အထူးသုံးသပ်ချက်ဆောင်းပါး

ပြီးခဲ့တဲ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တုန်းက အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးတို့ ပေါင်းပြီး အီရန်ကို ဝင်တိုက် ကြတဲ့အခါ၊ သူတို့ရဲ့ စစ်ဆင်ရေးက စာအုပ်ထဲက လေကြောင်းစစ်ပွဲတစ်ခုလိုဖြစ်ခဲ့တယ်။ ရည်ရွယ်ချက်က သိပ်ရှင်းပါတယ်။ ရန်သူ့ ကာကွယ်ရေးစနစ်တွေကို ဖျက်ဆီးမယ်၊ ပြန်လည်တိုက်ခိုက်နိုင်စွမ်းကို ချိုးနှိမ်  မယ်၊ ပြီးတော့ ခေါင်းဆောင်ပိုင်းကို အမြစ်ဖြတ်မယ်ပေါ့။ ပြီးခဲ့တဲ့ နွေရာသီစစ်ပွဲကတည်းက အတော်လေး ယိုင်နဲ့နေပြီဖြစ်တဲ့ အီရန်ရဲ့ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးစနစ်တွေကို ယခုအပြီးတိုင် ရှင်းလင်းပစ်လိုက်  ကြတယ်။

အီရန်က ပြန်မတိုက်နိုင်အောင် ဒုံးကျည်စက်ရုံတွေ၊ ဒရုန်းစခန်းတွေနဲ့ ရေတပ်စခန်းတွေကိုလည်း ပစ်မှတ်  ထားခဲ့ကြတယ်။ အဓိကကတော့ အီရန်ရဲ့ ထိပ်ပိုင်းတပ်မှူးတွေကို ဆက်တိုက် လုပ်ကြံဖယ်ရှားပြီး တီဟီရန်အစိုးရရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ချတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုလုံးကို ကမောက်ကမဖြစ်အောင် ရည်ရွယ်  လုပ်ဆောင်ခဲ့တာပဲဖြစ်ပါတယ်။

စစ်ဆင်ရေးရှုထောင့်ကနေ ကြည့်ရင်တော့ သူတို့အတွက် အတော်လေး အကျိုးအမြတ်ထွက်ပါတယ်။ လေပိုင်နက်ကို စိုးမိုးလိုက်နိုင်ပြီဆိုတာနဲ့ စစ်စရိတ်က သက်သာသွားပါပြီ။ အရင်လို စျေးကြီးတဲ့ တာဝေး ပစ် လက်နက်ကြီးတွေ သုံးစရာမလိုတော့ဘဲ၊ စျေးပေါပေါနဲ့ အလွယ်တကူရနိုင်တဲ့ လက်နက်တွေနဲ့တင် အလုပ်ဖြစ်သွားပါပြီ။

ခေါင်းဆောင်ပိုင်းကို ဖယ်ရှားတယ်ဆိုတာကလည်း စစ်ရေးမှာ ရိုးရှင်းတဲ့ သဘောတရားတစ်ခုပါ။ ရန်သူရဲ့ ဦးနှောက်ကို ဝင်မွှေတာလို့ပြောရမယ်။ အတွေ့အကြုံရှိတဲ့ ခေါင်းဆောင်တွေ ခဏခဏ အသတ်ခံနေရရင်၊ ကျန်တဲ့သူတွေက နေရာလုတာ၊ အချင်းချင်း မယုံသင်္ကာဖြစ်တာတွေနဲ့ပဲ အချိန်ကုန်နေတော့မှာလေ။ အဲဒီ  အခါ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ မှားလာမယ်၊ တုံ့ပြန်ဖို့ အချိန်နှေးသွားမယ်၊ စည်းလုံးမှုတွေ ပြိုကွဲလာမယ်။ ထိပ်  ပိုင်းမှာ ရှုပ်ထွေးနေတာကိုက လက်နက်တစ်ခုဖြစ်နေတယ်။

ဒါပေမဲ့ စစ်မြေပြင်မှာ နည်းဗျူဟာပိုင်း သာလွန်နေရုံနဲ့ မဟာဗျူဟာမြောက် အောင်ပွဲရပြီလို့ ပြောလို့  မရသေးပါဘူး။ ဒီစစ်ဆင်ရေးရဲ့ အကြီးမားဆုံး အန္တရာယ်က သူတို့ရဲ့ "မှန်းဆချက်" တွေထဲမှာ ရှိနေတယ်။ အီရန်ကို ဖိအားပေးလိုက်ရင် ဘယ်လို တုံ့ပြန်မလဲ၊ ဖိအားတွေကနေ ဘာရလဒ်တွေ ထွက်လာမလဲ ဆိုတဲ့ မှန်းဆချက်တွေပဲဖြစ်တယ်။

ဆယ်စုနှစ်တွေနဲ့ချီပြီး အမေရိကန်ဟာ အီရန်ကို ရှုထောင့်နှစ်ခုတည်းကနေပဲ လွဲမှားစွာ မြင်ခဲ့တယ်။ တစ်ခုက အီရန်ဆိုတာ ဘာဆုံးရှုံးမှုမှ ဂရုမစိုက်တဲ့ "ဘာသာရေး အစွန်းရောက်နိုင်ငံ" လို့ မြင်တာ။ နောက်တစ်ခုကကျတော့ နည်းနည်းလေး တွန်းချလိုက်တာနဲ့ ပြိုလဲသွားမယ့် "ခိုင်မာမှုမရှိတဲ့ အာဏာရှင်  စနစ်" လို့ မြင်တာပါ။

တကယ့်လက်တွေ့မှာ အီရန်ရဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားက အပြင်ကလူတွေထင်သလို အရမ်းကြီး ဇာတ်မဆန်  ပါဘူး၊ ပိုပြီးတော့တောင် ခိုင်မာပါသေးတယ်။ အီရန်အတွက် သူတို့ရဲ့ ဘာသာရေးနဲ့ နိုင်ငံရေးခံယူချက်က အလွန်အရေးကြီးတယ်ဆိုပေမဲ့၊ သူတို့အစိုးရ သက်ဆိုးရှည်ရေးဆိုတဲ့ အခြေခံဗီဇထက်တော့ ဘယ်အရာ   ကမှ ပိုအရေးမကြီးပါဘူး။

အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ လက်ထက်မှာ အီရန်က တစ်ခုကို သက်သေပြခဲ့တယ်။ အဲဒါကတော့ တော်လှန်ရေးသမားဆိုတဲ့ ဟန်ပန်နဲ့ လက်တွေ့ကျတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေကို ပေါင်းစပ်လို့ရတယ် ဆိုတာ  ပါပဲ။ အထင်ရှားဆုံးကတော့ ၂၀၁၅ ခုနှစ် နျူကလီးယား သဘောတူညီချက်ပါ။ ခါမေနီက အမေရိကန်ကို လူပုံအလယ်မှာ "မိစ္ဆာကြီး" လို့သာ အော်ဆဲနေပေမယ့်  သူတို့ရဲ့ စီးပွားရေးနဲ့ အစိုးရ သက်ဆိုးရှည်ရေးကို ထိခိုက်လာမယ့် အရေးယူပိတ်ဆို့မှုတွေကို ဖြေလျှော့ဖို့ အမေရိကန်နဲ့ တံခါးပိတ်စားပွဲဝိုင်းမှာ ဝင်ထိုင်ခဲ့   တာပါပဲ။ ဒါဟာ အီရန်ရဲ့ နိုင်ငံရေးခံယူချက် ပြောင်းသွားတာ မဟုတ်ဘဲ ကိုယ့်အတွက်ကိုယ် မဟာဗျူဟာ  ကျကျ တွက်ချက်လိုက်ခြင်းသာဖြစ်ပါတယ်။

ဝါရှင်တန်က အဲဒီသဘောတူညီချက်ကို ဖျက်သိမ်းပြီး အစ္စရေးကလည်း အီရန်ကို ဆိုက်ဘာ  တိုက်ခိုက်မှု တွေ၊ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်မှုတွေ လုပ်လာတဲ့အချိန်မှာတောင် အီရန်က စကားပြောဖို့ လမ်းကြောင်းလေး  တွေကို ဖွင့်ထားခဲ့တုန်းပါပဲ။ သူတို့အတွက်တော့ ထိပ်တိုက်တွေ့တာရယ်၊ စကားပြောတာရယ်ဆိုတာ ဆန့်ကျင်ဘက်အရာတွေ မဟုတ်ပါဘူး။ အစိုးရ ရှင်သန်ရေးဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်တစ်ခုတည်းအတွက် ပြိုင်တူသုံးနေတဲ့ လက်နက်နှစ်ခုပဲဖြစ်ပါတယ်။

ဒီသမိုင်းကြောင်းတွေကို ပြန်ကြည့်ဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ အခု အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေး မူဝါဒရေးဆွဲသူတွေ ထင်နေသလို "စစ်ရေးဖိအားတွေ အများကြီးပေးလိုက်ရင် အီရန်က အလိုလို လက်နက်ချမယ်၊ ဒါမှမဟုတ် ပြိုကွဲသွားလိမ့်မယ်" ဆိုတဲ့ အထင်အမြင်တွေကို ဒီသမိုင်းက ချေဖျက်   နေလို့ပါပဲ။ ပြိုကွဲချင်လည်း ပြိုကွဲသွားနိုင်ပေမဲ့၊ သေချာပေါက် ဖြစ်လာမယ်လို့တော့ ဘယ်သူမှ တပ်အပ်    မပြောနိုင်ပါဘူး။ အီရန်အစိုးရအတွက် အောင်ပွဲဆိုတာ အရှင်းဆုံးပြောရရင် "မသေဘဲ ရှင်ကျန်ရစ်တာ" ပါပဲ။ ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်က ၁၂ ရက်ကြာ စစ်ပွဲမှာ အီရန်ဘက်က အထိနာခဲ့ပေမဲ့၊ သူတို့ ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်ခဲ့လို့ ဒါကိုပဲ အောင်ပွဲတစ်ခုလို ပုံဖော်ခဲ့တာကို ကြည့်ရင်သိနိုင်ပါတယ်။

ဒီနေရာမှာ တူရကီ-အော့တိုမန်နဲ့ ပါရှား-ဆာဖာဗစ် အင်ပါယာတို့ ချကြတဲ့ ၁၆ ရာစု ချယ်ဒီရန် (Chaldiran) တိုက်ပွဲကို ပုံဖော်ထားတဲ့ အစ်စဖာဟန်မြို့က နံရံဆေးရေးပန်းချီကားကြီးအကြောင်း ပြောပြ  ချင်ပါတယ်။ အဲဒီပန်းချီကားထဲမှာ ပါရှား(အီရန်) တွေက တူရကီတွေကို အနိုင်ယူပြီး အောင်ပွဲခံနေပုံ ဆွဲထားတယ်။ တကယ်တမ်း သမိုင်းမှာ အနိုင်ရခဲ့တာက တူရကီတွေပါ။ ဒါဟာ ရှုံးနိမ့်မှုကို ဖုံးကွယ်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ လက်နက်အင်အား၊ လူအင်အား အဆမတန် သာလွန်တဲ့ ရန်သူကို ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ ခုခံခဲ့တဲ့ သူတို့  ရဲ့ "ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်စွမ်း" ကို အောင်ပွဲတစ်ခုအဖြစ် ပုံပြောင်းထားတာပဲဖြစ်ပါတယ်။

အခုလည်း အီရန်က အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးကို အင်အားချင်း မယှဉ်နိုင်တာ သိတယ်။ ဒါကြောင့် စစ်ပွဲကို အချိန်ရော နေရာပါ ဆွဲဆန့်တဲ့ ဗျူဟာကို သုံးလာတယ်။ သူတို့ရဲ့ ဒရုန်းတွေ၊ ဒုံးကျည်တွေက အစ္စရေး   ကိုတင်မကဘူး၊ ပင်လယ်ကွေ့ဒေသတလွှားက အမေရိကန်စခန်းတွေနဲ့ ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်း     တွေကိုပါ လိုက်ပစ်နေတယ်။ အလုံးအရင်းနဲ့ မပစ်ဘဲ နည်းနည်းချင်းစီ ကန့်သတ်ပစ်နေတာပါ။ သူတို့  ရည်ရွယ်ချက်က ပျက်စီးစေချင်ရုံတင် မဟုတ်ဘူး၊ အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးကို စစ်မျက်နှာ   အများကြီးဖွင့် ရအောင် လုပ်ပြီး စိတ်ရောကိုယ်ပါ ပင်ပန်းလာအောင်၊ စီးပွားရေးအရပါ ကုန်ကျစရိတ်တွေ များလာအောင် "အချိန်ဆွဲကစား" နေတာပါ။

ဒီလို ဖြည်းဖြည်းချင်း ကစားနေတာကလည်း နောက်ကွယ်မှာ အကြောင်းရှိတယ်။ အီရန်ဘက်ကလည်း သူတို့ရဲ့ ဒုံးကျည်စက်ရုံတွေဟာ ရန်သူ့ရဲ့ အဓိကပစ်မှတ်တွေဆိုတာ သိနေတယ်။ အဆက်မပြတ် ဗုံးကြဲခံရ  ရင် ခံနိုင်မှာမဟုတ်ပါဘူး။ အဲဒါကြောင့် ရှိတဲ့လက်နက်ကို အကုန်သွန်မချဘဲ နောက်တစ်ဆင့်အတွက် အရန်ချန်ထားတာပဲဖြစ်ပါတယ်။ ရေရှည်စစ်ပွဲမှာ လက်လွတ်စပယ် မသုံးဘဲ ချုပ်တည်းထားခြင်းကလည်း ပြင်ဆင်မှု တစ်မျိုးပါပဲ။ အတိုချုပ်ပြောရရင် ဒီစစ်ပွဲက "အချိန်" ကို အပြိုင်လုနေကြတာပါ။ အီရန်က "ငါတို့ ဘယ်လောက်ကြာကြာ တောင့်ခံနိုင်မလဲ" ဆိုတာကို အလောင်းအစားလုပ်နေပြီး၊ အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးကတော့ ဒေသတွင်း ဂယက်တွေ မရိုက်ခင် အီရန်ကို အမြန်ဆုံး အလဲထိုးဖို့ အလောင်းအစား လုပ်နေကြပါတယ်။

တကယ်လို့ ဒီစစ်ဆင်ရေးကြောင့် အီရန်အစိုးရ အယိုင်အလဲ ဖြစ်သွားပြီပဲ ထားပါတော့။ တချို့လူတွေ မျှော်လင့်ထားတဲ့ နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲတွေ တကယ်ဖြစ်လာပါ့မလား။ ဆက်တိုက် ဗုံးကြဲလိုက်ရုံနဲ့ ပြည်သူတွေ လမ်းပေါ်ထွက်လာမယ်၊ တိုင်းပြည်ကြီး ပြိုကွဲသွားမယ်လို့ တွေးတာက အီရန်ရဲ့ ခံနိုင်ရည်နဲ့ အဲဒီစနစ်အောက်က လူ့အဖွဲ့အစည်းအကြောင်း သေချာနားမလည်လို့ပါ။

အီရန်ရဲ့ အစ္စလာမ္မစ် တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ် (IRGC) ဆိုတာ စစ်တပ်သက်သက်မှ မဟုတ်တာ။ သူက စီးပွားရေးလုပ်ငန်းကြီး၊ နိုင်ငံရေးကစားသူ၊ ပြီးတော့ တိုင်းပြည်ရဲ့ အယူဝါဒရေးရာ မဏ္ဍိုင်ကြီးပါ။ သူတို့ရဲ့ ဌာနချုပ်တွေကို လေယာဉ်နဲ့ သွားကြဲရုံနဲ့ ဖိနှိပ်မှုတွေ နည်းသွားနိုင်ပေမဲ့၊ တိုင်းပြည်ရဲ့ ယန္တရားတစ်ခုလုံးမှာ အမြစ်တွယ်နေတဲ့ ဒီလိုအဖွဲ့အစည်းကြီးကို လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲရုံသက်သက်နဲ့ ဖျက်ဆီးပစ်လို့ ရမယ်  ဆိုတာ ဖြစ်နိုင်ခြေ အရမ်းနည်းပါတယ်။

ပြီးတော့ ပြင်ပကလူတွေ ထင်သလို အီရန်ပြည်တွင်းရေးက ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ကွဲပြားနေတာ မဟုတ်ဘူး။ တိုင်းရင်းသားလူနည်းစုတွေမှာ မကျေနပ်ချက်တွေ အများကြီးရှိတာ မှန်ပေမဲ့၊ တိုင်းပြည်ကြီး တစ်စစီ ပြိုကွဲသွားမယ့် အခြေအနေမျိုးကိုတော့ ဘယ်သူမှ မလိုလားကြဘူး။ အစိုးရကို မုန်းလို့ နိုင်ငံခြားက ဝင်တိုက်ပေးပါလို့ ဆုတောင်းနေတဲ့ အီရန်နိုင်ငံသားတွေတောင်မှ၊ တိုင်းပြည်ကြီး ပျက်စီးသွားပြီး နောက်ဆက်တွဲဖြစ်လာမယ့် ကမောက်ကမ အခြေအနေတွေကိုတော့ ကြောက်ကြတယ်။

"စနစ်ကို ပြောင်းချင်တာ" နဲ့ "တိုင်းပြည်ကို အပျက်စီးခံတာ" မတူပါဘူး။ အခုဆို အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေး ကျောထောက်နောက်ခံပေးထားတဲ့ အီရန်အနောက်ဘက်က ကာ့ဒ်သူပုန်တွေ မြေပြင်ကနေ ထိုးစစ်ဆင်ဖို့ ပြင်နေတယ်ဆိုတဲ့ သတင်းတွေက ဒီအကြောက်တရားကို ပိုကြီးစေပါတယ်။

တကယ်လို့များ အီရန်နိုင်ငံသာ စတင်ပြိုကွဲလာပြီဆိုရင်၊ ဒေသတွင်း သက်ရောက်မှုတွေက အကြီး   အကျယ် ဖြစ်လာတော့မှာပါ။ အီရန်ရဲ့ မတည်ငြိမ်မှုတွေက အခုတလော ယိုင်နဲ့နဲ့ဖြစ်နေတဲ့ အီရတ်နိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံရေးစနစ်ဆီကို ကူးစက်သွားနိုင်သလို၊ တူရကီနဲ့ တင်းမာမှုတွေကိုလည်း ပိုဆိုးသွားစေနိုင်ပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ တူရကီက ဒေသတွင်း ဘယ်နေရာမှာပဲဖြစ်ဖြစ် ကာ့ဒ်လူမျိုးတွေ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်  ခွင့်ရလာမှာကို သူတို့နိုင်ငံ တည်ရှိမှုအတွက် ခြိမ်းခြောက်မှုတစ်ခုလို့ မြင်ထားလို့ပါပဲ။ ပြည်တွင်းရေး ကမောက်ကမဖြစ်ပြီး ပြိုကွဲသွားအောင် လုပ်မယ့် ဗျူဟာဟာ ပြဿနာတွေနဲ့ ရှုပ်ထွေးပူညံနေပြီးသား အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေဆီကို ပြဿနာတွေ ထပ်တင်ပို့လိုက်တာနဲ့ အတူတူပါပဲ။

ဒါပေမဲ့ အီရန်တွေရဲ့ စိတ်နေသဘောထားကို နားလည်ဖို့ အစ်စဖာဟန်မြို့က နံရံဆေးရေးပန်းချီကား  ကြီးကို လေ့လာဖို့ အရေးကြီးသလို၊ ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်တွေက အီရန်-အီရတ် စစ်ပွဲအတွင်းမှာ လူ ၅ သိန်း  လောက် သေဆုံးခဲ့တာတွေ၊ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုတွေကြောင့် နှစ်ပေါင်းများစွာ ဒေါ်လာ ထရီလီယံနဲ့ချီပြီး စီးပွားရေးထိခိုက်နစ်နာခဲ့တာတွေကို ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်ခဲ့တဲ့ သူတို့စနစ်ရဲ့ ခံနိုင်ရည်ကို လေ့လာဖို့ အရေး ကြီးပါ  တယ်။ အဲသလိုမျိုးပဲ အခုလို ဝိုင်းပယ်ခံထားရတဲ့ အီရန်ခေါင်းဆောင်ပိုင်းဟာ "တွက်ချက်မှု အမှားတွေ" (miscalculation) လုပ်မိနိုင်ခြေများတယ် ဆိုတာကို နားလည်ဖို့ကလည်း အဓိကကျပါတယ်။

အစ္စရေးနဲ့ အမေရိကန်ထက်စောပြီး အီရန်ဘက်က လက်နက်ခဲယမ်းတွေ ပြတ်လပ်သွားနိုင်ပါတယ်။ ဒါမှမဟုတ် လက်နက်ရှိရင်တောင် သုံးခွင့်မရတော့တဲ့ အခြေအနေမျိုး ရောက်သွားနိုင်ပါတယ်။ ယူကရိန်း  နဲ့ မတူတာက အီရန်မှာ လက်နက်တွေ အဆက်မပြတ် ထောက်ပံ့ပေးနေမယ့် ပြင်ပကူညီသူ မရှိပါဘူး။ တစ်ဖက်ရန်သူကို ဒုက္ခပေးဖို့ ဒေသတွင်း နိုင်ငံတွေကိုပါ မီးဟပ်အောင်လုပ်နေတဲ့ အီရန်ရဲ့ မူဝါဒကြောင့်၊ မကြာခင်မှာ အိမ်နီးချင်းတွေက ခံစစ်ကနေ ထိုးစစ်ကို ပြောင်းလာနိုင်ပြီး နှစ်ပေါင်းများစွာကြာ တည်ဆောက်ခဲ့ရတဲ့ ဆက်ဆံရေး တံတားတွေကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးပစ်သလို ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။ အခုဆို အီရန်အစိုးရဟာ အကြီးအကျယ် မုန်းတီးမှုကို ခံနေရပြီး တိုင်းပြည်စီးပွားရေးနဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ကို ပြိုကျလု  နီးပါး အခြေအနေအထိ တွန်းပို့ထားခံခဲ့ရပြီလည်းဖြစ်ပါတယ်။

ဒီစစ်ပွဲက အီရန်ကို ပြိုကွဲသွားစေမလား ဆိုတာကတော့ သေချာမသိရသေးပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ပြိုကွဲချင်လည်း ပြိုကွဲသွားနိုင်တယ်။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် သေချာတာတစ်ခုကတော့ အီရန်ရော၊ သူ့အိမ်နီးချင်းတွေရော၊ သူ့ကို ဝင်တိုက်နေတဲ့ သူတွေပါ အားလုံး အရှုံးနဲ့ပဲ ရင်ဆိုင်ကြရမှာပါ။

(နိုင်ငံရေးသုံးသပ်ဆောင်းပါးရေးသားသူ-အလီဗာအက်ဇ်သည် International Crisis Group ၏ အီရန်ရေးရာ စီမံကိန်းညွှန်ကြားရေးမှူးနှင့် ဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြီးတန်းအကြံပေးဖြစ်ပါတယ်)

The Guardian သတင်းစာပါ  Ali Vaez ရေးသားသည့် “The US and Israel are waging war on an Iran they think they know. The reality is very different"  သုံးသပ်ချက်ဆောင်းပါးကို မြန်မာဘာသာ သို့ ဆီလျော်အောင်ပြန်ဆိုပါတယ်။

နေပြည်တော်၊ မတ် ၁၅-နိုင်ငံတော်မှ သက်သာသောဈေးနှုန်းဖြင့် ရောင်းချပေးနေသည့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ (CNG) ကို အသုံးပြုပြီး ဓာတ်ဆီ၊ ဒီဇယ် ဈေးနှုန်းကြီးမြှင့်မှုကို အခွင့်အရေးယူ၍ အများပြည်သူထံမှ ယာဉ်စီးခပိုမိုတောင်းခံ နေသည့် Taxi ယာဉ်များကို CNG သုံးစွဲခွင့်စာရင်းမှ ပယ်ဖျက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးကိုကိုလွင်က ယနေ့ ကျင်းပသည့် လုပ်ငန်းညှိနှိုင်းအစည်းအဝေးတွင် ပြောကြားလိုက်သည်။

စက်သုံးဆီဈေးနှုန်း ကြီးမြင့်မှုကို အကြောင်းပြကာ CNG သုံး Taxi များက ခရီးသည်များထံမှ ယာဉ်ခတိုးမြှင့်တောင်းခံကြောင်း တိုင်ကြားမှုများ ရှိနေသည့်အတွက် ယခုကဲ့သို့ အရေးယူရန် ဆုံးဖြတ်ခြင်းဖြစ်သည်။ သတ်မှတ်စည်းကမ်းဖောက်ဖျက်သည့် ယာဉ်များကို စာရင်းမှပယ်ဖျက်၍ အမှန်တကယ် စည်းကမ်းလိုက်နာမည့် အခြားယာဉ်များကို အစားထိုးခွင့်ပြုပေးသွားမည်ဟု ဝန်ကြီးက ဆိုသည်။

ထို့အပြင် ရှေ့ပြေးစီမံကိန်းအနေဖြင့် CNG သုံးယာဉ်များတွင် Metering စနစ် တပ်ဆင်ခြင်း။ နည်းပညာ အသုံးပြု၍ ဓာတ်ငွေ့ဖြန့်ဖြူးမှုကို ထိန်းချုပ်ခြင်းနှင့် YBS ယာဉ်များအနေဖြင့် သတ်မှတ် လမ်းကြောင်း အတိုင်းသာ မောင်းနှင်ရန် ကြပ်မတ်ခြင်းတို့ဆောင်ရွက်မည်ဟုလည်းသိရသည်။

လက်ရှိတွင် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနသည် အများပြည်သူသယ်ယူပို့ဆောင်ရေးအတွက် CNG ၁ ကီလို ဂရမ်လျှင် ၂၇၃ ကျပ် ၂၅ ပြား နှုန်းဖြင့် ၂၀၀၇ ခုနှစ်မှစ၍ ဈေးနှုန်းပြောင်းလဲခြင်းမရှိဘဲ ရောင်းချ ပေးနေခြင်းဖြစ်သည်။

"ဒီဈေးနှုန်းဟာ နိုင်ငံတကာဈေးနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ရင် ထက်ဝက်နီးပါး သက်သာနေသလို၊ ဓာတ်ဆီ၊ ဒီဇယ်တို့နဲ့ နှိုင်းယှဉ်ရင်လည်း လောင်စာဆီကုန်ကျစရိတ် သုံးပုံတစ်ပုံလောက်ပဲ ရှိပါတယ်" ဟု ပြည်ထောင်စု ဝန်ကြီးက ရှင်းလင်းပြောကြားသည်။ လက်ရှိဖြစ်ပေါ်နေသည့် စက်သုံးဆီအကျပ်အတည်းကို ဖြေရှင်းရန်အတွက် နိုင်ငံတော်အနေဖြင့် အရန်စက်သုံးဆီ သိုလှောင်ခြင်းနှင့် အရန်လမ်းကြောင်းများ ရှာဖွေခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်နေသည်။

ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး အစိုးရအဖွဲ့အနေဖြင့်လည်း CNG သုံးယာဉ်များ ထိရောက်စွာ ဝန်ဆောင်မှု ပေးစေရေးအတွက် သက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်းကာ တင်းကျပ်စွာ ကြပ်မတ်သွားမည်ဟု သိရသည်။ အများပြည်သူအနေဖြင့် CNG သုံးယာဉ်များနှင့် စပ်လျဉ်း၍ ကျေနပ်မှုမရှိပါက သို့မဟုတ် မတရားယာဉ်ခတောင်းခံရပါက ညွှန်ကြားရေးမှူး (CNG) - ၀၉ ၇၉၄၁၁၅၄၁၀ ၊ ၀၉ ၂၆၂၄၆၇၀၇၇သို့ တိုင်ကြားနိုင်ကြောင်းသတင်းထုတ်ပြန်ထားသည်။

#ymg/knl

စက်သုံးဆီမပြတ်လပ်စေရန်နှင့် အမှန်တကယ်လိုအပ်သူများ အဆင်ပြေစွာဝယ်ယူနိုင်ရန် စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်များတွင် မတ်လ ၁၂ရက်နေ့မှစ၍ Barcode  နှင့် QR Code များကို Application ဖြင့် အလို အလျောက်စစ်ဆေးသည့်နည်းလမ်းဖြင့် စိစစ်ရောင်းချပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနက ယနေ့သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။  ထုတ်ပြန်ချက်အပြည့်အစုံကို အောက်ပါအတိုင်းဖော်ပြပါတယ်။

စက်သုံးဆီရောင်းချမှုများအပေါ် စိစစ်ကြပ်မတ်နိုင်ရေးဆောင်ရွက်သွားမည့်အစီအမံ အသိပေးထုတ်ပြန်ခြင်း

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၁ ရက်

စက်သုံးဆီမပြတ်လပ်စေရန်နှင့် စက်သုံးဆီအမှန်တကယ်လိုအပ်သူများ အဆင်ပြေချောမွေ့စွာ ဝယ်ယူရရှိနိုင်စေရန်ရည်ရွယ်၍ အရောင်းဆိုင်များတွင် တစ်ရက်အတွင်း ၂ ကြိမ် (သို့မဟုတ်) ၃ ကြိမ် တန်းစီ ဝယ်ယူမှုများလျော့နည်းပပျောက်စေရေးအတွက် အရောင်းဆိုင်များအနေဖြင့် တယ်လီဖုန်း Application ကို အသုံးပြုပြီး စိစစ်ရောင်းချမှုများဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ပါသည်။

         ယင်းသို့ဆောင်ရွက်ရာတွင် အများပြည်သူဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးမဖြစ်စေရေးနှင့် ပိုမိုရိုးရှင်းလွယ်ကူစွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ရေးအတွက် ယာဉ်ပိုင်ရှင်များမှ Application အသုံးပြုရန်နှင့် Registration ပြုလုပ်ရန် လုံးဝ မလိုအပ်ဘဲ အရောင်းဆိုင်အခြေပြုစိစစ်သည့်နည်းလမ်းဖြင့်ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ပါသည်။ မော်တော် ယာဉ်များအတွက် Wheel Tax ၏ Barcode ကိုလည်းကောင်း၊ မော်တော်ဆိုင်ကယ်များအတွက် Wheel Tax ပါအချက်အလက်များကို အသုံးပြုပြီး QR Code ထုတ်ပေး၍လည်းကောင်း Application ဖြင့် အလို အလျောက်စစ်ဆေးသည့်နည်းလမ်းဖြင့် စိစစ်ရောင်းချပေးသွားမည်ဖြစ်ပါသည်။

မော်တော်ယာဉ်များအတွက် Wheel Tax တွင်ပါရှိသော Barcode အား ဆိုင်ဝန်ထမ်းမှ Scan ဖတ်၍ စနစ်မှ အလိုအလျောက်စစ်ဆေးပြီး တစ်ရက်အတွင်း တစ်ကြိမ်မျှ စက်သုံးဆီဝယ်ယူထားခြင်းမရှိသေးပါက စက်သုံးဆီများဆက်လက်ရောင်းချပေးမည်ဖြစ်ပါသည်။ အကယ်၍  တစ်ရက်အတွင်း နောက်တစ်ကြိမ် ထပ်မံ ဝယ်ယူရန် မည်သည့်ဆိုင်တွင်မဆို Scan ဖတ်ပါက ၎င်းရက်အတွင်း ပထမအကြိမ်ဝယ်ယူခဲ့မှုကို ဖော်ပြပေး မည်ဖြစ်ကာ ဆီဝယ်ယူခွင့်ရရှိမည်မဟုတ်ဘဲ နောက်တစ်ရက်တွင်မှသာ ထပ်မံဝယ် ယူခွင့် ရရှိမည်ဖြစ်ပါသည်။ တစ်ရက်အတွင်း တစ်ကြိမ်ဝယ်ယူပြီးနောက် ထပ်မံတန်းစီဝယ်ယူမှုများမရှိစေရေး စိစစ်တားမြစ် သွားမည်ဖြစ်ပါသည်။

မော်တော်ဆိုင်ကယ်များ၏ Wheel Tax တွင် Barcode မပါရှိသည့်အတွက် အရောင်းဆိုင်တွင် QR Code များထုတ်ယူရမည်ဖြစ်ပါသည်။ ယင်းသို့ ထုတ်ယူနိုင်ရေးအတွက် ယာဉ်ပိုင်ရှင်များအနေဖြင့် ဆိုင်ကယ်၏ Wheel Tax အား အရောင်းဆိုင်ဝန်ထမ်းသို့ပေးအပ်ပြီး ဝန်ထမ်းမှ Application တွင် ယာဉ် နံပါတ်နှင့် သက်တမ်းကုန်ဆုံးရက်များဖြည့်သွင်းကာ QR Code ထုတ်ပေးမည်ဖြစ်ပါသည်။ ယင်း QR Code ကို ပိုင်ရှင်အနေဖြင့် ဖုန်းဖြင့် ဓာတ်ပုံရိုက်ယူခြင်း သို့မဟုတ် အရောင်းဆိုင်မှ Print ထုတ်ပေးခြင်းဖြင့် ရယူသိမ်းဆည်းထားရှိရန် လိုအပ်မည်ဖြစ်ပါသည်။ စက်သုံးဆီဝယ်ယူသည့်အခါတိုင်း ၎င်း QR Code အား အရောင်းဆိုင်ဝန်ထမ်းသို့ပြသဝယ်ယူနိုင်မည်ဖြစ်ပြီး  မော်တော်ယာဉ်များတွင် စိစစ်သကဲ့သို့ တစ်ရက်အတွင်း ၂ ကြိမ် (သို့မဟုတ်) ၃ ကြိမ်ဝယ်ယူမှုမရှိစေရေး စနစ်မှအလိုအလျောက်စစ်ဆေးရောင်းချပေးသွားမည်ဖြစ်ပါသည်။

အရောင်းဆိုင်များမှ စက်သုံးဆီများစိစစ်ရောင်းချရာတွင် နိုင်ငံတော်မှ ထုတ်ပြန်ထားရှိသည့် မူဝါဒ များနှင့်အညီ ယာဉ်အသုံးပြုခွင့် ခွင့်ပြုထားမှုအလိုက် စက်သုံးဆီရောင်းချနိုင်ရေးကိုလည်း တစ်ပါတည်း စစ်ဆေးမည်ဖြစ်ပါသဖြင့် မိမိယာဉ်အသုံးပြုခွင့်ရှိသည့်ရက်များအတွက်သာ စက်သုံးဆီဝယ်ယူခွင့်ရရှိမည် ဖြစ်ပါကြောင်း အသိပေးအပ်ပါသည်။

နေပြည်တော်ကောင်စီနယ်မြေ ၊ ရန်ကုန်မြို့၊ မန္တလေးမြို့နှင့် တောင်ကြီးမြို့တို့တွင် ၁၂-၃-၂၀၂၆ ရက်နေ့မှစတင်၍ စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်များ၌ Application ဖြင့် အလိုအလျောက်စစ်ဆေးသည့် နည်းလမ်းကို စမ်းသပ်အသုံးပြုသွားမည်ဖြစ်ပြီး စနစ်အား လိုအပ်သောစစ်ဆေးပြုပြင်မှုများဆောင်ရွက် ပြီးပါက ကျန်မြို့ကြီးများတွင်လည်း ဆက်လက်၍ Application ကို အသုံးပြုသွားမည်ဖြစ်ပါသည်။

ပြည်သူများ၏ပူးပေါင်းပါဝင်ကူညီဆောင်ရွက်ပေးမှုများကြောင့် စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်များတွင် ယာဉ်တန်းစီမှုများလျော့ကျသွားပြီး ပုံမှန်ဖြန့်ဖြူးရောင်းချနိုင်သည့်အခြေအနေသို့ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့ပါသည်။ စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့်လည်း နေပြည်တော်ရှိ ရေနံထွက်ပစ္စည်းကြီးကြပ်စစ်ဆေးရေးဦးစီးဌာန၏ Online Monitoring Center တွင် စက်သုံးဆီတင်သွင်း၊ သိုလှောင်၊ ဖြန့်ဖြူးရောင်းချခြင်းလုပ်ငန်းစဉ် (Supply Chain) တစ်လျှောက်ကို အချိန်နှင့်တပြေးညီစောင့်ကြည့်ကြပ်မတ်လျက်ရှိခြင်း၊ စက်သုံးဆီရောင်းချမှု များနှင့်ပတ်သက်၍ မြို့ကြီးများရှိ စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်များတွင် ရောင်းချပေးသည့် ယာဉ်အမျိုးအစား နှင့်ယာဉ်နံပါတ်၊ ဆီအမျိုးအစားနှင့်ပမာဏ၊ ရောင်းချပေးသည့်ဈေးနှုန်း စသည်တို့ကိုလည်း   အချိန်နှင့်တပြေးညီ စောင့်ကြည့်ကြပ်မတ်လျက်ရှိခြင်းတို့အပြင် ပြည်တွင်းစက်သုံးဆီဖူလုံမှုရှိစေရေးကိုလည်း အစီအမံအတိုင်း အထူးအလေးထားဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါကြောင်း အသိပေးထုတ်ပြန်အပ်ပါသည်။

စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန

ရန်ကုန်၊ မတ် ၈

မြန်မာနိုင်ငံအတွင်း စက်သုံးဆီဖူလုံစွာရရှိရေးအတွက် ရန်ကုန်၊ သီလဝါဆိပ်ကမ်းသို့ စက်သုံးဆီတင်  သင်္ဘောများ စဉ်ဆက်မပြတ် ဆိုက်ကပ်ဝင်ရောက်လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။ ယနေ့ မတ်လ (၈) ရက်နေ့အထိ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ဆိုက်ကပ်ဆီချနေသည့် သင်္ဘောများအပါအဝင် ရေလမ်းခရီးနှင့် ဆီတင်ရန်စောင့်ဆိုင်းနေသည့် သင်္ဘောစုစုပေါင်း (၁၄) စီးအထိ ရှိနေကြောင်း စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနက ယနေ့သတင်းထုတ်ပြန်သည်။

လက်ရှိတွင် သီလဝါဆိပ်ကမ်း၌ ဆီချလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်နေသည့် သင်္ဘော (၂) စီးရှိနေပြီး မြန်မာ့ရေပြင်သို့ ဆိုက်ကပ်ရန် လမ်းခရီးတွင် ရောက်ရှိနေသော သင်္ဘော (၄) စီးလည်း ရှိနေပြီ  ဖြစ်ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ချက်တွင်ဖော်ပြထားသည်။ ထို့အပြင် ပြည်ပဆိပ်ကမ်းများတွင် ဆီတင်ဆောင်နေသည့် သင်္ဘော (၃) စီးနှင့် ဆီတင်ရန် စောင့်ဆိုင်းနေသည့် သင်္ဘော (၅) စီးတို့ရှိခြင်း  ကြောင့် ပြည်တွင်းစက်သုံးဆီ လိုအပ်ချက်ကို ဖူလုံအောင် ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရ သည်။

သက်ဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူများအနေဖြင့် တင်သွင်းလာသည့် စက်သုံးဆီများကို သုံးစွဲသူပြည်သူများ  လက်ဝယ်သို့ အမှန်တကယ် ရောက်ရှိစေရန်နှင့် ဈေးကွက်အတွင်း ဖြန့်ဖြူးမှုကွင်းဆက် မပြတ်  တောက်စေရန် အနီးကပ် စိစစ်ကြပ်မတ်လျက်ရှိသည်ဟု သတင်းထုတ်ပြန်ချက်တွင်ဖော်ပြထား  သည်။

ပြည်သူများအနေဖြင့်လည်း စက်သုံးဆီ ပြတ်လပ်မည်ကို စိုးရိမ်ပြီး ပိုမိုဝယ်ယူစုဆောင်းခြင်းများ မပြုလုပ်ရန်နှင့် လိုအပ်သလောက်ကိုသာ ခြိုးခြံချွေတာစွာ သုံးစွဲကြပါရန် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနက တိုက်တွန်းနှိုးဆော်ထားသည်။

သီလဝါဆိပ်ကမ်သို့ထပ်မံရောက်ရှိလာသော စက်သုံးဆီတင်သင်္ဘောများကိုတွေ့ရစဉ်။

တိုကျို၊မတ် ၆၊၂၀၂၆- လိုင်စင်မရှိဘဲ အလှပြင်ခွဲစိတ်မှုတွေ လုပ်ပေးနေတဲ့ မြန်မာဆရာဝန်တစ်ဦးအပါအဝင် မြန်မာ နှစ်ဦးကို ဖမ်းဆီးလိုက်တယ်လို့ မတ်လ ၆ရက်နေ့မှာ အင်န်အိတ်ချ်ကေ သတင်းက ဖော်ပြပါတယ်။ သူတို့က လိုင်စင်မရှိဘဲ အလှပြင်  ခွဲစိတ်မှုတွေ လုပ်ပေးနေတယ်လို့ သံသယရှိလို့ဖမ်းဆီးလိုက်တာလို့ဆိုပါတယ်။

တိုကျိုရဲတပ်ဖွဲ့ရဲ့ အဆိုအရတော့ ဒီအမျိုးသားနှစ်ယောက်ဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂၀၂၅ မေလကနေ ဒီနှစ် ဖေဖော်  ဝါရီလအထိ တိုကျိုမြို့ထဲက အိမ်တစ်လုံးနဲ့ အဆောက်အအုံတစ်ခုမှာ ဆေးကုသခွင့်ဥပဒေကို ချိုးဖောက်   ပြီး လုပ်ကိုင်နေခဲ့ကြတာလို့ သိရပါတယ်။

ဖမ်းဆီးခံရသူတွေကတော့ အသက် ၄၁ နှစ်အရွယ် မျက်နှာခွဲစိတ်အလှုပြုပြင်ဆရာဝန် ဒေါက်တာ  ကြည်ချမ်းကို နဲ့ အသက် ၃၀ အရွယ် ကိုစိုးဝင်းနိုင် တို့ဖြစ်ပါတယ်။ သူတို့ဟာ အသက် ၃၀ ဝန်းကျင် မြန်မာ  အမျိုးသမီး သုံးယောက်ကို မျက်ရစ်  ဖော်ဖို့ဆိုပြီး မျက်ခွံခွဲစိတ်မှုတွေ လုပ်ပေးခဲ့တယ်လို့ စွပ်စွဲခံထားရ တာပါ။ ဒါ့အပြင် သူတို့နှစ်ယောက်က လူနာတွေကို ဆေးထိုးပေးတာတွေပါ လုပ်ခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒီကိစ္စ ဘယ်လိုပေါ်ပေါက်လာသလဲ  ဆိုတော့ အဲဒီအမျိုးသမီးတွေက ခွဲစိတ်ပြီးကတည်းက မျက်လုံးဖွင့်  ရတာ အဆင်မပြေတော့ဘူးဆိုပြီး ပြီးခဲ့တဲ့နှစ် ဇွန်လမှာ တိုကျိုရဲတပ်ဖွဲ့ကို သွားရောက်  တိုင်ကြား ခဲ့ရာ ကနေ စသိခဲ့ရတာပါ။

သံသယရှိသူတွေဟာ ဆိုရှယ်မီဒီယာတွေမှာ ကြော်ငြာပြီး ဖောက်သည်ရှာခဲ့ပုံရပါတယ်။ အဲဒီအမျိုးသမီး  သုံးယောက်က သူတို့အနေနဲ့ ဒေါ်လာ ၇၆၀ ကနေ ၁,၂၀၀ ကြားလောက် ပေးခဲ့ရတယ်လို့ ရဲတွေကို ပြောပြခဲ့ပါတယ်။ အခုတော့ သူတို့မျက်လုံးအောက်မှာ အနီရင့်ရောင် အမာရွတ်တွေ ကျန်နေခဲ့တဲ့အပြင် တခြားပြဿနာတွေပါ ကြုံနေရတဲ့အတွက် ဒီခွဲစိတ်မှုလုပ်ခဲ့မိတာကို အရမ်းနောင်တရနေကြပါတယ်။

ရဲတွေဘက်ကတော့ ဒီခွဲစိတ်မှုတွေမှာ တခြား ကူညီပေးတဲ့သူတွေလည်း ရှိဦးမယ်လို့ ထင်ထား  ကြပါတယ်။ ပြီးတော့ သူတို့အနေနဲ့ တခြားဖောက်သည်တွေကိုလည်း အခုလို တရားမဝင် ခွဲစိတ်မှုတွေ ထပ်လုပ်ပေးခဲ့တာမျိုး ရှိနိုင်တယ်လို့ ယူဆနေပါတယ်။ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးမှူးတွေကို ကိုစိုးဝင်းနိုင်ကတော့ သူဟာ ခွဲစိတ်မှုတွေမှာ ဘေးကနေ ကူညီပေးရုံပဲ ကူညီခဲ့တာပါလို့ ထွက်ဆိုထားပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ခွဲစိတ်မှု တွေကို ကိုယ်တိုင်လုပ်ခဲ့တယ်လို့ သံသယရှိခံထားရတဲ့ ကိုကြည်ချမ်းကိုကတော့ ဒီစွပ်စွဲချက်တွေကို ငြင်း  ဆိုထားပါတယ်။ သူကတော့ ဘယ်လို ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ကုသမှုကိုမှ လုပ်ခဲ့တာမရှိပါဘူးလို့ ပြောဆိုထား  တယ်လို့ သတင်းမှာဖော်ပြထားပါတယ်။

Source NHK

မတ်၄၊၂၀၂၆ (နေပြည်တော်)-

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စက်သုံးဆီများ ရက်၄၀ခန့်စာ တင်သွင်း သိုလှောင်ထားရှိပြီး ပြည်ပမှ စက်သုံးဆီ  သင်္ဘောများ စဉ်ဆက်မပြတ် ရောက်ရှိစေရေး သက်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများဖြင့် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်   ထားရှိပြီးဖြစ်တယ်လို့ စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနက ယနေ့မတ် ၄ရက် ရက်စွဲဖြင့် သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

သတင်းထုတ်ပြန်ချက်အပြည့်အစုံမှာအောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပါတယ်။

နိုင်ငံအတွင်း စက်သုံးဆီပြတ်လပ်မှု မဖြစ်ပေါ်နိုင်ကြောင်းနှင့် စိုးရိမ်ကြောင့်ကြမှု မဖြစ်ပေါ်စေရေး အသိပေးထုတ်ပြန်ချက်

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၄ ရက်

အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသအတွင်း၌ ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသော စစ်ရေးပဋိပက္ခအခြေအနေများကြောင့် စက်သုံးဆီတင်သွင်းမှုလမ်းကြောင်းတွင် အကျပ်အတည်းဖြစ်ပေါ်မှုများသည် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအသီးသီးကို ရိုက်ခတ်လျက်ရှိပြီး  အထူးသဖြင့် ယင်းဒေသမှ ရေနံစိမ်းနှင့် ရေနံထွက်ပစ္စည်းများကို အားပြု တင်သွင်းနေရသည့်  အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအတွက် ထိခိုက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လာမည်ဖြစ်ရာ ယင်းအခက်အခဲ အကျပ်အတည်းများကို ကျော်လွှားနိုင်ရေးအတွက် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ နိုင်ငံများအနေဖြင့် နည်းလမ်းများရှာဖွေ၍ ပူးပေါင်းဖြေရှင်း ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါသည်။

မြန်မာနိုင်ငံမှ တင်သွင်းနေသော စက်သုံးဆီများသည် ထိုင်းနိုင်ငံမှ တင်သွင်းနေခြင်း မဟုတ်ကြောင်းနှင့် စင်္ကာပူ၊ မလေးရှားနိုင်ငံတို့မှ ပင်လယ်ရေကြောင်းဖြင့် အဓိကတင်သွင်းနေပြီး စက်သုံးဆီဖြည့်ဆည်း မှုကွင်းဆက် Supply Chain တစ်လျှောက်တွင် အခက်အခဲများ မဖြစ်ပေါ် စေရေးအတွက် စီမံဆောင်ရွက်ထားရှိပြီး ဖြစ်ပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနမှ စက်သုံးဆီ ဖူလုံမှုရှိစေရေး အစီအမံဖြင့် ဆောင်ရွက်ထားရှိသည့်အတွက် ရက်(၄၀)ခန့်စာ တင်သွင်းသိုလှောင်ထားရှိပြီး စက်သုံးဆီ များကို သီလဝါမှ နိုင်ငံတစ်ဝှမ်းသို့ ဆီတင်ယာဉ်များဖြင့် ဖြည့်တင်းဖြန့်ဖြူးပေးလျက်ရှိပါသည်။

ဆက်လက်၍ ကြိုတင်စီမံထားသည့်အစီအစဉ်အတိုင်း သီလဝါဆိပ်ကမ်းတွင် သင်္ဘော ၂ စီး၊ လမ်းခရီးတွင် သင်္ဘော ၆ စီး၊ ဆီတင်ရန် စောင့်ဆိုင်းနေသည့် သင်္ဘော ၈ စီးဖြင့် ထပ်မံဖြည့်တင်းသွားမည် ဖြစ်ပါသည်။ ပြည်ပမှ စက်သုံးဆီသင်္ဘောများ စဉ်ဆက်မပြတ် ရောက်ရှိစေရေး သက်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများဖြင့် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ထားရှိပြီး ဖြစ်သည့်အပြင် အရေးပေါ်အခြေအနေ ဖြစ်ပေါ်လာပါက ဖြေရှင်း ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် နည်းလမ်းများ ရှာဖွေချိတ်ဆက် ဆောင်ရွက်ထားရှိပြီး ဖြစ်ပါသည်။ စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့်လည်း ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည့် ရေနံနှင့်သဘာဝဓာတ်ငွေ့အခြေအနေများကို အနီးကပ် စောင့်ကြည့်လျက်ရှိပါသည်။

သို့ဖြစ်ပါ၍ ပြည်သူများအနေဖြင့် စက်သုံးဆီပြတ်လပ်မည်ကို စိုးရိမ်ကြောင့်ကြမှု မဖြစ်ကြရန်နှင့် သက်ဆိုင်ရာဌာနမှ တရားဝင်ထုတ်ပြန်ပေးလျက်ရှိသည့် သတင်းများကိုသာ ယုံကြည်ကြရန် လိုအပ်ပါကြောင်း၊ တရားမဝင် ကောလာဟလသတင်းများကို မယုံကြည်ကြရန်နှင့် စိုးရိမ်စိတ်လွန်ကဲ၍ စက်သုံးဆီကို မလိုအပ်ဘဲ ဝယ်ယူသိုလှောင်ခြင်းများကို လုံးဝ (လုံးဝ) မပြုလုပ်ကြပါရန် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနမှ မိဘပြည်သူများသို့ မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါကြောင်း အသိပေးထုတ်ပြန်အပ်ပါသည်။

စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန

သီလဝါရှိ Terminal များတွင် စက်သုံးဆီတင်သင်္ဘောများ ဝင်ရောက်လျက်ရှိနေသည်ကိုတွေ့ရစဉ်။ (ဓါတ်ပုံ-စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန)