အရှေ့အလယ်ပိုင်းပဋိပက္ခရဲ့ နောက်ဆက်တွဲအခြေအနေများအနေနဲ့ နိုက်ထရိုဂျင်မြေဩဇာဈေးနှုန်း မြင့်တက်သွားပြီး ဘရာဇီးလ်ရဲ့ ဆောင်းတွင်းဂျုံစိုက်ပျိုးရေးအပေါ် သက်ရောက်လာပါတယ်။
#World_Business
Published 04 April 2026
#အရှေ့အလယ်ပိုင်းပဋိပက္ခ #ဘရာဇီးလ်အခက်ကြုံ
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group
ရပ်ဆိုင်းနေတဲ့ တွင်းဟောင်းတွေက သဲကြောတွေကို သုတေသနလုပ်ပြီး တိုးချဲ့သေနတ်ဖောက်တဲ့ နည်းပညာနဲ့လုပ်ဆောင်ခဲ့တာကြောင့် တွင်းဟောင်းတစ်ခုဖြစ်တဲ့အဖျောက်ဒေသတွင်းအမှတ်၅၇မှမတစ်ရက်လျှင် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ကုဗပေ ၁.၇ သန်းခန့် အောင်မြင်စွာထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့တယ်လို့ စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနက သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။
#Local_News
Published 04 April 2026
#သဘာဝဓာတ်ငွေ့
#YMG/SW #Yangon_Times
မကွေးတိုင်း ၊မင်းဘူးခရိုင်အတွင်းမှာ လာမယ့်မိုးရာသီအတွင်း သစ်ပင်ပေါင်း ၂၉၀,၀၀၀ ကျော် စိုက်ပျိုးသွားမယ်လို သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာနကသိရပါတယ်။
#Local_News
Published 03 April 2026
#မင်းဘူးခရိုင် #သစ်ပင်စိုက်ပျိုး
#YMG/NN #Yangon_Times
မြန်မာနိုင်ငံမှ တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံသို့ စားသောက်ကုန်ပစ္စည်းများ တင်ပို့ရန် အတွက် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၊အကောက်ခွန်အထွေထွေအုပ်ချုပ်မှုအာဏာပိုင်အဖွဲ့(General Administration of Customs of China-GACC)က မှတ်ပုံတင်စောင်ရေပေါင်း ၁၂၁၇ခုကို ခွင့်ပြုထားတယ်လို့ မြန်မာကုန်သွယ်မှုမြှင့်တင်ရေးအဖွဲ့၊ပြည်တွင်းကုန်သွယ်မှုဌာနခွဲ၊GACC, ရုံးလုပ်ငန်းအဖွံမှသိရပါတယ်။
#Local_News
Published 04 April 2026
#GACC #တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ
#YMG/SW #Yangon_Times
NAY PYI TAW, Myanmar, April 3, 2026 — The Third Union Parliament's (Pyidaungsu Hluttaw) presidential election was held on the morning of April 3 at the Union Parliament Hall in Nay Pyi Taw, where Senior General Min Aung Hlaing was elected as President of Myanmar with the highest number of affirmative votes.
Senior General Min Aung Hlaing secured the presidency with 429 votes. U Nyo Saw garnered the second-highest number of votes at 126 to become First Vice President, while Daw Nan Ni Ni Aye was elected as Second Vice President with 29 votes. The Union Parliament officially confirmed their respective appointments.
Senior General Min Aung Hlaing, who recently retired from his post as Commander-in-Chief of Defense Services, currently serves as the Chairman of the State Security and Peace Commission. U Nyo Saw is the incumbent Prime Minister. Daw Nan Ni Ni Aye serves as the Kayin State Chairperson for the Union Solidarity and Development Party (USDP) and is an elected representative who secured a victory in the state-level elections.
#ymg/knl
HPA-AN, MYANMAR — April 2
Following a prolonged period of closure, the Hpa-an–Kawkareik–Myawaddy stretch of the Asian Highway—a critical artery for cross-border trade in Kayin State—officially reopened to the public today.
Official figures recorded by 4:00 PM indicated a total of 555 vehicles traversing the highway on its opening day. This traffic flow included 223 passenger buses, freight trucks, and private vehicles traveling from Hpa-an to the border town of Myawaddy, alongside 332 vehicles making the return journey.
To facilitate the smooth flow of goods and ensure commuter safety, a joint task force has been stationed at the Tadarkyoe combined checkpoint in Kawkareik Township. The coalition, comprising military personnel, the Myanmar Police Force, the Road Transport Administration Department, and Customs officials, is conducting necessary inspections and providing on-the-ground assistance to travelers.
Spanning 165.36 kilometers, the highway is a crucial segment of the Greater Mekong Sub-region East-West Economic Corridor. It stands as Myanmar's most significant economic lifeline, facilitating the highest volume of overland trade with neighboring Thailand.
Traffic and commerce were previously paralyzed due to regional armed conflicts, which resulted in severe damage to roads and bridges from landmine explosions. Following security operations by state forces to clear and stabilize the area, the damaged infrastructure was rapidly restored utilizing both Union and State funds, culminating in today's reopening.
To mark the occasion and promote safe travels, local religious leaders conducted a mobile blessing ceremony this morning. Monks led by the Sayadaw of Mya Thukha Tat U Monastery in Myawaddy traveled by convoy along the newly reopened route—from Thingannyinaung village to Hlaingwa village in Kawkareik Township—reciting Paritta (protective) verses for the security and well-being of future commuters.
NAYPYITAW, April 1
Myanmar's Acting President, Senior General Min Aung Hlaing, has emphasized the need to implement a vehicle exchange system that allows the import of electric vehicles (EVs) to replace older, fuel-powered vehicles. The initiative aims to significantly reduce the nation's domestic fuel demands and curb foreign currency expenditure.
The Senior General announced the proposed policy during a coordination meeting focused on ensuring adequate supplies of fuel and agricultural fertilizers. The meeting was held on the afternoon of April 1 at the office of the Chairman of the National Defence and Security Council in Naypyidaw.
Policy Driven by Global Instability
The consideration of this new policy emerges as Myanmar grapples with domestic fuel shortages and surging prices, largely driven by global oil market instability and ongoing conflicts in the Middle East.
Senior General Min Aung Hlaing, who also serves as the Chairman of the State Security and Peace Commission, explained to attendees that facilitating EV imports in exchange for decommissioning old vehicles serves a dual macroeconomic purpose. It is projected to lower the country's reliance on imported fuel while simultaneously controlling the outflow of US dollars required to purchase foreign goods.
High-Level Coordination
The meeting underscored the urgency of the economic measures, bringing together top-tier government and financial figures. Attendees included Prime Minister U Nyo Saw, senior military officials, key cabinet ministers overseeing finance and home affairs, and the Governor of the Central Bank of Myanmar.
Ongoing Crisis Management Measures
To mitigate the immediate impacts of the ongoing fuel crisis, the government has already rolled out several conservation measures. Currently, authorities are enforcing an odd/even license plate rationing system for vehicle refueling. Additionally, government employees are mandated to carry out their office duties from home every Wednesday. The state is also actively encouraging citizens to rely primarily on public transportation networks, particularly the railway system, to further reduce individual fuel consumption.
ymg/knl
တရုတ်တောင်ပိုင်း ဟိုင်နန်ကျွန်းပြည်နယ်မှာ အာရှဘိုအော်ဖိုရမ်(BFA) နှစ်ပတ်လည်အစည်းအဝေး ပြုလုပ်နေရာ နောက်ဆုံးရ အာရှစီးပွားရေးတိုးတက်မှုလားရာတွေနဲ့ ပတ်သက်တဲ့အဓိကအစီရင်ခံစာကြီးနှစ်ခု ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။
#Asia_Event
Published 30 March 2026
#အာရှဘိုအော်ဖိုရမ် #တရုတ်တောင်ပိုင်းဟိုင်နန်ကျွန်းပြည်နယ်
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group
သတင်းနှင့်အမြင်
ရန်ကုန် - ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၄ ရက်
ဧပြီ ၁ရက်က ကျင်းပသော ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၏ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ဦးမင်းအောင် လှိုင်ကို နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ပါသည်။ ဒုတိယသမ္မတ (၁) အဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒုတိယသမ္မတ (၂) အဖြစ် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့လည်း ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံခဲ့ကြရပါသည်။
ယခုရွေးချယ်တင်မြှောက်မှုသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲအပြီးတွင် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေနှင့်အညီ ပေါ်ထွက်လာသည့် အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားသစ်များ ဖြစ်သည်။ အုပ်ချုပ်ရေး၊ ဥပဒေပြု ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေးဟူသော မဏ္ဍိုင်ကြီးများ ပြန်လည်ပေါ်ထွန်းလာခြင်းကို ဒီမိုကရေစီလမ်းကြောင်း ပေါ်သို့ ပြန်လည်တက်လှမ်းခြင်းအဖြစ် ရှုမြင်ကြပြီး၊ လူအများကလည်း သတိကြီးစွာထားလျက် အကောင်းမြင်စိတ်ဖြင့် ကြိုဆိုစောင့်ကြည့်လျက်ရှိသည့် ခြေလှမ်းတစ်ရပ် ဖြစ်လာနေသည်။
ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်အပေါ် အငြင်းပွားမှုများနှင့် နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ရပ်များသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တည်ငြိမ်ရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် ပြည်သူလူထု၏ လူမှုစီးပွားဘဝ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအပေါ် ကြီးမားစွာ သက်ရောက်မှုရှိခဲ့သလို၊ အာဆီယံအဖွဲ့အစည်းနှင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများအတွက်လည်း ကြီးမား သော စိန်ခေါ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း ယခုအခါ ဒေသတွင်းနှင့် နိုင်ငံတော်တည်ငြိမ်ရေးကို ပြန်လည်ဖော်ဆောင်ရန် တရားဝင် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများအရ ခေါင်းဆောင်များ ပေါ်ထွက်လာပြီဖြစ်ရာ ထိုခေါင်းဆောင်တို့အား နိုင်ငံရေး ယဉ်ကျေးမှုနှင့် အပြုသဘောဆောင်သော ထိတွေ့ဆက်ဆံမှု ဘောင်အတွင်းမှ လက်ခံကြိုဆိုကြမည်ဟု မျှော်မှန်းရသည်။
အဆိုပါ နိုင်ငံရေးဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုများအပြီးတွင် နိုင်ငံတော်တည်ငြိမ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးများ တိုးတက် ဖွံ့ဖြိုးစေရေးအတွက် အစိုးရသစ်အပါအဝင် နိုင်ငံ့မဏ္ဍိုင်အားလုံးအနေဖြင့် ပြည်သူကို ဗဟိုပြုသည့် ချဉ်းကပ်မှုဖြင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ကြရန်နှင့် နိုင်ငံတကာ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး လမ်းကြောင်းများနှင့် ပြန်လည်ချိတ်ဆက်ရန် လိုအပ်နေသည်။
ကမ္ဘာ့အင်အားကြီးနိုင်ငံများနှင့် အဖွဲ့အစည်းများ၏ စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများကို ရင်ဆိုင်ရာတွင်လည်း ပြည်သူ့ဆန္ဒကို ထင်ဟပ်စေမည့် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီစနစ်သို့ ရှေးရှုလျက်၊ ပွင့်လင်းမြင်သာသော အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားကို ဖော်ဆောင်ခြင်းဖြင့် အဆိုပါစိန်ခေါ်မှုများကို ကြိုးပမ်းကျော်လွှားနိုင်ပေမည်။
လက်ရှိအချိန်တွင် နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်အသီးသီး၌ ပဋိပက္ခများ ချုပ်ငြိမ်းသွား ရန်နှင့် ရေရှည်တည်တံ့သော ငြိမ်းချမ်းရေးအပြင် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး အလားအလာများ ပေါ်ထွက်လာ စေရန် ပြည်သူလူထုတစ်ရပ်လုံးက မျှော်လင့်ချက်များစွာဖြင့် စောင့်စားလျက်ရှိကြောင်းသိရှိရသည်။
#ymg/knl
နေပြည်တော်-ဧပြီ ၃၊၂၀၂၆
တတိယအကြိမ်ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နိုင်ငံတော်သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲကို ဧပြီ ၃ရက် မနက် က နေပြည်တော်ရှိ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်အစည်းအဝေးခန်းမ၌ ကျင်းပပြီး နိုင်ငံတော်သမ္မတ အဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို ထောက်ခံမဲ ဆန္ဒမဲအများဆုံးဖြင့် ရွေးချယ်တင်မြှောက်လိုက်သည်။
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ထောက်ခံဆန္ဒမဲ ( ၄၂၉ )မဲဖြင့် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ် တင်မြှောက်ခံရခြင်းဖြစ်ပြီး ဦးညိုစောသည် ထောက်ခံဆန္ဒမဲ (၁၂၆ )မဲဖြင့် ဒုတိယထောက်ခံမဲ အများဆုံး ရရှိကာ ဒုတိယသမ္မတ(၁) အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဒေါ်နန်းနီနီအေးသည် ထောက်ခံဆန္ဒမဲ (၂၉ )မဲဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ(၂) အဖြစ်လည်းကောင်း ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က အသီးသီးရွေးချယ်တင်မြှောက် လိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်မှ မကြာသေးမီက အငြိမ်းစားယူခဲ့ပြီး လက်ရှိတွင် နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင် နေသူဖြစ်သည်။ ဦးညိုစောသည် လက်ရှိတွင် ဝန်ကြီးချုပ်တာဝန် ထမ်းဆောင် နေသူဖြစ်ပြီးဒေါ်နန်းနီနီအေးသည်ကရင်ပြည်နယ်ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ၏ ပြည်နယ် ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်ပြီး ပြည်နယ်အဆင့်ရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရရှိထားသည့် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးလည်းဖြစ် သည်။
#ymg/knl
ဘားအံ၊ ဧပြီ ၂
အချိန်အတန်ကြာ ပိတ်ထားခဲ့ရသည့် ကရင်ပြည်နယ်၏ အဓိကဆက်သွယ်ရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းဖြစ်သော ဘားအံ-ကော့ကရိတ်-မြဝတီ အာရှလမ်းမကြီးကို ပြုပြင်မှုများပြုလုပ်ပြီးနောက် ယနေ့ (ဧပြီလ ၂ ရက်)တွင် တရားဝင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်လိုက်ပြီဖြစ်သည်။
ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည့် ပထမဆုံးနေ့ ယနေ့ညနေ ၄ နာရီအထိ စာရင်းများအရ လမ်းမကြီးတစ်လျှောက် ယာဉ်စီးရေ (၅၅၅) စီး ဖြတ်သန်းသွားလာခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ ထိုအထဲတွင် ဘားအံမြို့မှ မြဝတီမြို့သို့ သွားရောက်သည့် ခရီးသည်တင်ယာဉ်၊ ကုန်တင်ယာဉ်နှင့် အိမ်စီးကား စုစုပေါင်း (၂၂၃) စီးနှင့် မြဝတီမှ ဘားအံသို့ လာရောက်သည့် ယာဉ် (၃၃၂) စီး ပါဝင်သည်။
ခရီးသွားပြည်သူများ လုံခြုံရေးနှင့် ကုန်စည်စီးဆင်းမှု မြန်ဆန်စေရေးအတွက် ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ တံတားကျိုး စုပေါင်းစစ်ဆေးရေးစခန်းတွင် တပ်မတော်၊ မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့၊ ကုန်းလမ်းပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနနှင့် အကောက်ခွန် စသည့် ဌာနဆိုင်ရာတာဝန်ရှိသူများက ပူးပေါင်း၍ လိုအပ်သည့် စစ်ဆေးကူညီမှုများကို ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိသည်။
အရှည် ၁၆၅ ဒသမ ၃၆၀ ကီလိုမီတာရှိသော ဤလမ်းပိုင်းသည် နိုင်ငံတကာဆက်သွယ်ရေးလမ်းမကြီး ၊မဟာမဲခေါင်ဒေသ(ခွဲ) အရှေ့-အနောက် စီးပွားရေးစင်္ကြံ (Greater Mekong Sub-region East-West Economic Corridor) တွင် ပါဝင်ပြီး အိမ်နီးချင်း ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ကုန်သွယ်မှု အများဆုံးပြုလုပ်နေသည့် နိုင်ငံ၏ အဓိက စီးပွားရေးအသက်သွေးကြောဖြစ်သည်။
ယခင်ကအဆိုပါလမ်းပိုင်းတစ်လျှောက် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများဖြစ်ပွားခြင်း၊ လမ်းတံတားများ မိုင်း ထောင်ဖျက်ဆီးခံရခြင်းတို့ကြောင့် ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ခရီးသွားလာမှုများ လုံးဝရပ်တန့်ခဲ့ရသည်။ ယခုအခါ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက နယ်မြေရှင်းလင်းရေးများပြုလုပ်ကာ စိုးမိုးမှုပြန်လည်ရယူနိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ပျက်စီးသွားသော လမ်းနှင့် တံတားများကို ပြည်ထောင်စုနှင့် ပြည်နယ်ရန်ပုံငွေများဖြင့် အမြန်ဆုံးပြန်လည်ပြုပြင်ကာ ယခုကဲ့သို့ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အာရှလမ်းမကြီး ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခြင်း အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ခရီးသွားပြည်သူများ ဘေးအန္တရာယ် ကင်းရှင်းစေရန် ယနေ့နံနက်ပိုင်းက နိုင်ငံတော်ဗဟိုသံဃာ့ဝန်ဆောင် မြဝတီမြို့၊ မြသုခတပ်ဦးကျောင်း တိုက်ဆရာတော် အမှူးပြုသော သံဃာတော်များက လမ်းပိုင်းတစ်လျှောက် မေတ္တာပို့ဆုတောင်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ သံဃာတော်များသည် အာရှလမ်းထိပ် သင်္ဃန်းညီနောင်ကျေးရွာမှ ကော့ကရိတ် မြို့နယ် လှိုင်ဝကျေးရွာအထိ မော်တော်ယာဉ်များဖြင့် လှည့်လည်ကာ အန္တရာယ်ကင်း ပရိတ်တရားတော်များ ရွတ်ဖတ်သရဇ္ဈာယ်ပေးခဲ့ကြကြောင်း သတင်းရရှိသည်။
#ymg/knl
နေပြည်တော်၊ ဧပြီ ၁
ပြည်သူများ၏ စားရေရိက္ခာဖူလုံရေးကို အဓိကထား ဆောင်ရွက်ရာတွင် စိုက်ပျိုးရေးတောင်သူများ မဖြစ် မနေလိုအပ်သည့် ဓာတ်မြေဩဇာများကို ဈေးနှုန်းသက်သာစွာဖြင့် လက်ဝယ်အရောက် ဖြန့်ဖြူးပေးနိုင်ရန် အခွန်အခကောက်ခံမှုများကို တတ်နိုင်သမျှ လျှော့ချပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံတော်ယာယီသမ္မတ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ပြောကြားလိုက်သည်။
အဆိုပါ လမ်းညွှန်ချက်ကို ယနေ့ ဧပြီလ ၁ ရက် မွန်းလွဲပိုင်းက နေပြည်တော်ရှိ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံး၌ ကျင်းပသော စက်သုံးဆီနှင့် မြေဩဇာ ဖူလုံစွာရရှိရေး ညှိနှိုင်းအစည်းအဝေးတွင် ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာ့လောင်စာဆီဈေးနှုန်း မြင့်တက်လာမှုနှင့်အတူ သွင်းအားစုဖြစ်သော ဓာတ်မြေဩဇာဈေးနှုန်းများပါ လိုက်ပါမြင့်တက်လာသည့်အတွက် တောင်သူများ စိုက်ပျိုးစရိတ် သက်သာစေရန် နိုင်ငံတော်က ယခုကဲ့သို့ ထောက်ပံ့ပေးရန် စီစဉ်ခြင်းဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများတွင် စက်သုံးဆီသုံးစွဲမှုကို လျှော့ချနိုင်ရန်အတွက် ဒီဇယ်သုံး ရေတင်စက် များနေရာတွင် နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်သုံး လျှပ်စစ်မြစ်ရေတင်လုပ်ငန်းများကို ပြောင်းလဲအစားထိုး ဆောင် ရွက်သွားရန်လည်း နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌလည်းဖြစ်သူ ဗိုလ်ချုပ် မှူးကြီးက အဆိုပါအစည်းအဝေးတွင် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ကုန်ကျစရိတ်များသည့် ဓာတ်မြေဩဇာများနေရာတွင် သဘာဝမြေဩဇာများကို ပိုမိုအားထားသုံးစွဲကြရန်လည်း လမ်းညွှန်ခဲ့သည်။
ယင်းအပြင် နိုင်ငံတော်၏ နိုင်ငံခြားငွေသုံးစွဲမှုကို လျှော့ချနိုင်ရေးအတွက် နှစ်စဉ် ပြည်ပမှ အများအပြား တင်သွင်းနေရသည့် စားသုံးဆီကဏ္ဍကို အစားထိုးရန်လည်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ ပြည်တွင်း၌ နေကြာ၊ ပဲပုပ်နှင့် နှမ်း အစရှိသည့် ဆီထွက်သီးနှံများကို တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးရန်နှင့် အထူးသဖြင့် နေကြာစိုက်ပျိုး ထုတ် လုပ်မှုကို ပိုမိုတိုးတက်အောင် ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် ပြည်ပစားသုံးဆီ တင်သွင်းမှုကို သိသာစွာ လျှော့ချ နိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်းကိုပါ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။
စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် နိုင်ငံတော်အပိုင်းမှ လိုအပ်သည့် သွင်းအားစုများကို တတ်နိုင်သမျှ ဖြည့်ဆည်းပေးသွားမည်ဖြစ်ပြီး တောင်သူများဘက်မှလည်း ကုန်ထုတ်လုပ်မှုများ အတတ်နိုင်ဆုံး တိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်ကြရန် နိုင်ငံတော်ယာယီသမ္မတက တိုက်တွန်းပြောကြားခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။
#ymg/knl
ဧပြီ၁၊၂၀၂၆(ရိုက်တာ)
ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားမှတဆင့် ကမ္ဘာ့ရေနံအများဆုံးတင်သွင်းသည့် နိုင်ငံသည် အဆိုပါရေလမ်းကြောင်း ပိတ်ဆို့သွားမည့်ဒဏ်ကို အကောင်းဆုံးခံနိုင်ရည်ရှိသည့် နိုင်ငံများထဲမှ တစ်နိုင်ငံဖြစ်နေသည်မှာ ဆန့်ကျင် ဘက် အံ့သြဖွယ်ပင်ဖြစ်သည်။
တရုတ်နိုင်ငံသည် ပင်လယ်ကွေ့ဒေသမှ ရေနံပမာဏ အမြောက်အများကို သုံးစွဲနေပြီး ထိုဒေသမှ ယင်း၏ တင်သွင်းမှုသည် အိန္ဒိယ၊ ဂျပန်နှင့် တောင်ကိုရီးယား ၃ နိုင်ငံပေါင်း တင်သွင်းမှုနှင့် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် တူညီနေသည်။
ရေလက်ကြား ပိတ်ဆို့မှုအပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အာရှတစ်လွှားရှိ တာဝန်ရှိသူများက စွမ်းအင် ချွေတာရန်အတွက် ရေချိုးချိန်လျှော့ချရန် သို့မဟုတ် အိမ်မှသာ အလုပ်လုပ်ကြရန် နိုင်ငံသားများကို တောင်းဆိုနေကြသည်။သို့သော် တရုတ်နိုင်ငံရှိ အာဏာရ ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ အဓိကသတင်းစာကနိုင်ငံ သည် ကိုယ်ပိုင်စွမ်းအင်အရင်းအမြစ်ကို ကိုယ်တိုင် ထိန်းချုပ်နိုင်သည့် အခြေအနေတွင် ရှိနေကြောင်း ဖတ်ရှုသူများကို တင်ပြထားသည်။
ထောက်ပံ့မှုများကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် ဘေဂျင်းသည် လောင်စာဆီတင်ပို့မှုများကို တရားဝင်မဟုတ်ဘဲ ပိတ်ပင်ထားသည်ကို အဆိုပါ အယ်ဒီတာ့အာဘော်တွင် ဖော်ပြထားခြင်းမရှိသော်လည်း၊ စွမ်းအင်ဆိုင်ရာ ရိုက်ခတ်မှုများအပေါ် ထိခိုက်လွယ်မှုကို လျှော့ချပေးခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်းများစွာကြာ ချမှတ်ခဲ့သော မူဝါဒ အစီအမံများကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံသည် ယင်း၏ အိမ်နီးချင်းများစွာထက် ပိုမိုလုံခြုံမှုရှိနေပါသည်။
တရုတ်နိုင်ငံသည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးရှိ လျှပ်စစ်မော်တော်ယာဉ်(EV) အရေအတွက်အားလုံးပေါင်း နီးပါး ရှိ သောလျှပ်စစ်မော်တော်ယာဉ်၊ကြီးမားကျယ်ပြန့်၍ တိုးပွားနေသော ရေနံသိုလှောင်မှုများ၊ မျိုးစုံသော ရေနံ နှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ရင်းမြစ်များနှင့် ပြည်တွင်း ကျောက်မီးသွေးနှင့် ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်များ ကြောင့် ပြည်ပတင်သွင်းမှုအပေါ် မှီခိုစရာမလိုလောက်အောင် လုံခြုံမှုရှိနေသည့် လျှပ်စစ်မဟာဓာတ်အား လိုင်း စသည်တို့ကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်ကို ဂုဏ်ယူဝင့်ကြွားနေသည်။
"လက်ရှိအခြေအနေက တရုတ်စီမံကိန်းရေးဆွဲသူတွေ ဆယ်စုနှစ်များစွာကတည်းက စိတ်ထဲမှာရှိနေခဲ့ တာတွေနဲ့ တော်တော်လေးနီးစပ်နေပါတယ်" ဟု ဖင်လန်နိုင်ငံရှိ စွမ်းအင်နှင့် သန့်ရှင်းသောလေထု သုတေ သနစင်တာ (CREA) ၏ ပူးတွဲတည်ထောင်သူ လော်ရီ မိုင်လီဗာတာ က ပြောသည်။ "ဒါဟာ ပင်လယ် ရေကြောင်းမှတစ်ဆင့်လာတဲ့ ရုပ်ကြွင်းလောင်စာအပေါ် မှီခိုအားထားမှုကို လျှော့ချဖို့ ကြိုးပမ်းချက်က မှန်ကန်ကြောင်း သက်သေပြနေပါတယ်"
မျှော်လင့်မထားသော EV အဟုန်
၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် နှောင်းပိုင်းတွင် ဘေဂျင်းသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၌ လျှပ်စစ်မော်တော်ယာဉ် ဝယ်ယူမှုများအား ကားသစ်ရောင်းချရမှု၏ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရောက်ရှိရန် ရည်မှန်းချက်တစ်ရပ် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ပြီးခဲ့ သည့်နှစ်တွင်မူ အရောင်းပမာဏသည် မော်တော်ယာဉ်သစ်အားလုံး၏ ထက်ဝက်ခန့်အထိ ရောက်ရှိခဲ့ သည်။
ဤမျှော်လင့်မထားသော EV ဖွံ့ဖြိုးမှုများကြောင့် ဆယ်စုနှစ်များစွာကြာ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် တိုးတက် လာခဲ့သည့် တရုတ်နိုင်ငံ၏ လောင်စာဆီသုံးစွဲမှုသည် ထပ်မတက်တော့သည့် အမြင့်ဆုံးအမှတ်သို့ ရောက် ရှိသွားခဲ့ပြီးပြီဖြစ်သည်။ နိုင်ငံသည် လွန်ခဲ့သည့် နှစ်အနည်းငယ်က မျှော်မှန်းထားသည်ထက် ရေနံသုံးစွဲမှု နှင့် တင်သွင်းမှု ပိုမိုနည်းပါးလာသည်။
စွမ်းအင်နှင့် သန့်ရှင်းသောလေထု သုတေသနစင်တာ၏ ခန့်မှန်းချက်များအရ ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က EV များ ကြောင့် အစားထိုးလျှော့ချနိုင်ခဲ့သည့် ရေနံပမာဏသည် တရုတ်နိုင်ငံက ဆော်ဒီအာရေဗျမှ တင်သွင်းခဲ့ သည့် ပမာဏနှင့် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ညီမျှကြောင်း သိရသည်။
လုံခြုံစိတ်ချရသော လျှပ်စစ်မဟာဓာတ်အားလိုင်း
တရုတ်နိုင်ငံ၏ လျှပ်စစ်မဟာဓာတ်အားလိုင်းကို ကျောက်မီးသွေးနှင့် လျင်မြန်စွာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်နေသော ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်များဖြင့်သာ အဓိက လည်ပတ်ထားသည်။ ဘေဂျင်း၏ ကိုယ်ပိုင်ရည်မှန်း ချက်များထက် ကျော်လွန်နေသည့် သန့်စင်သောစွမ်းအင်များ၏ အဟုန်မှာ စီးပွားရေးအတွက် နှစ်စဉ် လိုအပ်သော အပိုစွမ်းအင်အားလုံးနီးပါးကို ဆိုလာ သို့မဟုတ် လေအားလျှပ်စစ်အသစ်များဖြင့် ဖြည့်ဆည်း ပေးနိုင်သည်အထိဖြစ်လာသည်။ ယင်းက ကျောက်မီးသွေး တင်သွင်းမှုနည်းပါးစေပြီး လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ရာတွင် LNG ပါဝင်သည့် ကမ်းရိုးတန်းပြည်နယ်အချို့သို့ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ရည် (LNG) တင်သွင်းမှု လျော့နည်းစေခဲ့သည်ဟု အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်နေသည်။
ရေနံအများအပြားရှိသော်လည်း ပေးသွင်းသူများစွာရှိခြင်း
တရုတ်နိုင်ငံသည် ရေနံအမြောက်အများကို တင်သွင်းသော်လည်း အခြားသော အဓိက အာရှတင်သွင်း သည့် နိုင်ငံများနှင့်မတူဘဲ မည်သည့် ပေးသွင်းသူ တစ်ဦးတစ်ယောက် တစ်နိုင်ငံတည်းအပေါ် မှီခိုမှု မရှိစေရန် ဂရုတစိုက် လုပ်ဆောင်ထားသည်။
ဂျပန်ကို ကြည့်ပါ။တိုကျိုသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ယင်း၏ရေနံ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးကို ဆော်ဒီအာရေဗျနှင့် အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု (UAE) တို့မှ ဝယ်ယူသည်။ တရုတ်နိုင်ငံကမူ ဝယ်ယူသူအများစု အတွက် အမေရိကန်၏ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများကြောင့် ကန့်သတ်ချက်များရှိနေသည့် ရုရှား၊ ဗင်နီဇွဲလား နှင့် အီရန်တို့မှ ဈေးလျှော့ပေးထားသော ရေနံအမြောက်အများ အပါအဝင် နိုင်ငံပေါင်း ၈ နိုင်ငံထံမှ ထိုပမာဏတူ ရေနံအချိုးအစားကို ဝယ်ယူခဲ့သည်။
တရုတ်နိုင်ငံသည် ယင်း၏ ရေနံတင်သွင်းမှုများကို မျိုးစုံကွဲပြားအောင် ထိန်းသိမ်းထားခြင်း
တရုတ်နိုင်ငံသည် အဆိုပါတင်သွင်းမှုများ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုကို ယင်း၏ လျှို့ဝှက်ထားသော မဟာ ဗျူဟာမြောက် ရေနံသိုလှောင်ကန်များထဲသို့လည်း ထည့်သွင်းထားသည်။ သိုလှောင်ထားမှု မည်မျှကြီး မားကြောင်း မည်သူမျှ အတိအကျမသိသော်လည်း စီးပွားရေးလုပ်ငန်းသုံး ရေနံချက်စက်ရုံများတွင် သိုလှောင်ထားမှုများနှင့် ပေါင်းစပ်လိုက်လျှင် တချို့သော ခန့်မှန်းချက်များအရ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား မှ တဆင့် တင်သွင်းမှုများအား အစားထိုးရန် ၇ လခန့်အထိ လုံလောက်သော ရေနံများ တရုတ်နိုင်ငံတွင် သိုလှောင်ထားပြီးဖြစ်နေသည်။
ပြည်တွင်းထုတ်လုပ်မှု တိုးတက်လာခြင်း
တရုတ်နိုင်ငံသည် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က တစ်ရက်လျှင် ရေနံစည်ပေါင်း ၄.၃ သန်း ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး၊ ယင်းသည် ရေနံတင်သွင်းမှုအားလုံး၏ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်နှင့် ညီမျှသည့် စံချိန်သစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ သို့သော် ရေနံသိုက် များ ခန်းခြောက်လာနေပြီး တရုတ်နိုင်ငံအနေဖြင့် အမေရိကန်၏ရှေးလ်ရေနံ (shale oil) အဟုန်ကို ထပ်မံ ပုံတူကူးရန် မဖြစ်နိုင်ပေ။
သို့သော် သဘာဝဓာတ်ငွေ့အခြေအနေကမူ ကွာခြားသည်။ ပြည်တွင်းထုတ်လုပ်မှုမှာ လျင်မြန်စွာ တိုး တက်နေသောကြောင့် ပိုက်လိုင်းမှတဆင့် တင်သွင်းသည့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့နှင့် ပေါင်းစပ်လိုက်ပါက တရုတ်နိုင်ငံသည် တကယ်တမ်းတွင် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်ကထက် LNG တင်သွင်းမှု ပိုမိုနည်းပါးလာနေသည်။
၂၀၁၅ ခုနှစ်မှစ၍ မတူညီသော သတင်းရင်းမြစ် သုံးခုမှ နှစ်စဉ် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ရည် ပမာဏကို ပြသထားသည့် ဇယားများ။ ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်ကတည်းက သင်္ဘောဖြင့် တင်သွင်းမှုများ တိုးမလာခဲ့သော်လည်း ပိုက်လိုင်းဖြင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပေးပို့မှုနှင့် ပြည်တွင်းထုတ်လုပ်မှုတို့ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။
တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပိုက်လိုင်းကွန်ရက်သည် ပင်လယ်ရေကြောင်းမှ တင်သွင်းမှုများကို လျှော့ချရန်နှင့် ရုရှား၊ ဗဟိုအာရှနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့မှ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့များကို ရယူရန် ခွင့်ပြုပေးထားသည်။ နောက် ထပ် ရုရှား-တရုတ် ပိုက်လိုင်းဖြစ်သော 'Power of Siberia 2' အတွက် ရည်မှန်းချက်ကြီးမားသော စီမံ ကိန်းများကို အဆိုပြုထားသော်လည်း ပြီးစီးရန် နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာဦးမည်။
ဆိုက်ဘေးရီးယား၏ စွမ်းအင် ပိုက်လိုင်း တည်ဆောက်ပြီးကတည်းက တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပိုက်လိုင်းဖြင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့တင်သွင်းမှုများမှာ တဖြည်းဖြည်း မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ဂျပန် သို့မဟုတ် ကိုရီးယား ကဲ့သို့သော ကျွန်းနိုင်ငံ အိမ်နီးချင်းများမှာမူ ထိုကဲ့သို့သော ပထဝီဝင် အားသာချက်မျိုး မရှိကြပေ။
ပိုမိုလုံခြုံသော အနာဂတ်
ဆယ်စုနှစ်များစွာကြာ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို နိုင်ငံရပ်ခြားမှ တင်သွင်းသည့် ရုပ်ကြွင်း လောင်စာများ၊ အထူးသဖြင့် ရေနံစိမ်းများက မောင်းနှင်ပေးခဲ့သည်။ သို့သော် EV အဟုန်ကြောင့် တရုတ် နိုင်ငံသည် ယင်း၏ တိုးတက်မှုအင်ဂျင်ကို ပြည်ပရေနံများအပေါ် မှီခိုမှုမှ ဖြုတ်ချနေပြီဖြစ်သည်။
“China’s oil demand is likely to peak this year and decline thereafter,” said Chen Lin, vice president of oil and gas research at Rystad Energy. “So although the import share will remain high, the situation is unlikely to worsen.”
"တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ ရေနံဝယ်လိုအားက ဒီနှစ်မှာ အမြင့်ဆုံးဖြစ်လာနိုင်ပြီး အဲဒီနောက်မှာ ကျဆင်းသွားဖွယ် ရှိပါတယ်" ဟု Rystad Energy မှ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ သုတေသနဆိုင်ရာ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ချန်လင်း က ပြောကြားခဲ့သည်။ "ဒါကြောင့် တင်သွင်းမှု အချိုးအစားက မြင့်မားနေဦးမှာဖြစ်ပေမယ့် အခြေ အနေ တွေ ပိုဆိုးလာဖို့တော့ မရှိပါဘူး။
(ရိုက်တာသတင်းဌာနပါ How China can survive without the Strait of Hormuz အထူးသုံးသပ်ချက် ဆောင်းပါးကို ဆီလျော်အောင်မြန်မာဘာသာသို့ပြန်ဆိုပါသည်။)
မတ်၂၉၊၂၀၂၆
ဒေါ်နယ်ထရမ့်က အောင်မြင်တဲ့သူတွေထက် “အရှုံးသမားတွေ” ကို ပိုသဘောကျတယ်လို့ ပြောကြားခဲ့ပြီး မိုင်ယာမီမှာကျင်းပတဲ့ FII ထိပ်သီးဆွေးနွေးပွဲမှာပြောကြားပါတယ်။
ထရမ့်က သူရဲ့ "အောင်မြင်မှုတွေကို နားထောင်ပေးတဲ့သူတွေကို သဘောကျတဲ့" အတွက် သူ့ဘေးမှာ "အရှုံးသမားတွေ" နဲ့ပဲ ဝန်းရံထားလေ့ရှိတယ်လို့ သောကြာနေ့ညနေပိုင်းက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ အောင် မြင်တဲ့သူတွေရဲ့ "အောင်မြင်မှု ဇာတ်လမ်းတွေ" ကို သူက နားမထောင်ချင်တဲ့အတွက် အောင်မြင်တဲ့ သူတွေကို မနှစ်သက်ဘူးလို့လည်း ဆိုပါတယ်။
ဒီမှတ်ချက်စကားဟာ အငြင်းပွားဖွယ်ဖြစ်နိုင်မှန်း သူသိကြောင်း အသိအမှတ်ပြုခဲ့ပြီး "ကျွန်တော် နောက် နေတာပါ... အဲ၊ အဲသလို ခပ်ဆင်ဆင်ပေါ့လေ" လို့ ပရိသတ်ကို ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ထရမ့်ဟာ မိုင်ယာမီ မြို့က ဆော်ဒီက ကျောထောက်နောက်ခံလုပ်ပေးထားတဲ့ Future Investment Initiative (FII) ထိပ်သီး ဆွေးနွေးပွဲမှာ ရောက်ရှိပြောကြားခဲ့တာပါ။
"တကယ်တော့ ကျွန်တော်က အရှုံးသမားတွေနဲ့ပဲ အမြဲတမ်း အချိန်ဖြုန်းချင်တယ်၊ ဘာလို့လဲဆိုတော့ အဲဒါက ကျွန်တော့်ကိုယ်ကျွန်တော် ပိုနေလို့ကောင်းအောင် လုပ်ပေးလို့ပဲ။ အရမ်းကို အောင်မြင်လွန်းတဲ့ လူတွေကို ကျွန်တော်မုန်းတယ်၊ ပြီးတော့ သူတို့ရဲ့ အောင်မြင်မှု ဇာတ်လမ်းတွေကို ခင်ဗျားတို့က နားထောင်ပေးရဦးမယ်။ ကျွန်တော့်ရဲ့ အောင်မြင်မှုကို နားထောင်ချင်တဲ့သူတွေကိုပဲ ကျွန်တော်က သဘောကျတာ" လို့ ထရမ့်က ပြောပါတယ်။ သူက ဒီမှတ်ချက်စကားကို သူရဲ့ ရှည်လျားတဲ့ မိန့်ခွန်းအပြီး အမေးအဖြေကဏ္ဍမှာ ပြောကြားခဲ့တာပါ။ "လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ" ဒါမှမဟုတ် "ခင်ဗျားတို့ ဆွေးနွေးချင်တဲ့ ဘာအကြောင်းအရာကိုမဆို" သူ့အနေနှင့် ဆွေးနွေးနိုင်တယ်လို့လည်း သူက ပြောပါတယ်။
ထရမ့်ရဲ့ မှတ်ချက်တွေဟာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ခေါင်းဆောင်မှုနဲ့ပတ်သက်တဲ့ မေးခွန်းတွေကို ပိုမိုကျယ် ပြန့်စွာ တုံ့ပြန်မှုရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး အဲဒီမှာ သူက "အနိုင်ရရှိခြင်း" ဟာ အရေးကြီး ုံးအချက် ဖြစ်တယ်လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
-end-
-ညီလတ်
မတ်၂၉၊၂၀၂၆
အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင်း အမေရိကန်၊ အစ္စရေးနဲ့ အီရန်တို့ကြား ပဋိပက္ခတွေ ကြီးထွားလာတာနဲ့အမျှ ကမ္ဘာ့စွမ်းအင်ဈေးကွက်ရဲ့ အာရုံစိုက်မှုဟာ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား (Strait of Hormuz) ကနေတဆင့် တောင်ဘက်မှာရှိတဲ့ မျက်ရည်တံခါးလို့ အမည်ပေးထားတဲ့ Bab el-Mandeb ရေလက်ကြားဆီကို ရွေ့ လျားလာနေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ ခေတ်သစ် သမိုင်းတစ်လျှောက် ကမ္ဘာ့စွမ်းအင်ဈေးကွက်ကို အဆိုးရွားဆုံး ထိခိုက်စေမယ့် ဒုတိယမြောက် စစ်မျက်နှာစာတစ်ခုအဖြစ် အဆိုပါရေလက်ကြားက ထွက်ပေါ်လာနေပါတယ်။
မဟာဗျူဟာမြောက် အရေးပါမှုနဲ့ ပထဝီဝင်အနေအထား
အာရပ်ဘာသာစကားနဲ့”မျက်ရည်တံခါး" လို့ အဓိပ္ပာယ်ရတဲ့ Bab el-Mandeb ဟာ ပင်လယ်နီနဲ့ အိန္ဒိယ သမုဒ္ဒရာကို ဆက်သွယ်ပေးထားပြီး အာရေဗျကျွန်းဆွယ်မှာရှိတဲ့ ယီမင်နိုင်ငံနဲ့ အာဖရိကဦးချိုဒေသ မှာရှိတဲ့ ဂျီဘူတီ၊ အီရီထရီးယားနိုင်ငံတို့ကို ပိုင်းခြားထားပါတယ် ။
အာရှနဲ့ ဥရောပကြား သွားလာနေတဲ့ သင်္ဘောတွေဟာ စူးအက်တူးမြောင်း (Suez Canal) ကိုသွားဖို့ အဲဒီ ရေလက်ကြားကို မဖြစ်မနေ ဖြတ်သန်းရတဲ့အတွက် မျက်ရည်တံခါးဟာ ကမ္ဘာပေါ်မှာ အလုပ်အများဆုံးနဲ့ မဟာဗျူဟာအရ အရေးအပါဆုံး ရေကြောင်းလမ်းတစ်ခု ဖြစ်လာပါတယ် ။
ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်မှု စုစုပေါင်းရဲ့ ၁၂ ရာခိုင်နှုန်းခန့်နဲ့ ကမ္ဘာ့ရေနံ၊ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ တင်ပို့မှုရဲ့ ၁၀ရာခိုင်နှုန်း ကနေ ၁၂ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ဟာ ဒီရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းသွားလာနေတာ ဖြစ်ပါတယ် ။
ပထဝီနိုင်ငံရေး တင်းမာမှုနဲ့ လက်တွေ့ခြိမ်းခြောက်မှုများ
မျက်ရည်တံခါးရေလက်ကြားဟာ ကမ္ဘာပေါ်မှာ စစ်ရေးအရ အင်အားချထားမှု အများဆုံး ဒေသတွေ အနက် တစ်ခုဖြစ်နေပြီး လက်ရှိမှာ အီရန်ကျောထောက်နောက်ခံပြု ယီမင်ဟူသီ (Houthi) အဖွဲ့က စစ်ပွဲ အတွင်း ပါဝင်လာတဲ့အတွက် ကြီးမားတဲ့ အနှောင့်အယှက်တွေ ဖြစ်ပေါ်ဖို့ အန္တရာယ်ရှိလာနေတာဖြစ်ပါ တယ်။
အဲဒီအပြင်အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးတို့က အီရန်ရဲ့ စွမ်းအင်အခြေခံအဆောက်အအုံတွေကို ထပ်မံတိုက် ခိုက် မယ်ဆိုရင် Bab el-Mandeb နဲ့ ပင်လယ်နီတို့မှာ မလုံခြုံမှုတွေ ပိုမိုလုပ်ဆောင်သွားမယ်လို့ အီရန်စစ်ဘက် အရာရှိတစ်ဦးကလည်း သတိပေးထားပါတယ်။
အန္တရာယ်ပြုဖို့အတွက် ရေလက်ကြားကို တရားဝင် ပိတ်ဆို့ဖို့တောင် မလိုအပ်ဘဲ၊ ဒရုန်းနဲ့ ဒုံးကျည်တွေနဲ့ ဆက်တိုက်ခြိမ်းခြောက်နေရုံနှင့်ပဲ သင်္ဘောတွေဟာ Cape of Good Hope ကနေ ကွေ့ပတ်သွားလာရမယ့် အခြေအနေဖြစ်လာမှာပါ။
ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးအပေါ် ရိုက်ခတ်လာမယ့် နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာတွေ
ဟူသီတွေရဲ့ ဆက်တိုက်တိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ်မှာ စူးအက်တူးမြောင်းကို ဖြတ်သန်းတဲ့ သင်္ဘောစီးရေ ၂၆,၀၀၀ ခန့်ရှိခဲ့ရာကနေ ၂၀၂၅ ခုနှစ်မှာ ၁၂,၇၀၀ အထိ ထက်ဝက်ခန့် ကျဆင်း သွားခဲ့ပါတယ်။နေ့စဉ် ပျမ်းမျှအားဖြင့် သင်္ဘောတွေဖြတ်သန်းမှုဟာလည်း ၇၅ စီးကနေ ၃၃ စီးခန့်အထိ ကျ ဆင်းသွားခဲ့ပါတယ် ။
တကယ်လို့ အဲဒီမျက်ရည်တံခါးရေလက်ကြားကို ပိတ်ဆို့တာ ဒါမှမဟုတ် ကြီးကြီးမားမား နှောင့်ယှက်တာ တွေပြုလုပ်ခံရမယ်ဆိုရင် ရေနံဈေးနှုန်းတွေဟာ တစ်စည်ကို ၁၅၀ ဒေါ်လာအထိ မြင့်တက်သွားနိုင်တယ် လို့ ကျွမ်းကျင်သူတွေက သတိပေးထားပါပြီ။
သင်္ဘောတွေ လမ်းကြောင်းပြောင်းလဲသွားလာရတဲ့အတွက် ခရီးစဉ်ကြာချိန် ပိုရှည်လာတာ၊ လောင်စာဆီ စရိတ်၊ ကုန်စည်ပို့ဆောင်ခနဲ့အာမခံကြေးတွေမြင့်တက်လာတာတွေကြောင့် ကမ္ဘာ့ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး ကွင်းဆက်ကို ထိခိုက်စေပြီး ကုန်ကျစရိတ်ကြီးမားမှုကတစ်ဆင့် ငွေကြေးဖောင်းပွမှုတွေပါ ဖြစ်လာနိုင်ပါ တယ်။
အနာဂတ်အခြေအနေ
ခြုံငုံသုံးသပ်ရလျှင် "မျက်ရည်တံခါးဝ" ဘပ်အယ်လ်မန်ဒက်သည် ကျဉ်းမြောင်းသော ရေလက်ကြားတစ်ခု ထက်မကဘဲ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးကို ထိန်းချုပ်ထားသည့် အရေးပါသော ဖိအားပေးချက် (Global economic pressure point) တစ်ခု ဖြစ်လာနေတာကိုတွေ့ရပါတယ်။
တကယ်လို့ ယခုလိုမတည်ငြိမ်မှုများ ဆက်လက်တည်ရှိနေပါက ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းတွေက ယခင်ကကဲ့သို့ စူးအက်တူးမြောင်းအပေါ် တစ်ခုတည်း မှီခိုနေ၍ မရတော့ဘဲ စရိတ်ကြီးမားသော အခြား လမ်းကြောင်းသစ်များကို ရေရှည်အတွက် ထည့်သွင်းစဉ်းစားလာရပါလိမ့်မယ်။ ဒါဟာ မကြုံစဖူး ထူးခြား တဲ့ ရေကြောင်းထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး အပြောင်းအလဲကြီးတစ်ခုဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံအနေနှင့်လည်း မျက်ရည်တံခါးရေလက်ကြားပိတ်သွားခဲ့ရင် ဘာတွေဖြစ်လာနိုင်တယ်ဆိုတာ ကို ကြိုတင်တွက်ဆပြီး ပြင်ဆင်ထားသင့်ပါတယ်။
ဥရောပနဲ့ အာရှကြား ကုန်သွယ်မှုတွေအတွက် ဒီရေလက်ကြားဟာ အဓိကကျနေတဲ့အတွက် မြန်မာနိုင်ငံ ကနေ ဥရောပကို အဓိကတင်ပို့နေတဲ့ အထည်ချုပ် (CMP) လို ပို့ကုန်တွေအတွက်စဉ်းစားရပါလိမ့်မယ်။
ပုံမှန်ရေကြောင်းလမ်း မလုံခြုံမှုကြောင့် ကုန်စည်ပို့ဆောင်ခ (Freight costs) နဲ့ အာမခံကြေးတွေ ပိုမိုမြင့် တက်လာမှာဖြစ်ပြီး ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး ကွင်း ဆက် (Supply Chain) တစ်ခုလုံးကို ထိခိုက်လာစေ နိုင်တဲ့အတွက် အဲဒီရဲ့အကျိုးဆက်နှင့်ရိုက်ခတ်နိုင်မှုတွေကိုလည်း ကြိုတင်တွက်ဆထားဖို့လိုပါတယ်။
မျက်ရည်တံခါးဝကြောင့် ကမ္ဘာကြီးတစ်ခုလုံး မျက်ရည်တွေဝေရမယ့် အဖြစ်က ရှောင်ရှားနိုင်ဖို့အတွက်က လက်ရှိ အီရန်စစ်ပွဲကြီး အဆုံးသတ်ပြီး အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသကြီး ပြန်လည်တည်ငြိမ်လာစေဖို့ အထူး လိုအပ်နေပါကြောင်း သုံးသပ်တင်ပြရပါတယ်။
ဝန်ခံချက်- NDTV တွင်ပါရှိသော Gate Of Tears: The Next Chokepoint That Could Make Shippers Cry After Hormuz ဆောင်းပါးပါ အချက်အလက်များကို အခြေခံ၍ သုံးသပ်ရေးသားပါတယ်။
ကိုင်ရို/ပါရီ၊ မတ်လ ၂၈ (ရိုက်တာ) - အီရန်စစ်ပွဲစတင်ပြီးနောက်ပိုင်း သူတို့ရဲ့ ပထမဆုံးအကြိမ် တိုက်ခိုက် မှုအဖြစ် ယီမင်မှာရှိတဲ့ အီရန်လိုလားတဲ့ ဟူသီသူပုန်တွေက စနေနေ့မှာ အစ္စရေးကို ဒုံးကျည်တွေနဲ့ ပစ်ခတ် ခဲ့ပြီး တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကိုရူဘီယိုက အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အနေနဲ့ စစ်ဆင်ရေးတွေကို ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်အတွင်း အပြီးသတ်နိုင်မယ်လို့ မျှော်လင့်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ဟူသီတွေရဲ့ပါဝင်ပတ်သက်မှုဟာ ပဉ္စမမြောက် သီတင်းပတ်ကို ရောက်ရှိလာပြီဖြစ်တဲ့ စစ်ပွဲကို ပိုမို ကျယ် ပြန့်လာစေဖို့နဲ့ ကြာရှည်လာစေဖို့ အန္တရာယ်ရှိနေပါတယ်။ မျက်နှာစာအားလုံးက "ကျူးကျော်မှု" တွေ မပြီး ဆုံးမချင်း သူတို့ရဲ့စစ်ဆင်ရေးတွေ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်သွားမယ်လို့ ဟူသီတွေက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ယီမင်ကပစ်ခတ်လိုက်တဲ့ ဒုံးကျည်တစ်စင်းကို ကြားဖြတ်ဟန့်တားနိုင်ခဲ့တယ်လို့ အစ္စရေးက ဆိုပါတယ်။
ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်မှာ အီရန်ကို အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးတို့ရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုတွေနဲ့ စတင်ခဲ့တဲ့ ဒီစစ်ပွဲဟာ အရှေ့အလယ်ပိုင်းတစ်ခွင်ကို ပျံ့နှံ့သွားခဲ့ပြီး လူထောင်ပေါင်းများစွာ သေဆုံးကာ စွမ်းအင်ထောက်ပံ့မှု တွေကို အကြီးမားဆုံး အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေခဲ့သလို ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးကို ထိခိုက်စေပြီး ငွေကြေး ဖောင်း ပွလာမယ့်အရေး စိုးရိမ်မှုတွေကိုလည်း မြင့်တက်လာစေခဲ့ပါတယ်။
ဟူသီတွေဟာ ယီမင်နဲ့ အဝေးမှာရှိတဲ့ ပစ်မှတ်တွေကို တိုက်ခိုက်နိုင်စွမ်းရှိ
အီရန်နဲ့ "ခုခံရေးဝင်ရိုးတန်း (Axis of Resistance)" ကို ဆန့်ကျင်တဲ့ အရှိန်မြှင့်တင်မှုလို့ သူတို့အမည် ပေးထားတဲ့ လုပ်ရပ်တွေ စစ်ပွဲအတွင်း ဆက်လက်ရှိနေမယ်ဆိုရင် အရေးယူဆောင်ရွက်ဖို့ ပြင်ဆင်ထား တယ်လို့ ဟူသီတွေက သောကြာနေ့မှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ဒီအဖွဲ့ဟာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၇ ရက်နောက်ပိုင်း ဂါဇာက ဟားမတ်စ်တွေကို ထောက်ခံတဲ့ အနေနဲ့ လုပ်ဆောင်ခဲ့သလိုမျိုး ယီမင်နိုင်ငံနဲ့ အလွန်ဝေးကွာတဲ့ ပစ်မှတ်တွေကို တိုက်ခိုက်နိုင်စွမ်းရှိပြီး အာရေဗျကျွန်းဆွယ်နဲ့ ပင်လယ်နီတဝိုက်က ရေကြောင်းသင်္ဘောလိုင်းတွေကို နှောင့်ယှက်နိုင်စွမ်းရှိတယ် ဆိုတာကို ပြသခဲ့ပါတယ်။
တကယ်လို့ ဟူသီတွေက ပဋိပက္ခမှာ စစ်မျက်နှာသစ်တစ်ခု ဖွင့်မယ်ဆိုရင်၊ ထင်ရှားတဲ့ ပစ်မှတ်တစ်ခုက ယီမင်ကမ်းလွန်က ဘက်အယ်-မန်ဒက် (Bab al-Mandab) ရေလက်ကြားပဲ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။ အီရန်က အရေးပါတဲ့ ဟော်မုဇ် (Hormuz) ရေလက်ကြားကို ထိရောက်စွာ ပိတ်ဆို့လိုက်ပြီးနောက် ဒါဟာ စူးအက် တူးမြောင်းဆီကို ပင်လယ်ရေကြောင်းသွားလာမှုကို ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ အဓိက သင်္ဘောသွားလာရေး အချက်အချာနေရာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဟူသီတွေရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုမတိုင်မီ သောကြာနေ့က ပြောကြားရာမှာ ရူဘီယိုက အမေရိကန်အစိုးရဟာ "သတ်မှတ်ချိန်အတိုင်း ဒါမှမဟုတ် သတ်မှတ်ချိန်ထက်စောပြီး" လုပ်ဆောင်နေပြီး စစ်ဆင်ရေးတွေကို "လနဲ့မချီစေဘဲ ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်အတွင်း" အပြီးသတ်ဖို့ မျှော်လင့်ထားတယ်လို့ ပြောကြားခဲ့ပါ တယ်။
ကမ္ဘာ့ရေနံနဲ့ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ထောက်ပံ့မှုရဲ့ ငါးပုံတစ်ပုံ ဖြတ်သန်းသွားလာရာ လမ်းကြောင်းဖြစ်တဲ့ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကတဆင့် ကုန်သွယ်မှုပြုခြင်းအားဖြင့် အကျိုးအမြတ်ရရှိနေတဲ့ ဥရောပနဲ့ အာရှ နိုင်ငံတွေအနေနဲ့ လွတ်လပ်စွာ ဖြတ်သန်းသွားလာခွင့်ရရှိရေး ကြိုးပမ်းမှုတွေမှာ ပါဝင်ကူညီ သင့်တယ်လို့ ပြင်သစ်နိုင်ငံက Group of Seven (ဂျီ-၇) မိတ်ဖက်တွေကိုလည်း ရူဘီယိုက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
စစ်ပွဲဟာ အမေရိကန်နှင့် ဘေးဖယ်နေခဲ့ကြတဲ့ သူ့ရဲ့ အစဉ်အလာမဟာမိတ်တွေအကြား သပ်လျှိုခွဲခြား သလို ဖြစ်စေခဲ့ပါတယ်။ ဒီလို ထောက်ခံမှုအားနည်းတာဟာ အနောက်အုပ်စုရဲ့ အရေးအကြီးဆုံး မဟာ မိတ်အဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ နေတိုး (NATO) အတွက် သက်ရောက်မှုတွေရှိတယ်လို့ သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
"ကျွန်တော်တို့က သူတို့အတွက် အမြဲတမ်းရှိနေပေးမှာပါ။ ဒါပေမဲ့ အခု သူတို့ရဲ့ လုပ်ရပ်တွေအရဆိုရင် ကျွန်တော်တို့ ရှိနေပေးစရာ မလိုတော့ဘူးလို့ ထင်ပါတယ်။ ဟုတ်တယ်မလား" လို့ ထရမ့်က သောကြာ နေ့မှာ မိုင်ယာမီက ကျင်းပတဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဖိုရမ်တစ်ခုမှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ "သူတို့က ကျွန်တော်တို့ အတွက် မရှိပေးရင် ကျွန်တော်တို့ကရော သူတို့အတွက် ဘာလို့ ရှိနေပေးရမှာလဲ၊ သူတို့က ကျွန်တော်တို့ အတွက် ရှိမနေပေးခဲ့ပါဘူး”လို့ထရမ့်ကပြောပါတယ်။
အမေရိကန်က ကာလကြာရှည်စွာ ဦးဆောင်လာခဲ့တဲ့ မြောက်အတ္တလန္တိတ်စာချုပ်အဖွဲ့ (NATO) ရဲ့ အခြေခံပဋိညာဉ်စာတမ်းမှာ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးကို တိုက်ခိုက်ခြင်းဟာ အားလုံးကို တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြစ်တယ်လို့ ဖော်ပြထားပြီး အချင်းချင်း ပံ့ပိုးကူညီဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ ပြဋ္ဌာန်းထားပါတယ်။
အမေရိကန်အနေနဲ့ မြေပြင်တပ်ဖွဲ့တွေ မပါဝင်ဘဲ သူ့ရဲ့ရည်မှန်းချက်တွေကို ရရှိနိုင်တယ်လို့ ရူဘီယိုက ပြောကြားခဲ့ပေမဲ့၊ တကယ်လို့များ အရေးပေါ်အခြေအနေတွေ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ရင်၊ သမ္မတအနေနဲ့ ချိန်ညှိ တုံ့ပြန်နိုင်ဖို့အတွက် အမြင့်ဆုံး အခွင့်အရေးနဲ့ ရွေးချယ်စရာလမ်းကြောင်းတွေ အများဆုံးရှိနေစေဖို့ ဒေ သတွင်းကို တပ်ဖွဲ့အချို့ စေလွှတ်နေတယ်လို့ သူက ဝန်ခံခဲ့ပါတယ်။
အမေရိကန်အစိုးရဟာ မရိန်းတပ်သား ထောင်ပေါင်းများစွာပါဝင်တဲ့ တပ်ဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့ကို ဒေသတွင်းကို စေ လွှတ်ခဲ့ပြီး ပထမတစ်ဖွဲ့က လာမယ့်ရက်ပိုင်းအတွင်း ကြီးမားတဲ့ ကမ်းတက် တိုက်ခိုက်ရေးသင်္ဘောကြီးနဲ့ ရောက်ရှိလာမှာဖြစ်ပါတယ်။ ပင်တဂွန်စစ်ဌာနချုပ်ကလည်း ထိပ်တန်းလေထီးစစ်သည် ထောင်ပေါင်းများ စွာကို တပ်ဖြန့်ချထားမယ်လို့ မျှော်လင့်ရပါတယ်။
ဒီလို တပ်ချထားမှုတွေကြောင့် စစ်ပွဲဟာ ကြာရှည်တဲ့ မြေပြင်တိုက်ပွဲအဖြစ်ကို ပြောင်းလဲသွားနိုင်တယ် ဆိုတဲ့ စိုးရိမ်မှုတွေ မြင့်တက်လာစေခဲ့ပါတယ်။
ထရမ့်က စေ့စပ်ညှိနှိုင်းမှုတွေအကြောင်း ပြောဆိုနေစဉ်မှာပဲ တိုက်ခိုက်မှုတွေ ပိုမိုလုပ်ဆောင်လာ
ပဋိပက္ခ ပိုမိုကြာရှည်လာမယ်လို့ စိုးရိမ်မှုတွေကြောင့် သောကြာနေ့မှာ စတော့ဈေးကွက်တွေ သိသိသာ သာ ထိုးကျသွားခဲ့ပြီး Brent ရေနံစိမ်းဈေးနှုန်းက ၁၁၂ ဒေါ်လာအထက်ကို ရောက်ရှိသွားကာ စစ်ပွဲ စတင် ချိန်ကစပြီး ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် မြင့်တက်လာခဲ့ပါတယ်။
လောင်စာဆီဈေးနှုန်း မြင့်တက်လာမှုကြောင့် နိုင်ငံရေးအရ ထရမ့်အထိနာနိုင်တဲ့ အမေရိကန် ပြည် ထောင်စုရဲ့ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်က ဒီဇယ်ဆီဈေးနှုန်းဟာ တစ်ဂါလံကို ၇.၁၇ ဒေါ်လာအထိ စံချိန် တင် ပျမ်းမျှအမြင့်ဆုံးကို ရောက်ရှိခဲ့တယ်လို့ American Automobile Association (အမေရိကန် မော် တော်ကားအသင်း) က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ထရမ့်ဟာ လူကြိုက်မများတဲ့ စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ဖို့ စိတ်အားထက်သန်နေပုံရပြီး ပဋိပက္ခကို သံတမန် ရေး အရ အဆုံးသတ်နိုင်ဖို့ ရည်ရွယ်ကာ အီရန်နဲ့ အကျိုးရှိတဲ့ စေ့စပ်ညှိနှိုင်းမှုတွေလို့ သူကဆိုတဲ့ အရာတွေ ကို ဒီသီတင်းပတ်အတွင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ဝါရှင်တန်နဲ့ အဲဒီလို စေ့စပ်ညှိနှိုင်းမှုတွေ မရှိခဲ့ဘူးလို့ တီဟီရန်က ထပ်တလဲလဲ အခိုင်အမာ ပြောဆိုနေ ပေမဲ့၊ ပါကစ္စတန်၊ အီဂျစ်နဲ့ တူရကီတို့က စစ်ပွဲဖြစ်ပွားနေတဲ့ နှစ်ဖက်အကြား သတင်းစကားတွေ လက်ဆင့် ကမ်း ပေးပို့နေပါတယ်။
နောက်ကွယ်က ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုတွေကို သိရှိသူ နှစ်ဦးကတော့ မကြာခင်အချိန်အတွင်း တိုက်ရိုက် ဆွေးနွေးမှုတွေ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ခြေအပေါ် သံသယရှိတယ်လို့ ပြောကြပါတယ်။
ကြာသပတေးနေ့မှာ ထရမ့်က အီရန်အနေနဲ့ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပြန်ဖွင့်ဖို့၊ မဖွင့်ရင် လျှပ်စစ် ဓါတ်အားပေးစက်ရုံတွေနဲ့ အခြားစွမ်းအင် အခြေခံအဆောက်အအုံတွေကို တိုက်ခိုက်မှုတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်ရ ဖို့အတွက် နောက်ဆုံးသတ်မှတ်ရက်ကို ၁၀ ရက် ထပ်မံတိုးပေးခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီတိုက်ခိုက်မှုတွေကို ဆိုင်းငံ့ ထားစဉ်မှာ အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးတို့က အီရန်ကို ဆက်လက် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်နေခဲ့ပါတယ်။
အီရန်ဟာ ညတွင်းချင်း အစ္စရေးကို ဒုံးကျည်တွေ အလုံးအရင်းနဲ့ ပစ်လွှတ်ခဲ့လို့ လူတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ ကလက်စတာ ခဲယမ်းတွေနဲ့ ကြားဖြတ်ဟန့်တားခံရတဲ့ ဒုံးကျည်အပျက်အစီးတွေကြောင့် တဲလ်အဗစ် (Tel Aviv) ဒေသအတွင်း ထိခိုက်မှုတွေ အများကြီး ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပါတယ်။
ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံက လေတပ်စခန်းတစ်ခုကို အီရန်က တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာမှာ အမေရိကန် စစ်မှုထမ်း ၁၂ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး နှစ်ဦးကတော့ ပြင်းထန်တယ်လို့ အမေရိကန် အရာရှိတစ်ဦးက သောကြာနေ့မှာ ရိုက်တာ သတင်းဌာနကို ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအချိန် ပင်လယ်ကွေ့တစ်ဝိုက်မှာ ဒရုန်းတွေ၊ ဒုံးကျည်တွေနဲ့ ဆက်လက်တိုက်ခိုက်မှုတွေ ရှိနေခဲ့ပါတယ်။
အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု (ယူအေအီး) နဲ့ ဘာရိန်းနိုင်ငံတို့က စနေနေ့အစောပိုင်းမှာ ဒုံးကျည်နဲ့ တိုက်ခိုက်ခံရမှုတွေကို သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး၊ ပင်လယ်ကွေ့ရဲ့ အဓိက ရေနက်ကွန်တိန်နာ ဆိပ်ကမ်း တွေထဲက တစ်ခုဖြစ်တဲ့ အဘူဒါဘီက ခါလီဖာဆိပ်ကမ်း (Khalifa Port) အနီးမှာ ဒုံးကျည်တစ်စင်းကို ကြားဖြတ်ပစ်ချပြီးနောက် လူငါးဦး ဒဏ်ရာရကာ မီးလောင်ကျွမ်းမှုတွေ ဖြစ်ပွားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
အီရန်နိုင်ငံ အနောက်မြောက်ပိုင်း ဇန်ဂျန် (Zanjan) မြို့က လူနေအိမ်ယာတစ်ခုကို အမေရိကန်-အစ္စရေး ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီးနောက် လူအနည်းဆုံး ငါးဦးသေဆုံးပြီး ခုနစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့တယ်လို့ အီရန် မီဒီယာတွေက စနေနေ့အစောပိုင်းမှာ သတင်းဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ တီဟီရန်မြို့က အီရန်သိပ္ပံနဲ့ နည်းပညာ တက္ကသိုလ် (Iran University of Science and Technology) လည်း တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရတယ်လို့ မီဒီယာ တွေက ဖော်ပြပါတယ်။
(သတင်းရင်းမြစ် - ရိုက်တာ)
-တရုတ်စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ကျေးလက်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန နိုင်ငံခြားစီးပွားရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဗဟိုဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် Jin Ke)
ယခုနှစ် မတ်လတွင် လန်ချန်း-မဲခေါင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် ပထမအကြိမ် ခေါင်းဆောင်များအစည်းအဝေး၏ ၁၀ နှစ်ပြည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အရေးကြီးသော မှတ်တိုင်သစ်တစ်ခုသို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး အရည်အသွေးမြင့်မားသော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု "ဗားရှင်း ၂.ဝ" အဆင့်သစ်သို့ တရားဝင် ကူးပြောင်း ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပထမအကြိမ် ခေါင်းဆောင်များ အစည်းအဝေးတွင် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှု လျှော့ချရေးကို ဦးစားပေး ကဏ္ဍများအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ချိန်မှစ၍ လန်ချန်း-မဲခေါင် ၆ နိုင်ငံမှ စိုက်ပျိုးရေး ဌာနများသည် "တူညီသောမြစ်ရေကို သောက်သုံးရသူများ၊ ကံကြမ္မာချင်း ဆက်စပ်နေကြသည်" ဟူသော စိတ်ဓာတ်ကို အခြေခံပြီး ဒေသတွင်း "ရိက္ခာအိုး" (စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံရေး) ကို ခိုင်မာအောင် လက်တွဲ တည်ဆောက်ခဲ့ကြပြီး လယ်သမား သန်းပေါင်းများစွာ၏ ဝင်ငွေကို တိုးပွားလာစေရန် ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ စိုက်ပျိုးရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို လန်ချန်း-မဲခေါင် ယန္တရား၏ "လှပသောပြယုဂ်" တစ်ခု ဖြစ်လာစေရန် အတူတကွ လက်တွဲ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး အေးအတူပူအမျှ လန်ချန်း-မဲခေါင် ကံကြမ္မာတူ အသိုက်အဝန်း တည်ဆောက်ရေး အတွက် ပံ့ပိုးကူညီပေးခဲ့ပါသည်။
ယန္တရားဖြင့် ဦးဆောင်ခြင်း - " အဆင့်မြင့်မဟာဗျူဟာမြောက်ဒီဇိုင်း" မှသည် "စနစ်တကျ ပေါင်းစည်း ဆောင်ရွက်မှု" ဆီသို့
ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် တည်ငြိမ်ပြီး ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲကာ ယန္တရားသည်လည်း "ပင် တိုင်အခြေခံအုတ်မြစ် " တစ်ခုကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။ လွန်ခဲ့သည့် ဆယ်စုနှစ် အတွင်း လန်ချန်း -မဲခေါင် ၆ နိုင်ငံသည် ခေါင်းဆောင်များအစည်းအဝေးမှ ချမှတ်ထားသော မဟာ ဗျူဟာမြောက် မူဘောင် အောက်တွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို မြှင့်တင်ခဲ့ပါသည်။ မဟာ ဗျူဟာမြောက် စီမံကိန်းများက လမ်းညွှန်ပေးခြင်း၊ စီမံကိန်း အကောင်အထည်ဖော်မှုများက ထောက်ပံ့ပေးခြင်းနှင့် ယန္တရားဆိုင်ရာပလက်ဖောင်းများ တည်ဆောက်ခြင်းတို့ဖြင့် ဆက်နွှယ် နေသည့် တစ်နေ့ထက်တစ်နေ့ ပိုမိုပြည့်စုံကောင်းမွန်လာသော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ကွန်ရက်တစ်ခုကို တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သည်။ လန်ချန်း-မဲခေါင် စိုက်ပျိုးရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ပူးတွဲလုပ်ငန်းအဖွဲ့၊ လန်ချန်း-မဲခေါင် စိုက်ပျိုးရေး ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှု ဗဟိုဌာန၊ ကွမ်ရှီးဌာနခွဲနှင့် သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး အဖွဲ့တို့ကို တစ်ခုပြီးတစ်ခု ဆက်တိုက် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး "ဗဟိုဌာန + ဌာနခွဲ + ကျွမ်းကျင် မှုဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး" ဟူသော ထောက်ပံ့မှုစနစ်တစ်ခုကို ဖော်ဆောင် နိုင်ခဲ့သည်။ လန်ချန်း-မဲခေါင် စိုက်ပျိုးရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဆိုင်ရာ သုံးနှစ်တာ လုပ်ငန်းစီမံချက် (၂၀၂၀-၂၀၂၂) နှင့် ငါးနှစ်တာလုပ်ငန်းစီမံချက် (၂၀၂၃-၂၀၂၇) တို့ကို အဆင့်ဆင့် အတည်ပြုနိုင်ခဲ့ခြင်းသည် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအတွက် ရှင်းလင်း ပြတ်သားသော " တည်ဆောက်ရေးပုံစံများ" ကို ရေးဆွဲနိုင်ခဲ့သည်။ "လန်ချန်း-မဲခေါင် အသီးအပွင့်များရိတ်သိမ်းခြင်း" စီမံကိန်းအစုအဖွဲ့ （LMC Bumper Harvest Projects）နှင့် "လန်ချန်း-မဲခေါင် စိုက်ပျိုးရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု လုပ်ငန်းစီမံချက် (Lancang–Mekong Agricultural Cooperation "Hundred, Thousand, Ten Thousand” Action Plan)တို့ကို ဆက်လက် အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့ပြီး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု နယ်ပယ်များကိုလည်း စဉ်ဆက်မပြတ် တိုးချဲ့နိုင်ခဲ့သည်။ ယင်းတို့သည် လန်ချန်း-မဲခေါင် စိုက်ပျိုးရေး ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုကို ဘက်စုံ၊ ကဏ္ဍစုံနှင့် နယ်ပယ်ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်ဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု အဆင့်သစ်သို့ ကူးပြောင်းနိုင်ရန် တွန်းအားပေးခဲ့ပါသည်။
နည်းပညာဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု - "မျိုးကောင်းမျိုးသန့် မွေးမြူခြင်း" မှသည် "စမတ် နည်းပညာဖြင့် စွမ်းဆောင်ရည်မြှင့်တင်ခြင်း"ဆီသို့
နည်းပညာ မျှဝေခြင်းသည် လန်ချန်း-မဲခေါင် စိုက်ပျိုးရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၏ ထူးခြားသော လက္ခဏာ တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ လန်ချန်း-မဲခေါင် ရန်ပုံငွေမူဘောင်အောက်တွင် ရာနှင့်ချီသော အသေးစားနှင့် အလတ်စား စိုက်ပျိုးရေးစီမံကိန်းများကို အကောင်အထည် ဖော်ခဲ့ပြီး မျိုးကောင်းမျိုးသန့်များ မြှင့်တင်ခြင်းမှသည် အထွက်နှုန်း အဆမတန် တိုးတက် လာခြင်းအထိ လည်းကောင်း၊ နည်းပညာဆိုင်ရာ ပုံစံသစ်များ တီထွင်ဖန်တီးခြင်းမှသည် ထုတ်လုပ်မှုနှင့် ဝင်ငွေတိုးပွားလာခြင်းအထိ လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ကြရာ ဒေသတွင်း စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံမှု ခိုင်မာအားကောင်းစေရန် ကူညီပေးခဲ့ပါသည်။ ဓာတု ကင်းစင်သော စပါးအထွက်နှုန်း တိုးတက်ရေး နည်းပညာစမ်းသပ်မှုစီမံကိန်းကြောင့် ဒေသ တွင်း စပါးအထွက်နှုန်း ၂၅% တိုးတက်လာခဲ့ပြီး အရည်အသွေးမြင့် ဓာတုကင်းစင် စပါးမျိုးစေ့ ရွေးချယ်ခြင်းနှင့် နည်းပညာပေါင်းစပ်မှု စီမံကိန်းသည် မျိုးစေ့ကဏ္ဍ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို မော်လီကျူးမျိုးပွားခြင်း (Molecular Breeding) အဆင့်သို့ ရောက်ရှိစေခဲ့သည်။ "စပါး - ပဲ - ဆီထွက်သီးနှံ" သီးလှည့်စိုက်ပျိုးနည်းစနစ်သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အရင်းအမြစ်များကို အကျိုးရှိရှိ အသုံးပြုနိုင်မည့် လမ်းစဉ်သစ်ကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် "ဒစ်ဂျစ်တယ်နှင့် စမတ်နည်းပညာ" ဆီသို့ ကူးပြောင်း နေပြီဖြစ်ရာ စမတ်လယ်ယာမြေများ တပြေးညီ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး စီမံကိန်းများကို တည်ငြိမ်စွာ တွန်းအားပေးလျက်ရှိသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ စမတ်ဒူးရင်းခြံ၊ ကမ္ဘောဒီးယားရှိ စမတ်ငါးလုပ်ငန်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရာသီဥတုနှင့် ကိုက်ညီသော စမတ် စိုက်ပျိုးရေး စမ်းသပ်ချက်များသည် ဒေသတွင်း စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍ ဒစ်ဂျစ်တယ်အသွင်ကူးပြောင်း မှုအတွက် စံနမူနာများ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး အဆိုပါ အောင်မြင်မှုများကို ကမ္ဘာ့ ဉာဏ်ရည်တု ညီလာခံတွင် စံပြဖြစ်ရပ်များအဖြစ် ထည့်သွင်း ဖော်ပြခြင်း ခံခဲ့ရပါသည်။
ပြည်သူ့အကျိုးပြု လုပ်ငန်းများ - " သေးငယ်သော်လည်း ထိရောက်မှုရှိသောစီမံကိန်းများ" မှသည် "စက်မှုလုပ်ငန်းစုကြီးများ" အထိ
လန်ချန်း-မဲခေါင် စိုက်ပျိုးရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် တိကျပြီးအဆင့်မြင့်သော နည်း ပညာများကိုသာမက လက်တွေ့ကျပြီး ပြည်သူတို့၏လူမှုစီးပွားဘဝ အကျိုးပြုရေးကိုလည်း ပိုမို အလေးထား ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါသည်။ မဲခေါင်မြစ်ဝှမ်းနိုင်ငံများသည် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ကောင်းမွန်ပြီး သယံဇာတ ပေါကြွယ်ဝကာ ရော်ဘာ၊ ပီလောပီနံ၊ ကြံ၊ ငရုတ်ကောင်းနှင့် အပူပိုင်း သီးနှံများ စသည့် ထူးခြားသော သီးနှံများမှာ သိသာထင်ရှားသည့် အားသာချက်များ ရှိကြသည်။ ထို့ကြောင့် သေးငယ်သော်လည်း ထိရောက်မှုရှိသော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု စီမံကိန်း (Small yet Smart livelihood project) အမြောက်အများ ပေါ်ထွက်လာခဲ့ပြီး မျိုးစေ့ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ အထွက်နှုန်းကောင်းမွန်အောင် စိုက်ပျိုးခြင်း၊ စက်မှုလယ်ယာစနစ်ဖြင့် စိုက်ပျိုးရိတ်သိမ်းခြင်း၊ ပြုပြင်ထုတ်လုပ်မှုနည်းပညာနှင့် စက်ကိရိယာများ တီထွင်ခြင်း စသည့် ကွင်းဆက်တစ်ခုလုံးဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို ပံ့ပိုးပေးခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဒေသတွင်း၌ စံချိန်စံညွှန်းမီ ထုတ်လုပ်မှုစနစ်များ တည်ထောင်နိုင်စေရန်၊ ထုတ်ကုန်များ၏ တန်ဖိုး မြှင့်တင်ရန်၊ ပြည်သူများ၏ လူမှုစီးပွားဘဝနှင့် စက်မှုကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း မြှင့်တင်ရန် ကူညီပေးခဲ့သည်။ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတွင် အကောင်အထည်ဖော်နေသည့် "စပါးနှင့် ငါး တွဲဖက်မွေးမြူရေးစနစ်" သည် "ရေတစ်မြောင်းထဲ နှစ်မျိုးသုံး၊ လယ်တစ်ကွက်ထဲ နှစ်မျိုးရိတ်သိမ်း" ဟူသော ဂေဟစနစ်အခြေပြု ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှု လျှော့ချရေး နည်းလမ်းသစ်ကို ဖော်ဆောင်ပေးခဲ့သည်။ လာအိုနိုင်ငံရှိ ရော်ဘာနည်းပညာ စံပြ စီမံကိန်းသည် ဒေသခံများ၏ ဝင်ငွေတိုးပွားမှုကို တွန်းအားပေးနိုင်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘောဒီးယားရှိ စမတ် ငါးလုပ်ငန်း၊ ငရုတ်ကောင်းနှင့် ဖာလာ စိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာ နည်းပညာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု စီမံကိန်းများကိုလည်း ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုလျှော့ချရေး စံနမူနာများအဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရပါသည်။
နှစ်ဦးနှစ်ဖက် အကျိုးရှိသော စီးပွားရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေး - " ထုတ်လုပ်ကုန်သွယ်မှု" မှသည် "တန်ဖိုးကွင်းဆက် မြှင့်တင်ခြင်း" သို့
ကုန်သွယ်မှု လွယ်ကူချောမွေ့ခြင်းသည် အပြန်အလှန် အကျိုးဖြစ်ထွန်းသော ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှု၏ "စစ်ဆေးမှုကျောက်စာ"ပင် ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် မဲခေါင် ငါးနိုင်ငံအကြား စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန် ကုန်သွယ်မှုပမာဏသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၄.၅၆ ဘီလီယံ အထိ ရှိလာခဲ့ပြီး ၂၀၁၆ ခုနှစ် ပထမအကြိမ် ခေါင်းဆောင်များအစည်းအဝေး ကျင်းပချိန်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက တရုတ်နိုင်ငံမှ မဲခေါင်ငါးနိုင်ငံထွက် စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန် တင်သွင်းမှုသည် ၂၂၂% တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံမှ ထွက်ရှိသော ဒူးရင်းသီး စုစုပေါင်း ရောင်းအား၏ ၇၃% ကို တရုတ်ဈေးကွက်တွင် ရောင်းချနိုင်ခဲ့ပြီး ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ ဆန် တင်ပို့မှု စုစုပေါင်း၏ ၃၀% ကျော်မှာ တရုတ်နိုင်ငံသို့ တင်ပို့ခြင်း ဖြစ်ကာ လာအိုနိုင်ငံမှ ငှက်ပျောသီး များသည်လည်း တရုတ်-လာအို ရထားလမ်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အအေးခန်း ကုန်တင်ရထားဖြင့် တရုတ်ဈေးကွက်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကဏ္ဍတွင် "နည်းပညာက ဦးဆောင်ပြီး လုပ်ငန်းရှင်များက နောက်မှလိုက်ပါခြင်း" ဟူသော ပုံစံသည် သိသာထင်ရှားသော အောင်မြင်မှုများ ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်ကုန်အထိ တရုတ် နိုင်ငံ၏ မဲခေါင်ငါးနိုင်ငံအတွင်း စိုက်ပျိုးရေး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုပမာဏမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆.၀၅ ဘီလီယံအထိ ရှိလာခဲ့ပြီး ၂၀၁၆ ခုနှစ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၁၄၆.၃% တိုးတက်လာခဲ့သည်။ နယ်စပ် ဖြတ်ကျော် စက်မှုလုပ်ငန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် ဒေသတွင်း ထူးခြားသော စိုက်ပျိုးရေး ထွက်ကုန်များ၏ တန်ဖိုးမြှင့်တင်ရန်အတွက် အရေးပါသော လမ်းကြောင်းတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသည် တရုတ်နိုင်ငံမှ သစ်သီးဝလံများ တာရှည်ခံ နည်းပညာနှင့် ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ခြင်း နည်းပညာများ၊ စက်ကိရိယာများနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံ မှုများကို ရယူကာ အခြောက်ခံသစ်သီးပြားများ၊ သစ်သီးဝိုင်များနှင့် သစ်သီးရှာလကာရည် ကဲ့သို့သော တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်များကို ပူးပေါင်းထုတ်လုပ်ခဲ့ခြင်းဖြင့် သစ်သီးဝလံနှင့် ဟင်း သီးဟင်းရွက် ထွက်ကုန်များ၏ ဈေးကွက်ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းကို ထိရောက်စွာ မြှင့်တင် နိုင်ခဲ့ ပါသည်။
အနာဂတ်မျှော်မှန်းချက် - "လန်ချန်း-မဲခေါင် စိုက်ပျိုးရေး ၂.၀ ဗားရှင်း" ကို အရည် အသွေးမြင့်မားစွာ တွန်းအားပေးဆောင်ရွက်ခြင်း
လက်ရှိတွင် လန်ချန်း-မဲခေါင် စိုက်ပျိုးရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် အဘက်ဘက်မှ အကျိုးကျေးဇူးများစွာ ထပ်ဆင့်ရရှိနိုင်သည့် အရေးကြီးသော အခွင့်အလမ်းကောင်းများကို ရရှိ ပိုင်ဆိုင်နေပြီဖြစ်ပါသည်။ တရုတ်-အာဆီယံ လွတ်လပ်သောကုန်သွယ်ရေးဇုန် ၃.၀ ဗားရှင်း စတင်ခြင်း၊ ဒေသတွင်း ဘက်စုံစီးပွားရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု သဘောတူညီချက် (RCEP) မှ အကျိုးအမြတ်များ စဉ်ဆက်မပြတ် ထွက်ပေါ်လာခြင်းနှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ် စီးပွားရေး၊ အစိမ်းရောင် စီးပွားရေးစသည့် ထွန်းသစ်စ နယ်ပယ်များတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ တိုးချဲ့လာခြင်းတို့သည် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အတွက် အရည်အသွေး မြင့်မားသော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု အဆင့်သစ်သို့ ကူးပြောင်းရန် အားကောင်းသော တွန်းအားများ ဖြစ်စေပါသည်။ ဒေသတွင်းနိုင်ငံများသည် သိပ္ပံနည်းကျ တီထွင်ဆန်းသစ်မှုနှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ် နည်းပညာများကို အသုံးပြု၍ စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍကို ပြောင်းလဲရန် ခိုင်မာသော ဘုံသဘောတူညီချက်များ ရှိကြသည်။ လန်ချန်း-မဲခေါင် စိုက်ပျိုးရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် ထုတ်လုပ်မှုကဏ္ဍရှိ နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုမှတစ်ဆင့် ဒစ်ဂျစ်တယ် အသွင်ကူးပြောင်းမှု၊ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့်ကိုက်ညီသောထုတ်လုပ်မှု၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့် ဝန်ဆောင်မှုကုန်သွယ်ရေး တို့ပါဝင်သော လုပ်ငန်းကွင်းဆက်တစ်ခုလုံး ဆိုင်ရာ နက် ရှိုင်းသော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအထိ တိုးချဲ့လုပ်ဆောင်နေပါသည်။ ၎င်းသည် ပိုမိုပါဝင်နိုင်ခွင့်ရှိသော၊ ခိုင်မာအားကောင်းသော ၊ ရေရှည်တည်တံ့သော နှင့် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းရှိသော ဒေသတွင်း စိုက်ပျိုးရေးနှင့် စားနပ်ရိက္ခာစနစ်ကို တည်ဆောက်ရန်အတွက်လည်း ရည်ရွယ်ပါသည်။
လန်ချန်း-မဲခေါင် စိုက်ပျိုးရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အဆင့် အတန်းကို ဆက်လက် မြှင့်တင်သွားမည်ဖြစ်ပြီး အဓိကကျသော ကိစ္စရပ်များတွင် ပေါင်းစပ် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှုကို အားကောင်းစေခြင်း မူဝါဒပိုင်းဆိုင်ရာ ညှိနှိုင်းမှုနှင့် စံချိန်စံညွှန်းများ ဖလှယ်ခြင်းတို့ကို တိုးမြှင့်သွားမည်ဖြစ်သည်။ ဒစ်ဂျစ်တယ်စိုက်ပျိုးရေးနှင့် အစိမ်းရောင် စိုက်ပျိုးရေးနယ်ပယ်များတွင် ဒေသတွင်းဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများနှင့် စံချိန်စံညွှန်းများကို ဦး ဆောင် သတ်မှတ်သွားမည်ဖြစ်သည်။ သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာ မောင်းနှင်အားကို ပိုမို နက်ရှိုင်း စေပြီး စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံရေး၊ ထူးခြားသော ဒေသထွက်လုပ်ငန်းများနှင့် စမတ်စိုက်ပျိုးရေး ကဲ့သို့သော အဓိကနယ်ပယ်များကို အာရုံစိုက်ကာ စံပြစီမံကိန်းများကို တည်ဆောက် သွားမည် ဖြစ်သည်။ တစ်ဦးတည်းမူပိုင် နည်းပညာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အဆင့်မှသည် ပူးတွဲ သုတေသနပြုခြင်း၊ စံချိန်စံညွှန်းများ အတူတကွ သတ်မှတ်ခြင်းနှင့် အမှတ်တံဆိပ်များ ပူးတွဲ အသုံးပြုခြင်းစသည့် အသိပညာနှင့် အကျိုးအမြတ်များကို အတူတကွ မျှဝေ ခံစား နိုင်သည့် ပုံစံသို့ ကူးပြောင်းသွားမည်ဖြစ်သည်။ ကဏ္ဍစုံပါဝင်သော စီးပွားရေးနှင့် ကုန်သွယ်မှု မြှင့်တင်ရေး ပလက်ဖောင်းတစ်ခုကို တည်ဆောက်ပြီး လန်ချန်း-မဲခေါင် စိုက်ပျိုးရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဗဟိုဌာန၏ အခန်းကဏ္ဍကို အပြည့်အဝ အသုံးချကာ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို အတူတကွ တည်ဆောက်သွားမည်ဖြစ်ပြီး ဒေသထွက် ထူးခြားသော စိုက်ပျိုးရေး ထွက်ကုန်များကို အရည်အသွေးမြင့်မားသော၊ တန်ဖိုး မြင့်မားသောနှင့် အမှတ်တံဆိပ် ခိုင်မာသော ထုတ်ကုန်များအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိအောင် ဦးတည်ဆောင်ရွက်သွားမည် ဖြစ်သည်။
လန်ချန်း-မဲခေါင် မြစ်တစ်စင်းတည်းက ခြောက်နိုင်ငံကို ပံ့ပိုးပေးနေသကဲ့သို့ ဆယ်စုနှစ် တစ်ခုကြာ အစွမ်းကုန် ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများမှ အခန်းကဏ္ဍသစ်တစ်ရပ်ကို ဖွင့်လှစ် ပေးခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ အနာဂတ်သို့ မျက်နှာမူလျက် လန်ချန်း-မဲခေါင် ၆ နိုင်ငံသည် စိုက်ပျိုးရေး ကဏ္ဍပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို နက်ရှိုင်းစေရန်၊ စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံမှုကို အတူတကွ ကာကွယ် စောင့်ရှောက်ရန်နှင့် စက်မှုကဏ္ဍ ကြီးပွားထွန်းကားမှုကို အတူတကွ မြှင့်တင်ရန်အတွက် လက်တွဲဆောင်ရွက်သွားကြမည်ဖြစ်သည်။ ပိုမိုမြင့်မားသော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဖြင့် အေးအတူ ပူအမျှ လန်ချန်း-မဲခေါင် ကံကြမ္မာတူ အသိုက်အဝန်း တည်ဆောက်ရေးကို တွန်းအားပေးကာ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် အပြန်အလှန် အကျိုးဖြစ်ထွန်းစေမည့် အောင်မြင်မှု မှတ်တိုင်သစ်များကို ဆက်လက်ရေးထိုးသွားမည်ဖြစ်ပါသည်။
လန်ဒန်၊ မတ်၂၁-လန်ဒန်ကို ပျံသန်းတဲ့ ဗြိတိသျှလေကြောင်းလိုင်း (British Airways) လေယာဉ်ပေါ်မှာ ခရီးသည်တွေဟာ ရုပ်အလောင်းတစ်ခုနဲ့အတူ ၁၃ နာရီကျော်ကြာ အချိန်ဖြတ်သန်းခဲ့ရပါတယ်။
The Sun, Daily Express နဲ့ The Standard သတင်းတွေအရဆိုရင် မတ်လ ၁၅ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့က ဟောင်ကောင်ကနေ ထွက်ခွာလာတဲ့ လေယာဉ်အမှတ် BA32 ပေါ်မှာ လေယာဉ်ထွက်ပြီး တစ်နာရီလောက်အကြာမှာပဲ အသက် ၆၀ အရွယ် အမျိုးသမီးတစ်ဦး သေဆုံးသွားခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။
ဗြိတိသျှလေကြောင်းလိုင်းက ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူတစ်ယောက်က PEOPLE မဂ္ဂဇင်းကို ပြောပြ တာကတော့ "လေယာဉ်ပေါ်မှာ ခရီးသည်တစ်ဦး ဝမ်းနည်းဖွယ် ကွယ်လွန်သွားခဲ့ပါတယ်။ ဒီလိုခက်ခဲ တဲ့အချိန်မှာ ကျန်ရစ်သူ မိသားစု၊ မိတ်ဆွေတွေနဲ့ ထပ်တူ ဝမ်းနည်းရပါတယ်။ လေယာဉ်ဝန်ထမ်း တွေကို လည်း လိုအပ်တာတွေ ကူညီပံ့ပိုးပေးနေသလို၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း အားလုံးကိုလည်း မှန်မှန်ကန်ကန် လိုက်နာဆောင်ရွက်ခဲ့ပါတယ်" လို့ ဆိုပါတယ်။
ဒီအမျိုးသမီး သေဆုံးသွားပြီးနောက်ပိုင်း မိသားစုဝင်တွေရော လေယာဉ်ဝန်ထမ်းတွေပါ အရမ်းကို စိတ် ဆင်းရဲပူဆွေးခဲ့ရတယ်လို့ သတင်းရင်းမြစ်တစ်ခုက The Sun သတင်းစာကို ပြောပြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ခရီးသည်က သေဆုံးသွားခဲ့ပြီ ဖြစ်တဲ့အတွက် ဒီအခြေအနေကို "အရေးပေါ်အခြေအနေ" လို့တော့ မသတ်မှတ်ခဲ့ပါဘူး။
"ရုပ်အလောင်းကို ဘယ်လိုထားရမလဲဆိုတာ ဆွေးနွေးခဲ့ကြပါတယ်။ လေယာဉ်မှူးခန်းဘက်က ရုပ်အလောင်းကို အိမ်သာထဲမှာ သော့ခတ်ထားဖို့ တောင်းဆိုပေမယ့် လေယာဉ်ဝန်ထမ်းတွေက လက်မခံခဲ့ ပါဘူး" လို့ အဲဒီသတင်းရင်းမြစ်ကပဲ ပြောပါတယ်။ "ဒါကြောင့် သူတို့က ရုပ်အလောင်းကို သီးခြားခွဲထားဖို့ ပိတ်စတွေနဲ့ပတ်ပြီး လေယာဉ်အနောက်ဘက်က မီးဖိုချောင်ခန်း (Galley) ထဲကို ရွှေ့ထားခဲ့ရပါတယ်။"
"အဲဒီ မီးဖိုချောင်ခန်းမှာ အပူပေးစနစ်ပါတဲ့ ကြမ်းပြင်ရှိနေတာကို တချို့ဝန်ထမ်းတွေ သတိမထား မိခဲ့ကြဘူး။ အဲဒါကြောင့် လေယာဉ်ခရီးစဉ် ပြီးဆုံးခါနီးလောက်မှာတော့ အဲဒီနေရာတစ်ဝိုက်ကနေ အနံ့ဆိုး တွေ ထွက်လာတယ်လို့လည်း ပြောကြတယ်" လို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။
လေယာဉ်က လန်ဒန်မြို့က ဟီသရိုး (Heathrow) လေဆိပ်ကို ဆင်းသက်လိုက်တဲ့အချိန်မှာတော့ ရဲတွေ က လေယာဉ်ပေါ်တက်လာပြီး စစ်ဆေးမှုတွေ လုပ်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအချိန်အတွင်းမှာ ခရီးသည်တွေကို သူတို့ထိုင်ခုံတွေမှာပဲ ၄၅ မိနစ်လောက် ဆက်ထိုင်နေခိုင်းခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။
အမ်စတာဒမ်မြို့ ရှီဖိုးလ် (Schiphol) လေဆိပ်မှာ ခရီးသွားတွေ သေဆုံးသွားရင် ရုပ်အလောင်း နဲ့ပတ်သက်ပြီး စီစဉ်ဆောင်ရွက်ပေးရတဲ့ သီးသန့်ဌာန (Mortuarium Schiphol) တစ်ခုရှိပါတယ်။ အဲဒီက ညှိနှိုင်းရေးမှူး Ben Vos က လေယာဉ်ပေါ်မှာ ခရီးသည်သေဆုံးတဲ့ ရှားပါးဖြစ်ရပ်မျိုး ကြုံလာရင် နောက် ဆက်တွဲတွေကို ဘယ်လိုကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းလေ့ရှိတယ်ဆိုတာကို အရင်က ဗဟုသုတအနေနဲ့ ဝေမျှဖူး ပါတယ်။
"လေယာဉ်နားကို တိုက်ရိုက်လာတဲ့ အထူးယာဉ်တစ်စီး ရှိတယ်" လို့ သူက ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာတုန်းက CNN ကို ရှင်းပြခဲ့ပါတယ်။ "ကျွန်တော်တို့က လေယာဉ်ပေါ်ကနေ အဲဒီကားပေါ်ကို တိုက်ရိုက် ဆင်းနိုင်တဲ့အတွက် လေဆိပ်မှာ ကျွန်တော်တို့ ဘာတွေလုပ်နေလဲဆိုတာကို လူအများစု မမြင်နိုင်ပါဘူး။"
အဲဒီကနေမှတစ်ဆင့် အဖွဲ့ငယ်လေးတစ်ခုက ရုပ်အလောင်းတွေကို နာရေးကူညီမှုအသင်းတွေဆီ ပို့ ဆောင်ပေးဖို့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ စည်းမျဉ်းတွေအတိုင်း ပြင်ဆင်ကြပါတယ်။ အဲဒီလိုလုပ်တဲ့နေရာမှာ ရုပ် အလောင်းမပျက်စီးအောင် ဆေးစီရင်တဲ့ အဖွဲ့တွေနဲ့ စီစဉ်တာ၊ အကယ်၍ ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်း လှူဒါန်းဖို့ရှိရင် ဆေးရုံ/ဆေးခန်းတွေနဲ့ ညှိနှိုင်းတာ၊ ပြီးတော့ မိသားစုတွေကို မီးသင်္ဂြိုဟ်ပေးတဲ့ ကုမ္ပဏီ တွေနဲ့ ချိတ်ဆက်ပေးတာတွေ ပါဝင်ပါတယ်။
New England Journal of Medicine မှာ ဖော်ပြထားတဲ့ ၂၀၁၃ ခုနှစ်က လေ့လာမှုတစ်ခုအရဆိုရင် လေယာဉ်ပေါ်မှာ သေဆုံးတဲ့ဖြစ်စဉ်တွေဟာ တော်တော်လေးကို "ရှားပါး" ပါတယ်။ လေယာဉ် ပေါ်မှာဖြစ်တဲ့ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အရေးပေါ်အခြေအနေတွေရဲ့ သုည ဒသမ ၃ ရာခိုင်နှုန်းလောက်ပဲ သေဆုံးမှုအထိ ဖြစ်လေ့ရှိတာပါလို့ ဆိုပါတယ်။
(သတင်းရင်းမြစ် - People.com)
သတင်းနှင့်အမြင်
ရန်ကုန် - ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ ၄ ရက်
ဧပြီ ၁ရက်က ကျင်းပသော ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်၏ သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲတွင် ဦးမင်းအောင် လှိုင်ကို နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခဲ့ပါသည်။ ဒုတိယသမ္မတ (၁) အဖြစ် ဦးညိုစောနှင့် ဒုတိယသမ္မတ (၂) အဖြစ် ဒေါ်နန်းနီနီအေးတို့လည်း ရွေးချယ်တင်မြှောက်ခံခဲ့ကြရပါသည်။
ယခုရွေးချယ်တင်မြှောက်မှုသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ် ပါတီစုံအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲအပြီးတွင် ဖွဲ့စည်းပုံ အခြေခံ ဥပဒေနှင့်အညီ ပေါ်ထွက်လာသည့် အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားသစ်များ ဖြစ်သည်။ အုပ်ချုပ်ရေး၊ ဥပဒေပြု ရေးနှင့် တရားစီရင်ရေးဟူသော မဏ္ဍိုင်ကြီးများ ပြန်လည်ပေါ်ထွန်းလာခြင်းကို ဒီမိုကရေစီလမ်းကြောင်း ပေါ်သို့ ပြန်လည်တက်လှမ်းခြင်းအဖြစ် ရှုမြင်ကြပြီး၊ လူအများကလည်း သတိကြီးစွာထားလျက် အကောင်းမြင်စိတ်ဖြင့် ကြိုဆိုစောင့်ကြည့်လျက်ရှိသည့် ခြေလှမ်းတစ်ရပ် ဖြစ်လာနေသည်။
ပြီးခဲ့သည့် ၂၀၂၁ ခုနှစ် ရွေးကောက်ပွဲရလဒ်အပေါ် အငြင်းပွားမှုများနှင့် နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ရပ်များသည် မြန်မာနိုင်ငံ၏ တည်ငြိမ်ရေး၊ စီးပွားရေးနှင့် ပြည်သူလူထု၏ လူမှုစီးပွားဘဝ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုအပေါ် ကြီးမားစွာ သက်ရောက်မှုရှိခဲ့သလို၊ အာဆီယံအဖွဲ့အစည်းနှင့် အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများအတွက်လည်း ကြီးမား သော စိန်ခေါ်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
သို့သော်လည်း ယခုအခါ ဒေသတွင်းနှင့် နိုင်ငံတော်တည်ငြိမ်ရေးကို ပြန်လည်ဖော်ဆောင်ရန် တရားဝင် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများအရ ခေါင်းဆောင်များ ပေါ်ထွက်လာပြီဖြစ်ရာ ထိုခေါင်းဆောင်တို့အား နိုင်ငံရေး ယဉ်ကျေးမှုနှင့် အပြုသဘောဆောင်သော ထိတွေ့ဆက်ဆံမှု ဘောင်အတွင်းမှ လက်ခံကြိုဆိုကြမည်ဟု မျှော်မှန်းရသည်။
အဆိုပါ နိုင်ငံရေးဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှုများအပြီးတွင် နိုင်ငံတော်တည်ငြိမ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးများ တိုးတက် ဖွံ့ဖြိုးစေရေးအတွက် အစိုးရသစ်အပါအဝင် နိုင်ငံ့မဏ္ဍိုင်အားလုံးအနေဖြင့် ပြည်သူကို ဗဟိုပြုသည့် ချဉ်းကပ်မှုဖြင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ကြရန်နှင့် နိုင်ငံတကာ ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေး လမ်းကြောင်းများနှင့် ပြန်လည်ချိတ်ဆက်ရန် လိုအပ်နေသည်။
ကမ္ဘာ့အင်အားကြီးနိုင်ငံများနှင့် အဖွဲ့အစည်းများ၏ စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှုများကို ရင်ဆိုင်ရာတွင်လည်း ပြည်သူ့ဆန္ဒကို ထင်ဟပ်စေမည့် ဖက်ဒရယ်ဒီမိုကရေစီစနစ်သို့ ရှေးရှုလျက်၊ ပွင့်လင်းမြင်သာသော အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားကို ဖော်ဆောင်ခြင်းဖြင့် အဆိုပါစိန်ခေါ်မှုများကို ကြိုးပမ်းကျော်လွှားနိုင်ပေမည်။
လက်ရှိအချိန်တွင် နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်အသီးသီး၌ ပဋိပက္ခများ ချုပ်ငြိမ်းသွား ရန်နှင့် ရေရှည်တည်တံ့သော ငြိမ်းချမ်းရေးအပြင် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေး အလားအလာများ ပေါ်ထွက်လာ စေရန် ပြည်သူလူထုတစ်ရပ်လုံးက မျှော်လင့်ချက်များစွာဖြင့် စောင့်စားလျက်ရှိကြောင်းသိရှိရသည်။
#ymg/knl
NAY PYI TAW, Myanmar, April 3, 2026 — The Third Union Parliament's (Pyidaungsu Hluttaw) presidential election was held on the morning of April 3 at the Union Parliament Hall in Nay Pyi Taw, where Senior General Min Aung Hlaing was elected as President of Myanmar with the highest number of affirmative votes.
Senior General Min Aung Hlaing secured the presidency with 429 votes. U Nyo Saw garnered the second-highest number of votes at 126 to become First Vice President, while Daw Nan Ni Ni Aye was elected as Second Vice President with 29 votes. The Union Parliament officially confirmed their respective appointments.
Senior General Min Aung Hlaing, who recently retired from his post as Commander-in-Chief of Defense Services, currently serves as the Chairman of the State Security and Peace Commission. U Nyo Saw is the incumbent Prime Minister. Daw Nan Ni Ni Aye serves as the Kayin State Chairperson for the Union Solidarity and Development Party (USDP) and is an elected representative who secured a victory in the state-level elections.
#ymg/knl
နေပြည်တော်-ဧပြီ ၃၊၂၀၂၆
တတိယအကြိမ်ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော် နိုင်ငံတော်သမ္မတရွေးချယ်တင်မြှောက်ပွဲကို ဧပြီ ၃ရက် မနက် က နေပြည်တော်ရှိ ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်အစည်းအဝေးခန်းမ၌ ကျင်းပပြီး နိုင်ငံတော်သမ္မတ အဖြစ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို ထောက်ခံမဲ ဆန္ဒမဲအများဆုံးဖြင့် ရွေးချယ်တင်မြှောက်လိုက်သည်။
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ထောက်ခံဆန္ဒမဲ ( ၄၂၉ )မဲဖြင့် နိုင်ငံတော်သမ္မတအဖြစ် ရွေးချယ် တင်မြှောက်ခံရခြင်းဖြစ်ပြီး ဦးညိုစောသည် ထောက်ခံဆန္ဒမဲ (၁၂၆ )မဲဖြင့် ဒုတိယထောက်ခံမဲ အများဆုံး ရရှိကာ ဒုတိယသမ္မတ(၁) အဖြစ်လည်းကောင်း၊ ဒေါ်နန်းနီနီအေးသည် ထောက်ခံဆန္ဒမဲ (၂၉ )မဲဖြင့် ဒုတိယသမ္မတ(၂) အဖြစ်လည်းကောင်း ပြည်ထောင်စုလွှတ်တော်က အသီးသီးရွေးချယ်တင်မြှောက် လိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်တာဝန်မှ မကြာသေးမီက အငြိမ်းစားယူခဲ့ပြီး လက်ရှိတွင် နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ အဖြစ်တာဝန်ထမ်းဆောင် နေသူဖြစ်သည်။ ဦးညိုစောသည် လက်ရှိတွင် ဝန်ကြီးချုပ်တာဝန် ထမ်းဆောင် နေသူဖြစ်ပြီးဒေါ်နန်းနီနီအေးသည်ကရင်ပြည်နယ်ပြည်ထောင်စုကြံ့ခိုင်ရေးနှင့်ဖွံ့ဖြိုးရေးပါတီ၏ ပြည်နယ် ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်ပြီး ပြည်နယ်အဆင့်ရွေးကောက်ပွဲတွင် အနိုင်ရရှိထားသည့် ကိုယ်စားလှယ်တစ်ဦးလည်းဖြစ် သည်။
#ymg/knl
ဘားအံ၊ ဧပြီ ၂
အချိန်အတန်ကြာ ပိတ်ထားခဲ့ရသည့် ကရင်ပြည်နယ်၏ အဓိကဆက်သွယ်ရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်းဖြစ်သော ဘားအံ-ကော့ကရိတ်-မြဝတီ အာရှလမ်းမကြီးကို ပြုပြင်မှုများပြုလုပ်ပြီးနောက် ယနေ့ (ဧပြီလ ၂ ရက်)တွင် တရားဝင် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်လိုက်ပြီဖြစ်သည်။
ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်သည့် ပထမဆုံးနေ့ ယနေ့ညနေ ၄ နာရီအထိ စာရင်းများအရ လမ်းမကြီးတစ်လျှောက် ယာဉ်စီးရေ (၅၅၅) စီး ဖြတ်သန်းသွားလာခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ ထိုအထဲတွင် ဘားအံမြို့မှ မြဝတီမြို့သို့ သွားရောက်သည့် ခရီးသည်တင်ယာဉ်၊ ကုန်တင်ယာဉ်နှင့် အိမ်စီးကား စုစုပေါင်း (၂၂၃) စီးနှင့် မြဝတီမှ ဘားအံသို့ လာရောက်သည့် ယာဉ် (၃၃၂) စီး ပါဝင်သည်။
ခရီးသွားပြည်သူများ လုံခြုံရေးနှင့် ကုန်စည်စီးဆင်းမှု မြန်ဆန်စေရေးအတွက် ကော့ကရိတ်မြို့နယ်၊ တံတားကျိုး စုပေါင်းစစ်ဆေးရေးစခန်းတွင် တပ်မတော်၊ မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့၊ ကုန်းလမ်းပို့ဆောင်ရေး ညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနနှင့် အကောက်ခွန် စသည့် ဌာနဆိုင်ရာတာဝန်ရှိသူများက ပူးပေါင်း၍ လိုအပ်သည့် စစ်ဆေးကူညီမှုများကို ဆောင်ရွက်ပေးလျက်ရှိသည်။
အရှည် ၁၆၅ ဒသမ ၃၆၀ ကီလိုမီတာရှိသော ဤလမ်းပိုင်းသည် နိုင်ငံတကာဆက်သွယ်ရေးလမ်းမကြီး ၊မဟာမဲခေါင်ဒေသ(ခွဲ) အရှေ့-အနောက် စီးပွားရေးစင်္ကြံ (Greater Mekong Sub-region East-West Economic Corridor) တွင် ပါဝင်ပြီး အိမ်နီးချင်း ထိုင်းနိုင်ငံနှင့် ကုန်သွယ်မှု အများဆုံးပြုလုပ်နေသည့် နိုင်ငံ၏ အဓိက စီးပွားရေးအသက်သွေးကြောဖြစ်သည်။
ယခင်ကအဆိုပါလမ်းပိုင်းတစ်လျှောက် လက်နက်ကိုင်ပဋိပက္ခများဖြစ်ပွားခြင်း၊ လမ်းတံတားများ မိုင်း ထောင်ဖျက်ဆီးခံရခြင်းတို့ကြောင့် ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ခရီးသွားလာမှုများ လုံးဝရပ်တန့်ခဲ့ရသည်။ ယခုအခါ လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များက နယ်မြေရှင်းလင်းရေးများပြုလုပ်ကာ စိုးမိုးမှုပြန်လည်ရယူနိုင်ခဲ့ပြီးနောက် ပျက်စီးသွားသော လမ်းနှင့် တံတားများကို ပြည်ထောင်စုနှင့် ပြည်နယ်ရန်ပုံငွေများဖြင့် အမြန်ဆုံးပြန်လည်ပြုပြင်ကာ ယခုကဲ့သို့ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အာရှလမ်းမကြီး ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ခြင်း အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ခရီးသွားပြည်သူများ ဘေးအန္တရာယ် ကင်းရှင်းစေရန် ယနေ့နံနက်ပိုင်းက နိုင်ငံတော်ဗဟိုသံဃာ့ဝန်ဆောင် မြဝတီမြို့၊ မြသုခတပ်ဦးကျောင်း တိုက်ဆရာတော် အမှူးပြုသော သံဃာတော်များက လမ်းပိုင်းတစ်လျှောက် မေတ္တာပို့ဆုတောင်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြသည်။ သံဃာတော်များသည် အာရှလမ်းထိပ် သင်္ဃန်းညီနောင်ကျေးရွာမှ ကော့ကရိတ် မြို့နယ် လှိုင်ဝကျေးရွာအထိ မော်တော်ယာဉ်များဖြင့် လှည့်လည်ကာ အန္တရာယ်ကင်း ပရိတ်တရားတော်များ ရွတ်ဖတ်သရဇ္ဈာယ်ပေးခဲ့ကြကြောင်း သတင်းရရှိသည်။
#ymg/knl
နေပြည်တော်၊ ဧပြီ ၁
ပြည်သူများ၏ စားရေရိက္ခာဖူလုံရေးကို အဓိကထား ဆောင်ရွက်ရာတွင် စိုက်ပျိုးရေးတောင်သူများ မဖြစ် မနေလိုအပ်သည့် ဓာတ်မြေဩဇာများကို ဈေးနှုန်းသက်သာစွာဖြင့် လက်ဝယ်အရောက် ဖြန့်ဖြူးပေးနိုင်ရန် အခွန်အခကောက်ခံမှုများကို တတ်နိုင်သမျှ လျှော့ချပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံတော်ယာယီသမ္မတ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ပြောကြားလိုက်သည်။
အဆိုပါ လမ်းညွှန်ချက်ကို ယနေ့ ဧပြီလ ၁ ရက် မွန်းလွဲပိုင်းက နေပြည်တော်ရှိ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီဥက္ကဋ္ဌရုံး၌ ကျင်းပသော စက်သုံးဆီနှင့် မြေဩဇာ ဖူလုံစွာရရှိရေး ညှိနှိုင်းအစည်းအဝေးတွင် ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာ့လောင်စာဆီဈေးနှုန်း မြင့်တက်လာမှုနှင့်အတူ သွင်းအားစုဖြစ်သော ဓာတ်မြေဩဇာဈေးနှုန်းများပါ လိုက်ပါမြင့်တက်လာသည့်အတွက် တောင်သူများ စိုက်ပျိုးစရိတ် သက်သာစေရန် နိုင်ငံတော်က ယခုကဲ့သို့ ထောက်ပံ့ပေးရန် စီစဉ်ခြင်းဖြစ်သည်။
ထို့ပြင် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများတွင် စက်သုံးဆီသုံးစွဲမှုကို လျှော့ချနိုင်ရန်အတွက် ဒီဇယ်သုံး ရေတင်စက် များနေရာတွင် နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်သုံး လျှပ်စစ်မြစ်ရေတင်လုပ်ငန်းများကို ပြောင်းလဲအစားထိုး ဆောင် ရွက်သွားရန်လည်း နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌလည်းဖြစ်သူ ဗိုလ်ချုပ် မှူးကြီးက အဆိုပါအစည်းအဝေးတွင် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။ ကုန်ကျစရိတ်များသည့် ဓာတ်မြေဩဇာများနေရာတွင် သဘာဝမြေဩဇာများကို ပိုမိုအားထားသုံးစွဲကြရန်လည်း လမ်းညွှန်ခဲ့သည်။
ယင်းအပြင် နိုင်ငံတော်၏ နိုင်ငံခြားငွေသုံးစွဲမှုကို လျှော့ချနိုင်ရေးအတွက် နှစ်စဉ် ပြည်ပမှ အများအပြား တင်သွင်းနေရသည့် စားသုံးဆီကဏ္ဍကို အစားထိုးရန်လည်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ ပြည်တွင်း၌ နေကြာ၊ ပဲပုပ်နှင့် နှမ်း အစရှိသည့် ဆီထွက်သီးနှံများကို တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးရန်နှင့် အထူးသဖြင့် နေကြာစိုက်ပျိုး ထုတ် လုပ်မှုကို ပိုမိုတိုးတက်အောင် ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် ပြည်ပစားသုံးဆီ တင်သွင်းမှုကို သိသာစွာ လျှော့ချ နိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်းကိုပါ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။
စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် နိုင်ငံတော်အပိုင်းမှ လိုအပ်သည့် သွင်းအားစုများကို တတ်နိုင်သမျှ ဖြည့်ဆည်းပေးသွားမည်ဖြစ်ပြီး တောင်သူများဘက်မှလည်း ကုန်ထုတ်လုပ်မှုများ အတတ်နိုင်ဆုံး တိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်ကြရန် နိုင်ငံတော်ယာယီသမ္မတက တိုက်တွန်းပြောကြားခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။
#ymg/knl
နေပြည်တော်၊ ဧပြီ ၁
နိုင်ငံတွင်း စက်သုံးဆီလိုအပ်ချက်နှင့် နိုင်ငံခြားငွေသုံးစွဲမှုများကို လျှော့ချနိုင်ရန်အတွက် စက်သုံးဆီသုံး ယာဉ်အိုယာဉ်ဟောင်းများအပ်နှံကာ လျှပ်စစ်သုံးမော်တော်ယာဉ် (EV) များ အစားထိုးတင်သွင်းခွင့်ပြုမည့် စနစ်တစ်ရပ်ကို ဖော်ဆောင်သွားဖို့လိုအပ်ကြောင်း နိုင်ငံတော်ယာယီသမ္မတ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင် လှိုင်က ပြောကြားလိုက်သည်။
ယနေ့ ဧပြီလ ၁ ရက် မွန်းလွဲပိုင်းက နေပြည်တော်ရှိ အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ ဥက္ကဋ္ဌ ရုံး၌ ကျင်းပသော စက်သုံးဆီနှင့် မြေဩဇာ ဖူလုံစွာရရှိရေး ညှိနှိုင်းအစည်းအဝေးတွင် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ထိုသို့ ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ကမ္ဘာ့ရေနံဈေးကွက် မတည်ငြိမ်မှုနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ ပဋိပက္ခများကြောင့် ပြည်တွင်း၌ စက်သုံး ဆီ ရှားပါးမှုနှင့် ဈေးနှုန်းမြင့်တက်မှုများကို ကြုံတွေ့နေရချိန်တွင် ယခုကဲ့သို့ မူဝါဒအသစ်တစ်ရပ်ကို စဉ်းစားလာခြင်းဖြစ်သည်။
နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌလည်းဖြစ်သူ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင် လှိုင်က ယာဉ်ဟောင်းများအပ်နှံ၍ EV ကားများ ပြန်လည်တင်သွင်းသည့်စနစ်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြင့် နိုင်ငံတွင်း စက်သုံးဆီတင်သွင်းရမှုကို လျှော့ချနိုင်မည့်အပြင် ပြည်ပသွင်းကုန်အတွက် ဒေါ်လာသုံးစွဲရမှု များကိုပါ တစ်ပါတည်း ထိန်းချုပ်နိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း အဆိုပါအစည်းအဝေးတွင် ရှင်းလင်းပြောကြား ခဲ့သည်။
အစည်းအဝေးသို့ ကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင် နိုင်ငံတော်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးညိုစော၊ ကော်မရှင် အဖွဲ့ဝင် ဦးအောင်လင်း ဒွေး၊ ကော်မရှင်အတွင်းရေးမှူး တပ်မတော်ကာကွယ်ရေး ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲဝင်းဦး၊ ပြည်ထဲရေး ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်ကြီးဖုန်းမြတ်၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့်အခွန်ဝန်ကြီးဌာန ပြည် ထောင်စုဝန်ကြီး ဒေါက်တာ ကံဇော်၊ ပြည်ထောင်စုစာရင်းစစ်ချုပ် ဒေါက်တာ ခင်နိုင်ဦး နှင့် ဗဟိုဘဏ် ဥက္ကဋ္ဌ ဒေါ်သန်းသန်းဆွေ တို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။
အစိုးရအနေဖြင့် လက်ရှိတွင် စက်သုံးဆီအကျပ်အတည်းကို ဖြေရှင်းရန် မော်တော်ယာဉ်များကို စုံ/မ အလှည့်ကျ ဆီဖြည့်စနစ်ကျင့်သုံးခြင်း၊ အစိုးရရုံးဝန်ထမ်းများကို အပတ်စဉ် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တိုင်း နေအိမ်မှ ရုံး လုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်စေခြင်းနှင့် မီးရထား အပါအဝင် အများပြည်သူသုံး သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး စနစ်များကို အဓိကအားထားအသုံးပြုရန် တွန်းအားပေးခြင်း စသည့်အစီအမံများကို လုပ်ဆောင်လျက် ရှိကြောင်း သိရသည်။
#ymg/knl
-အယ်ဒီတာတစ်ဦး
အိန္ဒိယနိုင်ငံအခြေအနေ
လက်ရှိတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ် (West Bengal) ၌ နီပါဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်မှု အသစ်တစ်ခု ဖြစ်ပွားနေတယ်လို့ သတင်းများအရသိရပါတယ်။
နောက်ဆုံးအခြေအနေအဖြစ် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့အထိ စာရင်းများအရ ကောလ်ကတ္တား (Kolkata) မြို့အနီးရှိ ပုဂ္ဂလိကဆေးရုံတစ်ခုတွင် အတည်ပြုလူနာ ၅ ဦး တွေ့ရှိ ထားပါတယ်။
ထိုသူတို့အနက် အများစုမှာ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများဖြစ်တဲ့ သူနာပြုများနှင့် ဆရာဝန်များ ဖြစ်ကြပြီး ကနဦးလူနာကို ပြုစုကုသရာမှတစ်ဆင့် ကူးစက်ခံရခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
လက်ရှိတွင် လူပေါင်း ၁၀၀ နီးပါးကို သီးသန့်ခွဲခြား (Quarantine) ထားပြီး စောင့်ကြည့် စစ်ဆေးနေ တယ်လို့သိရပါတယ်။ယခုဖြစ်စဉ်သည် အနောက်ဘင်္ဂလားတွင် ၁၉ နှစ်အတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံအခြေအနေ
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် နီပါဗိုင်းရပ်စ်သည် နှစ်စဉ်ကူးစက်လေ့ရှိသော်လည်း ၂၀၂၅ နှင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း ကူးစက်မှုပုံစံ ပြောင်းလဲလာကြောင်း သတိပေးချက်များ ထွက်ပေါ်နေပါတယ်။
ယခင်က ဒီဇင်ဘာမှ ဧပြီလအတွင်းသာ ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသော်လည်း ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ သြဂုတ်လတွင် ရာသီပြင်ပ ကူးစက်မှုများ တွေ့ရှိခဲ့ရတာဖြစ်ပါတယ်။
ဗိုင်းရပ်စ်သည် ယခင်က မတွေ့ရှိဖူးသည့် ဘိုလာ (Bhola) ကဲ့သို့သော ဒေသအသစ်များသို့ ပြန့်နှံ့လာပြီး နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ ခရိုင်ပေါင်း ၃၅ ခုတွင် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကို တွေ့ရှိထားပါသည်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင် ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း တွေ့ရှိခဲ့သည့် အတည်ပြုလူနာအားလုံး သေဆုံးခဲ့သဖြင့် သေဆုံးမှုနှုန်း အလွန်မြင့်မားတယ်လို့ဆိုနိုင်ပါတယ်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင် ယခုနှစ်အတွက် လူနာသစ် မတွေ့သေးသော်လည်း အိမ်နီးချင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ် (West Bengal) တွင်အတည်ပြုလူနားများတွေ့ရှိထားတဲ့အတွက် အခြေအနေမှာ စိုးရိမ်ရဆဲဖြစ်နေပါတယ်။
ကူးစက်မှု အများစုသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နယ်စပ်နှင့် နီးစပ်သော ဒေသများတွင် ဖြစ်ပွားနေခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ထို့အပြင် ယခုအချိန်သည် နီပါဗိုင်းရပ်စ် အများဆုံး ကူးစက်လေ့ရှိသည့် ရာသီ (ဒီဇင်ဘာမှ မေလအတွင်း) ဖြစ်သဖြင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အာဏာပိုင်များက တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ခရိုင်ပေါင်း ၃၅ ခုတွင် အထူးသတိပေးချက်များ ထုတ်ပြန်ထားဆဲဖြစ်တယ်လို့သိရပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံ အခြေအနေ
မြန်မာနိုင်ငံသည် နီပါဗိုင်းရပ်စ် သယ်ဆောင်နိုင်သည့် လင်းနို့ (Fruit Bats) များ ကျက်စားရာဇုန်တွင် ရှိနေပြီး အိမ်နီးချင်း အိန္ဒိယနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တို့တွင် ကူးစက်မှုများ ရှိနေခြင်း ရှိခဲ့ခြင်းတို့ကြောင့် ် "အန္တရာယ်ရှိ နိုင်ခြေရှိသော နိုင်ငံ" (High-risk area) အဖြစ် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့နှင့် ပညာ ရှင်များက သတ်မှတ်ထားပါတယ်။
အထူးသဖြင့် နယ်စပ်ဒေသများတွင် စောင့်ကြည့်မှုများ အားကောင်းရန် လိုအပ်သည့် အခြေအနေဖြစ်ပါ တယ်။
နီပါဗိုင်းရပ်စ် ကာကွယ်ရန် နည်းလမ်းများ
ဗိုင်းရပ်စ်သည် လင်းနို့၏ တံတွေး၊ ဆီး သို့မဟုတ် ဝက်များမှတစ်ဆင့် လူထံသို့ ကူးစက်နိုင်သဖြင့် အောက်ပါတို့ကို ဆင်ခြင်ရန် လိုအပ်ပါတယ်။
◾️သစ်သီးဝလံများလင်းနို့ကိုက်ထားသော အမှတ်အသားပါသည့် အသီးများကို လုံးဝမစားပါနှင့်။ ◾️အသီးများကို သေချာစွာဆေးကြောပြီး အခွံခွာစားပါ။
◾️ထန်းရည်/ဓနိရည်- လတ်ဆတ်သော ထန်းရည်၊ ဓနိရည်များကို အစိမ်းလိုက် သောက်သုံးခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။ (ချက်ပြုတ်အပူပေးပြီးမှ သောက်ပါ)
◾️တစ်ကိုယ်ရေသန့်ရှင်းရေး-လက်ကို ဆပ်ပြာနှင့် မကြာခဏ ဆေးကြောပါ။
◾️တိရစ္ဆာန်များနှင့် ထိတွေ့မှု-နေမကောင်းသော ဝက်များ သို့မဟုတ် လင်းနို့များနှင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
Source: Wire News
ဟောင်ကောင်၊ နိုဝင်ဘာ ၁၂ (ရိုက်တာ) - တရုတ်အာဏာပိုင်များက မူလတန်းနှင့် အလယ် တန်းကျောင်းသားများ၏ ပညာရေးဆိုင်ရာ ဖိအားများ လျှော့ချခြင်း၊ စခရင်ကြည့်ချိန် (screen time) လျှော့ချခြင်း နှင့် နေ့စဉ် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု နှစ်နာရီ မဖြစ်မနေ လုပ်ဆောင်စေခြင်းတို့ဖြင့် ကျောင်းသား သူငယ်တို့၏ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေး တိုးတက်စေရန် ရည်ရွယ်သည့် အစီအမံများကို ကြေညာခဲ့ သည်။
ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနက ပြီးခဲ့သည့်လတွင် ကြေညာခဲ့သည့် အဆိုပါ အစီအမံများတွင် စာသင်ခန်းအတွင်း မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းများ အသုံးပြုခြင်းကို တားမြစ်ခြင်းနှင့် အင်တာနက်အပေါ် အလွန်အကျွံ မှီခိုမှုကို လျှော့ချရန် "စခရင်မကြည့်ရ" (screen-free) အချိန်ကာလတစ်ခု ထားရှိခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။
ကျောင်းများအနေဖြင့် အိမ်စာပမာဏ စုစုပေါင်းကို "တင်းကြပ်စွာ ထိန်းချုပ်" ရမည်ဖြစ်ပြီး မူလတန်းနှင့် အလယ်တန်း ကျောင်းသားများအတွက် ကျောင်းဖွင့်ရက်တိုင်းတွင် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု "အနည်းဆုံး" နှစ်နာရီ ပေးရမည်ဖြစ်သည်။
ကျောင်းများအား ကျောင်းလာချိန်နှင့် ကျောင်းဆင်းချိန်များကို "ကျိုးကြောင်းဆီလျော်သော" ပုံစံဖြင့် စီစဉ်ခြင်း၊ လုံလောက်သော နေ့လည်စာစားချိန်များ ခွင့်ပြုခြင်းတို့ဖြင့် "ကျောင်းသားများ လုံလောက်စွာ အိပ်စက်အနားယူခွင့် အသေအချာရရှိစေရန် " ကိုလည်း တိုက်တွန်းထားသည်။
"အိပ်စက်ချိန် စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများကို တင်းကြပ်စွာ အကောင်အထည်ဖော်ရန်၊ အလွန်အကျွံ စာကျက်ခြင်းကဲ့သို့သော ချိုးဖောက်မှုများကို ပြတ်ပြတ်သားသား တားဆီးရန် နှင့် အလွန်အကျွံ ပညာရေးဆိုင်ရာ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးများကို ကာကွယ်ရန်" ဟု ဝန်ကြီးဌာနက အဆိုပါ အစီအမံများကို ကြေညာ သည့် ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။
အဆိုပါ အစီအမံများသည် အထူးသဖြင့် စာမေးပွဲများရှိလာသည့်ကာလတွင် ကျောင်းသားများ စိတ်ဖိစီး မှုနှင့် စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကို ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းနိုင်ရန် ကူညီပေးရန် ရည်ရွယ်သည်။
တရုတ်နိုင်ငံတစ်ဝှမ်းရှိ ကျောင်းများတွင် အိမ်စာ ဝန်းပိခြင်းကို အများအားဖြင့် တွေ့ကြုံနေရပြီး၊ ယင်းသည် အိပ်ရေးပျက်ခြင်း၊ စိုးရိမ်ပူပန်မှုနှင့် စိတ်ကျရောဂါများ တိုးပွားလာစေသည်ဟု ကျွမ်းကျင် သူများက ပြောကြားသည်။
အောက်တိုဘာလတွင် သီးခြား ထုတ်ပြန်ခဲ့သော အသိပေးချက်တစ်ခုတွင်လည်း ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနက ဆရာ၊ ဆရာမများ၏ ကျောင်းပြင်ပတာဝန်များကို ကန့်သတ်ခြင်း၊ အားလပ်ရက်များနှင့် စနေ၊ တနင်္ဂနွေများတွင် အလုပ်လုပ်ခြင်းမှ တားမြစ်ခြင်းတို့ဖြင့်ယင်းတို့၏ အလုပ်ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးများကို လျှော့ချ ပေးနေသည်ဟု ဆိုသည်။
တရုတ်နိုင်ငံသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် အိမ်စာများ လျှော့ချရန်နှင့် အဓိက ဘာသာရပ်များအတွက် ကျောင်းချိန်ပြင်ပ ကျူရှင်များကို တားမြစ်ရန် ကြိုးပမ်းသည့် ပညာရေး ဥပဒေတစ်ရပ်ကို အတည်ပြုခဲ့ သည်။ သို့သော်လည်း မိဘအများအပြားသည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပြင်းထန်စွာယှဉ်ပြိုင်မှုရှိသော ပညာရေး စနစ်တွင် သူတို့၏ ကလေးများ အသာစီးရစေရန်အတွက် ကျူရှင် ဝန်ဆောင်မှုများကို ဆက်လက် ရှာဖွေ နေကြဆဲ ဖြစ်သည်။
၂၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
နယူးယောက်ပြည်နယ်၊ ဝက်စ်ဘူရီမြို့ရှိ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံတစ်ခုတွင် သံလိုက်စက် ကွင်းပဲ့တင်သံ ရုပ်ပုံဖော်စက် (MRI) ထဲသို့ ဆွဲငင်ခံရပြီးနောက် လောင်းအိုင်လန်မှ အသက် ၆၁ နှစ်အရွယ် ကိတ် မက်အဲလိစ်တာ သေဆုံးသွားကြောင်း အာဏာပိုင်များက အတည်ပြုခဲ့သည်။
အဆိုပါ ဖြစ်ရပ်သည် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က Nassau Open MRI တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး မက်အဲလိစ်တာသည် သူ၏ဇနီးဖြစ်သူ Adrienne Jones-McAllister ဒူးကို စကင်ဖတ်ရန်အတွက် လိုက်ပါလာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဇနီးဖြစ်သူAdrienne ၏ ပြောကြားချက်အရ သူမ၏ခင်ပွန်းသည် စကင်ဖတ်သည့် စားပွဲမှ သူမ မတ်တပ်ထရပ်နိုင်ဖို့ ကူညီရန်အတွက် MRI အခန်းထဲသို့ ဝင်ရောက်သွားစဉ် အားပြင်းသော သံလိုက်စက်ကွင်းတစ်ခုက စတင်အလုပ်လုပ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
"သူ့ကိုယ်လုံးက ပျော့ခွေသွားတယ်" ဟု News 12 Long Island သို့ သူမက ပြောကြားခဲ့သည်။ "ကျွန်မ လက်ထဲမှာ သူ ပျော့ခွေသွားတာ အခုထိ ကျွန်မ ဦးနှောက်ထဲမှာ စွဲနေတုန်းပဲ" ဟု ဆိုသည်။
Adrienne နှင့် တာဝန်ကျ MRI နည်းပညာရှင်တို့က မက်အဲလိစ်တာကို စက်မှ ဆွဲထုတ်ရန် ကြိုးစားခဲ့ကြသော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
မက်အဲလိစ်တာသည် လေးလံသော သော့နှင့် သံကြိုးကြီးကို ဝတ်ဆင်ထားခဲ့ပြီး ယင်းသံကြိုးကြောင့် အားပြင်းသော MRI သံလိုက်စက်က သူ့အား စက်ထဲသို့ ဆွဲသွင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ရဲတပ်ဖွဲ့က ပြောကြားခဲ့သည်။ စိုးရိမ်ရသည့် အခြေအနေကြောင့် သူ့ကို ဆေးရုံသို့ အလျင်အမြန် ပို့ဆောင်ခဲ့သော် လည်း နောက်တစ်နေ့တွင် ဒဏ်ရာများဖြင့် သေဆုံးသွားခဲ့သည်။
Adrienne က သူမ၏ခင်ပွန်းသည် ကိုယ်အလေးချိန် လေ့ကျင့်ခန်းများအတွက် အလေးချိန် ပေါင် ၂၀ ရှိသော သံကြိုးကို ပုံမှန်ဝတ်ဆင်လေ့ရှိပြီး ယင်းဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံသို့လည်း ယခင်က ရောက်ဖူးကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
"အဲ့ဒီလူ (နည်းပညာရှင်) က အဲ့ဒီသံကြိုးကို ပထမဆုံးအကြိမ် မြင်တာမဟုတ်ဘူး။ သူတို့ အရင်ကလည်း အဲ့ဒီအကြောင်း ပြောဖူးတယ်" ဟု သူမက ဆိုသည်။
Nassau ကောင်တီရဲဌာန၏ လူသတ်မှု စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့က အဆိုပါ ဖြစ်ရပ်ကို စုံစမ်းစစ်ဆေးလျက်ရှိသည်။ ယခုအချိန်အထိ မည်သည့် စွဲချက်မှ မတင်ရသေးပေ။
အဆိုပါ ကြေကွဲဖွယ်ရာ ဖြစ်ရပ်အပြီးတွင် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ပညာရှင်များက MRI ဘေးကင်းရေး လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ၏ အရေးကြီးပုံကို ပြောကြားခဲ့ကြသည်။
North Shore တက္ကသိုလ်ဆေးရုံမှ ဆရာဝန် Payal Sud က "အန္တရာယ်တွေက အလွန်ကြီးမားနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဘေးကင်းရေး ကြိုတင်ကာကွယ်မှုတွေ အားလုံးကို ဘာကြောင့် လုပ်ထားရတာ လဲဆိုတာကိုလည်း ထောက်ပြနေပါတယ်" ဟု CBS New York သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
MRI စက်၏ ပြင်းထန်သော သံလိုက်စက်ကွင်းကြောင့် လူနာများအား MRI စကင်မဖတ်မီ လက်ဝတ်ရတနာများ၊ ခါးပတ်များ၊ အချို့အဝတ်အစားများ အပါအဝင် သတ္တုပစ္စည်းများ အားလုံးကို ဖယ်ရှားရန် လိုအပ်သည်။
"အဲဒါက သံလိုက်စက်ကွင်းရဲ့ အလယ်ဗဟိုကို ဝင်ဖို့ ကြိုးစားနေတဲ့ တော်ပီဒိုလိုမျိုးနှင့်တူသွားလိမ့်မယ်" ဟု ဆေးရုံ၏ ပုံရိပ်ဖော်ဝန်ဆောင်မှုဌာန ဒါရိုက်တာ Charles Winterfeldt က CBS New York သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
Source:hindustantimes.com
၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆-
မန်ချက်စတာယူနိုက်တက်အသင်းရဲ့ အဓိကရှယ်ယာရှင်နှင့်ပိုင်ရှင် ဂျင်မ် ရက်ကလစ်ဖ်ဟာ ဗြိတိန်နိုင်ငံကို ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူတွေက "နယ်ချဲ့ကျူးကျော်နေပြီ" လို့ ပြောကြားခဲ့တဲ့အတွက် ဝေဖန်မှုတွေ ထွက် ပေါ်ခဲ့ပေမဲ့၊ အင်္ဂလန်ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် (FA) ကတော့ သူ့ကို အရေးယူမှာမဟုတ်ဘူးလို့ စနေနေ့မှာ အတည်ပြုလိုက်ပါတယ်။
ဒီကိစ္စနဲ့ပတ်သက်ပြီး ရက်ကလစ်ဖ်က သူသုံးနှုန်းခဲ့တဲ့ အသုံးအနှုန်းအတွက် ပြီးခဲ့တဲ့အပတ်က တောင်းပန်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ နိုင်ငံရဲ့စီးပွားရေးမှာ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးပြဿနာက ဆွေးနွေးဖို့ အရေးကြီးတဲ့အချက်ဖြစ်တယ်လို့လည်း သူက ဆိုပါတယ်။ သူရဲ့ ကနဦးပြောကြားချက်တွေကြောင့် ဝန်ကြီးချုပ် ကီယာ စတာမာရဲ့ ပြစ်တင်ဝေဖန်မှုကိုတောင် ခံခဲ့ရတာပါ။
FA ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ရက်ကလစ်ဖ်ကို အရေးယူမှုမလုပ်ပေမဲ့၊ အင်္ဂလိပ်ဘောလုံးလောကမှာ ပါဝင်ပတ်သက်နေသူတစ်ဦးအနေနဲ့ မီဒီယာတွေမှာ စကားပြောတဲ့အခါ ပိုပြီးတာဝန်ယူမှုရှိဖို့ သတိပေး ချက်တစ်ခုတော့ ထုတ်ပြန်ထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။
ရက်ကလစ်ဖ်ဟာ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၁ ရက်နေ့က အင်တာဗျူးမှာ "အစိုးရထောက်ပံ့ကြေးနဲ့ နေနေသူ ၉ သန်းလောက်ရှိပြီး ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူတွေ ဒီလောက်အလုံးအရင်းနဲ့ ဝင်လာနေရင် စီးပွားရေးက ဘယ်လိုမှ မကောင်းနိုင်ဘူး။ တကယ်တော့ ယူကေဟာ နယ်ချဲ့ခံနေရတာပါ၊ ဒါဟာ ကုန်ကျစရိတ်တွေ အရမ်းများလွန်းတယ်" ဆိုပြီး ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့တာပါ။
အသင်းပိုင်ရှင်ရဲ့ ဒီလိုအငြင်းပွားဖွယ်ရာ မှတ်ချက်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မန်ယူမန်နေဂျာ မိုက်ကယ် ကာရစ်ကို မေးမြန်းတဲ့အခါမှာတော့ သူက ဒီကိစ္စထဲကို ဝင်မပါဘဲ ရှောင်လွှဲသွားခဲ့ပါတယ်။ ကာရစ်က "ကျွန်တော်တို့ ကလပ်အသင်းအနေနဲ့ တစ်ဦးကိုတစ်ဦး လေးစားဖို့၊ တန်းတူညီမျှရှိဖို့နဲ့ ကွဲပြား ခြားနားမှုတွေကို လက်ခံဖို့ဆိုတဲ့ မူဝါဒတွေကိုပဲ နေ့စဉ်ကျင့်သုံးသွားမှာပါ" လို့သာ တုံ့ပြန်ခဲ့ပါတယ်။
လောလောဆယ် မန်ချက်စတာယူနိုက်တက်ဟာ ၂၆ ပွဲကစားအပြီးမှာ ရမှတ် ၄၅ မှတ်နဲ့ အဆင့် ၄ နေရာ မှာ ရှိနေပါတယ်။ လာမယ့်တနင်္လာနေ့မှာ အဲဗာတန်နဲ့ ကစားရမှာဖြစ်ပြီး ချန်ပီယံလိဂ်ဝင်ခွင့်အတွက် အဆင့် ၄ အတွင်း မြဲနေအောင် ဆက်လက်ကြိုးစားသွားရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
Source: Reuters
၅ ဒီဇင်ဘာ၊၂၀၂၅
◾️ကမ္ဘာ့ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် (FIFA) သည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း စည်းလုံးညီညွတ်မှုနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် အထူး ဆောင်ရွက်သူများကို ဂုဏ်ပြုမည့် ယင်းတို့၏ ပထမဆုံး 'ငြိမ်းချမ်းရေးဆု' ကို စတင်ပေးအပ်ရန် စီစဉ်နေကြောင်း သိရသည်။ အမေရိကန်သမ္မတဒေါ်နယ်ထရမ့် ရရှိရန် မျှော်လင့်ရကြောင်း သတင်းများ က ဖော်ပြနေပြီး ဖီဖာဥက္ကဋ္ဌ ဂီယန်နီ အင်ဖန်တီနို နှင့် သမ္မတထရမ့်တို့ တွေ့ဆုံမည့် အစီအစဉ်လည်း ရှိနေ သည်ဟု ဂါဒီယန်သတင်းစာကရေးသားသည်။
◾️အဆိုပါဖီဖာ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဆုအတွက် လုပ်ငန်းစဉ်များကို ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲမည့် သူမှာ ဖီဖာဘောလုံး ဆိုင်ရာလူမှုတာဝန်ယူမှုကော်မတီ (FIFA Football Social Responsibility Committee) ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ခန့်အပ်ခံထားရသည့် မြန်မာနိုင်ငံ ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးဇော်ဇော် ဖြစ်သည်ဟုလည်း သတင်းတွင်ဖော်ပြထားသည်။
◾️နှစ်ပေါင်းများစွာ မြန်မာ့ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်ကို ဦးဆောင်နေသည့် လုပ်ငန်းရှင်ကြီးဦးဇော်ဇော်သည် ယခု အခါတွင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လူမှုတာဝန်ယူမှုနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များအတွက် အရေး ပါသော ဆုံးဖြတ်ချက်များကို ကိုင်တွယ်ရမည့် ကော်မတီကို ဦးဆောင်နေခြင်းဖြစ်သည်။
◾️ယင်း၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် ကော်မတီသည် ဖီဖာ၏ လူမှုရေးဆိုင်ရာ ရည်မှန်းချက်များနှင့် ငြိမ်း ချမ်းရေးရည်ရွယ်ချက်များကို အကောင်အထည်ဖော်ရန်ရှိနေသည်။
#ymg/knl
၂၂ နိုဝင်ဘာ၊၂၀၂၅-
ကမ္ဘာ့ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်ဖြစ်သော FIFA သည် သဘာဝအရ နိုင်ငံသားပြုခွင့်ရရှိရေ စာရွက်စာတမ်းများကို မမှန်မကန် ပြင်ဆင်အသုံးပြုခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခံထားရသော ကစားသမားခုနစ်ဦးအား ပိတ်ပင်လိုက်ပြီး နောက် မလေးရှားဘောလုံးအသင်း၏ ပြည်တွင်းလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများကို တရားဝင် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု စတင်ရန် စီစဉ်နေသည်။
စက်တင်ဘာလနှောင်းပိုင်းတွင် FIFA ၏ စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးကော်မတီသည် ကစားသမား ခုနစ်ဦးဖြစ်သည့် - Gabriel Palmero ၊ Facundo Garcés၊ Rodrigo Holgado၊ Imanol Machuca၊ João Figueiredo၊ Hector Hevel နှင့် Jon Irazábal တို့အား နိုင်ငံတကာအဆင့်တွင် မလေးရှားနိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုနိုင်ရန်အတွက် စာရွက်စာတမ်း အတုများကို အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရ ပြီးနောက် ၁၂ လ ပိတ်ပင်မှု ချမှတ်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် (FAM) အား ဆွစ်ဖရန့် ၃၅၀,၀၀၀ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၃၉,၀၀၀ ခန့်) ဒဏ်ငွေပေးဆောင်ရန် အမိန့်ချခဲ့သည်။
စွပ်စွဲချက်အရ ထိုစာရွက်စာတမ်းများကို ယခင်က မလေးရှားတွင် နေထိုင်ခြင်း မရှိဖူးသော ထိုကစားသမားများသည် မလေးရှားမျိုးနွယ်မှ အဘိုးအဘွားများ ရှိကြောင်း သက်သေပြ ရန်အတွက် အသုံးပြုခဲ့ပြီး၊ ယင်းအား အသုံးပြု၍ သူတို့ကို မလေးရှားနိုင်ငံသားပြုခွင့် ရယူခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ FIFA က ယင်းသည် FIFA စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးဥပဒေပုဒ်မ ၂၂ ကို ချိုးဖောက်ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ပြောခဲ့သည်။
ကစားသမားခုနစ်ဦးစလုံးသည် ဇွန်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော ၂၀၂၇ အာရှဖလား ခြေစစ်ပွဲ တတိယ အဆင့်တွင် ဗီယက်နမ်ကို ၄-၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သည့် မလေးရှားအသင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြပြီး၊ သူတို့အထဲမှ လေးဦး၏ ကစားခွင့်ကို FIFA မှ အတည်ပြုပေးပြီး တစ်ရက်အကြာတွင် ဖြစ်သည်။ (ကျန်သုံးဦးမှာ ဇွန်လ ၆ရက်နေ့တွင် ကစားခွင့်ရရှိခဲ့သည်)။ ထိုပွဲအပြီး မကြာမီတွင် FIFA သည် ယင်းတို့၏ ကစားခွင့် နှင့်ပတ်သက်၍ တိုင်ကြားချက်တစ်စောင် လက်ခံရရှိခဲ့ပြီး၊ ထိုတိုင်ကြားချက်တွင် ကစားသမားများ၏ “နိုင်ငံသားပြုလုပ်သည့် လုပ်ငန်းစဉ်နှင့် နိုင်ငံတကာပွဲဦးထွက်သည် မေးခွန်းထုတ်စရာအချိန်အတွင်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်” ဟု တိုင်ကြားစာ၌ ဖော်ပြထားသည်။
မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် သည် စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးကော်မတီ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို အယူခံဝင်ခဲ့ သော်လည်း နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် FIFA က ယင်းအယူခံကို ပယ်ချခဲ့သည်။
အင်္ဂါနေ့တွင် ထုတ်ပြန်သည့် ကြေညာချက်တွင် FIFA က တာဝန်ရှိသူကို အတိအကျ ဖော်ထုတ် နိုင်ရန်အတွက် မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်၏ ပြည်တွင်းလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများအား တရားဝင် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ စတင်ကာ ကိစ္စရပ်များကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ ဆောင်ရွက်သွားရန် စီစဉ်ထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
“ဤစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုသည် စာရွက်စာတမ်းအတုပြုလုပ်မှုရာတွင် တာဝန်ရှိသူများကို ဖော်ထုတ်ရန်၊ မလေး ရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်၏အဖွဲ့အစည်းအတွင်းလေးစားလိုက်နာမှုနှင့်အုပ်ချုပ်မှုယန္တရားများကမည်မျှလုံလောက်မှု၊ ထိရောက်မှုကိုရှိသည်ကိုအကဲဖြတ်ရန်၊ မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်အရာရှိများအပေါ် နောက် ထပ် စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး အရေးယူမှုများ ပြုလုပ်သင့်၊မပြုလုပ်သင့်ကို ဆုံးဖြတ်ရန် ရည်ရွယ်သည်” ဟု FIFA ၏ပြောကြားချက်ကို ရိုက်တာသတင်းဌာနကဖော်ပြခဲ့သည်။
အဆိုပါနိုင်ငံသားပြုလုပ်မှု အရှုပ်တော်ပုံသည် ကွင်းအတွင်းရော ကွင်းပြင်ပတွင်ပါ သိသာထင်ရှားသော သက်ရောက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ မလေးရှားနိုင်ငံအတွက် ပထမဆုံးအကြိမ် အာရှဖလား ဝင်ခွင့်ရရှိရေး မျှော်လင့်ချက်ကို အဟန့်အတား ဖြစ်စေနိုင်ပြီး ဘောလုံးပရိသတ်များအကြား ဆူပူမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေသည့်အပြင်၊ ဤအငြင်းပွားဖွယ်ရာကိစ္စသည် ကစားသမားများအား နိုင်ငံသားပြုခွင့်ပေးခဲ့သော ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် အမျိုးသားမှတ်ပုံတင်ရေးဦးစီးဌာနတို့အပြင် မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် ရှိ တာဝန်ရှိအရာရှိများအား တာဝန်ယူရန် ပရိသတ်များနှင့် နိုင်ငံရေးသမားများထံမှ တောင်းဆိုမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
အောက်တိုဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် သည် ယင်း၏ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးအား ရာထူးမှ ဆိုင်းငံ့ထားပြီး FIFA ၏ ပိတ်ပင်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည့် သူတို့အခေါ်“နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာအမှား” ကို စုံစမ်းစစ်ဆေးရန် လွတ်လပ်သော ကော်မတီတစ်ရပ်ကို ဖွဲ့စည်းမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ သို့သော် သူတို့က စာရွက်စာတမ်းများကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိဖြင့် အတုပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟူသော FIFA ၏ ပြောကြားချက်ကို ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် အယူခံပယ်ချခံရပြီးနောက် မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်က က အားကစားဆိုင်ရာ ခုံသမာဓိတရားရုံး (CAS) သို့ အမှုအား ဆက်လက်တင်ပြသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ FIFA ၏ အင်္ဂါနေ့ကြေညာချက်အပြီးတွင်လည်း ယင်းအချက်ကို ထပ်မံအတည်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။
မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်၏ ယာယီဥက္ကဋ္ဌ Mohd Yusoff Mahadi က ကြေညာချက်တွင် "ဤလုပ်ဆောင်ချက်ကို တရားမျှတမှု ထိန်းသိမ်းရန်နှင့် မလေးရှားအစိုးရနှင့် သက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်း များက သတ်မှတ်ထားသည့် ကစားသမားအရည်အချင်းပြည့်မီမှု လုပ်ငန်းစဉ်၏ သမာဓိကို ထိန်းသိမ်းရန် အတွက် ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်သည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ မလေးရှား ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး Nasution Ismailကလည်း ကစားသမားခုနစ်ဦးအား နိုင်ငံသားပြုလုပ်ရန် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကာကွယ်ပြောဆိုခဲ့သည်။
ESPN သတင်းဌာန၏ ဖော်ပြချက်အရ အင်္ဂါနေ့တွင် FIFA သည် စာမျက်နှာ ၆၃ မျက်နှာပါ အစီရင်ခံစာတစ်စောင်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ အစီရင်ခံစာတွင် ကစားသမားများသည် စပိန်၊ ဘရာဇီး၊ အာဂျင်တီးနားနှင့် နယ်သာလန်တို့တွင် မွေးဖွားကြောင်း သူတို့၏ မူရင်းမွေးစာရင်းတွင် ဖော်ပြထားသည့် အဘိုးအဘွားများမှတစ်ဆင့် မလေးရှားမျိုးနွယ်ရှိကြောင်း သက်သေပြရန် စာရွက်စာတမ်းအတုများကို မည်သို့ အသုံးပြုခဲ့သည်ကို အသေးစိတ် ဖော်ပြထားကြောင်းသိရသည်။
ခြုံငုံပြောရလျှင် FIFA သည် အဆိုပါ မလျော်ကန်မှုအား အပြည့်အဝ စုံစမ်းစစ်ဆေးရန်အတွက် “နောက် ထပ် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ စတင်ရန် ခိုင်လုံသောအကြောင်းပြချက်များ” ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် “ပြစ်မှုများ၏ သဘာဝနှင့် ကြီးလေးမှု၊ အထူးသဖြင့် တရားဝင်စာရွက်စာတမ်းများကို အတုပြုလုပ်မှုတို့ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစား၍” ယင်း၏ အတွင်း ရေးမှူးရုံးသည် မလေးရှား၏ သက်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များအား အသိပေးမည်ဖြစ်သကဲ့သို့ ဘရာဇီး၊ အာဂျင်တီးနား၊ နယ်သာလန်နှင့် စပိန်ရှိ အာဏာပိုင်များကိုလည်း အသိပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
“သင့်လျော်သော ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများနှင့် တရားစွဲဆိုမှုများကို ဆက်လက် ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် သက်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များအား အသိပေးရန် အလွန်အရေးကြီးသည်” ဟု FIFA က ပြောကြားခဲ့သည်။
Source The Diplomat
စက်သုံးဆီမပြတ်လပ်စေရန်နှင့် အမှန်တကယ်လိုအပ်သူများ အဆင်ပြေစွာဝယ်ယူနိုင်ရန် စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်များတွင် မတ်လ ၁၂ရက်နေ့မှစ၍ Barcode နှင့် QR Code များကို Application ဖြင့် အလို အလျောက်စစ်ဆေးသည့်နည်းလမ်းဖြင့် စိစစ်ရောင်းချပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနက ယနေ့သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ထုတ်ပြန်ချက်အပြည့်အစုံကို အောက်ပါအတိုင်းဖော်ပြပါတယ်။
စက်သုံးဆီရောင်းချမှုများအပေါ် စိစစ်ကြပ်မတ်နိုင်ရေးဆောင်ရွက်သွားမည့်အစီအမံ အသိပေးထုတ်ပြန်ခြင်း
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၁ ရက်
စက်သုံးဆီမပြတ်လပ်စေရန်နှင့် စက်သုံးဆီအမှန်တကယ်လိုအပ်သူများ အဆင်ပြေချောမွေ့စွာ ဝယ်ယူရရှိနိုင်စေရန်ရည်ရွယ်၍ အရောင်းဆိုင်များတွင် တစ်ရက်အတွင်း ၂ ကြိမ် (သို့မဟုတ်) ၃ ကြိမ် တန်းစီ ဝယ်ယူမှုများလျော့နည်းပပျောက်စေရေးအတွက် အရောင်းဆိုင်များအနေဖြင့် တယ်လီဖုန်း Application ကို အသုံးပြုပြီး စိစစ်ရောင်းချမှုများဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ပါသည်။
ယင်းသို့ဆောင်ရွက်ရာတွင် အများပြည်သူဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးမဖြစ်စေရေးနှင့် ပိုမိုရိုးရှင်းလွယ်ကူစွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ရေးအတွက် ယာဉ်ပိုင်ရှင်များမှ Application အသုံးပြုရန်နှင့် Registration ပြုလုပ်ရန် လုံးဝ မလိုအပ်ဘဲ အရောင်းဆိုင်အခြေပြုစိစစ်သည့်နည်းလမ်းဖြင့်ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ပါသည်။ မော်တော် ယာဉ်များအတွက် Wheel Tax ၏ Barcode ကိုလည်းကောင်း၊ မော်တော်ဆိုင်ကယ်များအတွက် Wheel Tax ပါအချက်အလက်များကို အသုံးပြုပြီး QR Code ထုတ်ပေး၍လည်းကောင်း Application ဖြင့် အလို အလျောက်စစ်ဆေးသည့်နည်းလမ်းဖြင့် စိစစ်ရောင်းချပေးသွားမည်ဖြစ်ပါသည်။
မော်တော်ယာဉ်များအတွက် Wheel Tax တွင်ပါရှိသော Barcode အား ဆိုင်ဝန်ထမ်းမှ Scan ဖတ်၍ စနစ်မှ အလိုအလျောက်စစ်ဆေးပြီး တစ်ရက်အတွင်း တစ်ကြိမ်မျှ စက်သုံးဆီဝယ်ယူထားခြင်းမရှိသေးပါက စက်သုံးဆီများဆက်လက်ရောင်းချပေးမည်ဖြစ်ပါသည်။ အကယ်၍ တစ်ရက်အတွင်း နောက်တစ်ကြိမ် ထပ်မံ ဝယ်ယူရန် မည်သည့်ဆိုင်တွင်မဆို Scan ဖတ်ပါက ၎င်းရက်အတွင်း ပထမအကြိမ်ဝယ်ယူခဲ့မှုကို ဖော်ပြပေး မည်ဖြစ်ကာ ဆီဝယ်ယူခွင့်ရရှိမည်မဟုတ်ဘဲ နောက်တစ်ရက်တွင်မှသာ ထပ်မံဝယ် ယူခွင့် ရရှိမည်ဖြစ်ပါသည်။ တစ်ရက်အတွင်း တစ်ကြိမ်ဝယ်ယူပြီးနောက် ထပ်မံတန်းစီဝယ်ယူမှုများမရှိစေရေး စိစစ်တားမြစ် သွားမည်ဖြစ်ပါသည်။
မော်တော်ဆိုင်ကယ်များ၏ Wheel Tax တွင် Barcode မပါရှိသည့်အတွက် အရောင်းဆိုင်တွင် QR Code များထုတ်ယူရမည်ဖြစ်ပါသည်။ ယင်းသို့ ထုတ်ယူနိုင်ရေးအတွက် ယာဉ်ပိုင်ရှင်များအနေဖြင့် ဆိုင်ကယ်၏ Wheel Tax အား အရောင်းဆိုင်ဝန်ထမ်းသို့ပေးအပ်ပြီး ဝန်ထမ်းမှ Application တွင် ယာဉ် နံပါတ်နှင့် သက်တမ်းကုန်ဆုံးရက်များဖြည့်သွင်းကာ QR Code ထုတ်ပေးမည်ဖြစ်ပါသည်။ ယင်း QR Code ကို ပိုင်ရှင်အနေဖြင့် ဖုန်းဖြင့် ဓာတ်ပုံရိုက်ယူခြင်း သို့မဟုတ် အရောင်းဆိုင်မှ Print ထုတ်ပေးခြင်းဖြင့် ရယူသိမ်းဆည်းထားရှိရန် လိုအပ်မည်ဖြစ်ပါသည်။ စက်သုံးဆီဝယ်ယူသည့်အခါတိုင်း ၎င်း QR Code အား အရောင်းဆိုင်ဝန်ထမ်းသို့ပြသဝယ်ယူနိုင်မည်ဖြစ်ပြီး မော်တော်ယာဉ်များတွင် စိစစ်သကဲ့သို့ တစ်ရက်အတွင်း ၂ ကြိမ် (သို့မဟုတ်) ၃ ကြိမ်ဝယ်ယူမှုမရှိစေရေး စနစ်မှအလိုအလျောက်စစ်ဆေးရောင်းချပေးသွားမည်ဖြစ်ပါသည်။
အရောင်းဆိုင်များမှ စက်သုံးဆီများစိစစ်ရောင်းချရာတွင် နိုင်ငံတော်မှ ထုတ်ပြန်ထားရှိသည့် မူဝါဒ များနှင့်အညီ ယာဉ်အသုံးပြုခွင့် ခွင့်ပြုထားမှုအလိုက် စက်သုံးဆီရောင်းချနိုင်ရေးကိုလည်း တစ်ပါတည်း စစ်ဆေးမည်ဖြစ်ပါသဖြင့် မိမိယာဉ်အသုံးပြုခွင့်ရှိသည့်ရက်များအတွက်သာ စက်သုံးဆီဝယ်ယူခွင့်ရရှိမည် ဖြစ်ပါကြောင်း အသိပေးအပ်ပါသည်။
နေပြည်တော်ကောင်စီနယ်မြေ ၊ ရန်ကုန်မြို့၊ မန္တလေးမြို့နှင့် တောင်ကြီးမြို့တို့တွင် ၁၂-၃-၂၀၂၆ ရက်နေ့မှစတင်၍ စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်များ၌ Application ဖြင့် အလိုအလျောက်စစ်ဆေးသည့် နည်းလမ်းကို စမ်းသပ်အသုံးပြုသွားမည်ဖြစ်ပြီး စနစ်အား လိုအပ်သောစစ်ဆေးပြုပြင်မှုများဆောင်ရွက် ပြီးပါက ကျန်မြို့ကြီးများတွင်လည်း ဆက်လက်၍ Application ကို အသုံးပြုသွားမည်ဖြစ်ပါသည်။
ပြည်သူများ၏ပူးပေါင်းပါဝင်ကူညီဆောင်ရွက်ပေးမှုများကြောင့် စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်များတွင် ယာဉ်တန်းစီမှုများလျော့ကျသွားပြီး ပုံမှန်ဖြန့်ဖြူးရောင်းချနိုင်သည့်အခြေအနေသို့ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့ပါသည်။ စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့်လည်း နေပြည်တော်ရှိ ရေနံထွက်ပစ္စည်းကြီးကြပ်စစ်ဆေးရေးဦးစီးဌာန၏ Online Monitoring Center တွင် စက်သုံးဆီတင်သွင်း၊ သိုလှောင်၊ ဖြန့်ဖြူးရောင်းချခြင်းလုပ်ငန်းစဉ် (Supply Chain) တစ်လျှောက်ကို အချိန်နှင့်တပြေးညီစောင့်ကြည့်ကြပ်မတ်လျက်ရှိခြင်း၊ စက်သုံးဆီရောင်းချမှု များနှင့်ပတ်သက်၍ မြို့ကြီးများရှိ စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်များတွင် ရောင်းချပေးသည့် ယာဉ်အမျိုးအစား နှင့်ယာဉ်နံပါတ်၊ ဆီအမျိုးအစားနှင့်ပမာဏ၊ ရောင်းချပေးသည့်ဈေးနှုန်း စသည်တို့ကိုလည်း အချိန်နှင့်တပြေးညီ စောင့်ကြည့်ကြပ်မတ်လျက်ရှိခြင်းတို့အပြင် ပြည်တွင်းစက်သုံးဆီဖူလုံမှုရှိစေရေးကိုလည်း အစီအမံအတိုင်း အထူးအလေးထားဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါကြောင်း အသိပေးထုတ်ပြန်အပ်ပါသည်။
စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန
YANGON, 9 March — In a major expansion of its maritime defense and shipbuilding capabilities, the Myanmar Navy commissioned its largest domestically built frigate and inaugurated a massive 40,000-ton dry dock in Yangon on Sunday morning.
The ceremonies, officiated by Senior General Min Aung Hlaing, Chairman of State Security and Peace Commission and Commander-in-Chief of Defence Services, also included a keel-laying event for a new fleet of anti-submarine vessels. The newly commissioned fleet features the UMS King Thalun , a frigate that marks a historic milestone in the country's indigenous naval manufacturing, alongside several multi-purpose riverine vessels.
The centerpiece of the commissioning, the UMS King Thalun , is now the largest warship entirely constructed by the Myanmar Navy. Prior to commissioning, the frigate successfully completed rigorous sea trials, logging over 270 hours and traversing approximately 3,500 nautical miles to ensure all onboard systems met operational standards.
The newly opened 40,000-ton dry dock, located at the Naval Dockyard Command in Thanlyin, is the largest facility of its kind in Myanmar. It is designed to accommodate and repair both large military warships and commercial cargo vessels. During the event, Senior General Min Aung Hlaing officially activated the facility, laid the keel for upcoming anti-submarine ships, and inspected the shipyard's modern management software systems.
The completion of the 40,000-ton dry dock is the culmination of a project initiated in 2018 aimed at achieving self-reliance in shipbuilding and generating revenue through commercial maritime repairs.
This facility represents the successful completion of the third phase of the Naval Dockyard Command's master development plan. The initial phase ran from 1998 to 2002, followed by a second phase from 2009 to 2013, steadily transforming the shipyard into an international-standard facility capable of supporting a modernizing navy.
In his address, Senior General Min Aung Hlaing framed the naval expansion as a vital necessity for safeguarding Myanmar’s national and economic interests. He emphasized that the nation’s maritime territory extends deep into its Exclusive Economic Zone (EEZ) and sits along crucial global trade routes.
A stronger navy, he noted, is required to protect these shipping lanes, secure deep-sea ports, and safeguard offshore energy and fishery resources. He urged the Navy to continuously study modern naval architecture and maintain the new facilities at full capacity to ensure long-term strategic readiness.
The commissioning ceremony concluded at a naval wharf in Yangon, attended by high-ranking officials including the chiefs of the Army, Navy, and Air Force.
Following the transfer of commissioning pennants and the sounding of the traditional eight bells, Senior General Min Aung Hlaing boarded the UMS Moattama to sign the guestbook. The event closed with a 21-gun salute fired by the UMS Yan Taing Aung and UMS Yan Gyi Aung, after which the Navy Chief presented the Senior General with the first artillery shell casing from the salute as a commemorative token.
#knl/ymg
ရန်ကုန် မတ်၉ — တပ်မတော်(ရေ)၏ ရေကြောင်းကာကွယ်ရေးနှင့် ရေယာဉ်တည်ဆောက်မှုစွမ်းရည်ကို ပိုမိုတိုးချဲ့သည့်အနေဖြင့် ပြည်တွင်း၌ ကိုယ်တိုင်တည်ဆောက်ထားသော အကြီးမားဆုံး ဖရီဂိတ် စစ်ရေ ယာဉ်သစ် တပ်တော်ဝင်ခြင်းနှင့် တန် ၄၀,၀၀၀ ဆံ့ ရေလုံလွန်းကျင်းကြီး ဖွင့်လှစ်ခြင်း အခမ်းအနား ကို တနင်္ဂနွေနေ့ နံနက်ပိုင်းက ရန်ကုန်မြို့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ် ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တက်ရောက်ချီးမြှင့်ခဲ့သည့် အဆိုပါအခမ်းအနားတွင် ရေငုပ်သင်္ဘော တိုက် ဖျက်ရေး ရေယာဉ်များ၏ ဧရာခင်းမင်္ဂလာကိုလည်း တစ်ပါတည်း ကျင်းပခဲ့သည်။
ယခုတပ်တော်ဝင်ခဲ့သည့် ဖရီဂိတ်စစ်ရေယာဉ် (သာလွန်မင်း) သည် တပ်မတော်(ရေ) သမိုင်းတစ်လျှောက် ပြည်တွင်း၌ ကိုယ်တိုင်တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သည့် အရွယ်အစားအားဖြင့် အကြီးမားဆုံး စစ်ရေယာဉ် ဖြစ်သည်။ အဆိုပါရေယာဉ်သည် တပ်တော်မဝင်မီ ခရီးရှည်စမ်းသပ်မောင်းနှင်မှုအဖြစ် နာရီပေါင်း ၂၇၀ ကျော်၊ ရေမိုင် ၃,၅၀၀ ခန့် မောင်းနှင်ခဲ့ပြီး ရေယာဉ်ပေါ်ပါ စနစ်များအားလုံး စံချိန်စံညွှန်းပြည့်မီကြောင်း သေချာစွာ စစ်ဆေးအတည်ပြုနိုင်ခဲ့သည်။
သန်လျင်တပ်နယ် ရေတပ်သင်္ဘောကျင်းဌာနချုပ်တွင် ဖွင့်လှစ်လိုက်သည့် တန် ၄၀,၀၀၀ ဆံ့ ရေလုံလွန်း ကျင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အကြီးမားဆုံးဖြစ်ပြီး အရွယ်အစားကြီးမားသော စစ်ရေယာဉ်များနှင့် ကုန်သွယ်ရေကြောင်း ရေယာဉ်ကြီးများကို တည်ဆောက်ရန်နှင့် ပြုပြင်ရန် ရည်ရွယ်ထားသည်။ ဗိုလ်ချုပ် မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က အဆိုပါလွန်းကျင်းကြီးအား စက်ခလုတ်နှိပ် ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့ပြီး ရေငုပ်သင်္ဘော တိုက်ဖျက်ရေး ရေယာဉ်များတည်ဆောက်ရန် ဧရာခင်းပေးခဲ့ကာ Shipyard Management Software ခန်းအတွင်း လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်နေမှုများကိုပါ ကြည့်ရှုစစ်ဆေးခဲ့သည်။
ယခု တန် ၄၀,၀၀၀ ဆံ့ ရေလုံလွန်းကျင်းကြီးကို ရေယာဉ်များ ကိုယ်တိုင်တည်ဆောက်နိုင်ရန်နှင့် အရပ်ဘက်ကုန်တင်ရေယာဉ်ကြီးများ ပြုပြင်တည်ဆောက်ပေးခြင်းမှ ဝင်ငွေပြန်လည်ရရှိရန် ရည်ရွယ်၍ ၂၀၁၈ ခုနှစ်ကတည်းက စတင်အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဤစီမံကိန်းသည် ရေတပ်သင်္ဘောကျင်းဌာနချုပ်၏ အဆင့်သုံးဆင့်ပါဝင်သော မဟာဗျူဟာစီမံကိန်း၏ တတိယမြောက်နှင့် နောက်ဆုံးအဆင့်ကို အောင်မြင်စွာ ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ပထမအဆင့်ကို ၁၉၉၈ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၂ ခုနှစ်အထိ လည်းကောင်း၊ ဒုတိယအဆင့်ကို ၂၀၀၉ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၃ ခုနှစ်အထိ လည်း ကောင်း အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့ပြီး ရေတပ်သင်္ဘောကျင်းကို နိုင်ငံတကာအဆင့်မီဖြစ်လာစေရန် တဖြည်းဖြည်း အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ အမှာစကားတွင် ယခုကဲ့သို့ ရေတပ်အင်အားတိုးချဲ့ခြင်းသည် မြန်မာ နိုင်ငံ၏ အမျိုးသားရေးနှင့် စီးပွားရေးအကျိုးအမြတ်များကို ကာကွယ်ရန် မရှိမဖြစ်လိုအပ်ကြောင်း ထည့် သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။ မြန်မာ့ပင်လယ်ပြင်သည် သီးသန့်စီးပွားရေးဇုန်ဖြစ်သည့် ကမ်းလွန်ပင်လယ်ပြင် အထိ ကျယ်ပြန့်ပြီး ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေကြောင်းရေယာဉ်ကြီးများ ဖြတ်သန်းသွားလာနေသည့် အဓိက ရေလမ်းကြောင်းများပေါ်တွင် တည်ရှိနေကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ထောက်ပြခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ပင်လယ်ပြင် ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများ၊ ရေနက်ဆိပ်ကမ်းများနှင့် ရေထွက်သယံဇာတများကို ကာကွယ်ရန် အင်အားတောင့်တင်းသော ရေတပ်တစ်ခု လိုအပ်ကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။
စစ်ရေယာဉ်များ တပ်တော်ဝင်ခြင်းအခမ်းအနားကို ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရေတပ်ဆိပ်ခံတံတား၌ ဆက်လက် ကျင်းပခဲ့ပြီး တပ်မတော်(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များနှင့် အဆင့်မြင့်တပ်မတော် အရာရှိကြီးများ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ တပ်တော်ဝင်တံခွန်အလံများ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခြင်းနှင့် ခေါင်းလောင်းရှစ်ချက်တီးခြင်းစသည့် တပ်တော်ဝင်အစဉ်အလာများ ပြုလုပ်ပြီးနောက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် စစ်ရေယာဉ် (မုတ္တမ) ပေါ်သို့ တက်ရောက်ကာ ဧည့်သည်တော်မှတ်တမ်းတွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ အခမ်းအနားကို စစ်ရေယာဉ် (ရန်တိုင်းအောင်) နှင့် (ရန်ကြီးအောင်) တို့မှ အမြောက် ၂၁ ချက် ပစ်ဖောက်ဂုဏ်ပြုကာ ရုပ်သိမ်းခဲ့ပြီး၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)က အဆိုပါ ဂုဏ်ပြု ပစ်ခတ်ခဲ့သည့် ပထမဆုံး အမြောက်ကျည်ဆန်ခွံကို အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ဂါရဝပြု ပေးအပ်ခဲ့သည်။
Knl/ymg
