရိုက် (အရည်) တွေ အမြောက်အမြောက်ရရှိသွားတာဖြစ်ပါတယ်။

■ မုန်လာဥနီဖျော်ရည်မှာ အကျိုးကျေးဇူးရော မရှိဘူးလား။

■ အကျိုးကျေးဇူးလည်း ရှိပါတယ်။ မုန်လာဥနီဖျော်ရည်မှာ ခန္ဓာကိုယ်က ဗီတာမင် A အဖြစ် ပြောင်းလဲပေးနိုင်တဲ့ Beta-carotene ဘီတာ-ကာရိုတင်း အမြောက်အများ ပါဝင်ပါတယ်။ ဘီတာ-ကာရိုတင်းဟာ အမြင်အာရုံ၊ ကိုယ်ခံအားစနစ်၊ အရေပြားနဲ့ ဆဲလ်တွေ ပုံမှန်အလုပ်လုပ်ဖို့အတွက် အရေးပါပါတယ်။

■ မုန်လာဥနီကို ကြိတ်လိုက်တဲ့အခါ အချို့သော အာဟာရဓာတ်တွေက အာရုံစိုက်စုပ်ယူရ ပိုလွယ်ကူသွားပါတယ်။

■ ဘီတာ-ကာရိုတင်းက အဆီမှာ ပျော်ဝင်တဲ့ ဓာတ်ဖြစ်တာကြောင့် အစားအသောက်ထဲမှာ သံလွင်ဆီ ဒါမှမဟုတ် နှမ်းဖတ်နှစ် အနည်းငယ်ထည့်ပေးရင် စုပ်ယူမှုကိုပိုမိုကောင်းမွန်စေပါတယ်။

Source - The Jerusalem Post

#World_Health
Published 18 October 2026

ဒီဆေး အတည်ပြုချက်ရတာက ဆေးတစ်မျိုးတည်းအတွက်တင် မဟုတ်ဘဲ ကင်ဆာကုသတဲ့ နည်းလမ်းသစ်တစ်ခုလုံးအတွက်ပါ အောင်မြင်မှု ရသွားတာပါ။ အဆင့်မြင့်ကင်ဆာလူနာတွေဟာ ဓာတ်ကုသမှု လုပ်ရင် ပျမ်းမျှ ၆.၇ လပဲ အသက်ရှင်နိုင်ပေမဲ့ ဒီဆေးနဲ့ဆိုရင် ပျမ်းမျှ ၁၃.၂ လအထိ အသက်ရှင်နိုင်ကြပါတယ်။

အခုအခါမှာတော့ အဆုတ်ကင်ဆာနဲ့ အူမကြီးကင်ဆာလူနာတွေအတွက်ပါ ဆက်ပြီး စမ်းသပ်သွားဖို့ ရှိပါတယ်။

အမေရိကန် FDA (အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲရေးဦးစီးဌာန) က အဆင့်မြင့်ပန်ကရိယကင်ဆာ လူနာအချို့အတွက် Daraxonrasib ဆိုတဲ့ တစ်နေ့တစ်လုံးသောက်ရမယ့် ဆေးပြားကို အတည်ပြုပေးလိုက်ပါပြီ။ ဒီကုသမှုသစ်က ဘာကို ဆိုလိုတာလဲနဲ့ စမ်းသပ်မှုတွေရဲ့ ရလဒ်က ဘယ်လိုရှိလဲဆိုတာကို ဖော်ပြပေးလိုက်ပါတယ်။

ပန်ကရိယကင်ဆာ အဆင့်မြင့်နေတဲ့ လူနာတွေအတွက် ဒီကုသမှုသစ်က အသက်ရှင်ချိန်ကို ပိုတိုးပိုင်ခွင့် ပေးနိုင်ပါလိမ့်မယ်။ ဒါဟာ သိပ္ပံပညာရှင်တွေ ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ အဖြေရှာမရခဲ့တဲ့ နယ်ပယ်တစ်ခုမှာ ကြီးမားတဲ့ အောင်မြင်မှု အလှည့်အပြောင်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

အမေရိကန် FDA က အတည်ပြုလိုက်တဲ့ Daraxonrasib ဆေးပြားဟာ ကင်ဆာဖြစ်စေတဲ့ အဓိကတရားခံ RAS ပရိုတိန်းကို နှိမ်နင်းပေးဖို့ ရည်ရွယ်ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ ပထမဆုံး ပန်ကရိယကင်ဆာကုသဆေး ဖြစ်ပါတယ်။

အဓိက စမ်းသပ်မှုကြီးတစ်ခုမှာ ဒီဆေးသောက်ခဲ့ရတဲ့ လူနာတွေဟာ ဓာတ်ကုသမှု ခံယူသူတွေ ပျမ်းမျှ ၆.၇ လပဲ အသက်ရှင်ခဲ့ရတဲ့နေရာမှာ ဆေးသောက်သူတွေက ပျမ်းမျှ ၁၃.၂ လအထိ အသက်ရှင်နိုင်ခဲ့ကြပါတယ်။

ရောဂါကြောင့် အသက်သေဆုံးနိုင်ခြေ အချိုးအစား (Hazard Ratio) ကလည်း ၀.၄၀ ဝန်းကျင်လောက်သာရှိတာကြောင့် စမ်းသပ်ကာလအတွင်း အသက်သေဆုံးနိုင်ခြေ အတော်လေးနည်းပါးသွားတာကိုပြသနေပါတယ်။

Source- The Indian Express

#World_Health
Published 18 October 2026

■ ဆီးချိုရောဂါသည်တွေ အပါအဝင် လူနာအများစုဟာ လုံးဝမပျောက်ကင်းနိုင်တဲ့ နာတာရှည်ဒဏ်ရာတွေကြောင့် ဆင်းရဲဒုက္ခရောက်ကြရပြီး တစ်ခါတလေ ခြေလက်တွေပါ ဖြတ်တောက်ရတဲ့အထိ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ အခုအခါမှာတော့ ဒီအခြေအနေကို ပြောင်းလဲပေးနိုင်ဖို့ အစ္စရေးဆေးဝါးတစ်လက်က ပြင်ဆင်နေပါပြီ။ 

■ Yavne မြို့က MediWound ကုမ္ပဏီဟာ "သံဓားများစစ်ပွဲ" (Swords of Iron War) ကာလအတွင်း ဒဏ်ရာရရှိသူ ဒါဇင်နဲ့ချီကို ကုသရာမှာ ကူညီပေးခဲ့ပြီး ခွဲစိတ်မှုရှုပ်ထွေးတာတွေကို ကယ်တင်နိုင်ခဲ့ပြီးနောက်မှာတော့ ခေတ်မီဆေးပညာရဲ့ အခက်ခဲဆုံးနဲ့ စိတ်ပျက်စရာအကောင်းဆုံး ပြဿနာတစ်ခုကိုရင်ဆိုင်ဖို့အတွက် နိုင်ငံတကာအကြီးစားလေ့လာမှုအသစ်တစ်ခုကို စတင်လိုက်ပါပြီ။

■ ဒီလေ့လာမှုအသစ်ရဲ့ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအနေနဲ့ အမေရိကန်၊ ဥရောပနဲ့ အစ္စရေးနိုင်ငံတွေက ထိပ်တန်းဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ဗဟိုဌာနတွေမှာ လူနာ ၂၁၆ ယောက် ကို စုဆောင်းသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ဒီဆေးစမ်းသပ်မှုရဲ့ ရည်ရွယ်ချက်ကတော့ မူလက ပြင်းထန်တဲ့ မီးလောင်လူနာတွေကို ကုသဖို့ တီထွင်ထားတဲ့ နည်းပညာပေါ် အခြေခံထားတဲ့ EscharEx ဆေးဝါး သစ်ရဲ့ ထိရောက်မှုနဲ့ ဘေးကင်းမှုကို စစ်ဆေးဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။

■ အစ္စရေးနဲ့ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှာ ဝန်ထမ်း ၁၂၀ ခန့် ရှိတဲ့ MediWound ကုမ္ပဏီဟာ နာနတ် သီးပင်စည်ကနေ ထုတ်ယူထားတဲ့ အင်ဇိုင်းတွေကို အခြေခံထုတ်လုပ်ထားတဲ့ NexoBrid ဆေးဝါးကြောင့် မီးလောင်လူ နာကုသရေးနယ်ပယ်မှာ နာမည်ကြီးလာခဲ့ပါတယ်။

■ ဒီကုသမှုက ပတ်ဝန်းကျင်က ကျန်းမာနေတဲ့ တစ်ရှူးတွေကို မထိခိုက်စေဘဲ သေဆုံးပြီးသားနဲ့ ပျက်စီးနေတဲ့ တစ်ရှူးတွေကိုသာ ရွေးချယ်ဖယ်ရှားပေးနိုင်ပါတယ်။

■ ကုမ္ပဏီရဲ့ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ်Ofer Gonen က Walla သတင်းဌာနနဲ့ အင်တာဗျူးမှာ "အတိတ်တုန်းက ပြင်းထန်တဲ့ မီးလောင်လူ နာတွေကို ကုသရာမှာ ရှုပ်ထွေးတဲ့ ခွဲစိတ်မှုတွေ၊ မေ့ဆေးပေးရတာတွေနဲ့ တစ်ခါတလေ အရေပြားအစားထိုးကုသမှုတွေ လိုအပ်ခဲ့ပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့ရဲ့ဆေးက ပျက်စီးနေတဲ့ တစ်ရှူးတွေကိုပဲ သီးသန့်ဖယ်ရှားပေးနိုင်စွမ်း ရှိပါတယ်။ ဒါကြောင့် ပြင်းထန်တဲ့ ခွဲစိတ်ကုသမှု လိုအပ်ချက်ကို လျှော့ချပေးပြီး ပိုမိုကောင်းမွန်တဲ့ ပျောက်ကင်းသက်သာလာမှုကို ဖြစ်စေပါတယ်" လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

■ ဒီဆေးကို ၂၀၂၂ ခုနှစ်နှောင်းပိုင်းမှာ FDA က အတည်ပြုပေးခဲ့ပြီး လက်ရှိမှာ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းက နိုင်ငံပေါင်း ၄၀ ကျော်မှာ အသုံးပြုဖို့ခွင့်ပြုထားပြီးဖြစ်ပါတယ်။

Source - The Jerusalem Post