YANGON, 9 March — In a major expansion of its maritime defense and shipbuilding capabilities, the Myanmar Navy commissioned its largest domestically built frigate and inaugurated a massive 40,000-ton dry dock in Yangon on Sunday morning.

The ceremonies, officiated by Senior General Min Aung Hlaing, Chairman of State Security and Peace Commission and Commander-in-Chief of Defence Services, also included a keel-laying event for a new fleet of anti-submarine vessels. The newly commissioned fleet features the UMS King Thalun , a frigate that marks a historic milestone in the country's indigenous naval manufacturing, alongside several multi-purpose riverine vessels.

The centerpiece of the commissioning, the UMS King Thalun , is now the largest warship entirely constructed by the Myanmar Navy. Prior to commissioning, the frigate successfully completed rigorous sea trials, logging over 270 hours and traversing approximately 3,500 nautical miles to ensure all onboard systems met operational standards.

The newly opened 40,000-ton dry dock, located at the Naval Dockyard Command in Thanlyin, is the largest facility of its kind in Myanmar. It is designed to accommodate and repair both large military warships and commercial cargo vessels. During the event, Senior General Min Aung Hlaing officially activated the facility, laid the keel for upcoming anti-submarine ships, and inspected the shipyard's modern management software systems.

The completion of the 40,000-ton dry dock is the culmination of a project initiated in 2018 aimed at achieving self-reliance in shipbuilding and generating revenue through commercial maritime repairs.

This facility represents the successful completion of the third phase of the Naval Dockyard Command's master development plan. The initial phase ran from 1998 to 2002, followed by a second phase from 2009 to 2013, steadily transforming the shipyard into an international-standard facility capable of supporting a modernizing navy.

In his address, Senior General Min Aung Hlaing framed the naval expansion as a vital necessity for safeguarding Myanmar’s national and economic interests. He emphasized that the nation’s maritime territory extends deep into its Exclusive Economic Zone (EEZ) and sits along crucial global trade routes.

A stronger navy, he noted, is required to protect these shipping lanes, secure deep-sea ports, and safeguard offshore energy and fishery resources. He urged the Navy to continuously study modern naval architecture and maintain the new facilities at full capacity to ensure long-term strategic readiness.

The commissioning ceremony concluded at a naval wharf in Yangon, attended by high-ranking officials including the chiefs of the Army, Navy, and Air Force.

Following the transfer of commissioning pennants and the sounding of the traditional eight bells, Senior General Min Aung Hlaing boarded the UMS Moattama to sign the guestbook. The event closed with a 21-gun salute fired by the UMS Yan Taing Aung and UMS Yan Gyi Aung, after which the Navy Chief presented the Senior General with the first artillery shell casing from the salute as a commemorative token.

#knl/ymg

ရန်ကုန် မတ်၉ — တပ်မတော်(ရေ)၏ ရေကြောင်းကာကွယ်ရေးနှင့် ရေယာဉ်တည်ဆောက်မှုစွမ်းရည်ကို ပိုမိုတိုးချဲ့သည့်အနေဖြင့် ပြည်တွင်း၌ ကိုယ်တိုင်တည်ဆောက်ထားသော အကြီးမားဆုံး ဖရီဂိတ်  စစ်ရေ   ယာဉ်သစ် တပ်တော်ဝင်ခြင်းနှင့် တန် ၄၀,၀၀၀ ဆံ့ ရေလုံလွန်းကျင်းကြီး ဖွင့်လှစ်ခြင်း   အခမ်းအနား ကို တနင်္ဂနွေနေ့ နံနက်ပိုင်းက ရန်ကုန်မြို့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။

နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ် ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တက်ရောက်ချီးမြှင့်ခဲ့သည့် အဆိုပါအခမ်းအနားတွင် ရေငုပ်သင်္ဘော  တိုက် ဖျက်ရေး ရေယာဉ်များ၏ ဧရာခင်းမင်္ဂလာကိုလည်း တစ်ပါတည်း ကျင်းပခဲ့သည်။

ယခုတပ်တော်ဝင်ခဲ့သည့် ဖရီဂိတ်စစ်ရေယာဉ် (သာလွန်မင်း) သည် တပ်မတော်(ရေ) သမိုင်းတစ်လျှောက် ပြည်တွင်း၌ ကိုယ်တိုင်တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သည့် အရွယ်အစားအားဖြင့် အကြီးမားဆုံး စစ်ရေယာဉ်  ဖြစ်သည်။ အဆိုပါရေယာဉ်သည် တပ်တော်မဝင်မီ ခရီးရှည်စမ်းသပ်မောင်းနှင်မှုအဖြစ် နာရီပေါင်း ၂၇၀ ကျော်၊ ရေမိုင် ၃,၅၀၀ ခန့် မောင်းနှင်ခဲ့ပြီး ရေယာဉ်ပေါ်ပါ စနစ်များအားလုံး စံချိန်စံညွှန်းပြည့်မီကြောင်း သေချာစွာ စစ်ဆေးအတည်ပြုနိုင်ခဲ့သည်။

သန်လျင်တပ်နယ် ရေတပ်သင်္ဘောကျင်းဌာနချုပ်တွင် ဖွင့်လှစ်လိုက်သည့် တန် ၄၀,၀၀၀ ဆံ့ ရေလုံလွန်း  ကျင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အကြီးမားဆုံးဖြစ်ပြီး အရွယ်အစားကြီးမားသော စစ်ရေယာဉ်များနှင့် ကုန်သွယ်ရေကြောင်း ရေယာဉ်ကြီးများကို တည်ဆောက်ရန်နှင့် ပြုပြင်ရန် ရည်ရွယ်ထားသည်။ ဗိုလ်ချုပ် မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က အဆိုပါလွန်းကျင်းကြီးအား စက်ခလုတ်နှိပ် ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့ပြီး ရေငုပ်သင်္ဘော  တိုက်ဖျက်ရေး ရေယာဉ်များတည်ဆောက်ရန် ဧရာခင်းပေးခဲ့ကာ Shipyard Management Software ခန်းအတွင်း လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်နေမှုများကိုပါ ကြည့်ရှုစစ်ဆေးခဲ့သည်။

ယခု တန် ၄၀,၀၀၀ ဆံ့ ရေလုံလွန်းကျင်းကြီးကို ရေယာဉ်များ ကိုယ်တိုင်တည်ဆောက်နိုင်ရန်နှင့် အရပ်ဘက်ကုန်တင်ရေယာဉ်ကြီးများ ပြုပြင်တည်ဆောက်ပေးခြင်းမှ ဝင်ငွေပြန်လည်ရရှိရန် ရည်ရွယ်၍ ၂၀၁၈ ခုနှစ်ကတည်းက စတင်အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ဤစီမံကိန်းသည် ရေတပ်သင်္ဘောကျင်းဌာနချုပ်၏ အဆင့်သုံးဆင့်ပါဝင်သော မဟာဗျူဟာစီမံကိန်း၏ တတိယမြောက်နှင့် နောက်ဆုံးအဆင့်ကို အောင်မြင်စွာ ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ပထမအဆင့်ကို ၁၉၉၈ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၂ ခုနှစ်အထိ လည်းကောင်း၊ ဒုတိယအဆင့်ကို ၂၀၀၉ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၃ ခုနှစ်အထိ လည်း ကောင်း အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့ပြီး ရေတပ်သင်္ဘောကျင်းကို နိုင်ငံတကာအဆင့်မီဖြစ်လာစေရန် တဖြည်းဖြည်း အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ အမှာစကားတွင် ယခုကဲ့သို့ ရေတပ်အင်အားတိုးချဲ့ခြင်းသည် မြန်မာ နိုင်ငံ၏ အမျိုးသားရေးနှင့် စီးပွားရေးအကျိုးအမြတ်များကို ကာကွယ်ရန် မရှိမဖြစ်လိုအပ်ကြောင်း ထည့်  သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။ မြန်မာ့ပင်လယ်ပြင်သည် သီးသန့်စီးပွားရေးဇုန်ဖြစ်သည့် ကမ်းလွန်ပင်လယ်ပြင် အထိ ကျယ်ပြန့်ပြီး ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေကြောင်းရေယာဉ်ကြီးများ ဖြတ်သန်းသွားလာနေသည့် အဓိက  ရေလမ်းကြောင်းများပေါ်တွင် တည်ရှိနေကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ထောက်ပြခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ပင်လယ်ပြင် ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများ၊ ရေနက်ဆိပ်ကမ်းများနှင့် ရေထွက်သယံဇာတများကို ကာကွယ်ရန် အင်အားတောင့်တင်းသော ရေတပ်တစ်ခု လိုအပ်ကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။

စစ်ရေယာဉ်များ တပ်တော်ဝင်ခြင်းအခမ်းအနားကို ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရေတပ်ဆိပ်ခံတံတား၌ ဆက်လက် ကျင်းပခဲ့ပြီး တပ်မတော်(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များနှင့် အဆင့်မြင့်တပ်မတော်  အရာရှိကြီးများ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ တပ်တော်ဝင်တံခွန်အလံများ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခြင်းနှင့် ခေါင်းလောင်းရှစ်ချက်တီးခြင်းစသည့် တပ်တော်ဝင်အစဉ်အလာများ ပြုလုပ်ပြီးနောက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် စစ်ရေယာဉ် (မုတ္တမ) ပေါ်သို့ တက်ရောက်ကာ ဧည့်သည်တော်မှတ်တမ်းတွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ အခမ်းအနားကို စစ်ရေယာဉ် (ရန်တိုင်းအောင်) နှင့် (ရန်ကြီးအောင်) တို့မှ အမြောက် ၂၁ ချက် ပစ်ဖောက်ဂုဏ်ပြုကာ ရုပ်သိမ်းခဲ့ပြီး၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)က အဆိုပါ ဂုဏ်ပြု  ပစ်ခတ်ခဲ့သည့် ပထမဆုံး အမြောက်ကျည်ဆန်ခွံကို အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ဂါရဝပြု ပေးအပ်ခဲ့သည်။

Knl/ymg

၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ၊၂၀၂၆

ဆိုဗီယက်ပြည်ထောင်စုနှင့်ရုရှားနိုင်ငံတို့ရဲ့ သူရဲကောင်းဘွဲ့တွေချီးမြှင့်ခြင်းခံခဲ့ရတဲ့ ထင်ရှားသည့်  အာကာသယာဉ်မှူး Mr. KRIKALEV Sergei Konstantinovich သည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ရောက်ရှိပြီး အာကာသနည်းပညာအကြောင်းတွေကို ဟောပြောပို့ချမှုတွေပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။

သူဟာ ရန်ကုန်နည်းပညာတက္ကသိုလ်တွင် ကျောင်းသူ ကျောင်းသားများနှင့် လည်းကောင်း၊ ဒဂုံမြို့နယ်၊ အလုံလမ်းရှိ အာကာသပြတိုက်၌ ကမာရွတ်မြို့နယ် လေ့ကျင့်ရေးအထက်တန်းကျောင်းမှ ကျောင်းသူ ကျောင်းသားများနှင့်လည်းကောင်း သီးခြားစီတွေ့ဆုံပြီး အာကာသနည်းပညာနှင့် အာကာသအတွေ့  အကြုံတွေကို ဟောပြောခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

Mr. KRIKALEV သည် အာကာသစူးစမ်းလေ့လာရေးခရီးစဉ် (၆) ခုအထိ လိုက်ပါခဲ့ပြီး အာကာသထဲတွင် စုစုပေါင်း ၈၀၃ ရက်၊ ၉ နာရီနှင့် ၃၉ မိနစ် အထိ နေထိုင်ခဲ့ပါတယ်။ ထိုစံချိန်ကို ၂၀၁၅ ခုနှစ်တွင် အခြား  ရုရှားအာကာသယာဉ်မှူး Gennady Padalka က မချိုးဖျက်ခင်အချိန်အထိ၊ သူသည် ကမ္ဘာပေါ်တွင် အာကာသထဲ၌ အချိန်အကြာဆုံးနေထိုင်ခဲ့သူအဖြစ် ကမ္ဘာ့စံချိန်တင်ခဲ့ပါတယ်။

သူသည် အမေရိကန်၏အမျိုးသားအာကာသအေဂျင်စီ(NASA) နှင့် ရုရှား၏ Roscosmos တို့ ပူးပေါင်း  ဆောင်ရွက်မှုတွင် အရေးပါသူတစ်ဦးဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။ ရုရှား၏ Soyuz အာကာသယာဉ်များသာမက၊ အမေရိ  ကန်၏ Space Shuttle (အာကာသလွန်းပျံယာဉ်) များဖြင့်ပါ လိုက်ပါပျံသန်းခဲ့ဖူးသူဖြစ်ပါတယ်။ ထို့အပြင် နိုင်ငံတကာ အာကာသစခန်း (ISS) သို့ ပထမဆုံးသွားရောက်နေထိုင်ခဲ့သည့် အဖွဲ့ (Expedition 1) တွင်လည်း သူပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။

မြန်မာ-ရုရှား အာကာသပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကဲ့သို့သော နိုင်ငံတကာနှင့် ချိတ်ဆက်  လုပ်ဆောင်  ရသည့် နည်းပညာနှင့် သင်တန်းရေးရာကိစ္စရပ်များတွင် သူသည် Roscosmos ဘက်မှ အဓိကကျသော ဦးဆောင်သူတစ်ဦးအဖြစ် ဆောင်ရွက်နေသူလည်းဖြစ်တယ်လို့သိရပါတယ်။

အာကာသယာဉ်မှူး Mr. KRIKALEV Sergei Konstantinovich  သည် ရုရှား နိုင်ငံပိုင်  အာကာသ    ကော်ပို ရေးရှင်း (ROSCOSMOS) အထွေထွေညွန်ကြားရေးမှူးချုပ် H.E.BAKANOV Dmitry Vladimirovich ဦးဆောင်သော ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နှင့် မြန်မာနိုင်ငံသို့ လိုက်ပါခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

ROSCOSMOS အထွေထွေညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်သည် ဖေဖော်ဝါရီ ၂၅ ရက်တွင် မြန်မာအာကာသ  အေဂျင်စီ (MSA) ၌ မြန်မာအာကာသအေဂျင်စီအမှုဆောင်အရာရှိချုပ် ဒေါက်တာစိုးမြင့်မောင် ဦးဆောင် တဲ့ မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့နှင့် တွေ့ဆုံကာ ရုရှား-မြန်မာအာကာသနည်းပညာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု  ဆိုင်ရာ ညှိနှိုင်းအစည်းအဝေးတစ်ခုကိုပြုလုပ်ခဲ့ကြပါတယ်။

NAYPYIDAW — Feb. 26, 2026 — Myanmar and Russia have agreed to significantly strengthen bilateral ties in space technology, with high-level discussions centering on the potential launch of a national satellite to serve Myanmar's public and national interests.

Acting President and Chairman of the State Security and Peace Commission, Senior General Min Aung Hlaing, met with Mr. Dmitry V. Bakanov, Director General of Russia’s Federal Space Corporation (Roscosmos), on Thursday in the capital city of Naypyidaw.

According to an official government press release, the talks focused on expanding direct cooperation between Roscosmos and the Myanmar Space Agency. The two leaders discussed advancing Myanmar's utilization of space technology, improving satellite communications, and implementing robust plans for human resource development within the sector.

A key element of the dialogue was the peaceful exploration and use of outer space. To ensure the long-term growth of Myanmar's aerospace capabilities, both parties exchanged views on continuing to send Myanmar scholars and trainees to Russia to acquire advanced knowledge in aerospace engineering and satellite technology.

The leaders also highlighted recent successful upgrades to the Space Museum in Yangon, noting that the facility has drawn significant interest and active engagement from the country's youth. Both sides emphasized the importance of fostering aerospace awareness among the younger generation.

A Growing Aerospace Partnership

Thursday’s meeting builds upon several years of deepening technological and scientific collaboration between Naypyidaw and Moscow. The aerospace partnership gained significant momentum in September 2022, when Senior General Min Aung Hlaing visited the Vostochny Cosmodrome in Russia’s Amur region. During that milestone visit, he toured the Angara and Soyuz-2 rocket assembly complexes and initiated talks with Roscosmos leadership regarding technological assistance and satellite manufacturing.

Since then, the two nations have steadily integrated their aerospace development efforts. Myanmar engineers have actively participated in specialized training programs in Russia—such as those at Samara University—focusing on nanosatellite design, space mission analysis, and global navigation satellite systems (GNSS). This collaboration was further cemented in September 2025 during another high-level visit to Russia, which resulted in formal agreements on civilian nuclear energy and outer space cooperation.

The meeting in Naypyidaw was attended by senior officials from both nations. Joining the Acting President were State Prime Minister U Nyo Saw, Commission Secretary General Ye Win Oo, and other relevant officials. The Russian delegation included the Russian Ambassador to Myanmar, H.E. Iskander Azizov, the Deputy Director General of Roscosmos, and accompanying delegates.

Reported by knl/ymg

၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ၊၂၀၂၆

အမေရိကန်နဲ့ တရုတ်ကြားမှာ ကုန်သွယ်ရေးတင်းမာမှုတွေ လျှော့ချထားတယ်ဆိုပေမယ့် အမေရိကန် လေကြောင်းအာကာသနဲ့ ချစ်ပ် (chip) ကုမ္ပဏီတွေဆီ ပစ္စည်းသွင်းပေးနေတဲ့ သူတွေဟာ မြေရှားသတ္တု ပြတ်လပ်မှုတွေကို ပိုဆိုးဆိုးရွားရွား ရင်ဆိုင်နေရပါတယ်။ အခြေအနေဘယ်လောက်ဆိုးလဲဆို ကုမ္ပဏီ နှစ်ခုက ဖောက်သည်တချို့ကိုတောင် လက်မခံနိုင်ဘဲ ငြင်းနေရတဲ့အထိပဲ။ ဒီကိစ္စက အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်နဲ့ တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်တို့ ပေကျင်းမှာ မတွေ့ဆုံခင် သီတင်းပတ်အနည်းငယ်အလိုမှာ ဖြစ်နေတာပါ။

အစ်ထရီယမ်နှင့် စကင်ဒီယမ်များပြတ်လတ်နေ

အဓိက ပြတ်လပ်နေတာက အစ်ထရီယမ် (yttrium) နဲ့ စကင်ဒီယမ် (scandium) လို မြေရှားသတ္တုတွေ ပါ။ သူတို့က ဒြပ်စင် ၁၇ မျိုးပါတဲ့ အုပ်စုဝင်တွေဖြစ်ပြီး ကာကွယ်ရေးနည်းပညာ၊ လေကြောင်းအာကာသနဲ့ ချစ်ပ်ပြားတွေမှာ နည်းနည်းပဲသုံးရပေမယ့် အရမ်းအရေးပါတယ်။ ပြီးတော့ ဒီသတ္တုတွေကို တရုတ်နိုင်ငံ  ကပဲ နီးပါးလုံးဝ ထုတ်လုပ်နေတာဖြစ်တယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ဧပြီလတုန်းက တရုတ်က ကန့်သတ်ချက်တွေလုပ်ခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း မြေရှားသတ္တု အများအပြားကို ပြန်တင်ပို့ခွင့်ပေးခဲ့ပေမယ့် အောက်တိုဘာလမှာ ဝါရှင်တန်နဲ့ တင်းမာမှုတွေ ဖြေလျှော့ခဲ့တဲ့တိုင်အောင် အမေရိကန်ဆီကိုတော့ ရောက်လာတာ အရမ်းနည်းနေသေးတယ်။ လာမယ့် မတ်လ ပေကျင်းမှာ ထရမ့်နဲ့ ရှီတို့ တွေ့ဆုံတဲ့အခါ တရုတ်က ဒီ ဓာတ်သတ္တုတင်ပို့မှု ကန့်သတ်ချက်တွေကို ဆိုင်းငံ့ပေးဖို့ အပါအဝင် ကုန်သွယ်ရေးတင်းမာမှု ဖြေလျှော့မယ့်ကိစ္စတွေကို ဆွေးနွေးကြလိမ့်မယ်။

ဒီထဲမှာ အဓိက အခက်အခဲကတော့ အစ်ထရီယမ်ပြတ်လပ်တာပါပဲ။ သူ့ကို အင်ဂျင်တွေ၊ တာဘိုင်တွေ အပူချိန်လွန်ကဲပြီး အရည်မပျော်အောင် သုတ်ရတဲ့ အပေါ်ယံသုတ်ဆေးတွေမှာ သုံးတယ်။ ဒီဆေးတွေ မသုတ်ထားရင် အင်ဂျင်တွေ သုံးလို့မရဘူး။ နိုဝင်ဘာလတုန်းက ဒီပြတ်လပ်မှုအကြောင်း ရိုက်တာ  သတင်းဌာနက စတင်ဖော်ပြခဲ့ပြီးကတည်းက ဈေးတွေက ၆၀% ထိ ခုန်တက်သွားပြီး အခုဆို အရင် တစ်နှစ်ကထက် ၆၉ ဆတောင် ပိုများနေပြီ။ သုတ်ဆေးထုတ်တဲ့ ကုမ္ပဏီတချို့ဆိုရင် ကုန်ကြမ်းတွေကို ခွဲတမ်းနဲ့ စပေးနေရပြီ။

မြောက်အမေရိကက သုတ်ဆေးထုတ်ဖို့ အစ်ထရီယမ်ဝယ်တဲ့ ကုမ္ပဏီနှစ်ခုရဲ့ အမှုဆောင်တွေပြောတာ ကတော့ ပစ္စည်းပြတ်လို့ ထုတ်လုပ်မှုကို ယာယီရပ်ထားရတယ်တဲ့။ ကုမ္ပဏီတစ်ခုဆိုရင် သတ်မှတ်ထားတဲ့ အင်ဂျင်ထုတ်လုပ်တဲ့ ဖောက်သည်ကြီးတွေအတွက် ပစ္စည်းချန်ထားချင်လို့ ဖောက်သည်အသေးတွေနဲ့ ပြည်ပဖောက်သည်တွေကိုပါ ငြင်းနေရတယ်။ နောက်ထပ် သုတ်ဆေးကုမ္ပဏီတစ်ခုဆိုရင်လည်း ပစ္စည်း  ပြတ်သွားလို့ အစ်ထရီယမ်အောက်ဆိုဒ်ပါတဲ့ ထုတ်ကုန်တွေ ရောင်းတာကို ရပ်လိုက်ရတယ်။

အမေရိကန်ထုတ်လုပ်သူများစိုးရိမ်နေ

ဒီအစ်ထရီယမ်နဲ့ စကင်ဒီယမ် ပြတ်လပ်မှုက ဂျက်အင်ဂျင်တွေ၊ ချစ်ပ်ပြားတွေ ထုတ်လုပ်မှုကို အခုထိတော့ ကြီးကြီးမားမား မထိခိုက်သေးဘူး။ ဒါပေမယ့် အမေရိကန် ထုတ်လုပ်သူတချို့တော့ တရုတ်ဆီက မြေရှား  သတ္တုတချို့ ပြတ်လပ်မှုနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရပြီလို့ အမေရိကန် အစိုးရအရာရှိတစ်ဦးက ဆိုတယ်။ ကိန်းဂဏန်း  တွေအရဆို ဧပြီလ ကန့်သတ်ချက်တွေ စလုပ်ပြီးနောက် ၈ လအတွင်း တရုတ်က အမေရိကန်ကို အစ်ထရီ  ယမ် ၁၇ တန်ပဲ ပို့ခဲ့တယ်။ ကန့်သတ်ချက် မလုပ်ခင် ၈ လတုန်းက ၃၃၃ တန်တောင် ပို့ခဲ့တာ။ ဇယားတွေ  အရ ဂျာမနီနဲ့ ကိုရီးယားကိုတော့ တင်ပို့မှုတွေ ပြန်ဦးမော့လာပေမယ့် အမေရိကန်ကိုတော့ တမင်ပိတ်   ထားတဲ့သဘောဖြစ်နေပါတယ်။

အိမ်ဖြူတော်အရာရှိတစ်ဦးကတော့ ထရမ့်အစိုးရအနေနဲ့ အမေရိကန် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေအတွက် ဒီလိုအရေးပါတဲ့ ဓာတ်သတ္တုတွေရအောင် လုပ်ပေးဖို့ ဆုံးဖြတ်ထားတယ်လို့ ဆိုတယ်။ ဒီအထဲမှာ တရုတ်နဲ့ ညှိနှိုင်းတာ၊ သမ္မတရှီနဲ့ လုပ်ထားတဲ့ သဘောတူညီချက်တွေကို လိုက်နာမှုရှိမရှိ စောင့်ကြည့်တာနဲ့ လိုအပ်  ရင် တခြားထောက်ပံ့ရေးလမ်းကြောင်းတွေ ရှာဖွေတာတွေ ပါဝင်တယ်။ ဒီသတင်းအတွက် ရိုက်တာက အမေရိကန် အရာရှိတွေ၊ လေကြောင်းအာကာသနဲ့ ချစ်ပ်ကုမ္ပဏီ အမှုဆောင်တွေ၊ လေ့လာဆန်းစစ်သူ စုစု  ပေါင်း ၂၀ နီးပါးလောက်ကို မေးမြန်းခဲ့တာဖြစ်ပြီး တရုတ် စီးပွားကူးသန်းဝန်ကြီးဌာနကတော့ မေးခွန်း  တွေကို ဘာမှပြန်မဖြေခဲ့ပါဘူး။

အစ်ထရီယမ် နည်းနေတာက အင်ဂျင်ထုတ်လုပ်မှုကို မထိခိုက်သေးပေမယ့် ထုတ်လုပ်သူတွေကတော့ စိုးရိမ်နေကြတယ်။ လေကြောင်းအာကာသ ထောက်ပံ့ရေး ကျွမ်းကျင်သူ ကယ်ဗင်မိုက်ကယ်က "ဒါဟာ တရုတ်က သူ့ရဲ့ မြေရှားသတ္တု သြဇာကို ဘယ်လိုအသုံးချနေလဲဆိုတဲ့ ထင်ရှားတဲ့ ဥပမာတစ်ခုဖြစ်လို့ စောင့်ကြည့်ရမယ့်အရာပဲ" လို့ ပြောတယ်။ အခုဆို လေကြောင်းလိုင်းတွေရဲ့ အပိုပစ္စည်း လိုအပ်ချက်နဲ့ ဘိုးအင်းလေယာဉ်တွေ ပိုထုတ်လာတာတွေကြောင့် အင်ဂျင်ထုတ်လုပ်သူတွေ အတော်လေး ရုန်းကန်  နေရချိန်လည်း ဖြစ်နေပါတယ်။

မျိုးဆက်သစ် 5G ချစ်ပ်တွေ ထုတ်လုပ်ရေးကိုပါထိခိုက်

အစ်ထရီယမ်အပြင် အမေရိကန် ချစ်ပ်ထုတ်လုပ်သူတွေအတွက် စကင်ဒီယမ်ပါ ပြတ်လပ်နေတယ်။ ဒီတော့ မျိုးဆက်သစ် 5G ချစ်ပ်တွေ ထုတ်လုပ်ရေးအတွက်ပါ အန္တရာယ်ရှိနေပြီလို့ SemiAnalysis ရဲ့ CEO ဒိုင်လန်ပတဲလ်က ပြောတယ်။ စကင်ဒီယမ်က တစ်နှစ်ကို တစ်ကမ္ဘာလုံးမှာ တန်ချိန် ဒါဇင်နည်းနည်းပဲ ထွက်တာဖြစ်တယ်။ သူက လောင်စာဆဲလ်တွေ၊ လေယာဉ်သုံး အလူမီနီယမ်သတ္တုစပ်တွေနဲ့ အဆင့်မြင့် ချစ်ပ်ပြားလုပ်ငန်းတွေအတွက် အရေးပါတယ်။

အမေရိကန်က အဓိက ချစ်ပ်ထုတ်လုပ်သူတွေ အကုန်လုံးက 5G ဖုန်းတွေနဲ့ အခြေစိုက်စခန်းတိုင်းမှာ ပါဝင်မယ့် ချစ်ပ်တွေလုပ်ဖို့ ဒီ စကင်ဒီယမ်ကို အားထားနေရတာပါ။ ပြီးခဲ့တဲ့လတွေမှာ တရုတ်ဆီက စကင်ဒီယမ် ပို့ကုန်လိုင်စင်အသစ်ရဖို့ ကြန့်ကြာနေလို့ ချစ်ပ်ထုတ်လုပ်သူတွေက ဝါရှင်တန်ကို အကူအညီ  တောင်းထားရတယ်။ ကုမ္ပဏီတော်တော်များများက တတိယနိုင်ငံတွေကနေတစ်ဆင့် ဝယ်ခဲ့ပေမယ့် အခု တရုတ်က နောက်ဆုံးသုံးစွဲသူ ဘယ်သူလဲဆိုတာကိုပါ ကြေညာခိုင်းနေတယ်။ "အမေရိကန်ရဲ့ တစ်ပိုင်းလ  ျှပ်ကူးပစ္စည်း (semi) လုပ်ငန်းကို တရုတ်က တိတိကျကျ ပစ်မှတ်ထားနေတယ်လို့ ကျွန်တော်တို့ ယူဆတယ်" လို့ အမေရိကန်အရာရှိက ပြောတယ်။ အမေရိကန် ချစ်ပ်လုပ်ငန်းအသင်းကတော့ မှတ်ချက်   ပေးဖို့ ငြင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။

"အမေရိကန်မှာ ပြည်တွင်း စကင်ဒီယမ်ထုတ်လုပ်မှု လုံးဝမရှိသလို၊ တရုတ်ပြင်ပမှာ လက်တွေ့လည်ပတ်  နေတဲ့ အစားထိုးစရာ လမ်းကြောင်းလည်း မရှိဘူး။ လက်ကျန်သိုလှောင်ထားတာတွေကလည်း နှစ်နဲ့ချီပြီး မခံတော့ဘဲ လပိုင်းလောက်ပဲ သုံးလို့ရတော့မယ်" လို့ ပတဲလ်က ဖြည့်စွက်ပြောပြခဲ့ပါတယ်။

သတင်းအရင်းအမြစ်-ရိုက်တာ

၃၀ နိုဝင်ဘာ၊၂၀၂၅

မြန်မာနိုင်ငံရဲ့လူမှုစီးပွားဖွံ့ဖြိုးရေးကဏ္ဍများတွင် အာကာသနည်းပညာများကို ငြိမ်းချမ်းသော  ရည်ရွယ်   ချက်ဖြင့်အသုံးချနိုင်ရေးအတွက် မြန်မာအာကာသအေဂျင်စီကို ဖွဲ့စည်းတာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံတကာ  မိတ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းများနှင့်ပူးပေါင်းကာ ရေတို/ရေရှည် စီမံကိန်းများ စတင်အကောင်ထည်ဖော်ဆောင် ရွက်နေပြီဖြစ်တယ်လို့ နိုင်ငံတော်ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့်အေးချမ်းသာယာရေး ကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။

နိုဝင်ဘာ ၃၀ရက် နံနက်က ရန်ကုန်မြို့၊ ပြည်သူ့ရင်ပြင်မှာကျင်းပတဲ့ အာကာသပြတိုက်(ရန်ကုန်) ဖွင့်ပွဲ အခမ်းအနားတွင် ယာယီသမ္မတ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ယင်းကဲ့သို့ပြောကြားလိုက်ခြင်း ဖြစ် ပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပညာရှင်လူငယ်များအနေဖြင့် ထိုကဲ့သို့အာကာသနည်းပညာလှုပ်ရှားမှု အစီအစဉ်များတွင် ပါဝင်နိုင်မည့် အခွင့်အလမ်းများကိုလည်း မိတ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်းဖော်ဆောင်သွားမယ်  လို့လည်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးကပြောကြားပါတယ်။

မျိုးဆက်သစ်လူငယ်များအနေဖြင့် မျက်မှောက်ခေတ် အာကာသနယ်ပယ်၏ စိန်ခေါ်မှုနှင့် အခွင့်အလမ်း  အသစ်များတွင်ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ပြီး၊စိတ်ကူးစိတ်သန်းများကိုမွေးဖွားအကောင်အထည်ဖော်ဆောင်နိုင်တော့မှာဖြစ်တယ်လို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ဆက်လက်ပြောဆိုပြီး အနာဂတ်ကာလအာကာသအသုံးချ နယ်ပယ်အသီးသီးတွင် နိုင်ငံတော်က ဂုဏ်ယူအားထားရမည့်သုတေသနပညာရှင်များ၊ အင်ဂျင်နီယာများ၊ အာကာသယာဉ်မှူးများ၊ ဘက်စုံကဏ္ဍအလိုက် ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များနှင့် လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်များ ပေါ်ထွက်လာမည်ဟုလည်း ယုံကြည်တယ်လို့လည်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးကဆိုပါတယ်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ပြတိုက်ဆိုင်းဘုတ်အားစက်ခလုတ်နှိပ်ဖွင့်လှစ်ပေးပြီး ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးနှင့်အတူ ဧည့်သည်တော်များကလည်း ပြတိုက်ကမ္ပည်းမော်ကွန်းအား အမွှေးနံ့သာရည်များဖြင့် ပက်ဖျန်းပေးခဲ့  ပါတယ်။

ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ် ဦးစိုးသိန်း၊ သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဒေါက်တာ မျိုးသိန်းကျော်၊ Myanmar Space Agency အမှုဆောင်အရာရှိချုပ်ဒေါက်တာစိုးမြင့်မောင်နှင့် ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန် ဦးဘိုဌေး တို့က ပြတိုက်ကို ဖဲကြိုးဖြတ်ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့ကြပါတယ်။

အခမ်းအနားသို့ ကော်မရှင်အတွင်းရေးမှူး တွဲဖက်အမှုဆောင်ချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲဝင်းဦး၊ ပြည်ထောင် စုဝန်ကြီးများ၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံးမှ အဆင့်မြင့်  တပ်မတော်  အရာရှိကြီးများ၊ ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တိုင်းမှူး၊တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၊ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်း နိုင်ငံ၊  အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံတို့မှ သံအမတ်ကြီးများနှင့် သံရုံးယာယီ တာဝန်ခံ များ၊ ရန်ကုန်မြို့တော် ဝန်၊ ဖိတ်ကြားထားသည့် ဧည့်သည်တော်များ၊ ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူများ  တက်ရောက်ခဲ့ကြပါတယ်။

ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးနှင့်ဧည့်သည်တော်များသည်ပြတိုက်အတွင်းရှိDeep Space Exploration ပြခန်း၊ Space Station ပြခန်း၊ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ၊တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် အမေရိကန် နိုင်ငံတို့မှအာကာသတွင်းသို့ခေတ်အဆက်ဆက်လွှတ်တင်ခဲ့သည့်ဒုံးပျံများနှင့်အာကာသယာဉ်ပုံစံငယ်များအာကာသတွင်း လှည့်ပတ်သွားလာလျက်ရှိသည့် ဂြိုဟ်တုပုံစံငယ်များ၊ ဒုံးပျံလွှတ်တင်ရေးစခန်းမှ ဒုံးပျံ လွှတ်တင်မှု သရုပ်ပြသမှုများကို လိုက်လံကြည့်ရှုကြရာ တာဝန်ရှိသူများက ရှင်းလင်းတင်ပြကြပါတယ်။

အာကာသပြတိုက်(ရန်ကုန်)သည် ရန်ကုန်မြို့၊ ပြည်သူ့ရင်ပြင်တွင်တည်ရှိပြီး ယခင်နက္ခတ်တာရာပြခန်း အား ခေတ်နှင့်အညီ ဖြစ်စေရေးအတွက် အဆင့်မြှင့်တင်ပြန်လည်မွန်းမံခြင်းလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်၍ အာကာသပြတိုက်(ရန်ကုန်)အဖြစ်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။

အာကာသပြတိုက်(ရန်ကုန်)တွင် ကျောင်းသူ/ကျောင်းသား၊ မျိုးဆက်သစ်လူငယ်များအနေဖြင့် စာအုပ် များတွင် ဖတ်ခဲ့ရသည့်၊ ရုပ်သံများတွင်မြင်တွေ့ခဲ့ရသည့် အာကာသတွင်း စေလွှတ်မည့်ဒုံးပျံများ၊ အာကာ သတွင်လှည့်ပတ်သွားလာမည့် ဂြိုဟ်တုများ၊ အာကာသတွင်း စူးစမ်းလေ့လာမည့် အာကာသယာဉ်နှင့်  ယာဉ်မှူးများ၊ ဂြိုဟ်များ၊ နက္ခတ်တာရာများ အစရှိသည့် အာကာသဆိုင်ရာဗဟုသုတ အကြောင်းအရာ  များကို ယခုပြတိုက်အတွင်း၌ တစ်စုတစ်စည်းတည်းစူးစမ်းလေ့လာခွင့် ရနိုင်တော့မယ်လို့ သတင်းရရှိပါ တယ်။

#ymg/knl