#World_Health
Published 29 March 2026

■ ဂျီဘရာတာမှ အသက် ၆၂ နှစ်ရှိတဲ့ ကင်ဆာလူနာတစ်ဦးကို၁ ၁,၅၀၀ မိုင်ကွားဝေးတဲ့ လန်ဒန်မှ ခွဲစိတ်ဆရာဝန်ကနေ အောင်မြင်စွာ စက်ရုပ်ဖြင့်ခွဲစိတ်မှု ပြုလုပ်နိုင်ခဲ့ပြီး ဆေးပညာနယ်ပယ်မှာ ထူးခြားအောင်မြင်တဲ့ မှတ်ကျောက်တစ်ခု စိုက်ထူနိုင်ခဲ့ပါတယ်။

■ လူနာ ပေါလ်ဘက်စ်တန်ရဲ့ ဆီးကျိတ်ကို ဂျီဘရာတာ စိန့်ဘားနက်ဆေးရုံမှာ 3D ကင်မရာတပ်ဆင်ထားတဲ့ နည်းပညာမြင့် လက် ၄ ချောင်းပါစက်ရုပ်ဖြင့် ခွဲစိတ်ဖယ်ရှားခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ဒီစက်ရုပ်ကို ဟာလေလမ်း လန်ဒန်ဆေးခန်းမှ ဆီးလမ်းကြောင်းအထူးကု ပရော်ဖက်ဆာ ပရိုကာဒက်စ်ဂူ့ပ်တာက အဝေးကနေ ညွှန်ကြားခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ Microport မှထုတ်လုပ်တဲ့ Toumai Robotic System နဲ့ Presidio နည်းပညာတို့မှ ကူညီပေးတာဖြစ်ပြီး တိကျမှုမြင့်မားကာ ဆရာဝန်ညွှန်ကြားချက်နဲ့ စက်ရုပ်လုပ်ဆောင်ချက်တို့ကြား ကြာမြင့်ချိန် ၀.၀၆ စက္ကန့်သာ ရှိခဲ့ပါတယ်။

■ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ သမိုင်းမှတ်တိုင်တစ်ခုမှာ ပါဝင်ခွင့်ရတဲ့အတွက် ဘက်စ်တန်က ဂုဏ်ယူကျေးဇူးတင်နေပါတယ်။

■ ဒီမတိုင်ခင်မှာ ဘက်စ်တန်က လန်ဒန်ကို အချိန်ပေးခရီးသွားပြီး စောင့်ဆိုင်းပြီးမှ ခွဲစိတ်ဖို့ စီစဉ်ခဲ့ပေမယ့် ယခုလို အဝေးကနေ ခွဲစိတ်မှုဖြင့် ဂျီဘရာတာကနေ ဘယ်မှမသွားရဘဲ ကမ္ဘာ့အဆင့်မီကုသမှု ရရှိခဲ့ပါတယ်။

■ ဘက်စ်တန်က ဒီဆုံးဖြတ်ချက်ကို စဉ်းစားစရာတောင်မလိုဘူးလို့ ဆိုခဲ့ပြီး ဂျီဘရာတာအတွက် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အောင်မြင်မှုမှာ ရှေ့ဆောင်လမ်းပြနိုင်ခဲ့ကြောင်းကို အမွှမ်းတင်ပြောသွားခဲ့ပါတယ်။

Source: WION.

#World_Health
Published 29 March 2026

■ အမျိုးသမီးတွေမှာ ရင်သားကင်ဆာက အန္တရာယ်အများဆုံး ကင်ဆာမျိုးဖြစ်ပြီး ၂၀၂၃ အတွင်း ကမ္ဘာတဝှမ်းမှာ ရင်သားကင်ဆာ ဖြစ်ပွားသူ ၂.၃ သန်းခန့်နဲ့ အသက်ဆုံးပါးသူ ၇၆၄,၀၀၀ ဦးခန့် ရှိခဲ့ပါတယ်။

■ ဒီလိုဆန်းစစ်ချက်တွေကနေ ၁၈၅ နိုင်ငံတဝှမ်း ရင်သားကင်ဆာအကြောင်း ဘက်ပေါင်းစုံသုံးသပ်ချက်များ ရစေနိုင်ပါတယ်။

■ ဝင်ငွေမြင့်မားတဲ့ နိုင်ငံတွေမှာ အသက်ဆုံးပါးမှုနှုန်း လျော့ကျတာကို အထောက်အထားတွေ တွေ့ထားပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ တစ်ကမ္ဘာလုံး အတိုင်းအတာနဲ့ ယှဉ်ရင် ၂၀၅၀ အရောက်မှာ ရင်သားကင်ဆာ ဖြစ်ပွားသူပေါင်း ၃.၅ သန်းရှိလာမယ်လို့ ခန့်မှန်းထားပါတယ်။

■ ရင်သားကင်ဆာ ဖြစ်ပွားမှုပေါင်းရဲ့ ၇၃ ရာခိုင်နှုန်းက ဝင်ငွေမြင့်မားတဲ့ နိုင်ငံတွေကဖြစ်ပြီး ရင်သားကင်ဆာကြောင့် အသက်ဆုံးပါးမှု ၃၉ ရာခိုင်နှုန်းကတော့ ဝင်ငွေနည်းပါးတဲ့ အလယ်အလတ်ရှိတဲ့ နိုင်ငံတွေမှ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ဒီလိုကွာခြားရတာဟာ အချိန်မီ ရောဂါရှာဖွေတွေ့ရှိမှုနဲ့ အရည်အသွေးမြင့် ကုသနည်း ရရှိမှုတို့မှာ အဆင့်အတန်း ကွာခြားတာကြောင့် ဖြစ်တယ်လို့ သုံးသပ်ထားပါတယ်။

■ ဒီထဲမှာမှ တစ်ကမ္ဘာလုံး ရင်သားကင်ဆာဖြစ်ရခြင်းရဲ့ ၂၈ ရာခိုင်နှုန်းက ပြုပြင်ပြောင်းလဲလို့ရတဲ့ အကြောင်းအရာ ၆ မျိုးကြောင့် ဖြစ်နေပါတယ်။

■ (၁) အသားကြီးငါးကြီး အစားများခြင်း
■ (၂) ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းနဲ့ အငွေ့ရှူမိခြင်း
■ (၃) သွေးတွင်းသကြားဓာတ်မြင့်မားခြင်း
■ (၄) BMI မြင့်မားခြင်း
■ (၅) အယ်ကိုဟောအသောက်များခြင်း
■ (၆) ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုနည်းပါးခြင်းတို့ ပါဝင်နေပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် ကျန်းမာရေးနဲ့ ညီညွတ်စွာ နေထိုင်ခြင်းဖြင့် ဒီကင်ဆာကို ကာကွယ်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

Source: Medical News Today.

ကမ္ဘာ့အရေး မရေမရာဖြစ်နေပေမယ့် တရုတ်နဲ့ အမေရိကန်ကြား ချိတ်ဆက်ရေးလမ်းကြောင်းတွေ ချဲ့ထွင်ဖိုနဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ဆက်လုပ်သွားဖို တရုတ်စီးပွားကူးသန်းဝန်ကြီး ဝမ်ဝင်တောင်က တနင်္လာနေ့မှာ ပြုလုပ်တဲ့ အမေရိကန်-တရုတ် စီးပွားရေးကောင်စီကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ(USCBC) အစည်းအဝေးတစ်ခုမှာ ပြောသွားပါတယ်။

#World_News
Published 28 March 2026
#တရုတ်_အမေရိကန် #USCBC
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group

ကိုင်ရို/ပါရီ၊ မတ်လ ၂၈ (ရိုက်တာ) - အီရန်စစ်ပွဲစတင်ပြီးနောက်ပိုင်း သူတို့ရဲ့ ပထမဆုံးအကြိမ် တိုက်ခိုက် မှုအဖြစ် ယီမင်မှာရှိတဲ့ အီရန်လိုလားတဲ့ ဟူသီသူပုန်တွေက စနေနေ့မှာ အစ္စရေးကို ဒုံးကျည်တွေနဲ့ ပစ်ခတ် ခဲ့ပြီး တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကိုရူဘီယိုက အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု  အနေနဲ့ စစ်ဆင်ရေးတွေကို ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်အတွင်း အပြီးသတ်နိုင်မယ်လို့ မျှော်လင့်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

ဟူသီတွေရဲ့ပါဝင်ပတ်သက်မှုဟာ ပဉ္စမမြောက် သီတင်းပတ်ကို ရောက်ရှိလာပြီဖြစ်တဲ့ စစ်ပွဲကို ပိုမို ကျယ်   ပြန့်လာစေဖို့နဲ့ ကြာရှည်လာစေဖို့ အန္တရာယ်ရှိနေပါတယ်။ မျက်နှာစာအားလုံးက "ကျူးကျော်မှု" တွေ မပြီး  ဆုံးမချင်း သူတို့ရဲ့စစ်ဆင်ရေးတွေ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်သွားမယ်လို့ ဟူသီတွေက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ယီမင်ကပစ်ခတ်လိုက်တဲ့ ဒုံးကျည်တစ်စင်းကို ကြားဖြတ်ဟန့်တားနိုင်ခဲ့တယ်လို့ အစ္စရေးက ဆိုပါတယ်။

ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်မှာ အီရန်ကို အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးတို့ရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုတွေနဲ့ စတင်ခဲ့တဲ့ ဒီစစ်ပွဲဟာ အရှေ့အလယ်ပိုင်းတစ်ခွင်ကို ပျံ့နှံ့သွားခဲ့ပြီး လူထောင်ပေါင်းများစွာ သေဆုံးကာ စွမ်းအင်ထောက်ပံ့မှု  တွေကို အကြီးမားဆုံး အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေခဲ့သလို ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးကို ထိခိုက်စေပြီး ငွေကြေး  ဖောင်း  ပွလာမယ့်အရေး စိုးရိမ်မှုတွေကိုလည်း မြင့်တက်လာစေခဲ့ပါတယ်။

ဟူသီတွေဟာ ယီမင်နဲ့ အဝေးမှာရှိတဲ့ ပစ်မှတ်တွေကို တိုက်ခိုက်နိုင်စွမ်းရှိ

အီရန်နဲ့ "ခုခံရေးဝင်ရိုးတန်း (Axis of Resistance)" ကို  ဆန့်ကျင်တဲ့ အရှိန်မြှင့်တင်မှုလို့ သူတို့အမည်  ပေးထားတဲ့ လုပ်ရပ်တွေ စစ်ပွဲအတွင်း ဆက်လက်ရှိနေမယ်ဆိုရင် အရေးယူဆောင်ရွက်ဖို့ ပြင်ဆင်ထား  တယ်လို့ ဟူသီတွေက သောကြာနေ့မှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

ဒီအဖွဲ့ဟာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၇ ရက်နောက်ပိုင်း ဂါဇာက ဟားမတ်စ်တွေကို ထောက်ခံတဲ့ အနေနဲ့ လုပ်ဆောင်ခဲ့သလိုမျိုး ယီမင်နိုင်ငံနဲ့ အလွန်ဝေးကွာတဲ့ ပစ်မှတ်တွေကို တိုက်ခိုက်နိုင်စွမ်းရှိပြီး အာရေဗျကျွန်းဆွယ်နဲ့ ပင်လယ်နီတဝိုက်က ရေကြောင်းသင်္ဘောလိုင်းတွေကို နှောင့်ယှက်နိုင်စွမ်းရှိတယ်   ဆိုတာကို ပြသခဲ့ပါတယ်။

တကယ်လို့ ဟူသီတွေက ပဋိပက္ခမှာ စစ်မျက်နှာသစ်တစ်ခု ဖွင့်မယ်ဆိုရင်၊ ထင်ရှားတဲ့ ပစ်မှတ်တစ်ခုက ယီမင်ကမ်းလွန်က ဘက်အယ်-မန်ဒက် (Bab al-Mandab) ရေလက်ကြားပဲ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။ အီရန်က အရေးပါတဲ့ ဟော်မုဇ် (Hormuz) ရေလက်ကြားကို ထိရောက်စွာ ပိတ်ဆို့လိုက်ပြီးနောက် ဒါဟာ စူးအက်  တူးမြောင်းဆီကို ပင်လယ်ရေကြောင်းသွားလာမှုကို ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ အဓိက သင်္ဘောသွားလာရေး အချက်အချာနေရာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဟူသီတွေရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုမတိုင်မီ သောကြာနေ့က ပြောကြားရာမှာ ရူဘီယိုက အမေရိကန်အစိုးရဟာ "သတ်မှတ်ချိန်အတိုင်း ဒါမှမဟုတ် သတ်မှတ်ချိန်ထက်စောပြီး" လုပ်ဆောင်နေပြီး စစ်ဆင်ရေးတွေကို "လနဲ့မချီစေဘဲ ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်အတွင်း" အပြီးသတ်ဖို့ မျှော်လင့်ထားတယ်လို့ ပြောကြားခဲ့ပါ  တယ်။

ကမ္ဘာ့ရေနံနဲ့ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ထောက်ပံ့မှုရဲ့ ငါးပုံတစ်ပုံ ဖြတ်သန်းသွားလာရာ လမ်းကြောင်းဖြစ်တဲ့ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကတဆင့် ကုန်သွယ်မှုပြုခြင်းအားဖြင့် အကျိုးအမြတ်ရရှိနေတဲ့ ဥရောပနဲ့ အာရှ  နိုင်ငံတွေအနေနဲ့ လွတ်လပ်စွာ ဖြတ်သန်းသွားလာခွင့်ရရှိရေး ကြိုးပမ်းမှုတွေမှာ ပါဝင်ကူညီ  သင့်တယ်လို့ ပြင်သစ်နိုင်ငံက Group of Seven (ဂျီ-၇) မိတ်ဖက်တွေကိုလည်း ရူဘီယိုက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

စစ်ပွဲဟာ အမေရိကန်နှင့် ဘေးဖယ်နေခဲ့ကြတဲ့ သူ့ရဲ့ အစဉ်အလာမဟာမိတ်တွေအကြား သပ်လျှိုခွဲခြား  သလို ဖြစ်စေခဲ့ပါတယ်။ ဒီလို ထောက်ခံမှုအားနည်းတာဟာ အနောက်အုပ်စုရဲ့ အရေးအကြီးဆုံး မဟာ  မိတ်အဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ နေတိုး (NATO) အတွက် သက်ရောက်မှုတွေရှိတယ်လို့ သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

"ကျွန်တော်တို့က သူတို့အတွက် အမြဲတမ်းရှိနေပေးမှာပါ။ ဒါပေမဲ့ အခု သူတို့ရဲ့ လုပ်ရပ်တွေအရဆိုရင် ကျွန်တော်တို့ ရှိနေပေးစရာ မလိုတော့ဘူးလို့ ထင်ပါတယ်။ ဟုတ်တယ်မလား" လို့ ထရမ့်က သောကြာ နေ့မှာ မိုင်ယာမီက ကျင်းပတဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဖိုရမ်တစ်ခုမှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ "သူတို့က ကျွန်တော်တို့  အတွက် မရှိပေးရင် ကျွန်တော်တို့ကရော သူတို့အတွက် ဘာလို့ ရှိနေပေးရမှာလဲ၊ သူတို့က ကျွန်တော်တို့    အတွက် ရှိမနေပေးခဲ့ပါဘူး”လို့ထရမ့်ကပြောပါတယ်။

အမေရိကန်က ကာလကြာရှည်စွာ ဦးဆောင်လာခဲ့တဲ့ မြောက်အတ္တလန္တိတ်စာချုပ်အဖွဲ့ (NATO) ရဲ့ အခြေခံပဋိညာဉ်စာတမ်းမှာ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးကို တိုက်ခိုက်ခြင်းဟာ အားလုံးကို တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြစ်တယ်လို့ ဖော်ပြထားပြီး အချင်းချင်း ပံ့ပိုးကူညီဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ ပြဋ္ဌာန်းထားပါတယ်။

အမေရိကန်အနေနဲ့ မြေပြင်တပ်ဖွဲ့တွေ မပါဝင်ဘဲ သူ့ရဲ့ရည်မှန်းချက်တွေကို ရရှိနိုင်တယ်လို့ ရူဘီယိုက ပြောကြားခဲ့ပေမဲ့၊ တကယ်လို့များ အရေးပေါ်အခြေအနေတွေ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ရင်၊ သမ္မတအနေနဲ့ ချိန်ညှိ တုံ့ပြန်နိုင်ဖို့အတွက် အမြင့်ဆုံး အခွင့်အရေးနဲ့ ရွေးချယ်စရာလမ်းကြောင်းတွေ အများဆုံးရှိနေစေဖို့  ဒေ   သတွင်းကို တပ်ဖွဲ့အချို့ စေလွှတ်နေတယ်လို့ သူက ဝန်ခံခဲ့ပါတယ်။

အမေရိကန်အစိုးရဟာ မရိန်းတပ်သား ထောင်ပေါင်းများစွာပါဝင်တဲ့ တပ်ဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့ကို ဒေသတွင်းကို စေ  လွှတ်ခဲ့ပြီး ပထမတစ်ဖွဲ့က လာမယ့်ရက်ပိုင်းအတွင်း ကြီးမားတဲ့ ကမ်းတက်  တိုက်ခိုက်ရေးသင်္ဘောကြီးနဲ့ ရောက်ရှိလာမှာဖြစ်ပါတယ်။ ပင်တဂွန်စစ်ဌာနချုပ်ကလည်း ထိပ်တန်းလေထီးစစ်သည် ထောင်ပေါင်းများ   စွာကို တပ်ဖြန့်ချထားမယ်လို့ မျှော်လင့်ရပါတယ်။

ဒီလို တပ်ချထားမှုတွေကြောင့် စစ်ပွဲဟာ ကြာရှည်တဲ့ မြေပြင်တိုက်ပွဲအဖြစ်ကို ပြောင်းလဲသွားနိုင်တယ်   ဆိုတဲ့ စိုးရိမ်မှုတွေ မြင့်တက်လာစေခဲ့ပါတယ်။

ထရမ့်က စေ့စပ်ညှိနှိုင်းမှုတွေအကြောင်း ပြောဆိုနေစဉ်မှာပဲ တိုက်ခိုက်မှုတွေ ပိုမိုလုပ်ဆောင်လာ

ပဋိပက္ခ ပိုမိုကြာရှည်လာမယ်လို့ စိုးရိမ်မှုတွေကြောင့် သောကြာနေ့မှာ စတော့ဈေးကွက်တွေ သိသိသာ  သာ ထိုးကျသွားခဲ့ပြီး Brent ရေနံစိမ်းဈေးနှုန်းက ၁၁၂ ဒေါ်လာအထက်ကို ရောက်ရှိသွားကာ စစ်ပွဲ   စတင်  ချိန်ကစပြီး ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် မြင့်တက်လာခဲ့ပါတယ်။

လောင်စာဆီဈေးနှုန်း မြင့်တက်လာမှုကြောင့် နိုင်ငံရေးအရ ထရမ့်အထိနာနိုင်တဲ့ အမေရိကန်  ပြည် ထောင်စုရဲ့ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်က ဒီဇယ်ဆီဈေးနှုန်းဟာ တစ်ဂါလံကို ၇.၁၇ ဒေါ်လာအထိ စံချိန် တင် ပျမ်းမျှအမြင့်ဆုံးကို ရောက်ရှိခဲ့တယ်လို့ American Automobile Association (အမေရိကန် မော်  တော်ကားအသင်း) က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

ထရမ့်ဟာ လူကြိုက်မများတဲ့ စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ဖို့ စိတ်အားထက်သန်နေပုံရပြီး ပဋိပက္ခကို သံတမန်  ရေး အရ အဆုံးသတ်နိုင်ဖို့ ရည်ရွယ်ကာ အီရန်နဲ့ အကျိုးရှိတဲ့ စေ့စပ်ညှိနှိုင်းမှုတွေလို့ သူကဆိုတဲ့ အရာတွေ  ကို ဒီသီတင်းပတ်အတွင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

ဝါရှင်တန်နဲ့ အဲဒီလို စေ့စပ်ညှိနှိုင်းမှုတွေ မရှိခဲ့ဘူးလို့ တီဟီရန်က ထပ်တလဲလဲ အခိုင်အမာ ပြောဆိုနေ ပေမဲ့၊ ပါကစ္စတန်၊ အီဂျစ်နဲ့ တူရကီတို့က စစ်ပွဲဖြစ်ပွားနေတဲ့ နှစ်ဖက်အကြား သတင်းစကားတွေ လက်ဆင့် ကမ်း ပေးပို့နေပါတယ်။

နောက်ကွယ်က ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုတွေကို သိရှိသူ နှစ်ဦးကတော့ မကြာခင်အချိန်အတွင်း တိုက်ရိုက်  ဆွေးနွေးမှုတွေ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ခြေအပေါ် သံသယရှိတယ်လို့ ပြောကြပါတယ်။

ကြာသပတေးနေ့မှာ ထရမ့်က အီရန်အနေနဲ့ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပြန်ဖွင့်ဖို့၊ မဖွင့်ရင် လျှပ်စစ်  ဓါတ်အားပေးစက်ရုံတွေနဲ့ အခြားစွမ်းအင် အခြေခံအဆောက်အအုံတွေကို တိုက်ခိုက်မှုတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်ရ ဖို့အတွက် နောက်ဆုံးသတ်မှတ်ရက်ကို ၁၀ ရက် ထပ်မံတိုးပေးခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီတိုက်ခိုက်မှုတွေကို ဆိုင်းငံ့  ထားစဉ်မှာ အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးတို့က အီရန်ကို ဆက်လက် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်နေခဲ့ပါတယ်။

အီရန်ဟာ ညတွင်းချင်း အစ္စရေးကို ဒုံးကျည်တွေ အလုံးအရင်းနဲ့ ပစ်လွှတ်ခဲ့လို့ လူတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ ကလက်စတာ ခဲယမ်းတွေနဲ့ ကြားဖြတ်ဟန့်တားခံရတဲ့ ဒုံးကျည်အပျက်အစီးတွေကြောင့် တဲလ်အဗစ် (Tel Aviv) ဒေသအတွင်း ထိခိုက်မှုတွေ အများကြီး ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပါတယ်။

ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံက လေတပ်စခန်းတစ်ခုကို အီရန်က တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာမှာ အမေရိကန် စစ်မှုထမ်း ၁၂ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး နှစ်ဦးကတော့ ပြင်းထန်တယ်လို့ အမေရိကန် အရာရှိတစ်ဦးက သောကြာနေ့မှာ ရိုက်တာ  သတင်းဌာနကို ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအချိန် ပင်လယ်ကွေ့တစ်ဝိုက်မှာ ဒရုန်းတွေ၊ ဒုံးကျည်တွေနဲ့ ဆက်လက်တိုက်ခိုက်မှုတွေ ရှိနေခဲ့ပါတယ်။

အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု (ယူအေအီး) နဲ့ ဘာရိန်းနိုင်ငံတို့က စနေနေ့အစောပိုင်းမှာ ဒုံးကျည်နဲ့ တိုက်ခိုက်ခံရမှုတွေကို သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး၊ ပင်လယ်ကွေ့ရဲ့ အဓိက ရေနက်ကွန်တိန်နာ  ဆိပ်ကမ်း  တွေထဲက တစ်ခုဖြစ်တဲ့ အဘူဒါဘီက ခါလီဖာဆိပ်ကမ်း (Khalifa Port) အနီးမှာ ဒုံးကျည်တစ်စင်းကို ကြားဖြတ်ပစ်ချပြီးနောက် လူငါးဦး ဒဏ်ရာရကာ မီးလောင်ကျွမ်းမှုတွေ ဖြစ်ပွားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

အီရန်နိုင်ငံ အနောက်မြောက်ပိုင်း ဇန်ဂျန် (Zanjan) မြို့က လူနေအိမ်ယာတစ်ခုကို အမေရိကန်-အစ္စရေး ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီးနောက် လူအနည်းဆုံး ငါးဦးသေဆုံးပြီး ခုနစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့တယ်လို့ အီရန်  မီဒီယာတွေက စနေနေ့အစောပိုင်းမှာ သတင်းဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ တီဟီရန်မြို့က အီရန်သိပ္ပံနဲ့ နည်းပညာ  တက္ကသိုလ် (Iran University of Science and Technology) လည်း တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရတယ်လို့ မီဒီယာ   တွေက ဖော်ပြပါတယ်။

(သတင်းရင်းမြစ် - ရိုက်တာ)

#World_Health
Published 28 March 2026

■ ဗီဇပြောင်းလဲမှုမြင့်မားတဲ့ SARS-CoV-2 BA.3.2 မျိုးဗီဇကွဲကို နိုင်ငံပေါင်း အနည်းဆုံး ၂၃ နိုင်ငံမှာ တွေ့ရှိထားပါတယ်။

■ အမေရိကန်ခရီးသွား ၄ ယောက်နဲ့ လူနာ ၅ ဦးထံမှ နှာခေါင်းတို့ဖတ်စတို့ကနေ တွေ့ရှိခဲ့ကာ ပြည်နယ်ပေါင်း ၂၅ ခုမှ ရေဆိုးစောင့်ကြည့်နမူနာ ၁၃၂ မျိုး၊ လေယာဉ်ရေဆိုးနမူနာ ၃ မျိုးတို့မှ ရယူခဲ့ကြပါတယ်။

■ ၂၀၂၄ နိုဝင်ဘာလက တောင်အာဖရိကမှ အသက်ရှူလမ်းကြောင်း နမူနာတစ်ခုမှာ ပထမဆုံးတွေ့ရှိခဲ့တာဖြစ်ပြီး စပိုက်ခ်ပရိုတိန်း မျိုးဗီဇဖွဲ့စည်းပုံထဲမှာ အစားထိုး ပယ်ဖျက်မှုပေါင်း ၇၀ မှ ၇၅ ခုခန့် ရှိပြီး JN.1 မျိုးဗီဇကွဲဆက်စပ်ကာ LP.8.1 မျိုးဆက်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။

■ BA.3.2 က SARS-CoV-2 မျိုးနွယ်အသစ်ဖြစ်ပြီး JN.1 မျိုးနွယ်တွေကနေ ကွဲပြားသွားကာ ၂၀၂၄ ဇန်နဝါရီတည်းက အမေရိကန်မှာ ပျံ့ပွားနေခဲ့တယ်လို့ ရောဂါထိန်းချုပ်ကာကွယ်ရေးစင်တာ (CDC)သုတေသီတွေက ဖော်ပြထားပါတယ်။

■ ၂၀၂၅ ဇွန် ၂၇ ရက်မှာတော့ အမေရိကန်မှာ ပထမဆုံးတွေ့ရှိမှုကို နယ်သာလန်ကနေ ပြန်လာတဲ့ လူတစ်ယောက်မှာ တွေ့ခဲ့ပါတယ်။

■ ၂၀၂၅ နိုဝင်ဘာမှ ၂၀၂၆ ဇန်နဝါရီအထိ BA.3.2 တွေ့ရှိမှုတွေက ဒိန်းမတ်၊ ဂျာမနီ၊ နယ်သာလန်တို့မှာ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက် မြင့်တက်လာပါတယ်။

■ နိုင်ငံအများအပြားမှာ မျိုးဗီဇရှာဖွေမှုတွေနဲ့ စောင့်ကြည့်ရေးစွမ်းရည်တွေ အကန့်အသတ်နဲ့ ဖြစ်နေတာကြောင့် တကယ်တမ်း ရောဂါပျံ့နှံ့မှုကို သိပ်ပြီး မဖော်ပြနိုင်ပါဘူး။

■ စပိုက်ခ်ပရိုတိန်းထဲက BA.3.2 ဗီဇပြောင်းလဲခြင်းတွေက ကာကွယ်ဆေးတွေကရတဲ့ ကာကွယ်မှုကို လျှော့ချနိုင်တာကြောင့် SARS-CoV-2ဆင့်ကဲပြောင်းလဲမှုတွေကို စောင့်ကြည့်သွားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

Source: CIDRAP

#World_Health
Published 28 March 2026

■ ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ကော်လာဂျင်ပရိုတိန်းမော်လီကျူးတွေဟာ အရေပြား၊ အရိုး၊ ကြွက်သား၊ အရွတ်၊ အရိုးနုတို့ရဲ့ ကြံ့ခိုင်ကျန်းမာမှုကို ကူညီပေးကာ တွယ်ဆက်တစ်ရှူးတွေကိုလည်း ထောက်ပံ့ပေးပါတယ်။

■ အရေပြားအထူးကု ဂျူရှာဘာရှာဆာရင်က ကော်လာဂျင်မြှင့်တင်ပေးနိုင်မယ့် အစားအစာတွေကို ဖော်ပြသွားပါတယ်။

■ အကောင်းဆုံးအရာတွေကတော့..
အချဉ်သီးများ - ဗိုက်တာမင်(စီ)က လူ့အရေပြားထဲက ကော်လာဂျင်ကို တိုက်ရိုက်မြှင့်တင်ပေးပါတယ်။

■ အရိုးပြုတ်ရည် - ကော်လာဂျင်တိုးစေတဲ့ အမိုင်နိုအက်ဆစ်တွေ အလွန်ကြွယ်ဝပါတယ်။
ကြက်သား - ကော်လာဂျင်တည်ဆောက်ဖို့ လိုအပ်တဲ့ အမိုင်နိုအက်ဆစ်တွေဖြစ်တဲ့ ဂလိုင်စင်းနဲ့ ပရိုလင်းတို့ ဖြည့်စွမ်းပေးနိုင်ပါတယ်။

■ ကော်လာဂျင်အသင့်အတင့် ပေးစွမ်းနိုင်တဲ့ အစားအစာတွေကတော့..
ဘယ်ရီသီးများ - ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်းများ ကြွယ်ဝကာ အရေပြားထဲက ကော်လာဂျင်ဖြိုခွဲမှုကို နှေးစေပါတယ်။

■ ဥများ - ကော်လာဂျင်ဖြစ်တည်ဖို့ လိုအပ်တဲ့ ပရိုလင်းနဲ့ ဂလိုင်စင်းတို့ ပါဝင်ပါတယ်။

■ အစိမ်းရင့်ရောင်ဟင်းရွက်များ - သူတို့မှာပါဝင်တဲ့ ဗိုက်တာမင်-စီနဲ့ ကယ်ရိုတီနွိုက်တို့က ကော်လာဂျင်ဖွဲ့စည်းမှုကို ထောက်ပံ့ပေးပါတယ်။

■ ငါး - ကော်လာဂျင်ပပ်တိုက်နဲ့ အမိုင်နိုအက်ဆစ်တို့ ဖြည့်စွမ်းပေးတာကြောင့် အရေပြားအတွက် အကျိုးပြုစေပါတယ်။

■ ပဲစေ့များ - ကော်လာဂျင်ထုတ်လုပ်ခြင်းနဲ့ အရေပြားပြုပြင်ခြင်းတို့အတွက် လိုအပ်တဲ့ အမိုင်နိုအက်ဆစ်တွေကို ထောက်ပံ့ပေးပါတယ်။

■ အနည်းငယ်သာ ထောက်ပံ့နိုင်တဲ့ စားစရာတွေထဲမှာတော့ အခွံမာသီးများ၊ ခရမ်းချဉ်သီးများ၊ ဝိုင်နီတို့ ပါဝင်ပါတယ်။

Source: NDTV.