#Local_News
Published 11 October 2026
#စစ်ကိုင်းမြို့နယ် #ရှေးဟောင်းစေတီ
#YMG/NN #Yangon_Times
#World_Health
Published 11 October 2026
■ သုတေသနအသစ်တွေအရ အာရုံစူးစိုက်မှုနဲ့ မှတ်ဉာဏ်ကောင်းမွန်ဖို့ ရေပန်းစားနေတဲ့ ဖြည့်စွက်စာ ပါဝင်ပစ္စည်းတစ်ခုဟာ ထင်မှတ်မထားတဲ့ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး ရှိနေနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
■ သွေးထဲမှာ အဲဒီဓာတ်မြင့်မားစွာ ပါဝင်တဲ့ အမျိုးသားတွေဟာ အသက်တိုလေ့ရှိပြီး အမျိုးသမီးတွေမှာတော့ အဲဒီလို သက်ရောက်မှုမျိုး မတွေ့ရပါဘူး။
■ ဟောင်ကောင်တက္ကသိုလ်နဲ့ ဂျော်ဂျီယာတက္ကသိုလ်က သုတေသီတွေဟာ ဗြိတိန် ရဲ့ လူပေါင်း ၂၇၀,၀၀၀ ကျော်ရဲ့ ကျန်းမာရေးနဲ့ မျိုးဗီဇအချက်အလက်တွေကို လေ့လာစစ်ဆေးခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ သုတေသီတွေက Phenylalanine နဲ့ Tyrosine ဆိုတဲ့ အမိုင်နိုအက်ဆစ်နှစ်မျိုးဟာ အိုမင်းရင့်ရော်မှုမှာ ပါဝင်ပတ်သက်နေသလားဆိုတာကို အဓိကထား လေ့လာခဲ့ကြတာပါ။
■ ဒီအမိုင်နိုအက်ဆစ် နှစ်မျိုးလုံးဟာ ပရိုတင်းဓာတ် ကြွယ်ဝတဲ့ အစားအစာတွေနဲ့ အာဟာရဖြည့်စွက်စာတွေမှာ သဘာဝအတိုင်း ပါဝင်လေ့ရှိပါတယ်။ အထူးသဖြင့် Tyrosine ဓာတ်ဟာ စိတ်ခံစားမှု၊ အာရုံစူးစိုက်မှုနဲ့ စိတ်ဖိစီးမှု တုံ့ပြန်မှုတွေမှာ ပါဝင်တဲ့ ဦးနှောက်ဓာတုဓာတ်ပေါင်း တွေကို ခန္ဓာကိုယ်က ထုတ်လုပ်ပေးရာမှာ ကူညီပေးပါတယ်။
■ သုတေသီတွေက သွေးထဲမှာရှိတဲ့ Tyrosine ပမာဏမြင့်မားတဲ့ အမျိုးသားတွေဟာ အသက်တိုနိုင်ခြေ ပိုများပြီး သက်တမ်း ၁ နှစ်နီးပါး လျော့နည်းသွားနိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အမျိုးသမီးတွေမှာတော့ အဲဒီလို ချိတ်ဆက်မှုမျိုး မတွေ့ရပါဘူး။
■ သွေးထဲမှာ Tyrosine ပမာဏ များလွန်းရင် ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ အင်ဆူလင် တုံ့ပြန်နိုင်စွမ်း ကို အနှောင့်အယှက် ဖြစ်စေနိုင်တာကြောင့်လို့ သုတေသီတွေက ယူဆကြပါတယ်။ အင်ဆူလင် မတုံ့ပြန်နိုင်တာဟာ သွေးချို/ဆီးချို၊ နှလုံးနဲ့ သွေးကြောဆိုင်ရာ ရောဂါတွေ၊ ဦးနှောက်နဲ့ အာရုံကြော ဆုတ်ယုတ်တဲ့ ရောဂါတွေ စတဲ့ သက်တမ်းတိုစေမယ့် ကျန်းမာရေးပြဿနာတွေကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်ပါတယ်။
■ ဒါ့ပြင် Tyrosine က ထုတ်လုပ်ပေးတဲ့ ဦးနှောက်ဓာတုဓာတ်ပေါင်းတွေဟာ အမျိုးသားနဲ့ အမျိုးသမီးကြား ကွဲပြားမှုရှိတာကြောင့်လည်း အမျိုးသားတွေမှာပဲ သက်တမ်းတိုတဲ့ အကျိုးဆက် ပေါ်ထွက်လာရတာ ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ သုတေသီတွေက ခန့်မှန်းထားကြပါတယ်။
Source- New York Post
#World_Health
Published 11 October 2026
■ ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်မှာ နီကိုတင်းပါတဲ့ Vape သောက်သုံးတာဟာ ရေတိုစွဲလမ်းမှုတစ်ခုတင် မဟုတ်ဘဲ နောင်တစ်ချိန်မှာပါ ပိုပြီး ဒုက္ခပေးနိုင်ကြောင်း သုတေသနအသစ်တစ်ခုမှာ ဖော်ပြလိုက်ပါတယ်။
■ ကြွက်တွေနဲ့ စမ်းသပ်ထားတဲ့ ဒီလေ့လာမှုအရ ငယ်စဉ်အခါက နီကိုတင်းအငွေ့နဲ့ ထိတွေ့ခဲ့ရခြင်းဟာ လူကြီးဖြစ်လာတဲ့အခါ နီကိုတင်းကို ပိုပြီး တောင့်တစွဲလမ်းတဲ့ အပြုအမူတွေကို ဖြစ်ပေါ်စေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
■ ဒါဟာ ဆယ်ကျော်သက်တွေကြား Vape သောက်သုံးမှုရဲ့ ရေရှည်ဆိုးကျိုးတွေနဲ့ ပတ်သက်လို့ စိုးရိမ်စရာ ဖြစ်လာစေပါတယ်။
■ တက္ကဆက်တက္ကသိုလ် က သုတေသီတွေဟာ ဆယ်ကျော်သက်အရွယ် ကြွက်တွေကို နီကိုတင်းနဲ့ ထိတွေ့စေပြီး သူတို့ကြီးပြင်းလာတဲ့အခါ ဘာတွေပြောင်းလဲသွားသလဲဆိုတာကို လေ့လာခဲ့ကြတာပါ။
■ အဲဒီလို ငယ်စဉ်ကတည်းက နီကိုတင်းအငွေ့ ထိတွေ့ခဲ့ရတဲ့ ကြွက်တွေဟာ အရွယ်ရောက်လာတဲ့အခါ နီကိုတင်းကို ပိုမိုပြင်းထန်စွာ တောင့်တရှာဖွေတဲ့ အပြုအမူတွေကို ပြသခဲ့ကြပါတယ်။
■ ဒါဟာ ငယ်စဉ်မှာ နီကိုတင်းနဲ့ ထိတွေ့လိုက်ရခြင်းကြောင့် ဖွံ့ဖြိုးဆဲ ဦးနှောက်ကို ပြောင်းလဲသွားစေပြီး၊ ကြီးပြင်းလာတဲ့အခါ နီကိုတင်းရဲ့ သာယာမှုကို ပိုမိုခံစားချင်လာအောင် ဒါမှမဟုတ် နီကိုတင်းကို ပိုပြီး မနေနိုင်မထိုင်နိုင် ရှာဖွေချင်လာအောင် ဖန်တီးလိုက်တာမျိုး ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ သုတေသီတွေက ဆိုပါတယ်။
■ ဒါကြောင့် လူငယ်တွေအနေနဲ့ Vape သောက်သုံးခြင်းရဲ့ ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ဆိုးကျိုးတွေကို သေချာပေါက် သတိပြုမိဖို့ အရေးကြီးနေပါတယ်။
■ ■ ဆယ်ကျော်သက် ဘယ်လောက်များများ Vape သောက်နေကြသလဲ
■ အမေရိကန် အစားအသောက်နှင့် ဆေးဝါးကွပ်ကဲရေးဌာန (FDA) ရဲ့ နောက်ဆုံးထုတ်ပြန်ချက်အရ ၂၀၂၅ ခုနှစ်မှာ အလယ်တန်းနဲ့ အထက်တန်းကျောင်းသား ၁.၄၄ သန်းခန့်ဟာ Vape တွေကို အသုံးပြုကြတယ်လို့ဆိုပါတယ်။
■ ဆေးရွက်ကြီး ထုတ်ကုန်အမျိုးအစား အားလုံးကို အသုံးပြုသူ ၂ သန်းခန့် ရှိတဲ့အနက် Vape နဲ့ အီးစီးကရက်တွေဟာ ဆယ်ကျော်သက်တွေကြား ရေပန်းအစားဆုံးနည်းလမ်းဖြစ်နေဆဲပါ။
■ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်အနည်းငယ်အတွင်း ဆယ်ကျော်သက်တွေကြား ဆေးရွက်ကြီး သောက်သုံးမှု ပမာဏဟာ စုစုပေါင်းအားဖြင့် လျော့ကျလာတာကိုတွေ့ရပါတယ်။
■ ၂၀၂၃ ခုနှစ်မှာ ၂.၁၃ သန်း ရှိခဲ့ရာကနေ ၂၀၂၄ မှာ ၁.၆၃ သန်းအထိ လျော့ကျသွားခဲ့တာကြောင့် ဆယ်ကျော်သက်တွေကြား Vape ခေတ်စားမှုဟာ အတန်အသင့် လျော့နည်း သက်သာလာတယ်လို့ ယူဆနိုင်ပါတယ်။
■ ■ ဆက်လက်စောင့်ကြည့်ရမည့်အချက်များ
■ အမေရိကန်မှာ ပထမဆုံးအီးစီးကရက်တွေကို ၂၀၀၇ ခုနှစ်ကမှ စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့တာကြောင့် Vape ရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်အပေါ် ရေရှည်ဆိုးကျိုးတွေကို တိတိကျကျ မသိရသေးပါဘူး။ ရောဂါထိန်းချုပ်ရေးနှင့် ကာကွယ်ရေးဗဟိုဌာန (CDC) ကတော့ ဘာဆေးရွက်ကြီး ထုတ်ကုန်မှ ဘေးမကင်းကြောင်းနဲ့ နီကိုတင်းဟာ စွဲလမ်းစေတတ်ပြီး ဖြတ်ရခက်တဲ့ လက္ခဏာတွေကို ဖြစ်ပေါ်စေကြောင်း သတိပေးထားပါတယ်။
■ သုတေသီတွေကလည်း ဒီအကြောင်းအရာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ထပ်မံလေ့လာမှုတွေ ပြုလုပ်ဖို့ အကြံပြုထားပါတယ်။ "ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်မှာ စတင်ခဲ့ပြီး လူကြီးဘဝအထိ ပါလာမယ့် Vape သောက်တဲ့ အလေ့အထရဲ့ စုပေါင်းကျန်းမာရေး ဆိုးကျိုးတွေကို သေချာ မဖော်ထုတ်နိုင်ရင် နီကိုတင်း စွဲလမ်းမှုနှုန်းတွေ၊ ကာကွယ်လို့ရပါလျက်နဲ့ သေဆုံးရမှုတွေနဲ့ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ကုန်ကျစရိတ်တွေ မကြုံစဖူးများပြားလာနိုင်ပါတယ်" လို့ သုတေသီတွေက သတိပေးထားပါတယ်။
Source - The Indian Express
ပြင်သစ်သမ္မတ အီမန်နျူယယ်မက်ခရွန်က ဆူဒန်ပင်လယ်နီကမ်းရိုးတန်းရှိ ဆော်ဒီအဓိကစွမ်းအင် ဗဟိုချက်ဖြစ်တဲ့ ယန်ဘူမြို့ကို ဟူသီအဖွဲ့ တိုက်ခိုက်မှုများမှကာကွယ်ရန် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာပစ္စည်းကိရိယာများနဲ့ တပ်ဖွဲ့များကို စေလွှတ်သွားမယ်လို့ ကြေညာခဲ့ပါတယ်
#World_Military
Published 10 October 2026
#ဟူသီ #ဆော်ဒီယန်ဘူမြို့
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group
By K. C. Sharma
The international economic order is undergoing significant change. Competition over trade, finance, technology and energy is encouraging developing countries to reassess their external partnerships. Alongside established international institutions, groupings such as BRICS have become increasingly relevant to debates about multipolarity, development finance and the representation of emerging economies in global governance.
For Myanmar, these developments offer opportunities to broaden international cooperation. As the country advances its development priorities, improving access to investment, modernizing infrastructure and securing reliable energy supplies remain important objectives. Closer engagement with BRICS, potentially through partner-country status, could provide an additional avenue for cooperation in finance, technology and energy.
The case for such engagement rests on its potential to broaden Myanmar’s options. Its value would depend on the scope of participation available, the willingness of prospective partners to cooperate and Myanmar’s capacity to translate diplomatic engagement into viable projects. BRICS partnership should therefore be assessed as a possible component of a wider energy-security strategy.
Broadening Financial and Economic Partnerships
Myanmar’s energy priorities are closely linked to the availability of investment. Infrastructure modernization requires sustained financing, while existing sanctions and evolving domestic conditions can influence the pace and scope of engagement by international investors and financial institutions. Broadening financial partnerships could help support the country’s infrastructure and energy development objectives.
Closer cooperation with BRICS countries could help diversify Myanmar’s economic relationships. The development of additional trade, financing and logistics arrangements may reduce dependence on a narrow range of external channels and create opportunities for longer-term partnerships.
Iran’s participation in BRICS illustrates the interest that countries facing Western sanctions have shown in expanding their relationships within the grouping. However, its experience cannot be assumed to offer a directly transferable model for Myanmar. The benefits of engagement would depend on each country’s economic circumstances, institutional arrangements and relationships with other participants.
The New Development Bank (NDB) is relevant to this discussion because of its role in infrastructure and development financing. Myanmar could explore whether closer engagement with BRICS might support future cooperation involving the bank. Such possibilities should remain conditional: partner-country status should not be presented as an automatic entitlement to NDB financing.
Local-currency financing also deserves consideration. Where commercially feasible, it could help diversify settlement arrangements and reduce certain foreign-exchange exposures. Its effectiveness would depend on currency stability, liquidity and the preferences of lenders and suppliers.
Similarly, clearly defined project structures and appropriate dispute-resolution arrangements could improve investment confidence. These mechanisms would require careful design and implementation; they should not be assumed to eliminate political, financial or operational risks.
An Energy Transition Responsive to National Circumstances
A central feature of the BRICS energy approach described in its cooperation framework is the emphasis on transitions that reflect national circumstances and development priorities. For Myanmar, this principle has practical relevance. Energy policy must address immediate electricity shortages while supporting longer-term modernization and decarbonization.
Reliable power is essential to industrial activity, public services and household welfare. Transition policies therefore need to consider affordability, supply continuity and the capacity of the electricity system to accommodate new technologies.
Within this framework, conventional fuels, including coal and gas, may continue to play a role during a phased transition. Their continued use should be evaluated against supply reliability, economic viability, environmental performance and the availability of alternatives.
A gradual approach can give Myanmar time to strengthen its electricity network, develop cleaner generation and improve energy efficiency. However, sequencing should be accompanied by clear objectives so that measures adopted to address immediate shortages support the country’s longer-term development needs.
Closer engagement with BRICS could provide opportunities to exchange experience on these questions. The relevant policy contribution would be greater flexibility in designing an affordable and orderly transition, supported by practical cooperation.
Expanding Access to Energy Technologies
The grouping’s recognition of conventional energy needs exists alongside substantial capabilities in renewable energy and other technologies. Its energy cooperation roadmap identifies opportunities for joint research, investment and technology collaboration.
These capabilities are relevant to Myanmar’s infrastructure requirements. China has a strong position in solar manufacturing, batteries and related supply chains. Russia possesses advanced nuclear technologies, while Brazil has extensive experience in biofuels. Cooperation with these countries could broaden the range of technologies and equipment available for consideration.
Access, however, would depend on specific agreements, financing arrangements and project suitability. Myanmar would need to assess technologies according to their costs, infrastructure requirements, implementation timelines and domestic operating capacity.
For example, solar generation and storage could be considered within plans to improve electricity availability, while biofuel cooperation could be assessed against domestic resource conditions. Nuclear cooperation would require particularly careful evaluation of institutional capacity, financing and long-term operational responsibilities.
The strongest case for technology cooperation lies in matching external expertise to clearly identified national needs. Affordable equipment would be most valuable when accompanied by skills development, maintenance capacity and arrangements that support sustained operation.
Strengthening Supply-Chain Resilience
BRICS brings together major energy exporters and substantial energy-consuming economies. This combination creates a potentially useful setting for dialogue on supply security, investment and energy trade.
For Myanmar, closer relationships within this network could support efforts to diversify suppliers and strengthen access to essential energy resources. Such cooperation may be especially relevant when geopolitical tensions disrupt established supply routes, including those passing through the Strait of Hormuz.
Nevertheless, participation in a diplomatic grouping cannot by itself ensure uninterrupted deliveries or protection from international price volatility. Physical supply security depends on the availability of fuel, transport infrastructure, commercial contracts and the resilience of delivery arrangements.
The practical objective should therefore be to develop a broader and more dependable supply network. Cooperation with BRICS countries could contribute to that objective through commercially viable agreements and investment in supporting infrastructure.
Diversification would also require attention to concentration risks. Myanmar’s energy strategy should preserve sufficient flexibility to respond to changing market conditions and the circumstances of individual suppliers.
A Pragmatic Framework for Engagement
Pursuing BRICS partner-country status could be a reasonable step toward expanding Myanmar’s international cooperation. Its potential advantages include stronger energy relationships, wider access to technology and additional opportunities to explore development financing.
Realizing these benefits would require a focused agenda. Myanmar would need to identify priority projects, assess financing terms and establish credible arrangements for implementation. Domestic stability and the capacity to manage infrastructure investments would remain central to the success of external cooperation.
Engagement with BRICS could also form part of a broader approach that maintains constructive relationships with regional partners and other development institutions. A diversified diplomatic and economic strategy would give Myanmar greater room to pursue arrangements suited to its needs.
The strongest argument for BRICS partnership is its potential to expand practical choices at a time of significant energy and financial pressure. With realistic expectations, carefully selected projects and sustained implementation, closer engagement could contribute to a more resilient energy system and a transition consistent with Myanmar’s development circumstances.
In an increasingly multipolar world, Myanmar’s interests would be served by cooperation that delivers reliable electricity, affordable energy and durable infrastructure. BRICS partnership offers a possible avenue toward those goals, whose value should ultimately be measured by tangible benefits for the economy and the people it serves.
Source: www.orfonline.org- The Case fir BRICS Cooperation: Energy Security and a Managed Energy Transition
Sept. 23, 2026 — Myanmar’s Information Team condemned an article by TIME correspondent Charlie Campbell as a breach of media ethics, saying the magazine had sought an interview with the president for a story on Myanmar’s future and peace efforts but published an article that departed from the subjects initially discussed.
According to the statement, TIME approached the Myanmar Embassy in Singapore to request an interview for a piece titled “the Future of Myanmar.” The proposed story would cover what the statement described as the state’s historic role in preserving the Union and national unity, its efforts to maintain stability, and the achievements of peace talks. The president agreed to meet Campbell and answered his questions, the statement said.
The team said TIME subsequently published an article online rather than presenting the interview in a question-and-answer format. It said the article did not accurately reflect the president’s responses and included interviews with other people, commentary and material outside the scope of the initial discussions.
The statement further said TIME had used language that could mislead international audiences about Myanmar and its government. It said the president’s full exchange with Campbell would be released separately.
Nay Pyi Taw, September 23
Myanmar has included Small Modular Reactor (SMR)-based nuclear power generation as an option under its diversified energy policy to meet growing electricity demand and ensure long-term energy security, President U Min Aung Hlaing said on September 23.
He made the remarks at the first meeting of the National-Level Steering Committee for the Implementation of Nuclear Energy, held at the Presidential Office in Nay Pyi Taw. He said Myanmar’s energy policy should be based on an energy mix comprising renewable energy, natural gas and other energy sources, while nuclear energy should also be studied as an option for providing a stable supply of electricity.
The President said nuclear technology could be applied not only to electricity generation but also in healthcare, agriculture, food safety, industry and research. Its implementation, he added, should give priority to international standards and the “3S” principles of Safety, Security and Safeguards.
Regarding international cooperation, he said Myanmar would work with the International Atomic Energy Agency (IAEA) on technical cooperation, expert exchanges and human resource development. He also said agreements had been reached with Russia’s state-owned ROSATOM on cooperation in nuclear technology, human resource development and electricity generation using SMR technology.
U Min Aung Hlaing also called for the formulation of a Roadmap and Action Plans for future implementation, stronger coordination among relevant ministries, and greater emphasis on human resource development.
He said Myanmar’s nuclear energy programme should be based on the national interest, adding that cooperation with international partners should be assessed against the country’s long-term energy requirements, economic conditions, technological and human resource capabilities, and security situation. He also called for designated projects to be implemented in a timely manner.
တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်ဟာ အမေရိကန်နိုင်ငံကို သုံးရက်ကြာ နိုင်ငံတော်ခရီးစဉ် စတင်ဖို့ စက်တင်ဘာ ၂၃ ရက် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာ အန်ဒရူးစ် ပူးတွဲစစ်အခြေစိုက်စခန်းကို ရောက်ရှိလာခဲ့ပါတယ်။
၁။ မြန်မာ–မလေးရှား နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး
၂။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အခြေအနေနှင့် အာဆီယံ၏ အခန်းကဏ္ဍ
၃။ ငလျင်အပြီး လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုနှင့် အကြမ်းဖက်မှုလျှော့ချရေး
၄။ စီးပွားရေး၊ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု
၅။ နှစ်နိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု
၆။ မလေးရှားရောက် မြန်မာနိုင်ငံသားများ နေရပ်ပြန်လည်ပို့ဆောင်ရေး
၇။ ခရီးစဉ်၏ အရေးပါမှုနှင့် အနာဂတ်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး
၁။ ခရီးစဉ်နှင့် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး
၂။ စီးပွားရေး၊ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု
၃။ လေကြောင်း၊ ခရီးသွားလုပ်ငန်းနှင့် ပြည်သူအချင်းချင်း ဆက်ဆံရေး
၄။ မြန်မာရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများ၏ အခွင့်အရေးနှင့် အကာအကွယ်
၅။ မလေးရှားထိန်းသိမ်းရေးစခန်းများရှိ မြန်မာနိုင်ငံသားများ နေရပ်ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်ရေး
၆။ မူးယစ်ဆေးဝါး၊ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုနှင့် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ရာဇဝတ်မှု တိုက်ဖျက်ရေး
၇။ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် နေရပ်ပြန်လည်ပို့ဆောင်ရေး
၈။ အခြားပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးကဏ္ဍများ
၉။ ခရီးစဉ်၏ ရလဒ်နှင့် အနာဂတ်ဆက်ဆံရေး
နေပြည်တော်၊ အောက်တိုဘာ ၅
အစိုးရတစ်ရပ်အနေဖြင့် နိုင်ငံ့စီးပွားရေး ပြန်လည်တိုးတက်လာအောင် ဆောင်ရွက်နိုင်မှသာ ပြည်သူ လူထု၏ ယုံကြည်အားကိုးမှုရရှိပြီး နိုင်ငံသည် အဘက်ဘက်မှ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမည်ဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က အောက်တိုဘာ ၅ ရက် မွန်းလွဲပိုင်း နေပြည်တော်ရှိ နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံးတော်၌ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ၊ နေပြည်တော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၊ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်များအား နိုင်ငံ့စီးပွားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်မှာကြားစဉ် ပြောကြားသည်။
အချက်အလက်များအရ နိုင်ငံ၏ ဂျီဒီပီ ၃ ရာခိုင်နှုန်းခန့် တိုးတက်လာသော်လည်း ဒေသတွင်းနိုင်ငံများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက တိုးတက်မှုနှုန်း နှေးကွေးနေဆဲဖြစ်ကြောင်း၊ ပြည်တွင်းတည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုမရှိခြင်းကြောင့် ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးမှုအားနည်းကာ နိုင်ငံ့စီးပွားရေးတိုးတက်မှု နှေးကွေးနေရသကဲ့သို့ ကုန်ထုတ် လုပ်ငန်းများ စွမ်းအားပြည့် လုပ်ကိုင်ခြင်းမရှိမှုကလည်း စီးပွားရေးအားနည်းမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားသည်။
အစိုးရတာဝန်ထမ်းဆောင်မှု မကြာမီ ခြောက်လပြည့်မြောက်တော့မည်ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံ့စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်အောင် မလွဲမသွေဆောင်ရွက်နိုင်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း သမ္မတက ဆိုသည်။ နိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်မှု၊ စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှု၊ ဘဏ္ဍာရေးအကူအညီနှင့် နိုင်ငံတကာဈေးကွက် အပြည့်အဝမရရှိမှု၊ ကုန်သွယ်မှု ကျဆင်းမှုတို့ကြောင့် ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများ စွမ်းအားပြည့်လည်ပတ်ရန် အခက်အခဲရှိနေကြောင်း၊ ပျက်စီးသွားသည့် လမ်း၊ တံတားနှင့် အခြေခံအဆောက်အအုံများကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရာတွင် ဘဏ္ဍာငွေ၊ လူ့စွမ်းအားနှင့် အချိန်များ ထပ်မံအသုံးပြုနေရသဖြင့် မူလရည်မှန်းထားသည့် ဖွံ့ဖြိုးရေး လုပ်ငန်းများ နှောင့်နှေးနေရကြောင်း ပြောကြားသည်။
ယင်းအခြေအနေတွင် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးအခြေခံ ကုန်ထုတ်လုပ်မှုများ တိုးမြှင့်ရန်နှင့် ပြည်တွင်း လုပ်ငန်းရှင်များ ဝင်ရောက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် တိုက်တွန်းသည်။ ပြည်တွင်းစားသုံးဆီဖူလုံရေးအတွက် ဆီထွက်သီးနှံများ ပန်းတိုင်အထွက်နှုန်းပြည့်မီအောင် ဆောင်ရွက်ရန်၊ မျိုးကောင်းမျိုးသန့်၊ မြေဩဇာ၊ ပိုးသတ်ဆေးနှင့် စက်မောင်းဆီအပါအဝင် လိုအပ်သည့် သွင်းအားစုများကို သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနနှင့် ဒေသအစိုးရအဖွဲ့များက ဖြည့်ဆည်းပေးရန် မှာကြားသည်။ ကြက်သွန်၊ အာလူး၊ ငရုတ်စသည့် အခြေခံစားကုန်သီးနှံများနှင့် အသား၊ ငါး၊ ရေထွက်ကုန်များကိုလည်း ဈေးကွက်လိုအပ်ချက်နှင့်အညီ တိုးမြှင့်ထုတ်လုပ်ရန် ပြောကြားသည်။
ပြည်တွင်းကုန်ကြမ်းအခြေခံ စက်မှုလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် ရာဘာမှ မော်တော်ဆိုင်ကယ်နှင့် စက်ဘီးတာယာ၊ ကျွတ်နှင့် အခြားလူသုံးကုန်များ ထုတ်လုပ်ရန်၊ ဝါမှ ချည်မျှင်နှင့် အထည်အလိပ်အထိ ဆက်စပ်ကုန်ထုတ်လုပ်မှုများ တိုးတက်စေရန် မှာကြားသည်။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွင် ပြည်တွင်းလုပ်ငန်းရှင် များကို ဦးစားပေးသကဲ့သို့ ပြည်ပရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကိုလည်း ဖိတ်ခေါ်ရန်နှင့် ကုန်ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်မှုကို ဖြေရှင်းနိုင်ရေးအတွက် ကုန်ထုတ်လုပ်မှုတိုးမြှင့်ကာ စားသုံးမှုဖူလုံအောင် ဆောင်ရွက်ရန် ပြောကြား သည်။
ပို့ကုန်တိုးမြှင့်ရေးနှင့်ပတ်သက်၍ အရည်အသွေးကောင်း စပါးမျိုးများစိုက်ပျိုးခြင်း၊ ဆန်စက်များ အဆင့်မြှင့်ခြင်းနှင့် ဈေးကွက်ရှာဖွေခြင်းတို့ ဆောင်ရွက်ရန်၊ ဆန်ကွဲကို တိုက်ရိုက်တင်ပို့မည့်အစား တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်အဖြစ် ထုတ်လုပ်ရန်နှင့် စီးပွားရေးသံမှူးများက ပြည်ပဈေးကွက်များ ရှာဖွေပေးရန် မှာကြားသည်။ ကုန်ထုတ်လုပ်မှုတိုးမြှင့်နိုင်ရေးအတွက် လုပ်သားအရင်းအမြစ် လိုအပ်နေပြီး ပြည်ပသို့ အလုပ်သွားရောက်လုပ်ကိုင်မှုကြောင့် ပြည်တွင်းလုပ်သားအင်အား ဆုံးရှုံးမှုများရှိကြောင်းနှင့် ပညာတတ် လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ် အားနည်းနေကြောင်းလည်း ထည့်သွင်းပြောကြားသည်။
အယ်လ်နီညိုကြောင့် အပူလွန်ကဲခြင်း၊ ပူပြင်းခြောက်သွေ့ခြင်းနှင့် မြေအောက်ရေခမ်းခြောက်ခြင်းတို့ ကြုံတွေ့နိုင်ကြောင်း သုံးသပ်မှုများရှိသဖြင့် လာမည့် ၂၀၂၇ ခုနှစ် မိုးရာသီမတိုင်မီအထိ ကြိုတင် ပြင်ဆင်ထားရန် သမ္မတက မှာကြားသည်။ သောက်သုံးရေနှင့် စိုက်ပျိုးရေကို ထိန်းသိမ်းသုံးစွဲခြင်း၊ ဆည်နှင့် တာတမံများ၌ ရေသိုလှောင်ခြင်း၊ ရေအလေအလွင့်မရှိစေရန် ကြပ်မတ်ခြင်း၊ အပူရှောင်စခန်း များ ဖွင့်လှစ်ခြင်းနှင့် ကြာရှည်အထားခံ စားနပ်ရိက္ခာများ စုဆောင်းခြင်းတို့ ဆောင်ရွက်ရန်၊ မိုးနှောင်း ရာသီသီးနှံများ ရည်မှန်းချက်ပြည့်မီအောင် စိုက်ပျိုးပြီး မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများ စဉ်ဆက်မပြတ် လည် ပတ်နိုင်ရန် စီမံထားရန် ပြောကြားသည်။
ပြည်ထောင်စုနှင့် ဒေသအဆင့် တာဝန်ရှိသူများအနေဖြင့် မိမိတို့၏ အသိပညာ၊ အတွေ့အကြုံများနှင့် ဒေသအလိုက် အားသာချက်များကို အသုံးချကာ ရည်မှန်းချက်များချမှတ်၍ နိုင်ငံ့စီးပွားရေးနှင့် ပြည်သူ တို့၏ လူမှုစီးပွားဘဝ တိုးတက်ရေးကို အကောင်အထည်ဖော်ရန်လည်း တိုက်တွန်းခဲ့သည်။
ရန်ကုန်၊ စက်တင်ဘာ ၂၈။ ကပ္ပလီပင်လယ်ပြင်မြောက်ပိုင်းနှင့် မုတ္တမကွေ့အနီးတွင် ဖြစ်ပေါ်နေသည့် လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်းသည် ယနေ့ မွန်းလွဲပိုင်းတွင် မုန်တိုင်းငယ်အဖြစ် အားကောင်းလာပြီး မြန်မာနိုင်ငံကို ဖြတ်ကျော်နိုင်သဖြင့် အနီရောင်အဆင့် သတ်မှတ်ထားကြောင်း မြန်မာစံတော်ချိန် ၁ နာရီတွင် ထုတ်ပြန်သည့် မုန်တိုင်းငယ်သတိပေးချက် အမှတ်စဉ် (၀၁/၂၀၂၆) တွင် ဖော်ပြထားသည်။
မွန်းလွဲ ၁၂ နာရီခွဲ တိုင်းထွာချက်အရ မုန်တိုင်းငယ်၏ ဗဟိုချက်သည် မော်လမြိုင်မြို့၏ တောင်ဘက် ရေမိုင် ၅၀ ခန့်အကွာ ပင်လယ်ပြင်တွင် ရှိပြီး အမြင့်ဆုံးလေတိုက်နှုန်းမှာ တစ်နာရီလျှင် ၃၅ မိုင်ခန့် ဖြစ်သည်။ မုန်တိုင်းငယ်သည် မြောက်–အနောက်မြောက်ဘက်သို့ ရွေ့လျားကာ နောက် ၁၂ နာရီအတွင်း အားကောင်းသောမုန်တိုင်းငယ် အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိပြီး ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး သုံးခွမြို့နှင့် မွန်ပြည်နယ် ကျိုက်ထိုမြို့ကြားမှ ဖြတ်ကျော်နိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းထားသည်။ ထို့နောက် ရန်ကုန်၊ ပဲခူးနှင့် မကွေးတိုင်းဒေသကြီးတို့ကို ဆက်လက်ဖြတ်ကျော်နိုင်သည်။
မုန်တိုင်းငယ်၏အရှိန်ကြောင့် ယနေ့မွန်းလွဲမှ စက်တင်ဘာ ၃၀ ရက်အတွင်း နေပြည်တော်၊ ရန်ကုန်၊ မန္တလေး၊ ပဲခူး၊ မကွေး၊ ဧရာဝတီနှင့် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးများ၊ ကယား၊ ကရင်၊ မွန်၊ ရခိုင်ပြည်နယ်များနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းတို့တွင် မိုးထစ်ချုန်းရွာပြီး ဒေသအလိုက် သို့မဟုတ် နေရာကွက်၍ မိုးကြီးနိုင်သည်။
မြစ်ဝကျွန်းပေါ်၊ မုတ္တမကွေ့နှင့် မွန်–တနင်္သာရီကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်တွင် မိုးသက်လေပြင်းကျစဉ် လေတိုက်နှုန်း တစ်နာရီလျှင် ၃၅ မိုင်မှ ၄၀ မိုင်အထိ၊ လှိုင်းအမြင့် ၁၀ ပေမှ ၁၂ ပေအထိ ရှိနိုင်သည်။ ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းတွင် လေတိုက်နှုန်း တစ်နာရီလျှင် ၂၅ မိုင်မှ ၃၀ မိုင်အထိနှင့် လှိုင်းအမြင့် ၈ ပေမှ ၁၀ ပေအထိ ရှိနိုင်ကြောင်း သတိပေးထားသည်။
မိုးသည်းထန်ခြင်းနှင့် လေပြင်းတိုက်ခတ်ခြင်းတို့ကြောင့် ရုတ်တရက်ရေကြီးခြင်း၊ ရေလျှံခြင်းနှင့် မြေပြိုခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သဖြင့် ကမ်းရိုးတန်းနှင့် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသနေပြည်သူများ၊ ပြည်တွင်းလေကြောင်းပျံသန်းရေးလုပ်ငန်းများ၊ ငါးဖမ်းရေယာဉ်များနှင့် သင်္ဘောများ ကြိုတင်သတိပြုကြရန် ထုတ်ပြန်ချက်တွင် နှိုးဆော်ထားသည်။
ရင်းမြစ် — ၂၀၂၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၈ ရက်၊ မြန်မာစံတော်ချိန် ၁၃:၀၀ နာရီ ထုတ်ပြန်သည့် မုန်တိုင်းငယ်သတိပေးချက် အမှတ်စဉ် (၀၁/၂၀၂၆)။
By K. C. Sharma
The international economic order is undergoing significant change. Competition over trade, finance, technology and energy is encouraging developing countries to reassess their external partnerships. Alongside established international institutions, groupings such as BRICS have become increasingly relevant to debates about multipolarity, development finance and the representation of emerging economies in global governance.
For Myanmar, these developments offer opportunities to broaden international cooperation. As the country advances its development priorities, improving access to investment, modernizing infrastructure and securing reliable energy supplies remain important objectives. Closer engagement with BRICS, potentially through partner-country status, could provide an additional avenue for cooperation in finance, technology and energy.
The case for such engagement rests on its potential to broaden Myanmar’s options. Its value would depend on the scope of participation available, the willingness of prospective partners to cooperate and Myanmar’s capacity to translate diplomatic engagement into viable projects. BRICS partnership should therefore be assessed as a possible component of a wider energy-security strategy.
Broadening Financial and Economic Partnerships
Myanmar’s energy priorities are closely linked to the availability of investment. Infrastructure modernization requires sustained financing, while existing sanctions and evolving domestic conditions can influence the pace and scope of engagement by international investors and financial institutions. Broadening financial partnerships could help support the country’s infrastructure and energy development objectives.
Closer cooperation with BRICS countries could help diversify Myanmar’s economic relationships. The development of additional trade, financing and logistics arrangements may reduce dependence on a narrow range of external channels and create opportunities for longer-term partnerships.
Iran’s participation in BRICS illustrates the interest that countries facing Western sanctions have shown in expanding their relationships within the grouping. However, its experience cannot be assumed to offer a directly transferable model for Myanmar. The benefits of engagement would depend on each country’s economic circumstances, institutional arrangements and relationships with other participants.
The New Development Bank (NDB) is relevant to this discussion because of its role in infrastructure and development financing. Myanmar could explore whether closer engagement with BRICS might support future cooperation involving the bank. Such possibilities should remain conditional: partner-country status should not be presented as an automatic entitlement to NDB financing.
Local-currency financing also deserves consideration. Where commercially feasible, it could help diversify settlement arrangements and reduce certain foreign-exchange exposures. Its effectiveness would depend on currency stability, liquidity and the preferences of lenders and suppliers.
Similarly, clearly defined project structures and appropriate dispute-resolution arrangements could improve investment confidence. These mechanisms would require careful design and implementation; they should not be assumed to eliminate political, financial or operational risks.
An Energy Transition Responsive to National Circumstances
A central feature of the BRICS energy approach described in its cooperation framework is the emphasis on transitions that reflect national circumstances and development priorities. For Myanmar, this principle has practical relevance. Energy policy must address immediate electricity shortages while supporting longer-term modernization and decarbonization.
Reliable power is essential to industrial activity, public services and household welfare. Transition policies therefore need to consider affordability, supply continuity and the capacity of the electricity system to accommodate new technologies.
Within this framework, conventional fuels, including coal and gas, may continue to play a role during a phased transition. Their continued use should be evaluated against supply reliability, economic viability, environmental performance and the availability of alternatives.
A gradual approach can give Myanmar time to strengthen its electricity network, develop cleaner generation and improve energy efficiency. However, sequencing should be accompanied by clear objectives so that measures adopted to address immediate shortages support the country’s longer-term development needs.
Closer engagement with BRICS could provide opportunities to exchange experience on these questions. The relevant policy contribution would be greater flexibility in designing an affordable and orderly transition, supported by practical cooperation.
Expanding Access to Energy Technologies
The grouping’s recognition of conventional energy needs exists alongside substantial capabilities in renewable energy and other technologies. Its energy cooperation roadmap identifies opportunities for joint research, investment and technology collaboration.
These capabilities are relevant to Myanmar’s infrastructure requirements. China has a strong position in solar manufacturing, batteries and related supply chains. Russia possesses advanced nuclear technologies, while Brazil has extensive experience in biofuels. Cooperation with these countries could broaden the range of technologies and equipment available for consideration.
Access, however, would depend on specific agreements, financing arrangements and project suitability. Myanmar would need to assess technologies according to their costs, infrastructure requirements, implementation timelines and domestic operating capacity.
For example, solar generation and storage could be considered within plans to improve electricity availability, while biofuel cooperation could be assessed against domestic resource conditions. Nuclear cooperation would require particularly careful evaluation of institutional capacity, financing and long-term operational responsibilities.
The strongest case for technology cooperation lies in matching external expertise to clearly identified national needs. Affordable equipment would be most valuable when accompanied by skills development, maintenance capacity and arrangements that support sustained operation.
Strengthening Supply-Chain Resilience
BRICS brings together major energy exporters and substantial energy-consuming economies. This combination creates a potentially useful setting for dialogue on supply security, investment and energy trade.
For Myanmar, closer relationships within this network could support efforts to diversify suppliers and strengthen access to essential energy resources. Such cooperation may be especially relevant when geopolitical tensions disrupt established supply routes, including those passing through the Strait of Hormuz.
Nevertheless, participation in a diplomatic grouping cannot by itself ensure uninterrupted deliveries or protection from international price volatility. Physical supply security depends on the availability of fuel, transport infrastructure, commercial contracts and the resilience of delivery arrangements.
The practical objective should therefore be to develop a broader and more dependable supply network. Cooperation with BRICS countries could contribute to that objective through commercially viable agreements and investment in supporting infrastructure.
Diversification would also require attention to concentration risks. Myanmar’s energy strategy should preserve sufficient flexibility to respond to changing market conditions and the circumstances of individual suppliers.
A Pragmatic Framework for Engagement
Pursuing BRICS partner-country status could be a reasonable step toward expanding Myanmar’s international cooperation. Its potential advantages include stronger energy relationships, wider access to technology and additional opportunities to explore development financing.
Realizing these benefits would require a focused agenda. Myanmar would need to identify priority projects, assess financing terms and establish credible arrangements for implementation. Domestic stability and the capacity to manage infrastructure investments would remain central to the success of external cooperation.
Engagement with BRICS could also form part of a broader approach that maintains constructive relationships with regional partners and other development institutions. A diversified diplomatic and economic strategy would give Myanmar greater room to pursue arrangements suited to its needs.
The strongest argument for BRICS partnership is its potential to expand practical choices at a time of significant energy and financial pressure. With realistic expectations, carefully selected projects and sustained implementation, closer engagement could contribute to a more resilient energy system and a transition consistent with Myanmar’s development circumstances.
In an increasingly multipolar world, Myanmar’s interests would be served by cooperation that delivers reliable electricity, affordable energy and durable infrastructure. BRICS partnership offers a possible avenue toward those goals, whose value should ultimately be measured by tangible benefits for the economy and the people it serves.
Source: www.orfonline.org- The Case fir BRICS Cooperation: Energy Security and a Managed Energy Transition
တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်ဟာ အမေရိကန်နိုင်ငံကို သုံးရက်ကြာ နိုင်ငံတော်ခရီးစဉ် စတင်ဖို့ စက်တင်ဘာ ၂၃ ရက် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာ အန်ဒရူးစ် ပူးတွဲစစ်အခြေစိုက်စခန်းကို ရောက်ရှိလာခဲ့ပါတယ်။
Sept. 23, 2026 — Myanmar’s Information Team condemned an article by TIME correspondent Charlie Campbell as a breach of media ethics, saying the magazine had sought an interview with the president for a story on Myanmar’s future and peace efforts but published an article that departed from the subjects initially discussed.
According to the statement, TIME approached the Myanmar Embassy in Singapore to request an interview for a piece titled “the Future of Myanmar.” The proposed story would cover what the statement described as the state’s historic role in preserving the Union and national unity, its efforts to maintain stability, and the achievements of peace talks. The president agreed to meet Campbell and answered his questions, the statement said.
The team said TIME subsequently published an article online rather than presenting the interview in a question-and-answer format. It said the article did not accurately reflect the president’s responses and included interviews with other people, commentary and material outside the scope of the initial discussions.
The statement further said TIME had used language that could mislead international audiences about Myanmar and its government. It said the president’s full exchange with Campbell would be released separately.
Nay Pyi Taw, September 23
Myanmar has included Small Modular Reactor (SMR)-based nuclear power generation as an option under its diversified energy policy to meet growing electricity demand and ensure long-term energy security, President U Min Aung Hlaing said on September 23.
He made the remarks at the first meeting of the National-Level Steering Committee for the Implementation of Nuclear Energy, held at the Presidential Office in Nay Pyi Taw. He said Myanmar’s energy policy should be based on an energy mix comprising renewable energy, natural gas and other energy sources, while nuclear energy should also be studied as an option for providing a stable supply of electricity.
The President said nuclear technology could be applied not only to electricity generation but also in healthcare, agriculture, food safety, industry and research. Its implementation, he added, should give priority to international standards and the “3S” principles of Safety, Security and Safeguards.
Regarding international cooperation, he said Myanmar would work with the International Atomic Energy Agency (IAEA) on technical cooperation, expert exchanges and human resource development. He also said agreements had been reached with Russia’s state-owned ROSATOM on cooperation in nuclear technology, human resource development and electricity generation using SMR technology.
U Min Aung Hlaing also called for the formulation of a Roadmap and Action Plans for future implementation, stronger coordination among relevant ministries, and greater emphasis on human resource development.
He said Myanmar’s nuclear energy programme should be based on the national interest, adding that cooperation with international partners should be assessed against the country’s long-term energy requirements, economic conditions, technological and human resource capabilities, and security situation. He also called for designated projects to be implemented in a timely manner.
Nay Pyi Taw, September 16, 2026
The Government of the Republic of the Union of Myanmar deported U.S. citizen Adam Michael Castillo, holder of Passport No. 565448449, from Nay Pyi Taw International Airport on the evening of September 16, 2026.
According to the official statement, the action was taken in the context of Myanmar’s policy of maintaining diplomatic relations and friendly cooperation with countries around the world.
Mr. Castillo was found to have violated rules and restrictions stipulated in the organizational bylaws of The American Chamber of Commerce in Myanmar (AmCham Myanmar). As a result, legal proceedings were initiated against him on June 8, 2026, under Panbetan Myoma Police Station Case No. (Pa) 69/2026, pursuant to Section 409 of the Penal Code.
Following the legal proceedings, the authorities deported Mr. Castillo in accordance with established laws and procedures.
The statement added that the decision was carried out with consideration for the friendly bilateral relations between the Republic of the Union of Myanmar and the United States of America.
NAY Pyi TAw, Sept 16-
A U.S. delegation arrived in Naypyitaw on the evening of Sept. 15 and departed the Myanmar capital the following evening after a visit lasting about one day, according to information posted on a Facebook account under the name “Kyaw Min.”
The identities of the delegation members, the individuals or officials they met in Naypyitaw, and the subjects discussed during the visit could not be independently verified based on information currently available.
Flight records indicate that the delegation traveled aboard a United States Air Force (USAF) Beech C-12D Huron aircraft bearing registration number 83-0498. The aircraft operated under the flight callsign “SPAR14,” according to aviation tracking records.
On Sept. 16, the aircraft departed Naypyitaw International Airport (NYT) and flew to Don Mueang International Airport (DMK) in Bangkok, Thailand, flight-tracking data showed.
Details concerning the visit were also reported on the Facebook account “Kyaw Min.” However, no official statement or independently verifiable information regarding the composition of the U.S. delegation, the purpose of the visit, the officials or individuals involved in the meetings, or the substance of the discussions was available at the time of publication.
“SPAR” callsigns are associated with U.S. military flights and have been used for missions involving the transportation of senior officials and congressional delegations. However, the use of the “SPAR14” callsign alone does not establish the identities or positions of the passengers aboard the aircraft.
By K. C. Sharma
The international economic order is undergoing significant change. Competition over trade, finance, technology and energy is encouraging developing countries to reassess their external partnerships. Alongside established international institutions, groupings such as BRICS have become increasingly relevant to debates about multipolarity, development finance and the representation of emerging economies in global governance.
For Myanmar, these developments offer opportunities to broaden international cooperation. As the country advances its development priorities, improving access to investment, modernizing infrastructure and securing reliable energy supplies remain important objectives. Closer engagement with BRICS, potentially through partner-country status, could provide an additional avenue for cooperation in finance, technology and energy.
The case for such engagement rests on its potential to broaden Myanmar’s options. Its value would depend on the scope of participation available, the willingness of prospective partners to cooperate and Myanmar’s capacity to translate diplomatic engagement into viable projects. BRICS partnership should therefore be assessed as a possible component of a wider energy-security strategy.
Broadening Financial and Economic Partnerships
Myanmar’s energy priorities are closely linked to the availability of investment. Infrastructure modernization requires sustained financing, while existing sanctions and evolving domestic conditions can influence the pace and scope of engagement by international investors and financial institutions. Broadening financial partnerships could help support the country’s infrastructure and energy development objectives.
Closer cooperation with BRICS countries could help diversify Myanmar’s economic relationships. The development of additional trade, financing and logistics arrangements may reduce dependence on a narrow range of external channels and create opportunities for longer-term partnerships.
Iran’s participation in BRICS illustrates the interest that countries facing Western sanctions have shown in expanding their relationships within the grouping. However, its experience cannot be assumed to offer a directly transferable model for Myanmar. The benefits of engagement would depend on each country’s economic circumstances, institutional arrangements and relationships with other participants.
The New Development Bank (NDB) is relevant to this discussion because of its role in infrastructure and development financing. Myanmar could explore whether closer engagement with BRICS might support future cooperation involving the bank. Such possibilities should remain conditional: partner-country status should not be presented as an automatic entitlement to NDB financing.
Local-currency financing also deserves consideration. Where commercially feasible, it could help diversify settlement arrangements and reduce certain foreign-exchange exposures. Its effectiveness would depend on currency stability, liquidity and the preferences of lenders and suppliers.
Similarly, clearly defined project structures and appropriate dispute-resolution arrangements could improve investment confidence. These mechanisms would require careful design and implementation; they should not be assumed to eliminate political, financial or operational risks.
An Energy Transition Responsive to National Circumstances
A central feature of the BRICS energy approach described in its cooperation framework is the emphasis on transitions that reflect national circumstances and development priorities. For Myanmar, this principle has practical relevance. Energy policy must address immediate electricity shortages while supporting longer-term modernization and decarbonization.
Reliable power is essential to industrial activity, public services and household welfare. Transition policies therefore need to consider affordability, supply continuity and the capacity of the electricity system to accommodate new technologies.
Within this framework, conventional fuels, including coal and gas, may continue to play a role during a phased transition. Their continued use should be evaluated against supply reliability, economic viability, environmental performance and the availability of alternatives.
A gradual approach can give Myanmar time to strengthen its electricity network, develop cleaner generation and improve energy efficiency. However, sequencing should be accompanied by clear objectives so that measures adopted to address immediate shortages support the country’s longer-term development needs.
Closer engagement with BRICS could provide opportunities to exchange experience on these questions. The relevant policy contribution would be greater flexibility in designing an affordable and orderly transition, supported by practical cooperation.
Expanding Access to Energy Technologies
The grouping’s recognition of conventional energy needs exists alongside substantial capabilities in renewable energy and other technologies. Its energy cooperation roadmap identifies opportunities for joint research, investment and technology collaboration.
These capabilities are relevant to Myanmar’s infrastructure requirements. China has a strong position in solar manufacturing, batteries and related supply chains. Russia possesses advanced nuclear technologies, while Brazil has extensive experience in biofuels. Cooperation with these countries could broaden the range of technologies and equipment available for consideration.
Access, however, would depend on specific agreements, financing arrangements and project suitability. Myanmar would need to assess technologies according to their costs, infrastructure requirements, implementation timelines and domestic operating capacity.
For example, solar generation and storage could be considered within plans to improve electricity availability, while biofuel cooperation could be assessed against domestic resource conditions. Nuclear cooperation would require particularly careful evaluation of institutional capacity, financing and long-term operational responsibilities.
The strongest case for technology cooperation lies in matching external expertise to clearly identified national needs. Affordable equipment would be most valuable when accompanied by skills development, maintenance capacity and arrangements that support sustained operation.
Strengthening Supply-Chain Resilience
BRICS brings together major energy exporters and substantial energy-consuming economies. This combination creates a potentially useful setting for dialogue on supply security, investment and energy trade.
For Myanmar, closer relationships within this network could support efforts to diversify suppliers and strengthen access to essential energy resources. Such cooperation may be especially relevant when geopolitical tensions disrupt established supply routes, including those passing through the Strait of Hormuz.
Nevertheless, participation in a diplomatic grouping cannot by itself ensure uninterrupted deliveries or protection from international price volatility. Physical supply security depends on the availability of fuel, transport infrastructure, commercial contracts and the resilience of delivery arrangements.
The practical objective should therefore be to develop a broader and more dependable supply network. Cooperation with BRICS countries could contribute to that objective through commercially viable agreements and investment in supporting infrastructure.
Diversification would also require attention to concentration risks. Myanmar’s energy strategy should preserve sufficient flexibility to respond to changing market conditions and the circumstances of individual suppliers.
A Pragmatic Framework for Engagement
Pursuing BRICS partner-country status could be a reasonable step toward expanding Myanmar’s international cooperation. Its potential advantages include stronger energy relationships, wider access to technology and additional opportunities to explore development financing.
Realizing these benefits would require a focused agenda. Myanmar would need to identify priority projects, assess financing terms and establish credible arrangements for implementation. Domestic stability and the capacity to manage infrastructure investments would remain central to the success of external cooperation.
Engagement with BRICS could also form part of a broader approach that maintains constructive relationships with regional partners and other development institutions. A diversified diplomatic and economic strategy would give Myanmar greater room to pursue arrangements suited to its needs.
The strongest argument for BRICS partnership is its potential to expand practical choices at a time of significant energy and financial pressure. With realistic expectations, carefully selected projects and sustained implementation, closer engagement could contribute to a more resilient energy system and a transition consistent with Myanmar’s development circumstances.
In an increasingly multipolar world, Myanmar’s interests would be served by cooperation that delivers reliable electricity, affordable energy and durable infrastructure. BRICS partnership offers a possible avenue toward those goals, whose value should ultimately be measured by tangible benefits for the economy and the people it serves.
Source: www.orfonline.org- The Case fir BRICS Cooperation: Energy Security and a Managed Energy Transition
၁။ မြန်မာ–မလေးရှား နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး
၂။ မြန်မာနိုင်ငံ၏ အခြေအနေနှင့် အာဆီယံ၏ အခန်းကဏ္ဍ
၃။ ငလျင်အပြီး လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုနှင့် အကြမ်းဖက်မှုလျှော့ချရေး
၄။ စီးပွားရေး၊ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု
၅။ နှစ်နိုင်ငံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု
၆။ မလေးရှားရောက် မြန်မာနိုင်ငံသားများ နေရပ်ပြန်လည်ပို့ဆောင်ရေး
၇။ ခရီးစဉ်၏ အရေးပါမှုနှင့် အနာဂတ်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး
၁။ ခရီးစဉ်နှင့် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး
၂။ စီးပွားရေး၊ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု
၃။ လေကြောင်း၊ ခရီးသွားလုပ်ငန်းနှင့် ပြည်သူအချင်းချင်း ဆက်ဆံရေး
၄။ မြန်မာရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများ၏ အခွင့်အရေးနှင့် အကာအကွယ်
၅။ မလေးရှားထိန်းသိမ်းရေးစခန်းများရှိ မြန်မာနိုင်ငံသားများ နေရပ်ပြန်လည်ခေါ်ဆောင်ရေး
၆။ မူးယစ်ဆေးဝါး၊ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုနှင့် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်ရာဇဝတ်မှု တိုက်ဖျက်ရေး
၇။ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် နေရပ်ပြန်လည်ပို့ဆောင်ရေး
၈။ အခြားပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးကဏ္ဍများ
၉။ ခရီးစဉ်၏ ရလဒ်နှင့် အနာဂတ်ဆက်ဆံရေး
နေပြည်တော်၊ အောက်တိုဘာ ၅
အစိုးရတစ်ရပ်အနေဖြင့် နိုင်ငံ့စီးပွားရေး ပြန်လည်တိုးတက်လာအောင် ဆောင်ရွက်နိုင်မှသာ ပြည်သူ လူထု၏ ယုံကြည်အားကိုးမှုရရှိပြီး နိုင်ငံသည် အဘက်ဘက်မှ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမည်ဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က အောက်တိုဘာ ၅ ရက် မွန်းလွဲပိုင်း နေပြည်တော်ရှိ နိုင်ငံတော် သမ္မတရုံးတော်၌ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ၊ နေပြည်တော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌ၊ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ် ဝန်ကြီးချုပ်များအား နိုင်ငံ့စီးပွားဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်မှာကြားစဉ် ပြောကြားသည်။
အချက်အလက်များအရ နိုင်ငံ၏ ဂျီဒီပီ ၃ ရာခိုင်နှုန်းခန့် တိုးတက်လာသော်လည်း ဒေသတွင်းနိုင်ငံများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက တိုးတက်မှုနှုန်း နှေးကွေးနေဆဲဖြစ်ကြောင်း၊ ပြည်တွင်းတည်ငြိမ်အေးချမ်းမှုမရှိခြင်းကြောင့် ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးမှုအားနည်းကာ နိုင်ငံ့စီးပွားရေးတိုးတက်မှု နှေးကွေးနေရသကဲ့သို့ ကုန်ထုတ် လုပ်ငန်းများ စွမ်းအားပြည့် လုပ်ကိုင်ခြင်းမရှိမှုကလည်း စီးပွားရေးအားနည်းမှုကို ဖြစ်ပေါ်စေကြောင်း ၎င်းက ပြောကြားသည်။
အစိုးရတာဝန်ထမ်းဆောင်မှု မကြာမီ ခြောက်လပြည့်မြောက်တော့မည်ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံ့စီးပွားရေး ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်အောင် မလွဲမသွေဆောင်ရွက်နိုင်ရမည်ဖြစ်ကြောင်း သမ္မတက ဆိုသည်။ နိုင်ငံရေးမတည်ငြိမ်မှု၊ စီးပွားရေးပိတ်ဆို့မှု၊ ဘဏ္ဍာရေးအကူအညီနှင့် နိုင်ငံတကာဈေးကွက် အပြည့်အဝမရရှိမှု၊ ကုန်သွယ်မှု ကျဆင်းမှုတို့ကြောင့် ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများ စွမ်းအားပြည့်လည်ပတ်ရန် အခက်အခဲရှိနေကြောင်း၊ ပျက်စီးသွားသည့် လမ်း၊ တံတားနှင့် အခြေခံအဆောက်အအုံများကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ရာတွင် ဘဏ္ဍာငွေ၊ လူ့စွမ်းအားနှင့် အချိန်များ ထပ်မံအသုံးပြုနေရသဖြင့် မူလရည်မှန်းထားသည့် ဖွံ့ဖြိုးရေး လုပ်ငန်းများ နှောင့်နှေးနေရကြောင်း ပြောကြားသည်။
ယင်းအခြေအနေတွင် စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးအခြေခံ ကုန်ထုတ်လုပ်မှုများ တိုးမြှင့်ရန်နှင့် ပြည်တွင်း လုပ်ငန်းရှင်များ ဝင်ရောက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် တိုက်တွန်းသည်။ ပြည်တွင်းစားသုံးဆီဖူလုံရေးအတွက် ဆီထွက်သီးနှံများ ပန်းတိုင်အထွက်နှုန်းပြည့်မီအောင် ဆောင်ရွက်ရန်၊ မျိုးကောင်းမျိုးသန့်၊ မြေဩဇာ၊ ပိုးသတ်ဆေးနှင့် စက်မောင်းဆီအပါအဝင် လိုအပ်သည့် သွင်းအားစုများကို သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနနှင့် ဒေသအစိုးရအဖွဲ့များက ဖြည့်ဆည်းပေးရန် မှာကြားသည်။ ကြက်သွန်၊ အာလူး၊ ငရုတ်စသည့် အခြေခံစားကုန်သီးနှံများနှင့် အသား၊ ငါး၊ ရေထွက်ကုန်များကိုလည်း ဈေးကွက်လိုအပ်ချက်နှင့်အညီ တိုးမြှင့်ထုတ်လုပ်ရန် ပြောကြားသည်။
ပြည်တွင်းကုန်ကြမ်းအခြေခံ စက်မှုလုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးရေးအတွက် ရာဘာမှ မော်တော်ဆိုင်ကယ်နှင့် စက်ဘီးတာယာ၊ ကျွတ်နှင့် အခြားလူသုံးကုန်များ ထုတ်လုပ်ရန်၊ ဝါမှ ချည်မျှင်နှင့် အထည်အလိပ်အထိ ဆက်စပ်ကုန်ထုတ်လုပ်မှုများ တိုးတက်စေရန် မှာကြားသည်။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွင် ပြည်တွင်းလုပ်ငန်းရှင် များကို ဦးစားပေးသကဲ့သို့ ပြည်ပရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများကိုလည်း ဖိတ်ခေါ်ရန်နှင့် ကုန်ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်မှုကို ဖြေရှင်းနိုင်ရေးအတွက် ကုန်ထုတ်လုပ်မှုတိုးမြှင့်ကာ စားသုံးမှုဖူလုံအောင် ဆောင်ရွက်ရန် ပြောကြား သည်။
ပို့ကုန်တိုးမြှင့်ရေးနှင့်ပတ်သက်၍ အရည်အသွေးကောင်း စပါးမျိုးများစိုက်ပျိုးခြင်း၊ ဆန်စက်များ အဆင့်မြှင့်ခြင်းနှင့် ဈေးကွက်ရှာဖွေခြင်းတို့ ဆောင်ရွက်ရန်၊ ဆန်ကွဲကို တိုက်ရိုက်တင်ပို့မည့်အစား တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်အဖြစ် ထုတ်လုပ်ရန်နှင့် စီးပွားရေးသံမှူးများက ပြည်ပဈေးကွက်များ ရှာဖွေပေးရန် မှာကြားသည်။ ကုန်ထုတ်လုပ်မှုတိုးမြှင့်နိုင်ရေးအတွက် လုပ်သားအရင်းအမြစ် လိုအပ်နေပြီး ပြည်ပသို့ အလုပ်သွားရောက်လုပ်ကိုင်မှုကြောင့် ပြည်တွင်းလုပ်သားအင်အား ဆုံးရှုံးမှုများရှိကြောင်းနှင့် ပညာတတ် လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ် အားနည်းနေကြောင်းလည်း ထည့်သွင်းပြောကြားသည်။
အယ်လ်နီညိုကြောင့် အပူလွန်ကဲခြင်း၊ ပူပြင်းခြောက်သွေ့ခြင်းနှင့် မြေအောက်ရေခမ်းခြောက်ခြင်းတို့ ကြုံတွေ့နိုင်ကြောင်း သုံးသပ်မှုများရှိသဖြင့် လာမည့် ၂၀၂၇ ခုနှစ် မိုးရာသီမတိုင်မီအထိ ကြိုတင် ပြင်ဆင်ထားရန် သမ္မတက မှာကြားသည်။ သောက်သုံးရေနှင့် စိုက်ပျိုးရေကို ထိန်းသိမ်းသုံးစွဲခြင်း၊ ဆည်နှင့် တာတမံများ၌ ရေသိုလှောင်ခြင်း၊ ရေအလေအလွင့်မရှိစေရန် ကြပ်မတ်ခြင်း၊ အပူရှောင်စခန်း များ ဖွင့်လှစ်ခြင်းနှင့် ကြာရှည်အထားခံ စားနပ်ရိက္ခာများ စုဆောင်းခြင်းတို့ ဆောင်ရွက်ရန်၊ မိုးနှောင်း ရာသီသီးနှံများ ရည်မှန်းချက်ပြည့်မီအောင် စိုက်ပျိုးပြီး မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများ စဉ်ဆက်မပြတ် လည် ပတ်နိုင်ရန် စီမံထားရန် ပြောကြားသည်။
ပြည်ထောင်စုနှင့် ဒေသအဆင့် တာဝန်ရှိသူများအနေဖြင့် မိမိတို့၏ အသိပညာ၊ အတွေ့အကြုံများနှင့် ဒေသအလိုက် အားသာချက်များကို အသုံးချကာ ရည်မှန်းချက်များချမှတ်၍ နိုင်ငံ့စီးပွားရေးနှင့် ပြည်သူ တို့၏ လူမှုစီးပွားဘဝ တိုးတက်ရေးကို အကောင်အထည်ဖော်ရန်လည်း တိုက်တွန်းခဲ့သည်။
ရန်ကုန်၊ စက်တင်ဘာ ၂၈။ ကပ္ပလီပင်လယ်ပြင်မြောက်ပိုင်းနှင့် မုတ္တမကွေ့အနီးတွင် ဖြစ်ပေါ်နေသည့် လေဖိအားနည်းရပ်ဝန်းသည် ယနေ့ မွန်းလွဲပိုင်းတွင် မုန်တိုင်းငယ်အဖြစ် အားကောင်းလာပြီး မြန်မာနိုင်ငံကို ဖြတ်ကျော်နိုင်သဖြင့် အနီရောင်အဆင့် သတ်မှတ်ထားကြောင်း မြန်မာစံတော်ချိန် ၁ နာရီတွင် ထုတ်ပြန်သည့် မုန်တိုင်းငယ်သတိပေးချက် အမှတ်စဉ် (၀၁/၂၀၂၆) တွင် ဖော်ပြထားသည်။
မွန်းလွဲ ၁၂ နာရီခွဲ တိုင်းထွာချက်အရ မုန်တိုင်းငယ်၏ ဗဟိုချက်သည် မော်လမြိုင်မြို့၏ တောင်ဘက် ရေမိုင် ၅၀ ခန့်အကွာ ပင်လယ်ပြင်တွင် ရှိပြီး အမြင့်ဆုံးလေတိုက်နှုန်းမှာ တစ်နာရီလျှင် ၃၅ မိုင်ခန့် ဖြစ်သည်။ မုန်တိုင်းငယ်သည် မြောက်–အနောက်မြောက်ဘက်သို့ ရွေ့လျားကာ နောက် ၁၂ နာရီအတွင်း အားကောင်းသောမုန်တိုင်းငယ် အဖြစ်သို့ ရောက်ရှိပြီး ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး သုံးခွမြို့နှင့် မွန်ပြည်နယ် ကျိုက်ထိုမြို့ကြားမှ ဖြတ်ကျော်နိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းထားသည်။ ထို့နောက် ရန်ကုန်၊ ပဲခူးနှင့် မကွေးတိုင်းဒေသကြီးတို့ကို ဆက်လက်ဖြတ်ကျော်နိုင်သည်။
မုန်တိုင်းငယ်၏အရှိန်ကြောင့် ယနေ့မွန်းလွဲမှ စက်တင်ဘာ ၃၀ ရက်အတွင်း နေပြည်တော်၊ ရန်ကုန်၊ မန္တလေး၊ ပဲခူး၊ မကွေး၊ ဧရာဝတီနှင့် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီးများ၊ ကယား၊ ကရင်၊ မွန်၊ ရခိုင်ပြည်နယ်များနှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တောင်ပိုင်းတို့တွင် မိုးထစ်ချုန်းရွာပြီး ဒေသအလိုက် သို့မဟုတ် နေရာကွက်၍ မိုးကြီးနိုင်သည်။
မြစ်ဝကျွန်းပေါ်၊ မုတ္တမကွေ့နှင့် မွန်–တနင်္သာရီကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်တွင် မိုးသက်လေပြင်းကျစဉ် လေတိုက်နှုန်း တစ်နာရီလျှင် ၃၅ မိုင်မှ ၄၀ မိုင်အထိ၊ လှိုင်းအမြင့် ၁၀ ပေမှ ၁၂ ပေအထိ ရှိနိုင်သည်။ ရခိုင်ကမ်းရိုးတန်းတွင် လေတိုက်နှုန်း တစ်နာရီလျှင် ၂၅ မိုင်မှ ၃၀ မိုင်အထိနှင့် လှိုင်းအမြင့် ၈ ပေမှ ၁၀ ပေအထိ ရှိနိုင်ကြောင်း သတိပေးထားသည်။
မိုးသည်းထန်ခြင်းနှင့် လေပြင်းတိုက်ခတ်ခြင်းတို့ကြောင့် ရုတ်တရက်ရေကြီးခြင်း၊ ရေလျှံခြင်းနှင့် မြေပြိုခြင်းများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သဖြင့် ကမ်းရိုးတန်းနှင့် မြစ်ဝကျွန်းပေါ်ဒေသနေပြည်သူများ၊ ပြည်တွင်းလေကြောင်းပျံသန်းရေးလုပ်ငန်းများ၊ ငါးဖမ်းရေယာဉ်များနှင့် သင်္ဘောများ ကြိုတင်သတိပြုကြရန် ထုတ်ပြန်ချက်တွင် နှိုးဆော်ထားသည်။
ရင်းမြစ် — ၂၀၂၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၈ ရက်၊ မြန်မာစံတော်ချိန် ၁၃:၀၀ နာရီ ထုတ်ပြန်သည့် မုန်တိုင်းငယ်သတိပေးချက် အမှတ်စဉ် (၀၁/၂၀၂၆)။
နေပြည်တော်၊ စက်တင်ဘာ ၂၃
ဒေသအလိုက် လုံခြုံရေးနှင့် တရားမဝင်ကုန်စည်စီးဆင်းမှု တိုက်ဖျက်ရေးအတွက် ဖွင့်လှစ်ထားသည့် စစ်ဆေးရေးဂိတ်များ၌ လုံခြုံရေးကိုအကြောင်းပြ၍ ပေးအပ်ထားသော အခွင့်အာဏာကို မလျော်ကန် စွာအသုံးချမှုများရှိနေပြီး ယင်းကြောင့် တရားမဝင်ကုန်စည်စီးဆင်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်ကာ ပြည်သူ များ ကုန်ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်မှုဒဏ် ခံစားနေရသဖြင့် အဆိုပါကိစ္စများကို ထိရောက်စွာ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းပြီး ဥပဒေချိုးဖောက်မှုများအား ဥပဒေနှင့်အညီ အရေးယူရန် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က စက်တင်ဘာ ၂၃ ရက်တွင် မှာကြားခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော်သမ္မတသည် နေပြည်တော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌနှင့် တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်များအား နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးတော် အစည်းအဝေးခန်းမ၌ တွေ့ဆုံစဉ် ယင်းသို့ ပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး တွေ့ဆုံပွဲသို့ ဒုတိယသမ္မတ ဦးညိုစော၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများနှင့် တာဝန်ရှိသူများ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။
လတ်တလော ပြည်သူများ ရင်ဆိုင်နေရသည့် ကုန်ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်မှုကို ဒေသအလိုက် တာဝန်ရှိသူများက လက်တွေ့ကျကျ ဖြေရှင်းရန်နှင့် ဒေသတွင်း စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံရေးအတွက် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများကို လိုအပ်ချက်အပေါ်မူတည်၍ စနစ်တကျ တိုးချဲ့ဆောင်ရွက်ရန်လည်း ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောကြားခဲ့သည်။ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးအတွက် ခွင့်ပြုထားသည့် မြေများကို ရည်ရွယ်ချက်နှင့်မညီဘဲ အခြားနည်းလမ်းဖြင့် အသုံးပြုနေမှုများကိုလည်း ဥပဒေ၊ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများနှင့်အညီ ကြပ်မတ်ရန် မှာကြားခဲ့သည်။
ပြည်တွင်းစားသုံးဆီဖူလုံရေးအတွက် နှမ်း၊ နေကြာ၊ မြေပဲ၊ ပဲပုတ်နှင့် ဆီအုန်းအပါအဝင် ဆီထွက် သီးနှံများကို ပန်းတိုင်အထွက်နှုန်းရရှိအောင် စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ရန်နှင့် ယင်းသို့ ဆောင်ရွက်နိုင်ပါက ပြည်ပမှ စားသုံးဆီနှစ်စဉ်တင်သွင်းနေရမှုကို လျှော့ချနိုင်မည်ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။ တနင်္သာရီ တိုင်းဒေသကြီး၌ ဆီအုန်းစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှု တိုးမြှင့်နိုင်ပါက တနင်္သာရီ၊ မွန်နှင့် ကရင်ဒေသတို့၏ စားသုံးဆီလိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းရာတွင် အထောက်အကူဖြစ်စေနိုင်ကြောင်းလည်း ဆိုသည်။
စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍတွင် တစ်ဧကအထွက်နှုန်း မြင့်မားရေးအတွက် “မျိုး၊ မြေ၊ ရေ၊ နည်း” အချက်လေးရပ်ကို စနစ်တကျ ဆောင်ရွက်ရန်၊ တောင်သူတစ်ဦးချင်း၏ အကျိုးစီးပွားကို ဖော်ဆောင်နိုင်ရေး စုပေါင်းသမဝါယမစနစ်ဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများ အကောင်အထည်ဖော်ရန်နှင့် လိုအပ်သည့် စိုက်ပျိုးရေးချေးငွေများ ဖြည့်ဆည်းပေးရန် ပြောကြားခဲ့သည်။ သီးထပ်စွမ်းအား တိုးမြှင့်ရာတွင်လည်း အခြေခံကိန်းဂဏန်းများ မှန်ကန်ရန်နှင့် ရာသီဥတု၊ မြေအနေအထားနှင့် ကိုက်ညီ သည့်သီးနှံများကို အချိန်မီစိုက်ပျိုးရန် လိုအပ်ကြောင်းလည်း နိုင်ငံတော်သမ္မတက မှာကြားသည်။
ပညာရေးကဏ္ဍနှင့်ပတ်သက်၍ တစ်မျိုးသားလုံး ပညာရည်မြင့်မားရေးကို ဦးစားပေးပြီး KG+9 အထိ မသင်မနေရပညာရေးစနစ်ကို ဆက်လက်အကောင်အထည်ဖော်ရန်၊ ကျောင်းနေအရွယ်ကလေးအားလုံး ကျောင်းတက်နိုင်ရေးနှင့် တန်းစဉ်ကူးပြောင်းမှု မြင့်မားလာရေး ဆောင်ရွက်ရန် ဦးမင်းအောင်လှိုင်က မှာကြားခဲ့သည်။ အခြေခံပညာကျောင်းများတွင် ဆရာ၊ ဆရာမလိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းရန်၊ ပညာရေးဒီဂရီကောလိပ်များမှ သင်တန်းဆင်းများကို စနစ်တကျ နေရာချထားရန်နှင့် စာကြည့်တိုက်များအတွက် သုတ၊ ရသ စာအုပ်စာစောင်များ ဖြည့်ဆည်းပေးရန်လည်း ပြောကြားခဲ့သည်။
နယ်စပ်ဒေသနှင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ပူတာအိုဒေသ၌ ဒေသနှင့် ကိုက်ညီသည့် ဒီဂရီကောလိပ်တစ်ခု ဖွင့်လှစ်ရန်နှင့် ဥပဒေ၊ စီးပွားရေးဘာသာရပ်များအပါအဝင် သင့်လျော်သည့် ဘာသာရပ်များဖြင့် သင်ကြားနိုင်ရေး သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနက ဆက်လက် ဆောင်ရွက်ရန်လည်း မှာကြားခဲ့သည်။
ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုနှင့် အယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ်ကြောင့် အပူချိန်လွန်ကဲမှု၊ မြေအောက်ရေလျော့နည်းမှုနှင့် ရေအရင်းအမြစ်ရှားပါးမှုများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သဖြင့် သောက်သုံးရေနှင့် စိုက်ပျိုးရေများ ကြိုတင် စုဆောင်းထားရန်၊ ရေကို အကျိုးရှိစွာအသုံးပြုရေး အသိပညာပေးရန်နှင့် လိုအပ်ပါက မြစ်ချောင်းများ၌ မြေအောက်တမံများပြုလုပ်ကာ မြေအောက်ရေထိန်းသိမ်းရေး ဆောင်ရွက်ရန်လည်း ပြောကြားခဲ့သည်။ မလိုအပ်ဘဲ သစ်ခုတ်ခြင်းများ တားမြစ်ရန်နှင့် သစ်ပင်စိုက်ပျိုးမှု တိုးမြှင့်ရန်လည်း တိုက်တွန်းခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ဒေသအလိုက် ခေတ်စနစ်နှင့် လျော်ညီသည့် ဥပဒေများ ပြင်ဆင်ရေးဆွဲရေး၊ ဆင်းရဲမွဲတေမှု လျှော့ချရေးနှင့် ပြည်သူများ အလုပ်အကိုင်ရရှိရေး၊ အခွန်ရသင့်ရထိုက်မှု မှန်ကန်စွာရရှိရေးနှင့် အခွန်ရှောင်မှု တားဆီးရေးတို့ကို အလေးထားဆောင်ရွက်ရန် မှာကြားခဲ့သည်။ နိုင်ငံသားစိစစ်ရေးကတ် ထုတ်ပေးရာတွင်လည်း မသမာသည့်နည်းလမ်းဖြင့် နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်ရယူမှုနှင့် နိုင်ငံသားအယောင်ဆောင် မှုများကို စိစစ်ဖော်ထုတ်၍ သက်ဆိုင်ရာဥပဒေနှင့်အညီ အရေးယူရန် ပြောကြားခဲ့သည်။
အစည်းအဝေးတွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ၊ နေပြည်တော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌနှင့် တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်များက ဒေသအလိုက် ကုန်ဈေးနှုန်းကျဆင်းရေးနှင့် စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံရေး၊ ဆီထွက်သီးနှံစိုက်ပျိုးရေး၊ ပညာရေး၊ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် MSME လုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးရေး၊ ရေရှားပါးမှုအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ရေး၊ ယာယီနေရပ်စွန့်ခွာသူများ ပြန်လည်အခြေချနေထိုင်နိုင်ရေးနှင့် ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်နေမှုတို့ကို ရှင်းလင်းတင်ပြခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
၁၄ ဧပြီ၊၂၀၂၆
စပါးကြီးမြွေတွေဟာ သမင်လို အကောင်ကြီးမျိုးကို တစ်ထိုင်တည်း မျိုချပြီးရင် လနဲ့ချီပြီး ဘာမှထပ်မစားဘဲ နေနိုင်ကြတဲ့ ထူးခြားတဲ့ အလေ့အထရှိပါတယ်။ အခုအခါမှာတော့ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက မြွေတွေရဲ့ ဒီလိုထူးခြားတဲ့ ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်မှာ အဓိကကျတဲ့ မော်လီကျူးတစ်ခုကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး၊ ဒါဟာ အဝလွန်သူတွေအတွက် ဆေးဝါးအသစ်တွေ ထုတ်လုပ်ရာမှာ လမ်းစတစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
မြွေတွေ အစာစားပြီးချိန်မှာ သူတို့ရဲ့ သွေးထဲမှာ အဆပေါင်း ၁၀၀၀ လောက်အထိ မြင့်တက်လာတတ်တဲ့ pTOS လို့ခေါ်တဲ့ မော်လီကျူးတစ်ခုကို အဝလွန်နေတဲ့ ကြွက်တွေကို စမ်းသပ်တိုက်ကြည့်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအခါ ကြွက်တွေဟာ အစားအသောက်ကို သိပ်မစားတော့ဘဲ ကိုယ်အလေးချိန် အမြန်ကျသွားတာကို အံ့ဩဖွယ် တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။ ဒီမော်လီကျူးဟာ Wegovy လို နာမည်ကြီး ဝိတ်ကျဆေးတွေနဲ့ ဆင်တူတဲ့ အာနိသင်မျိုး ပေးစွမ်းနိုင်တာကို တွေ့ရပါတယ်။
လက်ရှိသုံးနေတဲ့ Wegovy လို ဆေးတွေက အစာအိမ်ထဲကနေ အစာဆင်းတာကို နှေးစေပြီး အချိန်ကြာကြာ ဗိုက်ပြည့်နေသလို ခံစားရစေပေမယ့် ပျို့အန်တာ၊ ဝမ်းချုပ်တာနဲ့ ဗိုက်အောင့်တာမျိုးတွေ ဖြစ်စေတတ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အခုတွေ့ရှိတဲ့ pTOS မော်လီကျူးကတော့ အဲဒီလို ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးတွေ မရှိဘဲ၊ အစားစားချင်စိတ်ကို ထိန်းချုပ်ပေးတဲ့ ဦးနှောက်ရဲ့ အစိတ်အပိုင်း (Hypothalamus) ကို တိုက်ရိုက် သွားရောက်သက်ရောက်စေတာ ဖြစ်ပါတယ်။
"ကျွန်တော်တို့က မြွေတွေမှ မဟုတ်တာ" လို့ တွေးစရာရှိပေမယ့်၊ ဒီမော်လီကျူးက လူတွေရဲ့ ဆီးထဲမှာလည်း နည်းနည်းပါးပါး ပါဝင်နေတတ်တဲ့ သဘာဝဓာတ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ လူ့ခန္ဓာကိုယ်မှာလည်း သဘာဝအတိုင်း ရှိနေပြီးသားဖြစ်တဲ့အတွက် အနာဂတ်မှာ ဆေးအဖြစ်ထုတ်လုပ်တဲ့အခါ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးနည်းပြီး ပိုမိုဘေးကင်းလုံခြုံမှု ရှိနိုင်တယ်လို့ ပညာရှင်တွေက မျှော်လင့်နေကြပါတယ်။
ဒီရှာဖွေတွေ့ရှိမှုကို လူတွေမှာ လက်တွေ့ဆေးအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်ဖို့အတွက်တော့ ထပ်ပြီး သုတေသနတွေ အများကြီး လုပ်ဖို့ လိုအပ်ပါသေးတယ်။ ဒါပေမဲ့ သဘာဝတရားကြီးထဲမှာ ဒီလို အလွန်အမင်း ထူးခြားတဲ့ အစွမ်းသတ္တိတွေရှိတဲ့ တိရစ္ဆာန်တွေဆီကနေ လူသားတွေ ကျန်းမာရေးအတွက် အကျိုးရှိမယ့်အရာတွေ အများကြီး သင်ယူနိုင်တယ်ဆိုတာကို ဒီလေ့လာမှုက သက်သေပြလိုက်တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ Source: The Guardian
၁၄ ဧပြီ၊၂၀၂၆
လူအတော်များများက ကျန်းမာရေးအတွက် နေ့စဉ် အားဆေး (Multivitamins) တွေ သောက်လေ့ရှိကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တချို့သော ရောဂါကုသတဲ့ ဆေးဝါးတွေနဲ့ အားဆေးတွေကို တွဲသောက်လိုက်တဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်က ဆေးစုပ်ယူမှုကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ဗီတာမင်နဲ့ သတ္တုဓာတ်တွေက ဆေးဝါးတွေနဲ့ လမ်းကြောင်းတူတူ ဖြတ်သန်းရတာမို့ ဆေးအာနိသင်ကို ပြောင်းလဲသွားစေနိုင်လို့ သတိထားဖို့ လိုပါတယ်။
လည်ပင်းကျိတ် (သိုင်းရွိုက်) ဆေးတွေနဲ့ အရိုးပွရောဂါဆေးတွေဟာ အားဆေးတွေနဲ့ သိပ်မတည့်ပါဘူး။ အားဆေးထဲမှာပါတဲ့ ကယ်လ်ဆီယမ်နဲ့ သံဓာတ်တွေက အဲဒီဆေးတွေရဲ့ အာနိသင်ကို လျော့ကျစေပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီဆေးတွေကို မနက် အစာမစားခင် ဗိုက်ဟာနေချိန်မှာ အရင်သောက်တာ အကောင်းဆုံးဖြစ်ပြီး၊ အားဆေးသောက်မယ်ဆိုရင် ဆေးသောက်ပြီး အနည်းဆုံး ၂ နာရီကနေ ၄ နာရီလောက် ခြားပြီးမှ သောက်သင့်ပါတယ်။
ပဋိဇီဝဆေး (ပိုးသတ်ဆေး) တွေ သောက်တဲ့အခါမှာလည်း အားဆေးနဲ့ အနည်းဆုံး ၂ နာရီလောက် ခြားသောက်ရပါမယ်။ မဟုတ်ရင် အားဆေးထဲက သတ္တုဓာတ်တွေနဲ့ ပေါင်းသွားပြီး ပိုးသတ်ဆေးက အပြည့်အဝ အာနိသင် မပြနိုင်တော့ပါဘူး။ သွေးကျဲဆေး (Warfarin) သောက်နေတဲ့သူတွေဆိုရင်လည်း အားဆေးထဲမှာပါတတ်တဲ့ ဗီတာမင် ကေ (Vitamin K) ကြောင့် သွေးခဲတာကို ကာကွယ်ပေးတဲ့ ဆေးအာနိသင်ကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဗီတာမင် ကေ ပါတဲ့ အားဆေးတွေကို ကိုယ့်သဘောနဲ့ကိုယ် ရပ်လိုက်၊ သောက်လိုက် မလုပ်ဘဲ ဆရာဝန်နဲ့ သေချာတိုင်ပင်ပြီးမှ သောက်သင့်ပါတယ်။
ဆီးသွားစေတဲ့ဆေး (Diuretics) နဲ့ အစာအိမ်ဆေးတွေ သောက်နေရင်လည်း သတိထားရပါမယ်။ သွေးတိုးကျဖို့ပေးတဲ့ ဆီးဆေးတွေက ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ဓာတ်ဆားတွေကို အပြောင်းအလဲဖြစ်စေလို့ အားဆေးတွေနဲ့ တွဲသောက်ရင် ကယ်လ်ဆီယမ်ဓာတ်တွေ အရမ်းများသွားတာမျိုး ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ နောက်ပြီး အစာအိမ်လေနာဆေး (PPIs) တွေက အစာအိမ်အက်ဆစ်ကို လျှော့ချပေးတာမို့ အားဆေးထဲက ဗီတာမင် B12 နဲ့ သံဓာတ်တွေကို ခန္ဓာကိုယ်က ကောင်းကောင်း စုပ်ယူဖို့ ခက်ခဲသွားစေပါတယ်။
အချုပ်ပြောရရင်တော့ ပညာရှင်တွေက အားဆေးဆိုတာ လိုအပ်တဲ့ အာဟာရကို ဖြည့်တင်းပေးဖို့ပဲဖြစ်ပြီး အစားအစာအစစ်တွေနေရာမှာ အစားထိုးဖို့ မဟုတ်ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ အကောင်းဆုံးကတော့ အသီးအနှံ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်စတဲ့ သဘာဝအစားအစာတွေကိုပဲ မျှတအောင် စားသုံးပေးဖို့ပါ။ တကယ်လို့ သင်က ပုံမှန်သောက်နေရတဲ့ ဆေးတွေရှိတယ်ဆိုရင်တော့ အားဆေးတွေ မသောက်ခင် ဆရာဝန် သို့မဟုတ် ဆေးဝါးကျွမ်းကျင်ပညာရှင်နဲ့ အရင်ဆုံး တိုင်ပင်ဆွေးနွေးတာ အလုံခြုံဆုံးပါပဲ။
-အယ်ဒီတာတစ်ဦး
အိန္ဒိယနိုင်ငံအခြေအနေ
လက်ရှိတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ် (West Bengal) ၌ နီပါဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်မှု အသစ်တစ်ခု ဖြစ်ပွားနေတယ်လို့ သတင်းများအရသိရပါတယ်။
နောက်ဆုံးအခြေအနေအဖြစ် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့အထိ စာရင်းများအရ ကောလ်ကတ္တား (Kolkata) မြို့အနီးရှိ ပုဂ္ဂလိကဆေးရုံတစ်ခုတွင် အတည်ပြုလူနာ ၅ ဦး တွေ့ရှိ ထားပါတယ်။
ထိုသူတို့အနက် အများစုမှာ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများဖြစ်တဲ့ သူနာပြုများနှင့် ဆရာဝန်များ ဖြစ်ကြပြီး ကနဦးလူနာကို ပြုစုကုသရာမှတစ်ဆင့် ကူးစက်ခံရခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
လက်ရှိတွင် လူပေါင်း ၁၀၀ နီးပါးကို သီးသန့်ခွဲခြား (Quarantine) ထားပြီး စောင့်ကြည့် စစ်ဆေးနေ တယ်လို့သိရပါတယ်။ယခုဖြစ်စဉ်သည် အနောက်ဘင်္ဂလားတွင် ၁၉ နှစ်အတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံအခြေအနေ
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် နီပါဗိုင်းရပ်စ်သည် နှစ်စဉ်ကူးစက်လေ့ရှိသော်လည်း ၂၀၂၅ နှင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း ကူးစက်မှုပုံစံ ပြောင်းလဲလာကြောင်း သတိပေးချက်များ ထွက်ပေါ်နေပါတယ်။
ယခင်က ဒီဇင်ဘာမှ ဧပြီလအတွင်းသာ ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသော်လည်း ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ သြဂုတ်လတွင် ရာသီပြင်ပ ကူးစက်မှုများ တွေ့ရှိခဲ့ရတာဖြစ်ပါတယ်။
ဗိုင်းရပ်စ်သည် ယခင်က မတွေ့ရှိဖူးသည့် ဘိုလာ (Bhola) ကဲ့သို့သော ဒေသအသစ်များသို့ ပြန့်နှံ့လာပြီး နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ ခရိုင်ပေါင်း ၃၅ ခုတွင် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကို တွေ့ရှိထားပါသည်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင် ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း တွေ့ရှိခဲ့သည့် အတည်ပြုလူနာအားလုံး သေဆုံးခဲ့သဖြင့် သေဆုံးမှုနှုန်း အလွန်မြင့်မားတယ်လို့ဆိုနိုင်ပါတယ်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင် ယခုနှစ်အတွက် လူနာသစ် မတွေ့သေးသော်လည်း အိမ်နီးချင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ် (West Bengal) တွင်အတည်ပြုလူနားများတွေ့ရှိထားတဲ့အတွက် အခြေအနေမှာ စိုးရိမ်ရဆဲဖြစ်နေပါတယ်။
ကူးစက်မှု အများစုသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နယ်စပ်နှင့် နီးစပ်သော ဒေသများတွင် ဖြစ်ပွားနေခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ထို့အပြင် ယခုအချိန်သည် နီပါဗိုင်းရပ်စ် အများဆုံး ကူးစက်လေ့ရှိသည့် ရာသီ (ဒီဇင်ဘာမှ မေလအတွင်း) ဖြစ်သဖြင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အာဏာပိုင်များက တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ခရိုင်ပေါင်း ၃၅ ခုတွင် အထူးသတိပေးချက်များ ထုတ်ပြန်ထားဆဲဖြစ်တယ်လို့သိရပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံ အခြေအနေ
မြန်မာနိုင်ငံသည် နီပါဗိုင်းရပ်စ် သယ်ဆောင်နိုင်သည့် လင်းနို့ (Fruit Bats) များ ကျက်စားရာဇုန်တွင် ရှိနေပြီး အိမ်နီးချင်း အိန္ဒိယနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တို့တွင် ကူးစက်မှုများ ရှိနေခြင်း ရှိခဲ့ခြင်းတို့ကြောင့် ် "အန္တရာယ်ရှိ နိုင်ခြေရှိသော နိုင်ငံ" (High-risk area) အဖြစ် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့နှင့် ပညာ ရှင်များက သတ်မှတ်ထားပါတယ်။
အထူးသဖြင့် နယ်စပ်ဒေသများတွင် စောင့်ကြည့်မှုများ အားကောင်းရန် လိုအပ်သည့် အခြေအနေဖြစ်ပါ တယ်။
နီပါဗိုင်းရပ်စ် ကာကွယ်ရန် နည်းလမ်းများ
ဗိုင်းရပ်စ်သည် လင်းနို့၏ တံတွေး၊ ဆီး သို့မဟုတ် ဝက်များမှတစ်ဆင့် လူထံသို့ ကူးစက်နိုင်သဖြင့် အောက်ပါတို့ကို ဆင်ခြင်ရန် လိုအပ်ပါတယ်။
◾️သစ်သီးဝလံများလင်းနို့ကိုက်ထားသော အမှတ်အသားပါသည့် အသီးများကို လုံးဝမစားပါနှင့်။ ◾️အသီးများကို သေချာစွာဆေးကြောပြီး အခွံခွာစားပါ။
◾️ထန်းရည်/ဓနိရည်- လတ်ဆတ်သော ထန်းရည်၊ ဓနိရည်များကို အစိမ်းလိုက် သောက်သုံးခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။ (ချက်ပြုတ်အပူပေးပြီးမှ သောက်ပါ)
◾️တစ်ကိုယ်ရေသန့်ရှင်းရေး-လက်ကို ဆပ်ပြာနှင့် မကြာခဏ ဆေးကြောပါ။
◾️တိရစ္ဆာန်များနှင့် ထိတွေ့မှု-နေမကောင်းသော ဝက်များ သို့မဟုတ် လင်းနို့များနှင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
Source: Wire News
၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆-
မန်ချက်စတာယူနိုက်တက်အသင်းရဲ့ အဓိကရှယ်ယာရှင်နှင့်ပိုင်ရှင် ဂျင်မ် ရက်ကလစ်ဖ်ဟာ ဗြိတိန်နိုင်ငံကို ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူတွေက "နယ်ချဲ့ကျူးကျော်နေပြီ" လို့ ပြောကြားခဲ့တဲ့အတွက် ဝေဖန်မှုတွေ ထွက် ပေါ်ခဲ့ပေမဲ့၊ အင်္ဂလန်ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် (FA) ကတော့ သူ့ကို အရေးယူမှာမဟုတ်ဘူးလို့ စနေနေ့မှာ အတည်ပြုလိုက်ပါတယ်။
ဒီကိစ္စနဲ့ပတ်သက်ပြီး ရက်ကလစ်ဖ်က သူသုံးနှုန်းခဲ့တဲ့ အသုံးအနှုန်းအတွက် ပြီးခဲ့တဲ့အပတ်က တောင်းပန်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ နိုင်ငံရဲ့စီးပွားရေးမှာ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးပြဿနာက ဆွေးနွေးဖို့ အရေးကြီးတဲ့အချက်ဖြစ်တယ်လို့လည်း သူက ဆိုပါတယ်။ သူရဲ့ ကနဦးပြောကြားချက်တွေကြောင့် ဝန်ကြီးချုပ် ကီယာ စတာမာရဲ့ ပြစ်တင်ဝေဖန်မှုကိုတောင် ခံခဲ့ရတာပါ။
FA ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ရက်ကလစ်ဖ်ကို အရေးယူမှုမလုပ်ပေမဲ့၊ အင်္ဂလိပ်ဘောလုံးလောကမှာ ပါဝင်ပတ်သက်နေသူတစ်ဦးအနေနဲ့ မီဒီယာတွေမှာ စကားပြောတဲ့အခါ ပိုပြီးတာဝန်ယူမှုရှိဖို့ သတိပေး ချက်တစ်ခုတော့ ထုတ်ပြန်ထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။
ရက်ကလစ်ဖ်ဟာ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၁ ရက်နေ့က အင်တာဗျူးမှာ "အစိုးရထောက်ပံ့ကြေးနဲ့ နေနေသူ ၉ သန်းလောက်ရှိပြီး ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူတွေ ဒီလောက်အလုံးအရင်းနဲ့ ဝင်လာနေရင် စီးပွားရေးက ဘယ်လိုမှ မကောင်းနိုင်ဘူး။ တကယ်တော့ ယူကေဟာ နယ်ချဲ့ခံနေရတာပါ၊ ဒါဟာ ကုန်ကျစရိတ်တွေ အရမ်းများလွန်းတယ်" ဆိုပြီး ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့တာပါ။
အသင်းပိုင်ရှင်ရဲ့ ဒီလိုအငြင်းပွားဖွယ်ရာ မှတ်ချက်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မန်ယူမန်နေဂျာ မိုက်ကယ် ကာရစ်ကို မေးမြန်းတဲ့အခါမှာတော့ သူက ဒီကိစ္စထဲကို ဝင်မပါဘဲ ရှောင်လွှဲသွားခဲ့ပါတယ်။ ကာရစ်က "ကျွန်တော်တို့ ကလပ်အသင်းအနေနဲ့ တစ်ဦးကိုတစ်ဦး လေးစားဖို့၊ တန်းတူညီမျှရှိဖို့နဲ့ ကွဲပြား ခြားနားမှုတွေကို လက်ခံဖို့ဆိုတဲ့ မူဝါဒတွေကိုပဲ နေ့စဉ်ကျင့်သုံးသွားမှာပါ" လို့သာ တုံ့ပြန်ခဲ့ပါတယ်။
လောလောဆယ် မန်ချက်စတာယူနိုက်တက်ဟာ ၂၆ ပွဲကစားအပြီးမှာ ရမှတ် ၄၅ မှတ်နဲ့ အဆင့် ၄ နေရာ မှာ ရှိနေပါတယ်။ လာမယ့်တနင်္လာနေ့မှာ အဲဗာတန်နဲ့ ကစားရမှာဖြစ်ပြီး ချန်ပီယံလိဂ်ဝင်ခွင့်အတွက် အဆင့် ၄ အတွင်း မြဲနေအောင် ဆက်လက်ကြိုးစားသွားရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
Source: Reuters
၅ ဒီဇင်ဘာ၊၂၀၂၅
◾️ကမ္ဘာ့ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် (FIFA) သည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း စည်းလုံးညီညွတ်မှုနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် အထူး ဆောင်ရွက်သူများကို ဂုဏ်ပြုမည့် ယင်းတို့၏ ပထမဆုံး 'ငြိမ်းချမ်းရေးဆု' ကို စတင်ပေးအပ်ရန် စီစဉ်နေကြောင်း သိရသည်။ အမေရိကန်သမ္မတဒေါ်နယ်ထရမ့် ရရှိရန် မျှော်လင့်ရကြောင်း သတင်းများ က ဖော်ပြနေပြီး ဖီဖာဥက္ကဋ္ဌ ဂီယန်နီ အင်ဖန်တီနို နှင့် သမ္မတထရမ့်တို့ တွေ့ဆုံမည့် အစီအစဉ်လည်း ရှိနေ သည်ဟု ဂါဒီယန်သတင်းစာကရေးသားသည်။
◾️အဆိုပါဖီဖာ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဆုအတွက် လုပ်ငန်းစဉ်များကို ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲမည့် သူမှာ ဖီဖာဘောလုံး ဆိုင်ရာလူမှုတာဝန်ယူမှုကော်မတီ (FIFA Football Social Responsibility Committee) ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ခန့်အပ်ခံထားရသည့် မြန်မာနိုင်ငံ ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးဇော်ဇော် ဖြစ်သည်ဟုလည်း သတင်းတွင်ဖော်ပြထားသည်။
◾️နှစ်ပေါင်းများစွာ မြန်မာ့ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်ကို ဦးဆောင်နေသည့် လုပ်ငန်းရှင်ကြီးဦးဇော်ဇော်သည် ယခု အခါတွင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လူမှုတာဝန်ယူမှုနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များအတွက် အရေး ပါသော ဆုံးဖြတ်ချက်များကို ကိုင်တွယ်ရမည့် ကော်မတီကို ဦးဆောင်နေခြင်းဖြစ်သည်။
◾️ယင်း၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် ကော်မတီသည် ဖီဖာ၏ လူမှုရေးဆိုင်ရာ ရည်မှန်းချက်များနှင့် ငြိမ်း ချမ်းရေးရည်ရွယ်ချက်များကို အကောင်အထည်ဖော်ရန်ရှိနေသည်။
#ymg/knl
၂၂ နိုဝင်ဘာ၊၂၀၂၅-
ကမ္ဘာ့ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်ဖြစ်သော FIFA သည် သဘာဝအရ နိုင်ငံသားပြုခွင့်ရရှိရေ စာရွက်စာတမ်းများကို မမှန်မကန် ပြင်ဆင်အသုံးပြုခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခံထားရသော ကစားသမားခုနစ်ဦးအား ပိတ်ပင်လိုက်ပြီး နောက် မလေးရှားဘောလုံးအသင်း၏ ပြည်တွင်းလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများကို တရားဝင် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု စတင်ရန် စီစဉ်နေသည်။
စက်တင်ဘာလနှောင်းပိုင်းတွင် FIFA ၏ စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးကော်မတီသည် ကစားသမား ခုနစ်ဦးဖြစ်သည့် - Gabriel Palmero ၊ Facundo Garcés၊ Rodrigo Holgado၊ Imanol Machuca၊ João Figueiredo၊ Hector Hevel နှင့် Jon Irazábal တို့အား နိုင်ငံတကာအဆင့်တွင် မလေးရှားနိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုနိုင်ရန်အတွက် စာရွက်စာတမ်း အတုများကို အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရ ပြီးနောက် ၁၂ လ ပိတ်ပင်မှု ချမှတ်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် (FAM) အား ဆွစ်ဖရန့် ၃၅၀,၀၀၀ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၃၉,၀၀၀ ခန့်) ဒဏ်ငွေပေးဆောင်ရန် အမိန့်ချခဲ့သည်။
စွပ်စွဲချက်အရ ထိုစာရွက်စာတမ်းများကို ယခင်က မလေးရှားတွင် နေထိုင်ခြင်း မရှိဖူးသော ထိုကစားသမားများသည် မလေးရှားမျိုးနွယ်မှ အဘိုးအဘွားများ ရှိကြောင်း သက်သေပြ ရန်အတွက် အသုံးပြုခဲ့ပြီး၊ ယင်းအား အသုံးပြု၍ သူတို့ကို မလေးရှားနိုင်ငံသားပြုခွင့် ရယူခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ FIFA က ယင်းသည် FIFA စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးဥပဒေပုဒ်မ ၂၂ ကို ချိုးဖောက်ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ပြောခဲ့သည်။
ကစားသမားခုနစ်ဦးစလုံးသည် ဇွန်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော ၂၀၂၇ အာရှဖလား ခြေစစ်ပွဲ တတိယ အဆင့်တွင် ဗီယက်နမ်ကို ၄-၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သည့် မလေးရှားအသင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြပြီး၊ သူတို့အထဲမှ လေးဦး၏ ကစားခွင့်ကို FIFA မှ အတည်ပြုပေးပြီး တစ်ရက်အကြာတွင် ဖြစ်သည်။ (ကျန်သုံးဦးမှာ ဇွန်လ ၆ရက်နေ့တွင် ကစားခွင့်ရရှိခဲ့သည်)။ ထိုပွဲအပြီး မကြာမီတွင် FIFA သည် ယင်းတို့၏ ကစားခွင့် နှင့်ပတ်သက်၍ တိုင်ကြားချက်တစ်စောင် လက်ခံရရှိခဲ့ပြီး၊ ထိုတိုင်ကြားချက်တွင် ကစားသမားများ၏ “နိုင်ငံသားပြုလုပ်သည့် လုပ်ငန်းစဉ်နှင့် နိုင်ငံတကာပွဲဦးထွက်သည် မေးခွန်းထုတ်စရာအချိန်အတွင်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်” ဟု တိုင်ကြားစာ၌ ဖော်ပြထားသည်။
မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် သည် စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးကော်မတီ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို အယူခံဝင်ခဲ့ သော်လည်း နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် FIFA က ယင်းအယူခံကို ပယ်ချခဲ့သည်။
အင်္ဂါနေ့တွင် ထုတ်ပြန်သည့် ကြေညာချက်တွင် FIFA က တာဝန်ရှိသူကို အတိအကျ ဖော်ထုတ် နိုင်ရန်အတွက် မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်၏ ပြည်တွင်းလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများအား တရားဝင် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ စတင်ကာ ကိစ္စရပ်များကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ ဆောင်ရွက်သွားရန် စီစဉ်ထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
“ဤစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုသည် စာရွက်စာတမ်းအတုပြုလုပ်မှုရာတွင် တာဝန်ရှိသူများကို ဖော်ထုတ်ရန်၊ မလေး ရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်၏အဖွဲ့အစည်းအတွင်းလေးစားလိုက်နာမှုနှင့်အုပ်ချုပ်မှုယန္တရားများကမည်မျှလုံလောက်မှု၊ ထိရောက်မှုကိုရှိသည်ကိုအကဲဖြတ်ရန်၊ မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်အရာရှိများအပေါ် နောက် ထပ် စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး အရေးယူမှုများ ပြုလုပ်သင့်၊မပြုလုပ်သင့်ကို ဆုံးဖြတ်ရန် ရည်ရွယ်သည်” ဟု FIFA ၏ပြောကြားချက်ကို ရိုက်တာသတင်းဌာနကဖော်ပြခဲ့သည်။
အဆိုပါနိုင်ငံသားပြုလုပ်မှု အရှုပ်တော်ပုံသည် ကွင်းအတွင်းရော ကွင်းပြင်ပတွင်ပါ သိသာထင်ရှားသော သက်ရောက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ မလေးရှားနိုင်ငံအတွက် ပထမဆုံးအကြိမ် အာရှဖလား ဝင်ခွင့်ရရှိရေး မျှော်လင့်ချက်ကို အဟန့်အတား ဖြစ်စေနိုင်ပြီး ဘောလုံးပရိသတ်များအကြား ဆူပူမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေသည့်အပြင်၊ ဤအငြင်းပွားဖွယ်ရာကိစ္စသည် ကစားသမားများအား နိုင်ငံသားပြုခွင့်ပေးခဲ့သော ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် အမျိုးသားမှတ်ပုံတင်ရေးဦးစီးဌာနတို့အပြင် မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် ရှိ တာဝန်ရှိအရာရှိများအား တာဝန်ယူရန် ပရိသတ်များနှင့် နိုင်ငံရေးသမားများထံမှ တောင်းဆိုမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
အောက်တိုဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် သည် ယင်း၏ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးအား ရာထူးမှ ဆိုင်းငံ့ထားပြီး FIFA ၏ ပိတ်ပင်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည့် သူတို့အခေါ်“နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာအမှား” ကို စုံစမ်းစစ်ဆေးရန် လွတ်လပ်သော ကော်မတီတစ်ရပ်ကို ဖွဲ့စည်းမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ သို့သော် သူတို့က စာရွက်စာတမ်းများကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိဖြင့် အတုပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟူသော FIFA ၏ ပြောကြားချက်ကို ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် အယူခံပယ်ချခံရပြီးနောက် မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်က က အားကစားဆိုင်ရာ ခုံသမာဓိတရားရုံး (CAS) သို့ အမှုအား ဆက်လက်တင်ပြသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ FIFA ၏ အင်္ဂါနေ့ကြေညာချက်အပြီးတွင်လည်း ယင်းအချက်ကို ထပ်မံအတည်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။
မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်၏ ယာယီဥက္ကဋ္ဌ Mohd Yusoff Mahadi က ကြေညာချက်တွင် "ဤလုပ်ဆောင်ချက်ကို တရားမျှတမှု ထိန်းသိမ်းရန်နှင့် မလေးရှားအစိုးရနှင့် သက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်း များက သတ်မှတ်ထားသည့် ကစားသမားအရည်အချင်းပြည့်မီမှု လုပ်ငန်းစဉ်၏ သမာဓိကို ထိန်းသိမ်းရန် အတွက် ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်သည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ မလေးရှား ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး Nasution Ismailကလည်း ကစားသမားခုနစ်ဦးအား နိုင်ငံသားပြုလုပ်ရန် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကာကွယ်ပြောဆိုခဲ့သည်။
ESPN သတင်းဌာန၏ ဖော်ပြချက်အရ အင်္ဂါနေ့တွင် FIFA သည် စာမျက်နှာ ၆၃ မျက်နှာပါ အစီရင်ခံစာတစ်စောင်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ အစီရင်ခံစာတွင် ကစားသမားများသည် စပိန်၊ ဘရာဇီး၊ အာဂျင်တီးနားနှင့် နယ်သာလန်တို့တွင် မွေးဖွားကြောင်း သူတို့၏ မူရင်းမွေးစာရင်းတွင် ဖော်ပြထားသည့် အဘိုးအဘွားများမှတစ်ဆင့် မလေးရှားမျိုးနွယ်ရှိကြောင်း သက်သေပြရန် စာရွက်စာတမ်းအတုများကို မည်သို့ အသုံးပြုခဲ့သည်ကို အသေးစိတ် ဖော်ပြထားကြောင်းသိရသည်။
ခြုံငုံပြောရလျှင် FIFA သည် အဆိုပါ မလျော်ကန်မှုအား အပြည့်အဝ စုံစမ်းစစ်ဆေးရန်အတွက် “နောက် ထပ် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ စတင်ရန် ခိုင်လုံသောအကြောင်းပြချက်များ” ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် “ပြစ်မှုများ၏ သဘာဝနှင့် ကြီးလေးမှု၊ အထူးသဖြင့် တရားဝင်စာရွက်စာတမ်းများကို အတုပြုလုပ်မှုတို့ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစား၍” ယင်း၏ အတွင်း ရေးမှူးရုံးသည် မလေးရှား၏ သက်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များအား အသိပေးမည်ဖြစ်သကဲ့သို့ ဘရာဇီး၊ အာဂျင်တီးနား၊ နယ်သာလန်နှင့် စပိန်ရှိ အာဏာပိုင်များကိုလည်း အသိပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
“သင့်လျော်သော ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများနှင့် တရားစွဲဆိုမှုများကို ဆက်လက် ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် သက်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များအား အသိပေးရန် အလွန်အရေးကြီးသည်” ဟု FIFA က ပြောကြားခဲ့သည်။
Source The Diplomat
၂၇ ဇူလိုင်၊၂၀၂၆
အာကာသယာဉ်မှူးလောင်းများအဖြစ် လက်ရှိအဆင့်အထိ ရွေးချယ်ခံခဲ့ကြရသူများဖြစ်သည့်အတွက် မိဘများနှင့် ထပ်တူများစွာ ဂုဏ်ယူဝမ်းမြောက်မိကြောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က မြန်မာနိုင်ငံမှ ပထမဆုံးသောအာကာသယာဉ်မှူးတာဝန် ထမ်းဆောင်ရန်အတွက် ပဏာမရွေးချယ် ထားရှိသောအာကာသယာဉ်မှူးလောင်းများကိုတွေ့ဆုံစဉ်ပြောကြားခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော်အစိုးရ၏ ရက် ၁၀၀ စီမံချက်ကာလအတွင်း မြန်မာအာကာသအေဂျင်စီ(MSA)က ဆောင်ရွက် ပြီးစီးခဲ့သည့် နည်းပညာလုပ်ငန်းများအပ်နှံခြင်းနှင့် လက်တွေ့သရုပ်ပြခြင်းအခမ်းအနားကို ဇူလိုင် ၂၇ ရက်နေ့ ယနေ့ နံနက်ပိုင်းတွင်ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ လှိုင်မြို့နယ်ရှိ မြန်မာအာကာသ အေဂျင်စီ (MSA)၌ ကျင်းပပြုလုပ်စဉ် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က မြန်မာနိုင်ငံမှ ပထမဆုံးသောအာကာသယာဉ် မှူးတာဝန် ထမ်းဆောင်ရန်အတွက် ပဏာမရွေးချယ်ထားရှိသောအာကာသယာဉ်မှူးလောင်းများအား ရင်းရင်းနှီးနှီးတွေ့ဆုံရာတွင် ယင်းကဲ့သို့မှာကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
နိုင်ငံတော်၏ ပထမဆုံးသောအာကာသယာဉ်မှူးများအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လိုသည့် ပြင်းပြသည့် စိတ်ဆန္ဒများဖြင့်ယခုကဲ့သို့ ဆန္ဒပြုခဲ့ ရွေးချယ်ခြင်းခံခဲ့ကြရသည့်အတွက်လည်း ဝမ်းမြောက်မိပါကြောင်း၊အဆင့်ဆင့်သော စိစစ်မှုများကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ပြီးနောက်ဆုံးတွင် နိုင်ငံတော် အတွက် ပထမဆုံးသော အာကာသယာဉ်မှူးများကို ရွေးချယ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်းလည်း နိုင်ငံတော် သမ္မတကဆက်လက်ပြောကြားးသည်။
နိုင်ငံတော်သမ္မတအား အာကာသသိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌဦးမြတ်ဟိန်းနှင့် တာဝန်ရှိသူများက မြန်မာအာကာသအေဂျင်စီပြခန်းဆောင်အတွင်း ပြခန်းတစ်ခုချင်းအလိုက် ပြသ ရှင်းလင်း သည်။
မြန်မာအာကာသအေဂျင်စီမှ အောင်မြင်စွာ အကောင်အထည်ဖော်တည်ဆောက်ပြီးစီးခဲ့သည့် MAH-1 ဂြိုဟ်တုစီမံထိန်းချုပ်ရေး စခန်းဆိုင်ရာများ၊ Earth Remote Sensing(ERS) Application Platform အား စနစ်တကျ အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်မှုများ၊ပဲခူးမြို့နယ်၏ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် နှင့် ဒေသ ဖွံ့ဖြိုး ရေးအခြေအနေများအား Earth Remote Sensing နည်းပညာဖြင့် လေ့လာသုံးသပ်တင်ပြချက်များ၊
ADVANCEDROBOTIC SYSTEM ၊ နေအာရုံခံကိရိယာအား အောင်မြင်စွာ ဒီဇိုင်းရေးဆွဲ တည်ဆောက်နိုင်မှု အပါအဝင် ဆောင်ရွက်နေသည့်လုပ်ငန်းမျာနှင့်ပြခန်းအလိုက်အချက် အလက်များကို တာဝန်ရှိသူများက နိုင်ငံတော်သမ္မတအားရှင်းလင်းတင်ပြခဲ့သည်။
“မိမိတို့နိုင်ငံ၏ အာကာသနည်းပညာ မြင့်မားတိုးတက်လာစေရေးအတွက် မိမိအနေဖြင့် နိုင်ငံတော်၏ ရေ ရှည်အကျိုးကိုကြည့်၍ပံ့ပိုးအကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြောင်း၊ယခုကဲ့သို့အာကာသနည်းပညာ များ တိုးတက်လာခြင်းဖြင့် နိုင်ငံအတွက်များစွာအကျိုးဖြစ်ထွန်းစေမည်ဖြစ်ကြောင်း”လည်း နိုင်ငံတော် သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က လမ်းညွှန်မှာကြားခဲ့ကြောင်းသိရသည်။
၇ဇွန်၊၂၀၂၆- သုံးစွဲသူများအဆင်ပြေပြီး မသမာမှုများလျှော့ချနိုင်သည့် စမတ်မီတာစနစ်ကို မြန်မာနိုင်ငံ တွင် စတင် အသုံးပြုနိုင်ရေးအတွက် လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနက ကြိုးပမ်းစီစဉ်နေတယ်လို့ ဝန်ကြီး ဌာနမှ သိရပါတယ်။
ထိုသို့ကြိုးပမ်းမှု၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ရုရှားနိုင်ငံ စိန့်ပီတာစဘတ်မြို့တွင်ရောက်ရှိနေသည့် လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီဂဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးကိုကိုလွင်သည် ရုရှားနည်းပညာကုမ္ပဏီကြီး တစ်ခုဖြစ်သည့် Telematic Solution Co., Ltd အမှုဆောင် အရာရှိချုပ် Mr. Vladimir Parshin အား ဇွန် ၄ ရက်နေ့ကတွေ့ဆုံခဲ့တယ်လို့ ဝန်ကြီးဌာနရဲ့ သတင်းထုတ်ပြန်ချက်မှာဖော်ပြထားပါတယ်။
ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ စိန့်ပီတာစဘတ်မြို့၌ ကျင်းပလျက်ရှိသည့် (၂၉) ကြိမ်မြောက် စိန့်ပီတာစဘတ် နိုင်ငံတကာစီးပွားရေးဖိုရမ်သို့ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဒုတိယသမ္မတ ဦးညိုစောနှင့်အတူ တက်ရောက်လျက်ရှိသည့် လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးကိုကိုလွင်သည် ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းသမ္မတနိုင်ငံ Telematic Solution Co., Ltd. မှ အမှုဆောင် အရာရှိချုပ် Mr. Vladimir Parshin အား ယမန်နေ့ ညနေပိုင်းတွင် EXPOFORUM Convention and Exhibition Centre ၌ တွေ့ဆုံခဲ့ပါတယ်။
ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးနှင့် Telematic Solution ၏ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ်တို့သည် ရုရှား၏ ကိုယ်ပိုင် နည်းပညာဖြင့် ထုတ်လုပ်ထားသည့် ဒီဂျစ်တယ်နည်းပညာသုံး မီတာဖတ်ယူသည့်စနစ်နှင့် သုံးစွဲသူများက မီတာခများ ပေးဆောင်နိုင်သည့် Smart meter စနစ် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အသုံးပြုနိုင်ရန်အတွက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံ၍ နည်းပညာလွှဲပြောင်းပေးအပ်နိုင်ရန် ကိစ္စရပ်များ၊ လက်ရှိအသုံးပြုနေသည့် စနစ်တွင် ပေါင်းစပ်၍ အဆင့်မြှင့်တင်သွားနိုင်ရန် ကိစ္စရပ်များကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြပါတယ်။
စမတ်မီတာအသုံးပြုခြင်းဖြင့် အချိန်နှင့်တပြေးညီ လျှပ်စစ်ဓါတ်အားသုံးစွဲနေမှုများကို သုံးစွဲသူများက မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းပေါ်ရှိအက်ပလီကေးရှင်းမှတစ်ဆင့်သိရှိနိုင်ပြီး ယင်းကိုအသုံးပြ၍လည်း လျှပ်စစ် သုံးစွဲခ (မီတာခ)ကို ကြိုတင်ငွေချေစနစ်( Prepaid) နည်းဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ယခုလို လစဉ် မီတာခဆောင်သော နည်းလမ်းဖြင့်ဖြစ်စေ ဆောင်ရွက်နိုင်ကြမှာဖြစ်ပါတယ်။
ထို့အပြင် မီတာဖတ်ရာတွင် မတိကျမှုများ၊ မသမာမှုဆောင်ရွက်ခြင်းများ စသည့် မလိုလားအပ်သော လေလွင့်ဆုံးရှုံးမှုများနှင့် အခက်အခဲများကိုပါ ဖြေရှင်းပေးနိုင်မှာဖြစ်ကြောင်းသိရပါတယ်။
------------
၉ မေ၊၂၀၂၆ (တိုကျို)
စစ်မြေပြင်မှာ အဆုံးရှုံးခံ တိုက်ခိုက်မယ့် စစ်ဆင်ရေးတွေနဲ့ အုပ်စုလိုက် ဝိုင်းရံတိုက်ခိုက်တဲ့ "Swarm Warfare" ဗျူဟာတွေအတွက် ဂျပန်နိုင်ငံဟာ အလွန်ဈေးသက်သာတဲ့ စက္ကူဂျပ်ဖာဒရုန်းတွေကို စတင်အသုံးပြုဖို့ ပြင်ဆင်နေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဒရုန်းတစ်စီးရဲ့ တန်ဖိုးဟာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂,၀၀၀ ခန့်သာ ရှိတာကြောင့် အဆင့်မြင့် Gaming PC တစ်လုံးရဲ့ ဈေးနှုန်းထက်တောင် ပိုပြီး သက်သာနေတာပါ။
ဘာကြောင့် စက္ကူဂျပ်ဖာကို သုံးတာလဲ
ဒီဒရုန်းတွေကို ဂျပန်အခြေစိုက် ကုမ္ပဏီတစ်ခုက ထုတ်လုပ်တာဖြစ်ပြီး အထူးပြုပြင်ထားတဲ့ စက္ကူဂျပ်ပြား (Cardboard) တွေကို အဓိက အသုံးပြုထားပါတယ်။ ဒါဟာ ကြည့်ရတာ ရိုးရှင်းပေမဲ့ အားသာချက် အများကြီးရှိပါတယ် -
စရိတ်သက်သာခြင်း- ဒေါ်လာ ထောင်သောင်းချီတန်တဲ့ ဒရုန်းတွေထက် အဆပေါင်းများစွာ သက်သာတဲ့အတွက် ရာနဲ့ချီတဲ့ ဒရုန်းတွေကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း အသုံးပြုဖို့ လွယ်ကူစေပါတယ်။
ရေဒါ ရှောင်ကွင်းနိုင်ခြင်း- စက္ကူနဲ့ ပြုလုပ်ထားတာကြောင့် ရန်သူ့ရေဒါတွေကနေ ထောက်လှမ်းဖို့ ခက်ခဲစေပါတယ်။
သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး- ဒီဒရုန်းတွေကို ပြားချပ်နေတဲ့ အထုပ်လိုက် သယ်ဆောင်သွားနိုင်ပြီး စစ်မြေပြင်မှာမှ မိနစ်ပိုင်းအတွင်း အလွယ်တကူ တပ်ဆင်နိုင်ပါတယ်။
စစ်ဆင်ရေး ဗျူဟာ
ဒီဒရုန်းတွေကို "Expendable" ခေါ် အဆုံးရှုံးခံ တိုက်ခိုက်ရေးယာဉ်တွေအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပါတယ်။ အဓိကအားဖြင့် ရန်သူ့ခံစစ်ကို အလုံးအရင်းနဲ့ ဝင်ရောက်နှောင့်ယှက်ဖို့၊ ပစ် မှတ်တွေကို ကာကွယ်ရေးစနစ်တွေ ကုန်ခန်းသွားအောင် လုပ်ဖို့နဲ့ အရေးကြီးတဲ့ ထောက်လှမ်းရေး အချက်အလက်တွေကို ကုန်ကျစရိတ် အနည်းဆုံးနဲ့ ရယူဖို့ ရည်ရွယ်ပါတယ်။
အခုလို စရိတ်နည်း နည်းပညာတွေကို အသုံးချလာတာဟာ ခေတ်သစ်စစ်ပွဲတွေရဲ့ ပုံစံကို သိသိသာသာ ပြောင်းလဲလာစေပြီး၊ နည်းပညာကြီးမားတဲ့ နိုင်ငံတွေကြားမှာ အကုန်အကျသက်သာတဲ့ လက်နက်ဆန်းတွေဟာ အရေးပါတဲ့ အခန်းကဏ္ဍကနေ ပါဝင်လာတော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
Source: Tom's Hardware