Highlight News

  မြန်မာ-အမေရိကန်ချစ်ကြည်ရေးရှေးရှု၍ အမေရိကန်နိုင်ငံသား Adam Michael Castillo အား ပြည်နှင်စေလွှတ်

အမေရိကန်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ နေပြည်တော်သို့ တစ်ရက်ကြာ လာရောက်ခဲ့

နေပြည်တော် စက်တင်ဘာ ၁၆၊

အမေရိကန်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့သည် စက်တင်ဘာ ၁၅ ရက် ညနေပိုင်းတွင် နေပြည်တော်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီး တစ်ရက်ခန့်ကြာမြင့်သည့် ခရီးစဉ်အပြီး စက်တင်ဘာ ၁၆ ရက် ညနေပိုင်းတွင် နေပြည်တော်မှ ပြန်လည်ထွက်ခွာသွားကြောင်း သိရသည်။ သို့သော် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တွင် မည်သူများ ပါဝင်ခဲ့သည်၊ နေပြည်တော်၌ မည်သူများနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်နှင့် မည်သည့်အကြောင်းအရာများ ဆွေးနွေးခဲ့သည်တို့ကို လက်ရှိရရှိထားသည့် အချက်အလက်များအရ သီးခြားအတည်ပြုနိုင်ခြင်း မရှိသေးပေ။

အဆိုပါခရီးစဉ်နှင့်ပတ်သက်၍ Kyaw Minဆိုငသည့်ဖေ့စ်ဘုတ်ခ်အကောင့်တွင်ဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။

ခရီးစဉ်အတွက် အမေရိကန်လေတပ် (United States Air Force) ၏ Beech C-12D Huron အမျိုးအစား လေယာဉ်တစ်စင်းကို အသုံးပြုခဲ့ပြီး လေယာဉ်မှတ်ပုံတင်အမှတ်မှာ 83-0498 ဖြစ်ကြောင်း လေကြောင်းပျံသန်းမှုဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းများတွင် ဖော်ပြထားသည်။ အဆိုပါလေယာဉ်သည် ပျံသန်းရာတွင် “SPAR14” Call Sign ကို အသုံးပြုထားကြောင်းလည်း မှတ်တမ်းများအရ သိရသည်။

စက်တင်ဘာ ၁၆ ရက်တွင် အဆိုပါလေယာဉ်သည် နေပြည်တော်လေဆိပ် (NYT) မှ ထွက်ခွာခဲ့ပြီး ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့ရှိ ဒွန်မောင်းအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ် (DMK) သို့ ပျံသန်းခဲ့ကြောင်း ပျံသန်းမှုခြေရာခံမှတ်တမ်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။

ယခုခရီးစဉ်နှင့်ပတ်သက်၍ အမေရိကန်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့၏ ဖွဲ့စည်းပုံ၊ ခရီးစဉ်ရည်ရွယ်ချက်၊ တွေ့ဆုံခဲ့သည့် ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် ဆွေးနွေးခဲ့သည့် အကြောင်းအရာများကို အတည်ပြုနိုင်သည့် တရားဝင်သတင်းထုတ်ပြန်ချက် သို့မဟုတ် သီးခြားအတည်ပြုနိုင်သည့် အချက်အလက်များကို လက်ရှိအချိန်အထိ မရရှိသေးပေ။

SPAR14 ဆိုသည်မှာ အမေရိကန် လေတပ် (USAF) က အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီးများ သို့မဟုတ် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့များအား သယ်ယူပို့ဆောင်ရာတွင် အသုံးပြုလေ့ရှိသည့် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ လေယာဉ်ခေါ်ဆိုမှုအမှတ်အသား (Flight Callsign) တစ်ခု ဖြစ်ကြောင်းသိရသည်။

မြန်မာ–ကမ္ဘောဒီးယား ဆက်ဆံရေး- သမိုင်းဆက်နွယ်မှုမှသည် အနာဂတ်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဆီသို့

-ကောင်းမြတ်ကျော်ရေးသည်

မြန်မာနှင့် ကမ္ဘောဒီးယားတို့သည် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည့် နိုင်ငံများမဟုတ်ကြသော်လည်း ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် လူမှုဓလေ့ထုံးတမ်းဆိုင်ရာ တူညီမှုများကြောင့် ရှည်လျားသည့် သမိုင်းဆက်နွယ်မှုရှိလာခဲ့ကြသည်။ ခေတ်အဆက်ဆက် နှစ်နိုင်ငံခေါင်းဆောင်များအကြား ဆက်ဆံ ရေးနှင့် ဒေသတွင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကလည်း ယင်းဆက်ဆံရေးကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်း ပေးခဲ့သည်။

ယင်းနောက်ခံအခြေအနေအောက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ ၂၀၂၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၁ ရက်မှ ၁၂ ရက်အထိ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသို့ နိုင်ငံတော်အဆင့် ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ်သည် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးအတွက် အရေးပါသည့် တိုးတက်မှုတစ်ရပ်ဖြစ်လာသည်။ ခရီးစဉ်အတွင်း သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် ကမ္ဘောဒီးယား ယာယီနိုင်ငံတော်အကြီးအကဲနှင့် အထက်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ ဟွန်ဆင်၊ ဝန်ကြီးချုပ် ဟွန်မာနက်နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ Khuon Sudary တို့နှင့် တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးခဲ့သည်။

ကမ္ဘောဒီးယားဝန်ကြီးချုပ် ဟွန်မာနက်က သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ ခရီးစဉ်သည် “နှစ်နိုင်ငံအကြား ကာလရှည်ကြာတည်ရှိလာခဲ့သည့် ချစ်ကြည်ရေး၊ ဆက်ဆံရေးနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတို့ ဆက်လက် ခိုင်မာလာနေမှုကို ထင်ဟပ်စေသည်” ဟု တွေ့ဆုံစဉ် ပြောကြားခဲ့သည်။ သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က  လည်း ကမ္ဘောဒီးယားတော်ဝင်အစိုးရ၊ ပြည်သူများနှင့် ဝန်ကြီးချုပ်တို့၏ နွေးထွေးရင်းနှီးစွာ ကြိုဆို ဧည့်ခံမှုအတွက် အထူးကျေးဇူးတင်ကြောင်း ပြန်လည်ပြောကြားခဲ့သည်။

ယာယီနိုင်ငံတော်အကြီးအကဲ ဟွန်ဆင်နှင့် တွေ့ဆုံရာတွင်လည်း နှစ်နိုင်ငံသံတမန်ဆက်ဆံရေး ထူထောင်ခဲ့သည့် ၁၉၅၅ ခုနှစ်မှစ၍ ဆက်ဆံရေးသည် ရင်းနှီးချစ်ကြည်စွာ ဆက်လက် တည်ရှိလာခဲ့ကြောင်း နှစ်ဖက်အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြသည်။ ဟွန်ဆင်က ယခုခရီးစဉ်သည် နှစ်နိုင်ငံ ဆက်ဆံရေး ပိုမိုခိုင်မာလာစေရန် “အရေးပါသည့် အထောက်အကူတစ်ရပ်” ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြား ခဲ့သည်။ သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ကလည်း ၂၀၁၇ ခုနှစ်က မိမိလာရောက်ခဲ့ချိန်နှင့် နှိုင်းယှဉ်၍ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုများကို ချီးကျူးပြောကြားခဲ့သည်။

နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး၏ လက်ရှိအရေးပါဆုံး ကဏ္ဍတစ်ခုမှာ စီးပွားရေးဖြစ်သည်။ ခရီးစဉ်အတွင်း အခွန်နှစ်ထပ်ကျသင့်မှု ရှောင်ရှားရေး၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အပြန်အလှန်မြှင့်တင်ကာကွယ်ရေး၊ ယဉ်ကျေးမှု  ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးနှင့် မီဒီယာ၊ ပြန်ကြားရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးတို့နှင့် သက်ဆိုင်သည့် သဘောတူစာချုပ်နှင့် နားလည်မှုစာချွန်လွှာ လေးရပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။

ယင်းသဘောတူညီချက်များအနက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကာကွယ်ရေးနှင့် အခွန်နှစ်ထပ်ကျသင့်မှု ရှောင်ရှားရေး တို့သည် နှစ်နိုင်ငံစီးပွားရေးဆက်ဆံမှု တိုးချဲ့ရေးအတွက် အထူးအရေးပါသည်။ ကုန်သွယ်ရေး၊ MSME လုပ်ငန်းများ၊ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် မွေးမြူရေး၊ ခရီးသွားလုပ်ငန်း၊ ပညာရေးနှင့် လူသားအရင်းအမြစ် ဖွံ့ဖြိုးရေးတို့တွင်လည်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု တိုးချဲ့ရန် အလားအလာရှိနေသည်။ ထားဝယ်ရေနက်  ဆိပ်ကမ်းနှင့် အထူးစီးပွားရေးဇုန်ကဲ့သို့သော စီမံကိန်းများတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ရေးကို  လည်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။

ကမ္ဘောဒီးယား အမျိုးသားလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ Khuon Sudary နှင့် တွေ့ဆုံရာတွင်မူ လွှတ်တော်အချင်းချင်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးနှင့် ပြည်သူအချင်းချင်း ထိတွေ့ဆက်ဆံမှု တိုးမြှင့်ရေးတို့ကို အလေးထား ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ Khuon Sudary က သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ ခရီးစဉ်သည် “နှစ်နိုင်ငံနှင့် နှစ်နိုင်ငံပြည်သူများအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အခွင့်အလမ်းအသစ်များ ဖော်ဆောင်ပေးနိုင်မည့် အရေးပါသော မှတ်တိုင်တစ်ရပ်” ဖြစ်ကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။ နှစ်နိုင်ငံသည် ၁၉၅၅ ခုနှစ်ကတည်းက သံတမန်ဆက်ဆံရေးရှိခဲ့သည့်အပြင် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာအမွေအနှစ်တို့တွင်လည်း နီးစပ်မှု ရှိကြောင်း သူမက ထောက်ပြခဲ့သည်။

လုံခြုံရေးနယ်ပယ်တွင်လည်း အွန်လိုင်းငွေကြေးလိမ်လည်မှု၊ အွန်လိုင်းလောင်းကစားမှု၊ လူကုန်ကူးမှု၊ မူးယစ်ဆေးဝါးမှောင်ခိုကူးမှုနှင့် ဆိုက်ဘာရာဇဝတ်မှုတို့သည် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများ ပူးပေါင်းဖြေရှင်းရမည့် ပြဿနာများ ဖြစ်လာနေသည်။ ယင်းတို့သည် နယ်စပ်တစ်ခု၊ နိုင်ငံတစ်ခုအတွင်းသာ ကန့်သတ်မနေတော့  သည့်အတွက် မြန်မာ၊ ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် အခြားဒေသတွင်းနိုင်ငံများအကြား သတင်းအချက်အလက်  ဖလှယ်မှုနှင့် ဥပဒေစိုးမိုးရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် ပိုမိုအရေးပါလာမည်ဖြစ်သည်။

ထို့အပြင် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးသည် အာဆီယံမူဘောင်အတွင်းသာမက မဲခေါင်–လန်ချန်း၊ CLMV နှင့် ACMECS ကဲ့သို့ ဒေသတွင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ယန္တရားများနှင့်လည်း ဆက်စပ်နေသည်။ ထို့ကြောင့် နှစ်နိုင်ငံအကြား နိုင်ငံရေးဆက်ဆံရေး တိုးတက်မှုကို ကုန်သွယ်ရေး၊ ချိတ်ဆက်မှုနှင့် ပြည်သူအချင်းချင်း ဆက်ဆံရေးအဖြစ် မည်မျှပြောင်းလဲနိုင်မည်ဆိုသည်မှာ နောက်တစ်ဆင့်တွင် အရေးကြီးလာမည်  ဖြစ်သည်။

သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဝန်ကြီးချုပ် ဟွန်မာနက်တို့ တွေ့ဆုံစဉ် နှစ်ဖက်စလုံးက နှစ်နိုင်ငံ အဆင့်သာမက ဒေသတွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာအဆင့်အထိ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု တိုးမြှင့်ရန် ကတိပြုခဲ့ ကြသည်။ ယင်းသည် မြန်မာ–ကမ္ဘောဒီးယား ဆက်ဆံရေးကို အစဉ်အလာချစ်ကြည်ရေးအဆင့်တွင်သာ ထားရှိမည့်အစား လက်တွေ့စီးပွားရေးနှင့် ဒေသတွင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများအထိ ချဲ့ထွင်ရန် နှစ်ဖက်ရည်ရွယ်နေမှုကို ပြသနေသည်။

အနှစ်ချုပ်အားဖြင့် မြန်မာနှင့် ကမ္ဘောဒီးယားတို့၏ ဆက်ဆံရေးတွင် သမိုင်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှုက အခြေခံ အုတ်မြစ်ဖြစ်နေဆဲဖြစ်သော်လည်း၊ အနာဂတ်ဆက်ဆံရေးတွင်  သဘောတူညီချက်များကို လက်တွေ့  အကျိုးဖြစ်ထွန်းစေမည့် စီမံကိန်းများအဖြစ် ဖော်ဆောင်ကြိုးပမ်းကြမည့် အခြေအနေသစ်တစ်ခု ရှိလာသည်။

နှစ်နိုင်ငံခေါင်းဆောင်များ၏ ယခုခရီးစဉ်အတွင်း ပြောကြားချက်များအရ ချစ်ကြည်ရေးကို ဆက်လက် ထိန်းသိမ်းရန်သာမက စီးပွားရေး၊ ကုန်သွယ်ရေး၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု၊ လုံခြုံရေးနှင့် ပြည်သူအချင်းချင်း ဆက်ဆံရေးတို့အထိ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတစ်ရပ် တည်ဆောက်လိုသည့် နိုင်ငံရေး  ဆန္ဒကို တွေ့မြင်ရသည်။ ထိုဆန္ဒကို လက်တွေ့လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် ဆက်စပ်ဖော်ဆောင်နိုင်ပါက မြန်မာ–ကမ္ဘောဒီးယား ဆက်ဆံရေးသည် သမိုင်းကြောင်းရှည်လျားသည့် မိတ်ဆွေဆက်ဆံရေးမှ လက်တွေ့အကျိုးစီးပွားကို မျှဝေနိုင်သည့် မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေးတစ်ရပ်ဆီသို့ ပိုမိုတိုးတက်လာ နိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်းသုံးသပ်တင်ပြရပါသည်။

ခိုင်မာသည့် နိုင်ငံရေးယုံကြည်မှုနှင့် ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာမည့် မြန်မာ-ဗီယက်နမ် စီးပွားရေးနှင့် နည်းပညာစင်္ကြံများ

မကြာသေးမီက ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ ဗီယက်နမ် ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံသို့ သွားရောက်ခဲ့သည့် တရားဝင်ခရီးစဉ်သည် မြန်မာ-ဗီယက်နမ် နှစ်နိုင်ငံ ဆက်ဆံရေးတွင် စာမျက်နှာသစ်တစ်ရပ် ဖွင့်လှစ်နိုင်ခြင်း၏ ပြယုဂ်ဖြစ်သည်။ ဤခရီးစဉ်သည် သမိုင်း အစဉ်အလာကြီးမားသည့် ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုကို အခြေခံကာ အနာဂတ်ကာလအတွက် ခိုင်မာသော နိုင်ငံရေးယုံကြည်မှုအပြင် စီးပွားရေးနှင့် နည်းပညာစင်္ကြံများကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာစေရန် မဟာဗျူဟာ မြောက် လမ်းစဖော်ပေးလိုက်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သုံးသပ်ရမည်ဖြစ်သည်။ 

သမိုင်းအစဉ်အလာနှင့် ခိုင်မာသည့် နိုင်ငံရေးယုံကြည်မှု

မြန်မာနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့သည် လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှု သမိုင်းကြောင်းများ တူညီကြပြီး အခက်အခဲများစွာကို အတူတကွ ဖြတ်သန်းခဲ့ကြသည့် နိုင်ငံများဖြစ်သည်။ 

၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနုသည် ဗီယက်နမ်သို့ လာရောက်ခဲ့သည်။  ၁၉၅၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ဗီယက်နမ်ဥက္ကဋ္ဌ ဟိုချီမင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ လာရောက်ခဲ့ပြီး ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်က ၎င်းကို ဥပဒေဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ပါရဂူဘွဲ့ ချီးမြှင့်နိုင်ခဲ့သည်အထိ နှစ်နိုင်ငံချစ်ကြည်ရေး အခြေခံ  အုတ်မြစ် ခိုင်မာခဲ့သည်။ 

လက်ရှိတွင် နှစ်နိုင်ငံ သံတမန်ဆက်ဆံမှုသည် နှစ် (၅၀) ပြည့် ရွှေရတုတိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်ကာ ၂၀၁၇ ခုနှစ်က တည်ထောင်ခဲ့သည့် ဘက်စုံပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေး (Comprehensive Cooperative Partnership) သည်လည်း ၂၀၂၇ ခုနှစ်တွင် (၁၀) နှစ် ပြည့်မြောက်တော့မည်ဖြစ်သည်။ 

ယခုခရီးစဉ်အတွင်း ခေါင်းဆောင်များ၏ ပြောကြားချက်များသည် နှစ်နိုင်ငံအကြား နိုင်ငံရေးယုံကြည်မှုကို ပိုမိုပီပြင်ခိုင်မာစေခဲ့သည်။ ဗီယက်နမ်သမ္မတ မစ္စတာ တိုလန်းက "အဆွေတော်သမ္မတကြီး၏ ယခုခရီးစဉ်သည် နှစ်နိုင်ငံချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှု၊ ဘက်စုံပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့် မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေးကို ပိုမိုခိုင်မာစေမည့် ခရီးစဉ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ရှေ့လာမည့်ကာလများအတွင်း ဗီယက်နမ်-မြန်မာ ဆက်ဆံရေးကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းခိုင်မာပြီး ထိထိရောက်ရောက် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် လက်တွေ့ကျသော အကျိုး ရလာဒ်များစွာကို ဖော်ဆောင်ပေးနိုင်မည်ဖြစ်ပါကြောင်း" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ 

ဗီယက်နမ်ဝန်ကြီးချုပ် မစ္စတာ လေမင်ဟုန်ကလည်း "အဆွေတော် သမ္မတကြီး၏ ယခုခရီးစဉ်သည် နှစ်နိုင်ငံအကြား ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို ပိုမိုတိုးမြှင့်ခိုင်မာစေမည်ဟု ယုံကြည်ပါကြောင်း" ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။ 

မြန်မာနိုင်ငံတော်သမ္မတကလည်း "ဗီယက်နမ်နိုင်ငံအနေဖြင့် စစ်ပွဲဒဏ်နှင့် အရေးယူပိတ်ဆို့ ကန့်သတ် မှုများကို ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည့်ကြားမှ ယခုကဲ့သို့ ဘက်ပေါင်းစုံ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်  လာသည့် နိုင်ငံတော်တစ်ခုကို တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့မှုအပေါ် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင် အဆက်ဆက်ကို လေးစားဂုဏ်ယူပါကြောင်း" ပြန်လည်ပြောကြားခဲ့သည်။ ဤပြောကြားချက်များသည် တစ်နိုင်ငံ၏ ခက်ခဲသော ဖြတ်သန်းမှုနှင့် ကြိုးပမ်းအောင်မြင်မှုများကို အခြားတစ်နိုင်ငံက အပြန်အလှန် အသိအမှတ်ပြုသည့် ခိုင်မာသော နိုင်ငံရေးယုံကြည်မှုကို ပြသနေခြင်းဖြစ်သည်။ 

ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာမည့် နည်းပညာစင်္ကြံနှင့် စက်မှုပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု

ခိုင်မာသည့် နိုင်ငံရေးယုံကြည်မှုအပေါ် အခြေခံ၍ နှစ်နိုင်ငံစီးပွားရေးနှင့် နည်းပညာပူးပေါင်းဆောင် ရွက်မှုများသည် ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။ ထို့ပြင် မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံမှ နှစ်ပေါင်း ၄၀ ခန့် အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည့် "ဒွိုင်မွိုင်း" (Doi Moi) စီးပွားရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု အတွေ့အကြုံ  များကို မျှဝေပေးရန်လည်း တောင်းဆိုထားရာ ဤသည်မှာ မြန်မာ့စီးပွားရေး ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုအတွက် မဟာဗျူဟာမြောက် ခြေလှမ်းတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။ 

နည်းပညာနှင့် စက်မှုကဏ္ဍတွင်လည်း အလားအလာကောင်းများကို တွေ့မြင်ရသည်။

🔳၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သည့် Mytel ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းသည် နှစ်နိုင်ငံ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် နည်းပညာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၏ စံနမူနာကောင်းဖြစ်ပြီး ယင်းအမည်ကို နိုင်ငံတော်သမ္မတကိုယ်တိုင် ရွေးချယ်ပေးအပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ 

🔳မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ရတနာပုံဆိုက်ဘာစီးတီးအပါအဝင် နည်းပညာအထူးဇုန်များတွင် Viettel မှ လာရောက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံပြီး ဒီဂျစ်တယ်နှင့် နည်းပညာဆိုင်ရာပစ္စည်းများ ထုတ်လုပ်ရန် ဖိတ်ခေါ်ထား သည်။ 

🔳ထို့အပြင် ဧရိယာစတုရန်းမီတာ ၅၀၀,၀၀၀ ကျော်ကျယ်ဝန်းပြီး ၂၁ လအတွင်း အပြီးတည်ဆောက်  နိုင်ခဲ့သည့် Vinfast လျှပ်စစ်မော်တော်ယာဉ်ထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံသို့ သွားရောက်လေ့လာခဲ့ခြင်းက အနာဂတ်မော်တော်ယာဉ်နှင့် အဆင့်မြင့်စက်မှုထုတ်လုပ်ရေးကဏ္ဍတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ကျယ်ပြန့်လာနိုင်ကြောင်း ညွှန်ပြနေသည်။ 

မဟာဗျူဟာမြောက် စီးပွားရေးစင်္ကြံလမ်းများ ချိတ်ဆက်ခြင်း

ကုန်သွယ်မှုနှင့် အခြေခံအဆောက်အအုံ ချိတ်ဆက်မှုတွင် မြန်မာနှင့် ဗီယက်နမ်တို့သည် ဒေသတွင်း စီးပွားရေးစင်္ကြံလမ်းများကို အသုံးချရန် အလေးထားလာကြသည်။

🔳မြန်မာနိုင်ငံရှိ သီလဝါစီးပွားရေးဇုန်သည် မြန်မာ (မြဝတီ) - ထိုင်း - လာအို - ဗီယက်နမ် (ဒါနန်း) ချိတ်ဆက်မည့် အရှေ့-အနောက် စီးပွားရေးစင်္ကြံ (East-West Economic Corridor) နှင့် ချိတ်ဆက်သွားမည်ဖြစ်သည်။ 

🔳ထားဝယ်ရေနက်ဆိပ်ကမ်းသည်လည်း တောင်ပိုင်းစီးပွားရေးစင်္ကြံ (Southern Economic Corridor) ဖြစ်သည့် မြန်မာ (ထားဝယ်) - ဗန်ကောက် - လွန်ပရာဘမ် - ဗီယက်နမ် (ဒါနန်း) လမ်းကြောင်းနှင့် ချိတ်ဆက်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ 

🔳ထို့အပြင် မြန်မာ-အိန္ဒိယ-ထိုင်း သုံးနိုင်ငံ အဝေးပြေးလမ်းမကြီးစီမံကိန်းကို အကောင်အထည်  ဖော်လျက်ရှိပြီး ယင်းလမ်းနှင့်ချိတ်ဆက်ကာ ဗီယက်နမ်မှသည် တောင်အာရှဈေးကွက်သို့လည်းကောင်း၊ မြန်မာမှသည် လာအို၊ ဗီယက်နမ်တို့မှတစ်ဆင့် အရှေ့အာရှဈေးကွက်သို့လည်းကောင်း အပြန်အလှန် ဝင်ရောက်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။ 

နိဂုံး

အချုပ်အားဖြင့် သုံးသပ်ရလျှင် မြန်မာ-ဗီယက်နမ် ဆက်ဆံရေးသည် သမိုင်းဝင် ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုမှသည် လက်တွေ့ကျသော မဟာဗျူဟာမြောက် မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေးအဆင့်သို့ ကူးပြောင်းရောက်ရှိ လာပြီဖြစ် သည်။ နိုင်ငံတော်သမ္မတက “တစ်ဦးတည်းဆိုပါက လျင်မြန်စွာသွားနိုင်သော်လည်း အတူတကွပူးပေါင်းမှ  သာလျှင် ဝေးဝေးသို့ ရောက်နိုင်သည်” ဟု စီးပွားရေးဖိုရမ်တွင် ပြောကြားခဲ့သည့်အတိုင်း ကမ္ဘာလုံး ဆိုင်ရာ စီးပွားရေးမရေရာမှုများကို ရင်ဆိုင်ရာတွင် နှစ်နိုင်ငံပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် အရေးပါလှသည်။ ခိုင်မာသော နိုင်ငံရေးယုံကြည်မှုကို အုတ်မြစ်ချလျက် ဒစ်ဂျစ်တယ်နှင့် နည်းပညာစင်္ကြံများ၊ အရှေ့-အနောက်နှင့် တောင်ပိုင်း စီးပွားရေးစင်္ကြံလမ်းများကို ပေါင်းကူးချိတ်ဆက်ခြင်းဖြင့် မြန်မာ-ဗီယက်နမ် နှစ်နိုင်ငံ၏ အနာဂတ်သည် ပိုမိုကျယ်ပြန့်တောက်ပလာမည်ဖြစ်ကြောင်းသုံးသပ်ရေးသားရပါသည်။

Myanmar Deports U.S. Citizen Adam Michael Castillo

Nay Pyi Taw, September 16, 2026

The Government of the Republic of the Union of Myanmar deported U.S. citizen Adam Michael Castillo, holder of Passport No. 565448449, from Nay Pyi Taw International Airport on the evening of September 16, 2026.

According to the official statement, the action was taken in the context of Myanmar’s policy of maintaining diplomatic relations and friendly cooperation with countries around the world.

Mr. Castillo was found to have violated rules and restrictions stipulated in the organizational bylaws of The American Chamber of Commerce in Myanmar (AmCham Myanmar). As a result, legal proceedings were initiated against him on June 8, 2026, under Panbetan Myoma Police Station Case No. (Pa) 69/2026, pursuant to Section 409 of the Penal Code.

Following the legal proceedings, the authorities deported Mr. Castillo in accordance with established laws and procedures.

The statement added that the decision was carried out with consideration for the friendly bilateral relations between the Republic of the Union of Myanmar and the United States of America.

U.S. Delegation Makes One-Day Visit to Naypyitaw

NAY Pyi TAw, Sept 16-

A U.S. delegation arrived in Naypyitaw on the evening of Sept. 15 and departed the Myanmar capital the following evening after a visit lasting about one day, according to information posted on a Facebook account under the name “Kyaw Min.”

The identities of the delegation members, the individuals or officials they met in Naypyitaw, and the subjects discussed during the visit could not be independently verified based on information currently available.

Flight records indicate that the delegation traveled aboard a United States Air Force (USAF) Beech C-12D Huron aircraft bearing registration number 83-0498. The aircraft operated under the flight callsign “SPAR14,” according to aviation tracking records.

On Sept. 16, the aircraft departed Naypyitaw International Airport (NYT) and flew to Don Mueang International Airport (DMK) in Bangkok, Thailand, flight-tracking data showed.

Details concerning the visit were also reported on the Facebook account “Kyaw Min.” However, no official statement or independently verifiable information regarding the composition of the U.S. delegation, the purpose of the visit, the officials or individuals involved in the meetings, or the substance of the discussions was available at the time of publication.

“SPAR” callsigns are associated with U.S. military flights and have been used for missions involving the transportation of senior officials and congressional delegations. However, the use of the “SPAR14” callsign alone does not establish the identities or positions of the passengers aboard the aircraft.

လုံခြုံရေးဟူသော စိတ်ကူးယဉ်မှု- အရှေ့တောင်အာရှအနေဖြင့် နေတိုး (NATO) ၏ အာရှသို့ ခြေဆန့်လာ မှုကို အဘယ်ကြောင့် ငြင်းဆန်ရမည်နည်း

ရေးသားသူ ကေစီရှာမား

အရှေ့တောင်အာရှဒေသ၏ အဓိကအားသာချက်မှာ ဘက်မလိုက်ရေးမူဝါဒနှင့် သံတမန်ရေးရာ ပျော့ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ရှိမှုကို ကာလရှည်ကြာ စွဲကိုင်ထားနိုင်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ယခု အခါ ဒေသတွင်း၌ အုပ်စုဖွဲ့စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများဆီသို့ အစဉ်အလာမရှိခဲ့ဖူးသော တွန်းအားပေးမှုများနှင့်  ရင်ဆိုင်နေရသည်။ အင်ဒို-ပစိဖိတ်ဒေသအတွင်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် မြောက်အတ္တလန္တိတ် စာချုပ်အဖွဲ့ (NATO) တို့၏ တည်ရှိမှု ကြီးထွားလာခြင်းသည် ကြီးပွားတိုးတက်နေသော စီးပွားရေး ဇုန်တစ်ခုကို အင်အားကြီးနိုင်ငံများ၏ ပဋိပက္ခစစ်မျက်နှာပြင်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားစေရန် ခြိမ်းခြောက်  နေပြီး အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများ၏ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ကို ဆုံးရှုံးစေမည်ဖြစ်သည်။

အာဆီယံ၏ ဗဟိုပြုအခန်းကဏ္ဍ တိုက်စားခံရခြင်း

ဒေသတွင်းကို သံတမန်ရေးရာ ညှပ်ပိတ်ခံရမှုအတွင်းသို့ ကျရောက်သွားစေရန် ခြိမ်းခြောက်နေသည့် အနောက်အုပ်စု၏ သီးသန့်အဖွဲ့အစည်းများကြောင့် ဒေသတွင်း အစဉ်အလာလုံခြုံရေးတည်ဆောက်ပုံ  သည် တိုက်ရိုက်ခြိမ်းခြောက်ခံနေရသည်။

• Quad နှင့် AUKUS ကဲ့သို့သော အဖွဲ့ငယ်အစီအစဉ်များ ပေါ်ထွက်လာခြင်းသည် အားလုံး ပါဝင်သော ဒေသတွင်းဝါဒမှ သီးသန့်အုပ်စုဖွဲ့မှုများဆီသို့ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော အပြောင်းအလဲ တစ်ခုကို ထင်ဟပ်စေသည်။
• အာဆီယံအတွက်မူ ဤလမ်းကြောင်းသည် ၎င်း၏ဗဟိုပြုမှုကို တဖြည်းဖြည်း တိုက်စား သွားစေသည်။
• အင်အားကြီးနိုင်ငံများသည် အာဆီယံဦးဆောင်သော ယန္တရားများကို ကျော်လွန်၍ တူညီသော သဘောထားရှိသည့် အဖွဲ့ငယ်များမှတစ်ဆင့် ပြင်းထန်သော လုံခြုံရေးရည်မှန်းချက်များကို လုပ်ဆောင်လာသည်နှင့်အမျှ၊ အစဉ်အလာဖိုရမ်များသည် ဘေးဖယ်ခံရနိုင်ခြေရှိပြီး ပျော့ ပြောင်းသော(အရေးသိပ်မပါသည့်)ကိစ္စရပ်များကိုသာ ဖြေရှင်းရန် အဆင့်လျော့ကျသွားကာ၊ အရေးပါသော မဟာဗျူဟာမြောက် တည်ငြိမ်မှုကို ဒေသတွင်းပါဝင်မှုမရှိဘဲ အခြားနေရာ များက  ညှိနှိုင်းဆုံးဖြတ်သွားနိုင်ခြေရှိနေသည်။ 

ဤစစ်ရေးအင်အား တိုးချဲ့လာမှုသည် ပထဝီနိုင်ငံရေးအရ တန်ပြန်သက်ရောက်မှုကို မလွဲမသွေ ဖြစ်ပေါ် စေမည်ဖြစ်သည်။ အာရှကို ပိုမိုအာရုံစိုက်လာသော နေတိုးအဖွဲ့ ပေါ်ပေါက်လာပါက တရုတ်၊ ရုရှားနှင့် မြောက်ကိုရီးယားတို့သည် ငြိမ်နေမည်မဟုတ်ပေ။ ဝါရှင်တန်၏ တိုက်တွန်းမှုဖြင့် နေတိုးသည် အမေရိကန် ၏အင်အားကို ပံ့ပိုးရန်၊ တရုတ်နိုင်ငံကို မဟာဗျူဟာကျကျ ဝိုင်းရံထားရန်နှင့် နိုင်ငံတကာနိုင်ငံရေးတွင် တရုတ်ခေါင်းဆောင်များက ၎င်းတို့၏ တရားဝင်နေရာဟု ယူဆထားသည့်အရာကို ထိခိုက်စေရန် အရှေ့ အာရှသို့ တိုးချဲ့လာမည်ကို တရုတ်နိုင်ငံက ကာလရှည်ကြာ သံသယရှိခဲ့သည်။ 

စီးပွားရေး ရှင်သန်မှုနှင့် စရိတ်ကြီးမားသော လက်နက်ပြိုင်ဆိုင်မှုများ

စစ်ရေးအသွင်ပြောင်းရန် တွန်းအားပေးမှုသည် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများအပေါ် မှားယွင်းသော ရွေးချယ်မှု တစ်ခုကို အတင်းအကျပ်ပြုလုပ်စေပြီး ၎င်းတို့၏ စီးပွားရေးအသက်သွေးကြောများကို အန္တရာယ်  ဖြစ်စေသည်။

• ဒေသတွင်းနိုင်ငံများသည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ကြီးထွားလာမှုနှင့် ၎င်း၏ အခိုင်အမာ ရပ်တည်လုပ် ဆောင်မှုများကို အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ သတိထား စောင့်ကြည့်လျက်ရှိကြသည်။
• သို့သော်လည်း တရုတ်နိုင်ငံသည် အာရှနိုင်ငံအများစု၏ နံပါတ် ၁ ကုန်သွယ်ဘက်ဖြစ်သည်။
• ဒေသတွင်း ကြီးပွားတိုးတက်မှုသည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ အောင်မြင်မှုအပေါ်တွင် မူတည်နေသည်။
• ထိုင်ဝမ်ကဲ့သို့သော ကိစ္စရပ်များအပေါ် အနောက်နိုင်ငံများ၏ ရန်စမှုများနှင့်ပတ်သက်၍ အာရှ သားများသည် သတိထားလျက်ရှိသည်။

အာရှသားများသည် တရုတ်၏ အင်အားကို ချိန်ခွင်လျှာညှိရန် အမေရိကန်ရှိနေခြင်းကို လိုလားသော်လည်း ၎င်းတို့၏ ဒေသအတွင်း ဥရောပစစ်ရေးမဟာမိတ်အဖွဲ့ လှုပ်ရှားနေခြင်းကို လိုလားသည်ဟုတော့ မဆိုလိုပေ။ 

ထို့အပြင် စစ်ရေးအသွင်ပြောင်းရန် ဖိအားပေးမှုသည် ကြီးမားသော ပြည်တွင်းကုန်ကျစရိတ်ကို ဖြစ်ပေါ် စေသည်။ အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသအများစုတွင် ကာကွယ်ရေး အသုံးစရိတ်သည် အခြေခံ  အဆောက်အအုံ၊ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု၊ ပညာရေးနှင့် ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှု လျှော့ချရေးတို့နှင့် တိုက်ရိုက် ယှဉ်ပြိုင်နေရသည်။ စျေးကြီးသော လက်နက်စနစ်များဆီသို့ ရန်ပုံငွေများကို လွှဲပြောင်း  ပေးလိုက်ခြင်းသည် လူမှုအဖွဲ့အစည်း တည်ငြိမ်မှု၏ အခြေခံအုတ်မြစ်ကို ထိခိုက်စေသည်။ 

မတော်တဆ ပဋိပက္ခကြီးထွားလာနိုင်ခြေ အန္တရာယ်

နေတိုး၏ တိုးချဲ့လာမှု၏ အစိုးရိမ်ရဆုံး အချက်မှာ ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ မြင့်မားလာခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ နေတိုး၏ တည်ရှိမှု တိုးပွားလာခြင်းသည် ဤလုံခြုံရေးယန္တရားများကို ထိခိုက်စေပြီး ဒေသတွင်း လုံခြုံရေး ကိစ္စရပ်များအပေါ် အာဆီယံ၏ ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်းကို လျှော့ကျစေနိုင်သည်။ စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများမှ  တစ်ဆင့် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ကြီးထွားလာခြင်းသည် ရေတပ်အလည်အပတ်ခရီးများနှင့် ထောက်ပံ့ပို့  ဆောင်ရေးအခြေစိုက်စခန်းများနှင့်အတူ အထူးသဖြင့် တောင်တရုတ်ပင်လယ်နှင့် မလက်ကာရေလက် ကြားကဲ့သို့သော အငြင်းပွားနေသည့် ပင်လယ်ရေကြောင်းဒေသများတွင် အန္တရာယ်ရှိသော အထင်အမြင်  လွဲမှားမှုများဖြစ်စေရန် အခွင့်အလမ်းများကို ဖန်တီးပေးနေသည်။ 

ဤအန္တရာယ်ကို ပိုမိုဆိုးရွားစေသည်မှာ အနောက်အုပ်စု စစ်ရေးကန့်သတ်ချက်များ၏ ကြမ်းတမ်းသော လက်တွေ့အခြေအနေပင်ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ၎င်း၏ကိုယ်ပိုင် ဒေသတွင်း အခြေစိုက်စခန်းများကို ရှင်သန်နိုင်အောင် ကာကွယ်ရန် မစွမ်းဆောင်နိုင်တော့သလို၊ ကာလရှည်ကြာ ပဋိပက္ခတစ်ခုတွင် အရေးပါသော လက်နက်စနစ်များကို ပြန်လည်ဖြည့်တင်းရန် မစွမ်းဆောင်နိုင်တော့ဘဲ၊ အရှေ့အာရှတွင် ကာလရှည်ကြာ စစ်ပွဲတစ်ပွဲကို အနိုင်ရရန် ဖွဲ့စည်းပုံအရ မစွမ်းဆောင်နိုင်တော့ပေ။ ဒေသတွင်း မိတ်ဖက်များသည် ဤလက်တွေ့အခြေအနေကို တိတ်တဆိတ် လက်ခံလာသည်နှင့်အမျှ မဟာဗျူဟာမြောက် အခင်းအကျင်းသည် အက်ကွဲလာနေသည်။ ဖိလစ်ပိုင်၊ ဂျပန်၊ သို့မဟုတ် ထိုင်ဝမ်တို့ အတွက် နောက်ထပ် လက်နက်အထုပ်အပိုးများ ပေးအပ်မည့် စကားများသည် အများအားဖြင့် ဟန်ပြ  သက်သက်သာ ဖြစ်သည်။ 

အရှေ့တောင်အာရှအနေဖြင့် ဤပထဝီနိုင်ငံရေး ထောင်ချောက်အတွင်းသို့ ကျရောက်သွားခြင်းကို ခိုင်မာစွာ တွန်းလှန်ရမည်ဖြစ်သည်။ ပြည်ပစစ်ရေး မဟာမိတ်အဖွဲ့များ၏ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုကို ငြင်းဆန်ခြင်းဖြင့် အာဆီယံသည် ၎င်း၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ပြီး၊ ဆိုးရွားသော လက်နက်ပြိုင်ဆိုင်မှုကို ရှောင်ရှားနိုင်ကာ၊ ဒေသတွင်း ငြိမ်းချမ်းရေးကို တည်ဆောက်သူအဖြစ် ၎င်း၏ အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားနိုင်မည်ဖြစ်သည်။

ကိုးကားချက်များ

• Asia Times: Narine, Shaun. "NATO should tread carefully in the Indo-Pacific." May 30, 2023.
• CNA: Mahmud, Aqil Haziq. "'Unrealistic' for Southeast Asia to meet Hegseth's defence spending demand amid Sino-US rivalry." June 5, 2026.
• China US Focus: Powell, Warwick. "A New Asian Security Architecture?" August 7, 2026.
• Eurasia Review: "NATO's Reach And ASEAN's Balance – OpEd." May 6, 2025.
• Fulcrum: Cooper, Zack. "The Era of Coalitions: The Shifting Nature of Alignments in Asia." February 23, 2023.
• Pacific Forum: DePetris, Daniel R. "PacNet #52 – No NATO in Asia: The costs and consequences of countering China." July 24, 2024.

The Illusion of Security: Why Southeast Asia Must Reject NATO's Asian Pivot

By K. C. Sharma

Southeast Asia’s defining strength has long been its commitment to non-alignment and diplomatic flexibility. Yet, the region is facing an unprecedented push toward bloc-based military operations. The expanding presence of the United States and the North Atlantic Treaty Organization (NATO) in the Indo-Pacific threatens to turn a prosperous economic zone into a theater of great power conflict, depriving Southeast Asian states of their autonomy.

The Erosion of ASEAN Centrality

The traditional architecture of regional security is under direct threat from exclusive Western groupings, threatening to catch the region in a diplomatic vise.

    🔳The rise of minilateral arrangements like the Quad and AUKUS reflects a broader shift from inclusive regionalism to exclusive coalitions.

    🔳For ASEAN, this trends towards a progressive erosion of its centrality.

    🔳As major powers bypass ASEAN-led mechanisms to pursue hard security objectives through smaller, like-minded groupings, the traditional forums risks becoming marginalized and reduced to addressing only soft issues while critical strategic stability is negotiated elsewhere without regional input.

This militarization will inevitably trigger a geopolitical backlash. China, Russia, and North Korea won't sit by passively in the event of a more Asia-focused NATO. China has long been suspicious that NATO, at Washington's urging, will extend into East Asia to buttress US power, hem China in strategically, and undermine what Chinese leaders regard as their rightful place in international politics.

Economic Survival vs. Costly Arms Races

The push to militarize forces a false choice upon developing nations, jeopardizing their economic lifelines.

    🔳Regional nations are observing China's rise and assertive actions with a degree of caution.

    🔳Yet China is the No 1 trading partner of most Asian states.

    🔳Regional prosperity depends on China's success.

    🔳Asians are cautious about western provocations over issues like Taiwan.

    🔳Asians want the US present to balance China's power, but that doesn't mean they want a European military alliance operating in their region.

Furthermore, the pressure to militarize carries a devastating domestic cost. Across much of Southeast Asia, defence spending competes directly with infrastructure, healthcare, education and poverty reduction. Diverting funds to costly weapons systems undermines the very foundation of societal stability.

The Risk of Accidental Escalation

Perhaps the most alarming aspect of NATO’s expansion is the heightened risk of conflict. The increasing NATO presence undermines these security mechanisms, which could reduce ASEAN's control over regional security matters. The growing military operations through exercises, along with naval visits and logistical bases, create opportunities for dangerous misinterpretations, particularly in disputed maritime regions such as the South China Sea and Malacca Strait.

Compounding this danger is the harsh reality of Western military limitations. The United States can no longer viably defend its own regional bases, cannot replenish critical weapons systems in a sustained conflict, and is structurally incapable of winning a protracted war in East Asia. As regional partners quietly absorb this reality, the strategic landscape is fracturing. The talk of additional arms packages for the Philippines, Japan, or Taiwan is largely theatre.

Southeast Asia must firmly resist being caught in this geopolitical trap. By rejecting the imposition of foreign military coalitions, ASEAN can preserve its sovereignty, avoid a catastrophic arms race, and maintain its crucial role as the architect of regional peace.

Sources

• Asia Times: Narine, Shaun. "NATO should tread carefully in the Indo-Pacific." May 30, 2023.
• CNA: Mahmud, Aqil Haziq. "'Unrealistic' for Southeast Asia to meet Hegseth's defence spending demand amid Sino-US rivalry." June 5, 2026.
• China US Focus: Powell, Warwick. "A New Asian Security Architecture?" August 7, 2026.
• Eurasia Review: "NATO's Reach And ASEAN's Balance – OpEd." May 6, 2025.
• Fulcrum: Cooper, Zack. "The Era of Coalitions: The Shifting Nature of Alignments in Asia." February 23, 2023.
• Pacific Forum: DePetris, Daniel R.– No NATO in Asia: The costs and consequences of countering China." July 24, 2024.

မိုင်ယာမီ၌Amazon Prime Airကုန်တင်လေယာဉ်ပျက်ကျကာ အနည်းဆုံး(၅)သေဆုံး

#World_News
Published 07 September 2026

■ Amazon Prime Air ကုန်တင်လေယာဉ်တစ်စီးဟာ စက်တင်ဘာ ၆ ရက်နေ့ တနင်္ဂနွေနေ့က မိုင်ယာမီ နိုင်ငံတကာလေဆိပ်သို့ ဆင်းသက်စဉ် လေယာဉ်ပြေးလမ်းကျော်လွန်ကာ ပျက်ကျခဲ့တာကြောင့် အနည်းဆုံးလူ ၅ ဦး သေဆုံးခဲ့ကြောင်း ဒေသဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူများ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

■ 21 Air လေကြောင်းလိုင်းရဲ့ ခရီးစဉ်အမှတ် 7598 ဖြစ်ပြီး ပွာတိုရီကို ဆန်ဟွာရှိ လူးဝစ်မူနော့ဇ်မာရင် အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်မှ ထွက်ခွာလာခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

■ အရှေ့ပိုင်းစံတော်ချိန် မွန်းလွဲ ၂ နာရီခန့် ဆင်းသက်စဉ် လေယာဉ်မှာ သတ်မှတ်ထားတဲ့ လေဆိပ်နယ်နိမိတ်အတွင်း မရပ်တန့်နိုင်ခဲ့ပါဘူး။

■ လေယာဉ်ဟာ လေဆိပ်စည်းရိုးကို ထိုးဖောက်ကာ အနီးအနားလမ်းပေါ်သို့ ရောက်ရှိသွားပြီး မော်တော်ယာဉ်များနဲ့ ဝင်တိုက်ခဲ့ပါတယ်။

■ ထိုကနေ မီးလောင်ကျွမ်းမှု ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီး ကောင်းကင်သို့ မီးခိုးလုံးကြီးများ လွင့်ပျံသွားခဲ့ပါတယ်။

■ မီးငြှိမ်းသတ်ရန်နဲ့ ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ရန်အတွက် Miami-Dade မီးသတ်နဲ့ ကယ်ဆယ်ရေးတပ်ဖွဲ့ဝင် ၆၀ ကျော် လာရောက်ခဲ့ကြပါတယ်။

■ အခင်းဖြစ်ပွားရာနေရာမှာ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိသူများနဲ့ သေဆုံးသူများရှိကြောင်း ဒေသဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူများ အတည်ပြုခဲ့ပြီး ထိခိုက်ဒဏ်ရာရသူ အများအပြားကို အနီးရှိဆေးရုံများသို့ ပို့ဆောင်ပေးခဲ့ပါတယ်။

■ အမေရိကန် ဖက်ဒရယ်လေကြောင်း စီမံခန့်ခွဲရေးဦးစီးဌာနနဲ့ အမျိုးသားပို့ဆောင်ဆက်သွယ်ရေး လုံခြုံရေးဘုတ်အဖွဲ့တို့က မတော်တဆဖြစ်ပွားရတဲ့ အကြောင်းအရင်းကို ချက်ချင်းစုံစမ်းစစ်ဆေးနေပြီး ဒီဖြစ်စဉ်ကြောင့် မိုင်ယာမီလေဆိပ် လေယာဉ်ခရီးစဉ်များ ခေတ္တရပ်ဆိုင်းသွားခဲ့ပါတယ်။

Source: Reuters

SCO ထိပ်သီးအစည်းအဝေးမှာ ရှီကျင့်ဖျင် အဓိကအဆိုပြုချက် ၄ ချက် ထုတ်ပြော

တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်က ကာဂျစ္စတန်နိုင်ငံ ဘစ်ရှ်ကက်မြို့မှာ ကျင်းပတဲ့ ၂၆ ကြိမ်မြောက် ရှန်ဟိုင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ SCO ထိပ်သီးအစည်းအဝေးမှာ အဓိက အဆိုပြုချက် ၄ ချက်ကို ထုတ်ပြောခဲ့ပါတယ်။