ဂျပန်နိုင်ငံမှာ  အောက်တိုဘာလအတွင်း စားသောက်ကုန်နဲ့ အဖျော်ယမကာ အမျိုးပေါင်း ၃,၁၅၃  ဈေးတက်ဖို့ရှိနေပါတယ်။ ထုတ်ပိုးမှုကုန်ကျစရိတ်တွေ မြင့်တက်လာတာနဲ့ ဂျပန်ယန်းငွေတန်ဖိုးကျဆင်းနေတာတွေကြောင့် ကုမ္ပဏီတွေကတိုးလာတဲ့စရိတ်တွေကို စားသုံးသူတွေဆီ ထပ်ဆင့်လွှဲပြောင်းလိုက်ရတာဖြစ်တယ်လို့ သုတေသနကုမ္ပဏီတစ်ခုရဲ့ စာရင်းအင်းတွေအရ သိရပါတယ်။

#World_News
#ဂျပန်
Published 19 October 2026
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group

#World_News
Published 20 October 2026

■ အမေရိကန်နိုင်ငံတစ်ဝန်းမှာ နိုဝင်ဘာ ၃ ရက် ကျင်းပမယ့် ၂၀၂၆ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ကြိုတင်မဲပေးမှုတွေ တဖြည်းဖြည်းအရှိန်မြင့်လာနေပါတယ်။

■ ဒီနှစ်မှာ မဲဆန္ဒရှင် သန်း ၁၀၀ ကျော် မဲပေးဖို့ မျှော်မှန်းထားကြပြီး အောက်တိုဘာ ၁၂ ရက်အထိ နိုင်ငံရေးကြော်ငြာတွေအတွက် အသုံးပြုထားတဲ့ ငွေပမာဏဟာ ဒေါ်လာ ၃.၈ ဘီလီယံအထိ ရှိလာပါတယ်။

■ အမေရိကန်နိုင်ငံတစ်ဝန်းမှာ ၂၀၂၆ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲအတွက် ကြိုတင်မဲပေးမှုတွေ စတင်နေပြီဖြစ်ပါတယ်။

■ နိုဝင်ဘာ ၃ ရက်မှာ ကျင်းပမယ့် ဒီရွေးကောက်ပွဲမှာ အောက်လွှတ်တော်နဲ့ အထက်လွှတ်တော်အမတ်တွေကို ရွေးချယ်ကြမှာဖြစ်သလို ပြည်နယ်အချို့မှာလည်း ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေကို ရွေးကောက်တင်မြှောက်ကြမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲဆိုတာ သမ္မတတစ်ဦးရဲ့ လေးနှစ်သက်တမ်းအလယ်မှာ ကျင်းပတဲ့ ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်ပါတယ်။ ဒီရွေးကောက်ပွဲရလဒ်တွေက အမေရိကန်ကွန်ဂရက်မှာ ဘယ်ပါတီက အင်အားပိုများမလဲဆိုတာကို သိသိသာသာ သက်ရောက်စေနိုင်ပါတယ်။

■ ၂၀၂၂ ခုနှစ် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲမှာ မဲပေးခဲ့ကြတဲ့ အရေအတွက်ကို အခြေခံပြီး ခန့်မှန်းထားရာမှာ ဒီနှစ် မဲဆန္ဒရှင် သန်း ၁၀၀ ကျော် မဲပေးနိုင်တယ်လို့ မျှော်လင့်ထားကြပါတယ်။

■ ဒီနှစ်ရွေးကောက်ပွဲမှာ နိုင်ငံရေးမဲဆွယ်စည်းရုံးရေး အသုံးစရိတ်တွေလည်း စံချိန်တင် မြင့်တက်လာပါတယ်။ နိုင်ငံရေးကြော်ငြာအသုံးစရိတ်တွေကို စောင့်ကြည့်လေ့လာတဲ့ AdImpact ရဲ့ အချက်အလက်တွေအရ အောက်တိုဘာ ၁၂ ရက်အထိ ကြော်ငြာအသုံးစရိတ်ဟာ ဒေါ်လာ ၃.၈ ဘီလီယံအထိ ရှိလာခဲ့ပါတယ်။

■ အထူးသဖြင့် အနိုင်အရှုံး မသေချာသေးတဲ့ အထက်လွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲတွေရှိတဲ့ တက္ကဆက်၊ အိုဟိုင်းယိုးနဲ့ မစ်ရှီဂန်ပြည်နယ်တွေမှာ ကြော်ငြာအသုံးစရိတ် အများအပြား သုံးစွဲထားကြပါတယ်။

Source-Wion

#World_Health
Published 20 October 2026

■ သုတေသနတွေအရ အသက်ကြီးလာခြင်းအပေါ် အကောင်းမြင်စိတ်ထားရှိသူတွေဟာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို အသက်ငယ်သလို ခံစားရနိုင်ပြီး အသက်ပိုရှည်နိုင်ခြေလည်း ရှိပါတယ်။ ဒါဆို အသက်အရွယ်ကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ခွဲခြားဆက်ဆံမှုကို ကိုယ့်ဘဝထဲမှာ ဘယ်လိုကျော်လွှားနိုင်မလဲ။

■ “အသက်အရွယ်အပေါ် ခွဲခြားဆက်ဆံမှုဟာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ဘယ်လိုမြင်သလဲဆိုတာကို ပြောင်းလဲသွားစေနိုင်ပါတယ်” လို့ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WHO) ရဲ့ အသက်အရွယ်အပေါ် ခွဲခြားဆက်ဆံမှုဆိုင်ရာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အစီရင်ခံစာမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

■ အသက်အရွယ်ကို အခြေခံပြီး တခြားသူတွေအပေါ်ဖြစ်စေ၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်အပေါ်ဖြစ်စေ အန္တရာယ်ဖြစ်စေနိုင်တဲ့ အတွေးအခေါ်တွေ၊ ခံစားချက်တွေနဲ့ အပြုအမူတွေ ရှိနေခြင်းကို Ageism လို့ ခေါ်ပါတယ်။

■ ဒီလို ခွဲခြားဆက်ဆံမှုတွေကိုဖြေရှင်းဖို့ဟာ လူတိုင်းတန်းတူညီမျှစွာ နေထိုင်နိုင်တဲ့ လူ့အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုတည်ဆောက်ဖို့အရေးကြီးပါတယ်။

■ ဒါ့အပြင် အသက်အရွယ်အပေါ် အဆိုးမြင်စိတ်ထားတွေကို ကျော်လွှားနိုင်ခြင်းက ကျန်းမာရေးအတွက်လည်း အကျိုးရှိနိုင်ပါတယ်။ သုတေသနတွေအရ အသက်ကြီးလာခြင်းကို အကောင်းမြင်တဲ့သူတွေဟာ ကိုယ့်ကိုယ်ကို အသက်ငယ်သလို ခံစားရနိုင်သလို အသက်ပိုရှည်နိုင်ခြေလည်း ရှိပါတယ်။

■ တကယ်တော့ အသက်အရွယ်ကြောင့် ခွဲခြားဆက်ဆံခံရတာဟာ အသက်ကြီးသူတွေအတွက်ပဲ မဟုတ်ပါဘူး။ ဥပမာ ၁၉၉၇ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၁၂ ခုနှစ်အတွင်း မွေးဖွားသူတွေဖြစ်တဲ့ Gen Z လူငယ်တွေကိုလည်း အသက်ကြီးသူတချို့က “ပျင်းရိတယ်” လို့ သတ်မှတ်ပြောဆိုတာမျိုး ရှိပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ Ageism ရဲ့ သက်ရောက်မှုကို အများဆုံးခံစားရတာကတော့ သက်ကြီးရွယ်အိုတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီအကြောင်းနဲ့ပတ်သက်တဲ့ သုတေသနအများစုဟာ အသက်ကြီးသူတွေကို အဓိကထား လေ့လာကြတာပါ။

■ ဗြိတိန်နိုင်ငံမှာ လူသုံးဦးမှာ တစ်ဦးခန့်ဟာ အသက်အရွယ်အပေါ် အခြေခံတဲ့ မလိုမုန်းထားမှု ဒါမှမဟုတ် ခွဲခြားဆက်ဆံမှုကို ကြုံတွေ့နေရပါတယ်။

■ အမေရိကန်နိုင်ငံမှာ အသက် ၅၀ ကနေ ၈၀ ကြား လူကြီး ၂,၀၀၀ ကို လေ့လာခဲ့တဲ့ သုတေသနတစ်ခုမှာလည်း ၉၃ ရာခိုင်နှုန်းဟာ နေ့စဉ်ဘဝမှာ အသက်အရွယ်ကြောင့် ခွဲခြားဆက်ဆံခံရမှု တစ်မျိုးမျိုးကို ကြုံတွေ့ခဲ့ရတယ်လို့ ဖြေဆိုခဲ့ကြပါတယ်။

■ အဲဒီထဲမှာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အသက်အရွယ်နဲ့ပတ်သက်တဲ့ အဆိုးမြင်အယူအဆတွေ ယုံကြည်လက်ခံမိခြင်းက အများဆုံးဖြစ်ပြီး အသက်အရွယ်အပေါ် ခွဲခြားဆက်ဆံတဲ့ အကြောင်းအရာတွေကို ထိတွေ့ရခြင်းက ဒုတိယအများဆုံး ဖြစ်ပါတယ်။

■ ကနေဒါနိုင်ငံ McMaster Institute for Research on Aging ရဲ့ သိပ္ပံဆိုင်ရာဒါရိုက်တာ Parminder Raina ကတော့ ဒီဖြစ်စဉ်ရဲ့ စိတ်ဝင်စားစရာအချက်တစ်ခုကို ထောက်ပြပါတယ်။

■ “အသက်အရွယ်ကြောင့် ခွဲခြားဆက်ဆံတဲ့သူဟာလည်း တစ်နေ့ကျရင် အသက်ကြီးလာမယ့်သူပါပဲ။ ဒါပေမဲ့လူတွေက ဒီကိစ္စဟာကိုယ်နဲ့လည်းသက်ဆိုင်တယ်ဆိုတာကို သတိမပြုမိကြပါဘူး” လို့ သူက ပြောပါတယ်။

■ ၂၀၃၀ ပြည့်နှစ်မှာ ကမ္ဘာ့လူဦးရေ ခြောက်ဦးမှာ တစ်ဦးဟာ အသက် ၆၀ နဲ့အထက် ဖြစ်လာမယ်လို့ ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့က ခန့်မှန်းထားပါတယ်။

■ အသက်ကြီးလာခြင်းအပေါ် အဆိုးမြင်တဲ့အမြင်တွေဟာ ငယ်စဉ်ကတည်းက မိဘတွေ၊ မီဒီယာတွေ ဒါမှမဟုတ် ကိုယ်မှတ်မိထားတဲ့ အတွေ့အကြုံတွေကနေတစ်ဆင့် ကူးစက်လာတတ်ပါတယ်။ သုတေသနတချို့အရ ကလေးအသက် သုံးနှစ်ဝန်းကျင်ကတည်းက ဒီလိုအယူအဆတွေ စတင်ဖြစ်ပေါ်နိုင်ပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် ကလေးတွေကို ငယ်ရွယ်စဉ်ကတည်းက အသက်ကြီးလာခြင်းအကြောင်း မှန်မှန်ကန်ကန် သင်ကြားပေးဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ သုတေသီတချို့က အကြံပြုထားပါတယ်။ ဒီလိုသင်ကြားပေးခြင်းက လူ့ဘဝရဲ့ အဆင့်ဆင့်ပြောင်းလဲမှုကို နားလည်စေပြီး ကိုယ်တိုင်အသက်ကြီးလာတဲ့အခါ ကြုံတွေ့ရမယ့်အခြေအနေတွေအတွက်လည်း ကြိုတင်ပြင်ဆင်နိုင်စေပါတယ်။

■ “အသက်ကြီးလာခြင်းဟာ ပျက်စီးယိုယွင်းစေတဲ့ အင်အားတစ်ခု မဟုတ်ပါဘူး။ တကယ်တော့ ဒါဟာ ခေတ်မီပြည်သူ့ကျန်းမာရေးစနစ်ရဲ့ ထူးခြားတဲ့ အောင်မြင်မှုတစ်ခုပါပဲ။”

■ ကိုယ့်ယုံကြည်ချက်က ကိုယ့်ဘဝကို ပြန်လည်သက်ရောက်စေခြင်း

■ အသက်အရွယ်အပေါ် ခွဲခြားဆက်ဆံမှုကြောင့် သက်ကြီးရွယ်အိုတွေဟာ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အဆိုးမြင်တဲ့ပုံစံနဲ့ စတင်မြင်လာနိုင်ပါတယ်။

■ ဥပမာ ကိုယ်တကယ်လုပ်နိုင်စွမ်းရှိနေပေမဲ့ “ငါက အသက်ကြီးနေပြီ၊ အသစ်တွေ သင်ယူဖို့ မဖြစ်နိုင်တော့ဘူး” လို့ တွေးလာနိုင်ပါတယ်။ ဒီလိုတွေးမိတဲ့အခါ အခွင့်အလမ်းသစ်တွေကို လက်လွှတ်လိုက်တာ၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ယုံကြည်မှုလျော့နည်းလာတာမျိုး ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။

■ စိတ်ပညာမှာ ဒီဖြစ်စဉ်ကို Stereotype Embodiment Theory လို့ ခေါ်ပါတယ်။ ဆိုလိုတာက လူ့အဖွဲ့အစည်းထဲမှာ ရှိနေတဲ့ ပုံသေယူဆချက်တွေကို ကိုယ်တိုင်မသိလိုက်ဘဲ လက်ခံမိပြီး အဲဒီအယူအဆတွေက ကိုယ့်အပြုအမူနဲ့ ကျန်းမာရေးအပေါ် သက်ရောက်လာခြင်းပါပဲ။

■ တစ်နည်းအားဖြင့် ကိုယ်ယုံကြည်ထားတဲ့ အဆိုးမြင်အယူအဆက ကိုယ့်အတွက် တကယ်ဖြစ်လာအောင် တွန်းပို့နိုင်ပါတယ်။

■ ဒါကို Self-fulfilling Prophecy လို့ ခေါ်ပါတယ်။

■ ဥပမာ “အသက်ကြီးသူတွေက အလုပ်တစ်ခုကို ကောင်းကောင်းမလုပ်နိုင်ဘူး” လို့ ကိုယ်တိုင်ယုံကြည်ထားရင် အဲဒီအလုပ်ကို လုပ်တဲ့အခါ စိတ်မချမှုတွေ ဖြစ်လာပြီး ကိုယ့်စွမ်းဆောင်ရည်ပါ ကျဆင်းလာနိုင်ပါတယ်။

■ Stereotype Threat လို့ခေါ်တဲ့ ဖြစ်စဉ်ကလည်း ဒီနေရာမှာ အရေးကြီးပါတယ်။ လူတစ်ယောက်ကို အလုပ်တစ်ခု မလုပ်ခင် သူ့အသက်အရွယ်ကို အထူးသတိပေးလိုက်တဲ့အခါ အဲဒီလူဟာ အမှန်တကယ်လုပ်နိုင်စွမ်းရှိနေပေမဲ့ စွမ်းဆောင်ရည် ကျဆင်းသွားနိုင်ပါတယ်။

■ ဗြိတိန်နိုင်ငံ Kent တက္ကသိုလ်က လူမှုရေးနဲ့ အဖွဲ့အစည်းဆိုင်ရာ စိတ်ပညာသုတေသီ Hannah Swift ကတော့ ဒီလိုဖြစ်ရခြင်းရဲ့ အကြောင်းရင်းတစ်ခုဟာ စိုးရိမ်ပူပန်မှုကြောင့် ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ရှင်းပြပါတယ်။

■ “ကိုယ့်ထက် အသက်ငယ်တဲ့သူနဲ့ ယှဉ်ပြီး ကိုယ့်ကို အကဲဖြတ်တော့မယ်ဆိုရင် စိတ်ပူလာနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီလို အကဲဖြတ်ခံရမယ်ဆိုတဲ့ မျှော်လင့်ချက်နဲ့ အသက်အရွယ်အပေါ် ကပ်ငြိနေတဲ့ အဆိုးမြင်အယူအဆတွေကြောင့် ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ယုံကြည်မှု လျော့နည်းသွားနိုင်ပါတယ်” လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

■ အသက်ကြီးသူတွေအားလုံးဟာ အားနည်းပြီး သူတစ်ပါးအကူအညီလိုအပ်သူတွေ ဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆကလည်း မှားယွင်းနေတယ်လို့ Raina က ထောက်ပြပါတယ်။

■ တကယ်တော့ သက်ကြီးရွယ်အိုအများစုဟာ မိမိတို့နေထိုင်ရာ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းထဲမှာပဲ လွတ်လပ်စွာ နေထိုင်ကြပါတယ်။ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာတွေကို ကိုယ်တိုင်လုပ်ကိုင်ကြပြီး စေတနာ့ဝန်ထမ်းလုပ်ငန်းတွေ၊ လူမှုအသိုင်းအဝိုင်းအတွက် အကျိုးရှိတဲ့ လုပ်ဆောင်မှုတွေမှာလည်း ပါဝင်ကြပါတယ်။

■ သက်ကြီးရွယ်အိုတချို့မှာတော့ ရှုပ်ထွေးတဲ့ ကျန်းမာရေးပြဿနာတွေ ရှိနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ကျန်းမာသန်စွမ်းပြီး လုပ်ငန်းဆောင်တာတွေကို လွတ်လပ်စွာဆောင်ရွက်နိုင်တဲ့ သက်ကြီးရွယ်အိုတွေလည်း အများကြီးရှိနေပါတယ်။

■ အသက်ကြီးသူတွေကို အဆိုးမြင်တဲ့ပုံစံနဲ့ သတ်မှတ်ထားခြင်းဟာ လူ့အဖွဲ့အစည်းက ဖန်တီးထားတဲ့ အယူအဆတွေဖြစ်နိုင်ကြောင်းလည်း ဆောင်းပါးကထောက်ပြထားပါတယ်။

Source-Bbc

#World_News
Published 20 October 2026

■ သိပ္ပံပညာရှင်တွေဟာ ကမ္ဘာနဲ့ အလင်းနှစ် ၆၃.၄ နှစ်လောက် ဝေးတဲ့ အာကာသထဲက ဂြိုဟ်တစ်လုံးဆီကနေ ထွက်လာတဲ့ ရေဒီယိုလှိုင်းတွေကို ပထမဆုံးအကြိမ် တိုက်ရိုက်ဖမ်းယူတွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။

■ အဲဒီဂြိုဟ်ဟာ ဂျူပီတာဂြိုဟ်ထက် ဒြပ်ထု ၁၀ ဆလောက် ပိုကြီးပြီး ကိုယ့်ဝင်ရိုးပေါ်မှာ တစ်ပတ်လည်ဖို့ ၈ နာရီကနေ ၉ နာရီလောက်ပဲ ကြာပါတယ်။

■ ဒီတစ်ခါတွေ့ရှိမှုဟာ ဘာကြောင့်ထူးခြားတာလဲ။

■ အရင်က ရေဒီယိုလှိုင်းတွေကို ဖမ်းယူရရှိခဲ့ပေမဲ့ အဲဒီလှိုင်းတွေဟာ ဂြိုဟ်ကနေ ထွက်လာတာလား၊ ဂြိုဟ်ရဲ့ မိခင်ကြယ်ကနေ ထွက်လာတာလားဆိုတာကို တိတိကျကျ ခွဲခြားဖို့ ခက်ခဲခဲ့ပါတယ်။ အခုတွေ့ရှိမှုမှာတော့ ရေဒီယိုလှိုင်းတွေဟာ ဂြိုဟ်ကိုယ်တိုင်ကနေ ထွက်လာတာဖြစ်ကြောင်း သေချာစွာသတ်မှတ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ ဂြိုဟ်သားတွေကို ရှာတွေ့ပြီလို့တော့ မထင်လိုက်ပါနဲ့။ ဒီလှိုင်းတွေဟာ ဂြိုဟ်ပေါ်မှာ ဖြစ်ပေါ်နေတဲ့ Aurora လို့ခေါ်တဲ့ အလင်းတန်းဖြစ်စဉ်နဲ့ ဆက်စပ်ပြီးထွက်ပေါ်လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ သုတေသနစာတမ်းအရ အရင်ကလည်း နေအဖွဲ့အစည်းထဲက ဂြိုဟ်တွေနဲ့ အပူချိန်အလွန်နိမ့်တဲ့ ကြယ်နဲ့ဆင်တူတဲ့ ကောင်းကင်ကိုယ်ထည်တချို့မှာ Aurora ကြောင့်ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ရေဒီယိုလှိုင်းတွေကို တွေ့ရှိခဲ့ဖူးပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ နေအဖွဲ့အစည်းအပြင်ဘက်က ဂြိုဟ်တစ်လုံးဆီကနေ တိုက်ရိုက်ထွက်လာတယ်လို့ သေချာအတည်ပြုနိုင်ခဲ့တာကတော့ အခုမှ ပထမဆုံးအကြိမ်ဖြစ်ပါတယ်။

■ ဂြိုဟ်ရဲ့ လေထုနဲ့ သံလိုက်စက်ကွင်းတို့ဟာ လျှပ်စစ်ဓာတ်ဆောင် အမှုန်တွေနဲ့ အပြန်အလှန်သက်ရောက်တဲ့အခါ စွမ်းအင်တွေ ထွက်ပေါ်လာပါတယ်။ အဲဒီဖြစ်စဉ်နဲ့ ဆက်စပ်ပြီး ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ရေဒီယိုလှိုင်းတွေဟာ အာကာသကိုဖြတ်သန်းပြီး ကမ္ဘာအထိရောက်ရှိလာတာပါ။

■ သုတေသီတွေဟာ အချိန်တိုအတွင်း ထပ်ခါတလဲလဲ ပေါ်လာတဲ့ ရေဒီယိုလှိုင်းတွေ၊ စက်ဝိုင်းပုံစံ ပိုလာရိုက်ဇေးရှင်း အားကောင်းတဲ့ လှိုင်းတွေနဲ့ အဆက်မပြတ် ထွက်ပေါ်နေတဲ့ လှိုင်းတွေကို တွေ့ရှိခဲ့ကြပါတယ်။ အဲဒီလှိုင်းတွေရဲ့ ကြိမ်နှုန်းဟာ 0.85 GHz ကနေ 3.5 GHz အတွင်း ရှိပါတယ်။

■ဒီရေဒီယိုလှိုင်းတွေကို တောင်အာဖရိကနိုင်ငံမှာရှိတဲ့ MeerKAT ရေဒီယိုတယ်လီစကုပ်စနစ်ကနေ ၂၀၂၅ နဲ့ ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း လေးကြိမ်တိုင်တိုင် ဖမ်းယူရရှိခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ရေဒီယိုလှိုင်းတွေဟာ Beta Pictoris ကြယ်စနစ်ကနေ ထွက်လာတာလား။

■ Beta Pictoris ကြယ်စနစ်မှာ သိပ္ပံပညာရှင်တွေ သိရှိထားတဲ့ ဂြိုဟ်သုံးလုံး ရှိပါတယ်။ အဲဒါတွေကတော့ Beta Pictoris b၊ Beta Pictoris c နဲ့ Beta Pictoris d တို့ ဖြစ်ကြပါတယ်။

■ သုတေသီတွေဟာ အချိန်တိုအတွင်း ထပ်ခါတလဲလဲ ပေါ်လာတဲ့ ရေဒီယိုလှိုင်းတွေကို တွေ့ရှိခဲ့ပြီး၊ လှိုင်းတွေရဲ့ စက်ဝိုင်းပုံစံ ပိုလာရိုက်ဇေးရှင်း အားကောင်းမှုကလည်း Aurora နဲ့ ဆက်စပ်တဲ့ လှိုင်းတွေဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြနေပါတယ်။

■ Beta Pictoris ဟာ ကျွန်တော်တို့ နေနဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံမတူတဲ့ ကြယ်အမျိုးအစားတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီကြယ်အမျိုးအစားတွေဟာ နေထက် ပိုပူပြီး အရွယ်အစားလည်း ပိုကြီးပါတယ်။ အရင်ကတော့ Beta Pictoris ကြယ်ဟာ ရေဒီယိုလှိုင်း ထုတ်လွှတ်တဲ့ ကြယ်အဖြစ် သိရှိထားခြင်း မရှိခဲ့ပါဘူး။

■ သုတေသီတွေဟာ Quasar လို့ခေါ်တဲ့ အလွန်ဝေးကွာတဲ့ ကောင်းကင်ကိုယ်ထည်တွေကို ရည်ညွှန်းအမှတ်အဖြစ် အသုံးပြုပြီး ရေဒီယိုလှိုင်းတွေရဲ့ တည်နေရာကို တိတိကျကျ တွက်ချက်ခဲ့ကြပါတယ်။ အဲဒီနောက် လှိုင်းတွေဟာ ကြယ်ကနေမဟုတ်ဘဲ Beta Pictoris b ဂြိုဟ်ကနေ ထွက်လာတာဖြစ်ကြောင်းသတ်မှတ်နိုင်ခဲ့ပါတယ်။

■ သုတေသီတွေရဲ့ ပြောကြားချက်အရ ဒီတွေ့ရှိမှုဟာ နေအဖွဲ့အစည်းအပြင်ဘက်က ဂြိုဟ်တစ်လုံးရဲ့ သံလိုက်စက်ကွင်းအားကို ပထမဆုံးအကြိမ် တိုက်ရိုက်တိုင်းတာနိုင်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ရရှိလာတဲ့ ရလဒ်ဟာ ငယ်ရွယ်ပြီး ဒြပ်ထုကြီးမားတဲ့ ဂြိုဟ်တွေအတွက် သိပ္ပံပညာရှင်တွေ ခန့်မှန်းထားတဲ့ သံလိုက်စက်ကွင်းပုံစံနဲ့လည်း ကိုက်ညီနေပါတယ်။

Source-Wion

#World_News
Published 19 October 2026

■ ကုန်ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်မှုနဲ့ ပြည်သူ့ဝန်ဆောင်မှုတွေ လျော့ကျလာတာကို ဆန္ဒထုတ်ဖော်ရာကနေ ဆိုင်တွေ လုယက်ခံရ၊ ပျက်စီးသွားပြီး လူထောင်ပေါင်းများစွာ ဖမ်းဆီးခံခဲ့ရတာကြောင့် နှစ်ပေါင်းများစွာအတွင်း အဆိုးရွားဆုံးဆူပူမှုတွေဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးတဲ့နောက် တနင်္ဂနွေနေ့မှာ ပြင်သစ်သမ္မတ အီမန်နူအယ်လ် မက်ခရွန်က ပြည်သူတွေကိုတည်ငြိမ်ကြဖို့မေတ္တာရပ်ခံလိုက်ပါတယ်။

■ ပါရီနဲ့ မာဆေးမြို့တို့မှာ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေကို ဝင်ရောက်လုယက်ဖို့ ကြိုးပမ်းတာတွေကို ရုန်းရင်းဆန်ခတ်နှိမ်နင်းရေး ရဲတပ်ဖွဲ့ကဝင်ရောက်တားဆီးခဲ့ရပြီး ပဋိပက္ခအသစ်တွေ ထပ်မံဖြစ်ပွားခဲ့ပါတယ်။

■ တစ်နိုင်ငံလုံးအတိုင်းအတာနဲ့ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ ဆန္ဒထုတ်ဖော်မှုတွေဟာ စနေနေ့မှာ ရုန်းရင်းဆန်ခတ် အကြမ်းဖက်မှုတွေအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားခဲ့ပြီး မြို့ကြီးအသီးသီးမှာ သောင်းကျန်းသူအုပ်စုတွေက ရဲတပ်ဖွဲ့နဲ့ ထိတွေ့ကာ မြို့တော်ခန်းမကို မီးရှို့တာ၊ ဆိုင်တွေကို လုယက်ဖျက်ဆီးတာနဲ့ အဆောက်အအုံတွေကို ဆေးသုတ်ဖျက်ဆီးတာတွေ ပြုလုပ်ခဲ့ကြပါတယ်။

■ စနေနေ့ကဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ မငြိမ်မသက်မှုတွေဟာ သမ္မတ မက်ခရွန်အပေါ်ထားရှိတဲ့ နက်ရှိုင်းတဲ့ ဒေါသတွေကို အထင်းသား ပေါ်လွင်စေခဲ့ပါတယ်။

■ မက်ခရွန်ဟာ လူမှုရေးအရ မကျေနပ်မှုတွေ၊ စီးပွားရေး အားနည်းချက်တွေနဲ့ ကြွေးမြီတွေ တိုးပွားလာတဲ့ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခုစာ အာဏာရယူအပြီး ၂၀၂၇ ခုနှစ်မှာ ရာထူးကနေ နုတ်ထွက်တော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ အေးချမ်းစွာ ဆန္ဒထုတ်ဖော်နေသူတွေမှာ တရားဝင် တောင်းဆိုပိုင်ခွင့်ရှိကြောင်းနဲ့ သူတို့ရဲ့ လုပ်ရပ်တွေကို မငြိမ်မသက်မှု ဖန်တီးချင်သူတွေနဲ့ ရောထွေးမပစ်သင့်ကြောင်း မက်ခရွန်က ဆိုပါတယ်။

■ လက်ယာယိမ်း နိုင်ငံရေးသမားအချို့ တောင်းဆိုသလို အရေးပေါ်အခြေအနေ ထုတ်ပြန်တာမျိုးတော့ မလုပ်ခဲ့ပေမယ့် အများပိုင်အဆောက်အအုံတွေနဲ့ ဒေသတွင်း စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေကို ကာကွယ်ဖို့ လိုအပ်ရင် ဆန္ဒထုတ်ဖော်မှုတွေကို ပိတ်ပင်တားဆီးနိုင်ရေး ဒေသဆိုင်ရာ အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတွေကို လုပ်ပိုင်ခွင့်ပေးသွားမယ်လို့ ပြောပါတယ်။

Source- Reuters

#World_Health
Published 19 October 2026

■ အိပ်ရေး လုံလုံလောက်လောက်အိပ် ရပါလျက်နဲ့ အမြဲလိုလို ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေတာဟာ စိတ်ဖိစီးမှု ဒါမဟုတ် အလုပ်များတာကြောင့် ချည်းတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ တစ်ခါတလေမှာ မေးရိုးရဲ့ ပုံစံနဲ့ တည်နေရာက အိပ်စက်ချိန် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိပြီး အိပ်နေစဉ် အသက်ရှူရပ်တာ ကိုပါ ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။

■ အိပ်ရေး လုံလုံလောက်လောက် ဝဝလင်လင် အိပ်ရပါလျက်နဲ့ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေတာဟာ မေးရိုးသေးတာ ဒါမှမဟုတ် မေးရိုးနောက်ဆုတ်နေတာကြောင့်ဖြစ်လာတဲ့ အိပ်နေစဉ် အသက်ရှူလမ်းကြောင်း ပိတ်ဆို့တာနဲ့ဆက်စပ်နေနိုင်ပါတယ်။

■ SPARSH ဆေးရုံကြီးက မျက်နှာနဲ့  ပြန်လည်ပြုပြင်ရေး ဆေးပညာဆိုင်ရာ အကြီးတန်းအကြံပေး Dr. Gunasekar Vuppalapati ရဲ့ ပြောပြချက်အရ မျက်နှာရဲ့ တည်ဆောက်ပုံက အသက်ရှူလမ်းကြောင်း ကျဉ်းသွားစေနိုင်ပြီး အိပ်နေစဉ်မှာ တစ်ရှူးတွေ ပိတ်ဆို့ကာ အသက်ရှူမှုကို ပြတ်တောက်သွားစေနိုင်တယ်လို့ဆိုပါတယ်။

■ မနက်ခင်း ခေါင်းကိုက်တာ၊ စိတ်တိုလွယ်တာနဲ့ အာရုံစူးစိုက်ရ ခက်တာတွေကတော့ အဓိက လက္ခဏာတွေ ဖြစ်ပါတယ်။ ရောဂါအခြေအနေရဲ့ ပြင်းထန်မှုနဲ့ မူလဖွဲ့စည်းပုံ ပြဿနာတွေအပေါ် မူတည်ပြီး CPAP ကုထုံးကနေ ခွဲစိတ်ကုသမှုအထိ အမျိုးမျိုး ကုသနိုင်ဖို့ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အထူးကုအဖွဲ့နဲ့ စစ်ဆေးကုသမှု ခံယူနိုင်ပါတယ်။ 

■ ညဘက်မှာ အိပ်ရာဝင်ချိန် ၇ နာရီ၊ ၈ နာရီလောက် ပြည့်ပြည့်ဝဝ အိပ်စက်ခဲ့ရပါလျက်နဲ့ နောက်တစ်နေ့ မနက်ရောက်တဲ့အခါ အလွန်အမင်းအိပ်ငိုက်ပြီး ပင်ပန်းနေတတ်တာကို စိတ်ဖိစီးမှုများလို့၊ အလုပ်ချိန် ကြာလို့၊ အိပ်စက်တဲ့ အလေ့အထမကောင်းလို့ ဒါမှမဟုတ် ကျန်းမာရေးနဲ့ မညီညွတ်တဲ့ လူနေမှုပုံစံကြောင့်လို့ အများစုက ထင်တတ်ကြပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ မကြာခဏ လျစ်လျူရှုခံရတဲ့ နောက်ထပ်အကြောင်းရင်းတစ်ခုကတော့ မေးရိုးနဲ့ မျက်နှာရဲ့တည်ဆောက်ပုံဖြစ်နေနိုင်ပါတယ်။

■ မေးရိုးသေးတာ ဒါမှမဟုတ် နောက်ကိုဆုတ်ဝင်နေတဲ့ မေးရိုးပုံစံရှိသူတွေမှာ ပါးစပ်ထဲက လျှာနဲ့ အခြားပျော့ပျောင်းတဲ့ တစ်ရှူးတွေအတွက် နေရာလွတ်နည်းသွားစေပါတယ်။ အိပ်စက်နေစဉ်မှာ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းအပေါ်ပိုင်းက ကြွက်သားတွေက သဘာဝအတိုင်း ပုံမှန်ပျော့ပြဲကျလာတတ်ပါတယ်။

■ တကယ်လို့ မျက်နှာတည်ဆောက်ပုံကြောင့် နေရာလွတ်က ကန့်သတ်ခံထားရပြီးသား ဖြစ်နေမယ်ဆိုရင် လျှာနဲ့ ပတ်ဝန်းကျင် တစ်ရှူးတွေက နောက်ဘက်ကို ဆုတ်သွားပြီး အသက်ရှူလမ်းကြောင်းကို ကျဉ်းသွားစေနိုင်ပါတယ်။

■ ဒါက အသက်ရှူခက်ခဲစေပြီး လူတချို့မှာ အိပ်နေစဉ် အသက်ရှူလမ်းကြောင်း ပိတ်ဆို့တဲ့ရောဂါ ဖြစ်ပွားမှုကို အားပေးသလို ဖြစ်စေပါတယ်။

■ SPARSH ဆေးရုံက အလှအပဆိုင်ရာနဲ့ ပြန်လည်ပြုပြင်ရေး ဆေးပညာဆိုင်ရာ အကြီးတန်းအကြံပေး ဒေါက်တာ ဂူနာဆီကာ ဗူပါလာပါတီရဲ့ ပြောပြချက်အရ အိပ်စက်ချိန် အသက်ရှူလမ်းကြောင်းပြဿနာတွေကို စစ်ဆေးတဲ့အခါ ဦးခေါင်းနဲ့ မျက်နှာ တည်ဆောက်ပုံဟာ အလွန်အရေးကြီးတဲ့ အချက်တစ်ချက်ဖြစ်တယ်လို့ဆိုပါတယ်။

■ အိပ်နေစဉ် အသက်ရှူလမ်းကြောင်း ပိတ်ဆို့ခြင်းဆိုတာ လူတစ်ယောက် အိပ်ပျော်နေစဉ်မှာ အသက်ရှူလမ်းကြောင်းအပေါ်ပိုင်း မကြာခဏ ကျဉ်းသွားတာ ဒါမဟုတ် ပိတ်ကျသွားတာကို ဆိုလိုပါတယ်။

■ ဒါက ညဘက်မှာ ပုံမှန် အသက်ရှူမှုကို အကြိမ်ကြိမ် ပြတ်တောက်သွားစေနိုင်ပါတယ်။ ကိုယ်အလေးချိန် များခြင်း၊ အသက်အရွယ်ကြီးရင့်ခြင်းနဲ့ လူနေမှုပုံစံ စတဲ့အချက်တွေက ရောဂါဖြစ်ပွားနိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေနိုင်သလို မျက်နှာနဲ့မေးရိုးတည်ဆောက်ပုံကလည်း အသက်ရှူလမ်းကြောင်းရဲ့ အရွယ်အစားနဲ့ပုံစံအပေါ်သက်ရောက်မှုရှိပါတယ်။

Source- India Today