အိန္ဒိယနိုင်ငံသို့ တရားဝင်ခရီးသွားရောက်စဉ် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် DD India ရုပ်သံလိုင်းနဲ့ တွေ့ဆုံမေးမြန်းခဲ့ရာ နိုင်ငံတော်သမ္မတပြောကြားခဲ့တဲ့ အကြောင်းအရာတွေကို ကဏ္ဍအလိုက် အနှစ်ချုပ် စုစည်းဖော်ပြ ပေးလိုက်ပါတယ်-
-------------------
- ပထမလာဖို့အစီအစဉ်ကတော့ အိန္ဒိယနိုင်ငံက ဦးစီးဆောင်ရွက်မယ့် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကြောင်သတ္တဝါ ကြီးများညီလာခံအတွက် လာရင်း တရားဝင်ခရီးစဉ် လာဖို့ဖြစ်ပါတယ် ။ သို့သော်လည်း အာဖရိကနိုင်ငံမှာ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့တဲ့ အီဘိုလာရောဂါကြောင့် အစည်းအဝေးဖျက်သိမ်းလိုက်ရပေမယ့် တရားဝင်ခရီးစဉ်အဖြစ် လာ ရောက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါတယ် ။
- အိန္ဒိယနိုင်ငံဟာ မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ ချစ်ကြည်သမိုင်းကြောင်းရှည်လှတဲ့ ဆက်ဆံရေးရှိခဲ့တဲ့ နိုင်ငံဖြစ်ပြီး၊ နိုင်ငံအစိုးရနဲ့ ပြည်သူတွေကြား ဆက်ဆံမှုတွေ အများကြီးရှိပါတယ် ။
- မြန်မာနိုင်ငံဟာ ဗုဒ္ဓဘာသာအများဆုံး ကိုးကွယ်တဲ့နိုင်ငံဖြစ်တာကြောင့် ဗုဒ္ဓဂါယာကို အင်မတန်အလေးအ မြတ်ထားပြီး ဒီခရီးစဉ်မှာလည်း ဗုဒ္ဓဂါယာကို ရောက်အောင်သွားခဲ့ပါတယ် ။ ဗုဒ္ဓဂါယာသည် နှစ်နိုင်ငံ ဆက်ဆံရေးမှာ အရေးပါတဲ့နေရာတစ်ခု ဖြစ်တယ်လို့ ပြောချင်ပါတယ် ။
၂။ စီးပွားရေးနှင့် ကုန်သွယ်မှုမြှင့်တင်ရေး
- အိန္ဒိယနဲ့ ဆွေးနွေးတဲ့အထဲမှာ စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၊ ကုန်သွယ်မှုမြှင့်တင်ရေး၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံကနေ မြန်မာနိုင်ငံမှာ လာရောက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံနိုင်မယ့် အခွင့်အလမ်းတွေ ပါဝင်ပါတယ် ။
- ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ ကာကွယ်ရေး၊ ရေကြောင်းလုံခြုံရေး၊ နယ်နမိတ်၊ စိုက်ပျိုးရေးနဲ့ မွေးမြူရေးစတဲ့ ကဏ္ဍပေါင်းစုံကို နှစ်နာရီကျော်ကြာ အောင်မြင်စွာ ဆွေးနွေးနိုင်ခဲ့ပါတယ် ။
- မြန်မာနိုင်ငံဈေးကွက်တစ်ခုတည်း လူဦးရေ (၅၀) သန်းလောက်သာမကဘဲ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေနဲ့ပေါင်းရင် လူဦးရေသန်း (၂၀၀၀) နီးပါးလောက် ဈေးကွက်ရနိုင်တဲ့အကြောင်း အိန္ဒိယလုပ်ငန်းရှင်တွေကို ရှင်းပြခဲ့ ပါတယ် ။
- အိန္ဒိယနဲ့ ကုန်သွယ်မှုပမာဏကို အမေရိကန်ဒေါ်လာ (၃) ဘီလီယံကနေ (၅) ဘီလီယံအထိ တဖြည်းဖြည်း တိုးချဲ့သွားဖို့ ရည်မှန်းထားပါတယ် ။ ကုန်သွယ်မှုပမာဏတွေ မြှင့်တင်ဖို့ဆိုရင် အကျိုးအမြတ်ကို အဓိကမ ထားဘဲ အမြတ်နည်းနည်းနဲ့ များများရောင်းဖို့ ကြိုးစားရမှာဖြစ်ပါတယ် ။
၃။ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် နည်းပညာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု
- အိန္ဒိယနဲ့ ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုအမွေအနှစ်ထိန်းသိမ်းရေးနဲ့ စက်မှုပိုင်းဆိုင်ရာတွေမှာ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ဖို့ အခွင့်အလမ်းတွေ အများကြီးရှိပါတယ် ။
- မြန်မာနိုင်ငံမှာ IT မြို့တော်တစ်ခုအဖြစ် ရတနာပုံ Cyber City ကို ပြင်ဦးလွင် (မေမြို့) နားမှာ အကောင် အထည်ဖော်နေပြီး အိန္ဒိယ IT ပညာရှင်တွေနဲ့ ကုမ္ပဏီတွေ လာရောက်လုပ်ကိုင်ဖို့ အခွင့်အလမ်းတွေ အများ ကြီးရှိပါတယ် ။
၄။ ချိတ်ဆက်ရေး၊နယ်စပ်လုံခြုံရေးနှင့် မူးယစ်ဆေးဝါးပြဿနာ
- ထိုင်းနဲ့ မြန်မာလမ်းကြောင်းတော်တော်များများ ပွင့်နေပြီဖြစ်သလို၊ အိန္ဒိယရဲ့ အရှေ့မြောက်ဒေသနဲ့ ဆက် သွယ်တဲ့ လမ်းကြောင်း (ကလေး-တမူး) ကိုလည်း လုံခြုံရေးအခြေအနေကြောင့် ရပ်နားထားရပေမယ့် ပြန်ဖွင့်နိုင်ဖို့ အမြန် ဆုံးကြိုးစားနေပါတယ် ။
- လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခတွေနဲ့ မူးယစ်ဆေးဝါးပြဿနာဟာ နိုင်ငံရေးသဘောထားကွဲလွဲမှုတွေကြောင့် ဖြစ် လာတာပါ ။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း နိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်မှုတွေကြောင့် မူးယစ်ဆေးဝါးထုတ်လုပ်မှု ကြီး ထွား လာပေမယ့် ပြင်းပြင်းထန်ထန် နှိမ်နင်းအရေးယူနေပါတယ် ။
- အိန္ဒိယက ရရှိတဲ့သတင်းတွေ မျှဝေပေးမှုကြောင့် အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်စပ်မှာ မူးယစ်ဆေးဝါးပြဿနာကို အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ထိန်းချုပ်နိုင်တဲ့ အနေအထားရှိပါတယ် ။
- လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းတွေအနေနဲ့ အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်စပ်မှာ အိန္ဒိယနိုင်ငံကို နှောင့်ယှက်နေတာတွေ လည်း ရှိတဲ့အတွက် ဒါတွေကိုပါ ရှင်းလင်းဆောင်ရွက်သွားမှာဖြစ်ပါတယ် ။ တပ်ရင်းမှူးလုပ်ခဲ့တဲ့ အတွေ့ အကြုံ အရ ဒီနယ်မြေရဲ့ သွားရေးလာရေး ခက်ခဲမှုကို ကောင်းကောင်းသိရှိပြီး လုံခြုံရေးအခြေအနေ တိုး တက်အောင် ကြိုးစားနေပါတယ် ။
၅။ ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေးနှင့် လုံခြုံရေး
- မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အရေးအကြီးဆုံးက ငြိမ်းချမ်းရေးဖြစ်ပါတယ် ။ ရက်ပေါင်း (၁၀၀) အတွင်းမှာ ငြိမ်းချမ်း ရေးရအောင် ကြိုးစားမယ်၊ နောက်ငါးနှစ်အတွင်းမှာ တိုင်းပြည်ငြိမ်းချမ်းအောင် ကြိုးစားမယ်လို့ ပြောခဲ့ တာရှိပါတယ် ။
- ဆန့်ကျင်နေတဲ့အဖွဲ့တွေမှာ EAOs (တိုင်းရင်းသားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ) နဲ့ PDFs ဆိုပြီး နှစ်ပိုင်းရှိပါတယ် ။ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် ဆွေးနွေးဖိတ်ခေါ်မှုတွေ လုပ်နေပြီး၊ မဖြစ်နိုင်တာတွေကို တောင်းဆိုနေတာထက် ဖြစ်နိုင်တာတွေကို ဥပဒေနဲ့အညီ ညှိနှိုင်းဖြေရှင်းသွားရမှာပါ ။
- ပထမဦးစားပေးအနေနဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေး၊ ဒုတိယတည်ငြိမ်လုံခြုံရေးကို ဆောင်ရွက်ပြီး တစ်ပြိုင်တည်းမှာပဲ ဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းတွေကိုပါ လုပ်ဆောင်သွားမှာဖြစ်ပါတယ် ။
၆။ ရွေးကောက်ပွဲနှင့် အာဆီယံဆက်ဆံရေး
- အာဆီယံနိုင်ငံအများစုနဲ့ ဆက်ဆံရေးကောင်းမွန်ပေမယ့်၊ Consensus (သဘောတူညီချက်) မူဝါဒကြောင့် နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၊ နှစ်နိုင်ငံလောက်က တင်းမာတဲ့သဘောထားရှိနေလို့ အနည်းငယ်အခက်အခဲရှိပါတယ် ။
- သို့သော်လည်း ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလလောက်မှာ လွတ်လပ်ပြီး တရားမျှတတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲကို အောင် မြင်စွာ ကျင်းပခဲ့ပြီးဖြစ်ပါတယ် ။
- မဲပေးခွင့်ရှိသူ ၅၄.၂ ရာခိုင်နှုန်း မဲပေးခဲ့ပြီး နိုင်ငံတကာကိုယ်စားလှယ်တွေကိုပါ ခေါ်ယူပြသခဲ့ရာမှာ သူတို့ ကလည်း လက်ခံခဲ့ပါတယ် ။ အာဆီယံနိုင်ငံတွေနဲ့မိတ်ဝတ်မပြတ်ဆက်ဆံရေးလုပ်နေပြီး သမ္မတ ရွေးချယ်ခံ ရချိန်မှာလည်း ဝမ်းမြောက်ကြောင်းသဝဏ်လွှာပို့တဲ့ အာဆီယံနိုင်ငံတွေ အများကြီးရှိပါတယ် ။
၇။ နိုင်ငံတကာသို့ ပေးချင်သောသတင်းစကား
- မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံသားတွေဟာ မှန်ကန်တဲ့လမ်းကြောင်းပေါ်မှာ လျှောက်လှမ်းနေပြီဖြစ်ပါတယ် ။ ကမ္ဘာကြီးနဲ့ လက်တွဲလုပ်ဆောင်ဖို့လည်း အဆင်သင့်ရှိပါတယ် ။
- ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မြန်မာနိုင်ငံရဲ့ ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ အခြေအနေအမှန်ကို လာရောက်လေ့ လာကြည့်ရှုဖို့ ဖိတ်ခေါ်ပါတယ် ။
- နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံနဲ့ တစ်နိုင်ငံ ဒီမိုကရေစီစံနှုန်းတွေ မတူညီနိုင်ပါဘူး ။ စစ်မှန်တဲ့ ပါတီစုံဒီမိုကရေစီစနစ် ခိုင်မာ ဖို့နဲ့ ဒီမိုကရေစီနဲ့ ဖက်ဒရယ်စနစ်ကို အခြေခံတဲ့ ပြည်ထောင်စုကြီးတည်ဆောက်ဖို့ဆိုတဲ့ ရည်မှန်းချက် အတိုင်း ယိမ်းယိုင်မှုမရှိဘဲ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်သွားမှာဖြစ်ကြောင်း ကမ္ဘာကို ပြောကြားလိုပါတယ် ။
