ဘရာဇီးလ် ဧည့်ခရီးသွားလုပ်ငန်းဝန်ကြီး ဂူစတာဗိုဖယ်လီစီယာနိုက ခရီးသွားလုပ်ငန်းချိတ်ဆက်မှုများ မြှင့်တင်ဖို့အတွက် BRICS ခရီးသွားလုပ်ငန်းဈေးကွက်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဆောင်ရွက်ချက်တွေကနေ ကြိုးပမ်းကြဖို့တိုက်တွန်းလိုက်ပါတယ်။
#World_Business
Published 23 September 2026
#BRICS #ဘရာဇီးလ်
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group
မကွေးမြို့ရှိ မြသလွန်စေတီတော်မြတ်ရဲ့ (၂၅၉၀)ကြိမ်မြောက် ဗုဒ္ဓပူဇနိယပွဲတော်ကို ဈေးဆိုင်ခန်းပေါင်း(၁၀၀၀)ကျော်ဖြင့် စည်ကားသိုက်မြိုက်စွာ ကျင်းပသွားမယ်လို့ မြသလွန်စေတီတော်ဘဏ္ဍာတော်ထိန်းဂေါပကအဖွဲ့ကနေသိရပါတယ်။
#Local_News
Published 23 September 2026
#မကွေးမြသလွန်စေတီ
#YMG/NN #Yangon_Times
စိုက်ပျိုးရေးသွင်းအားစုတွေ အတုအပကင်းစင်ပြီး အရည်အသွေးပြည့်မီစေရေး ပိုးသတ်ဆေးဥပဒေဖောက်ဖျက်မှုတွေ့ရှိပါက တည်ဆဲဥပဒေနဲ့အညီ ထိရောက်စွာအရေးယူသွားမယ်လို့ မြန်မာနိုင်ငံပိုးသတ်ဆေးမှတ်ပုံတင်အဖွဲ့က အသိပေးထားပါတယ်။
#Local_News
Published 23 September 2026
#ပိုးသတ်ဆေး
#YMG/SW #Yangon_Times
ဘုရားဖူးလုပ်ငန်းများလိုင်စင် လျှောက်ထားကြဖို့ပြည်တွင်းဘုရားဖူးနှင့် ခရီးသွားဝန်ဆောင်မှုအသင်းက အသိပေးထုတ်ပြန်ထား ပါတယ်။
#Local_News
Published 23 September 2026
#ဘုရားဖူး
#YMG/NN #Yangon_Times
Sept. 23, 2026 — Myanmar’s Information Team condemned an article by TIME correspondent Charlie Campbell as a breach of media ethics, saying the magazine had sought an interview with the president for a story on Myanmar’s future and peace efforts but published an article that departed from the subjects initially discussed.
According to the statement, TIME approached the Myanmar Embassy in Singapore to request an interview for a piece titled “the Future of Myanmar.” The proposed story would cover what the statement described as the state’s historic role in preserving the Union and national unity, its efforts to maintain stability, and the achievements of peace talks. The president agreed to meet Campbell and answered his questions, the statement said.
The team said TIME subsequently published an article online rather than presenting the interview in a question-and-answer format. It said the article did not accurately reflect the president’s responses and included interviews with other people, commentary and material outside the scope of the initial discussions.
The statement further said TIME had used language that could mislead international audiences about Myanmar and its government. It said the president’s full exchange with Campbell would be released separately.
Nay Pyi Taw, September 23
Myanmar has included Small Modular Reactor (SMR)-based nuclear power generation as an option under its diversified energy policy to meet growing electricity demand and ensure long-term energy security, President U Min Aung Hlaing said on September 23.
He made the remarks at the first meeting of the National-Level Steering Committee for the Implementation of Nuclear Energy, held at the Presidential Office in Nay Pyi Taw. He said Myanmar’s energy policy should be based on an energy mix comprising renewable energy, natural gas and other energy sources, while nuclear energy should also be studied as an option for providing a stable supply of electricity.
The President said nuclear technology could be applied not only to electricity generation but also in healthcare, agriculture, food safety, industry and research. Its implementation, he added, should give priority to international standards and the “3S” principles of Safety, Security and Safeguards.
Regarding international cooperation, he said Myanmar would work with the International Atomic Energy Agency (IAEA) on technical cooperation, expert exchanges and human resource development. He also said agreements had been reached with Russia’s state-owned ROSATOM on cooperation in nuclear technology, human resource development and electricity generation using SMR technology.
U Min Aung Hlaing also called for the formulation of a Roadmap and Action Plans for future implementation, stronger coordination among relevant ministries, and greater emphasis on human resource development.
He said Myanmar’s nuclear energy programme should be based on the national interest, adding that cooperation with international partners should be assessed against the country’s long-term energy requirements, economic conditions, technological and human resource capabilities, and security situation. He also called for designated projects to be implemented in a timely manner.
Nay Pyi Taw, September 16, 2026
The Government of the Republic of the Union of Myanmar deported U.S. citizen Adam Michael Castillo, holder of Passport No. 565448449, from Nay Pyi Taw International Airport on the evening of September 16, 2026.
According to the official statement, the action was taken in the context of Myanmar’s policy of maintaining diplomatic relations and friendly cooperation with countries around the world.
Mr. Castillo was found to have violated rules and restrictions stipulated in the organizational bylaws of The American Chamber of Commerce in Myanmar (AmCham Myanmar). As a result, legal proceedings were initiated against him on June 8, 2026, under Panbetan Myoma Police Station Case No. (Pa) 69/2026, pursuant to Section 409 of the Penal Code.
Following the legal proceedings, the authorities deported Mr. Castillo in accordance with established laws and procedures.
The statement added that the decision was carried out with consideration for the friendly bilateral relations between the Republic of the Union of Myanmar and the United States of America.
#Local_News
ဆီရမ်ရိ၊ စက်တင်ဘာ ၁၂
ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသို့ နိုင်ငံတော်အဆင့် ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ် (State Visit) အဖြစ် ရောက်ရှိနေသည့် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ထံ ယနေ့ စက်တင်ဘာ ၁၂ ရက်တွင် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ ဆီရမ်ရိပြည်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး Mr. Prak Sophoan က လာရောက်ဂါရဝပြုတွေ့ဆုံ၍ မြန်မာ-ကမ္ဘောဒီးယား နှစ်နိုင်ငံအကြားရှိရင်းစွဲချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုနှင့် ဘက်စုံပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုမိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေးကို ပိုမိုခိုင်မာစေရေး၊ ခရီးသွားကဏ္ဍ မြှင့်တင်ရေးတို့ကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြပါသည်။
ဆွေးနွေးပွဲကောက်နုတ်ချက်များမှာ -
■ နိုင်ငံတော်သမ္မတက ပြောကြားခဲ့သည့်အချက်များ
ခရီးသွားကဏ္ဍဖွံ့ဖြိုးသည့် ဆီရမ်ရိပြည်နယ်သို့ ပြီးခဲ့သည့်၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွား ၁ သန်းခန့် လာရောက်ခဲ့မှုအပေါ် ဝမ်းမြောက်မိပါကြောင်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပုဂံကိုလည်း ဆီရမ်ရိကဲ့သို့ ခရီးသွားကဏ္ဍဖွံ့ဖြိုးစေလိုပါကြောင်း။
ယခုခရီးစဉ်သည် အောင်မြင်သည့်ခရီးစဉ် ဖြစ်ပြီး မြန်မာ-ကမ္ဘောဒီးယား နှစ်နိုင်ငံ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မည့် လုပ်ငန်းများရှိလာမည်ဖြစ်ပါကြောင်း။
ဆီယမ်ရိမြို့မှာ မြန်မာအလုပ်သမားများ ရောက်ရှိနေသည်ဟုသိရပြီး အဆိုပါ မြန်မာအလုပ်သမား များအား ကမ္ဘောဒီးယားဥပဒေဘောင်အတွင်းမှ စောင့်ရှောက်ပေးရန်နှင့် အလုပ်သမားအခွင့်အရေး အပြည့်အဝရရှိစေရန် မေတ္တာရပ်ခံလိုပါကြောင်း။
■ ဆီရမ်ရိပြည်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး၏ ဆွေးနွေးချက်များ
သမ္မတကြီးအား တွေ့ဆုံဂါရဝပြုခွင့်ရသည့်အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါကြောင်း။
သမ္မတကြီး လာရောက်လည်ပတ်သည့်အခါတိုင်းအသစ်အသစ်တွေသာ တွေ့ရမည်ဟု ယုံကြည်ပါ ကြောင်း။
ယမန်နေ့က ဖနွမ်းပင်မြို့သို့ ရောက်ရှိပြီး အကြီးအကဲများနှင့် အောင်မြင်စွာ တွေ့ဆုံရသည်ကို တွေ့ရသည့်အတွက် ဝမ်းမြောက်ဂုဏ်ယူမိပါကြောင်း။
သမ္မတကြီး၏ ဆွေးနွေးခဲ့မှုများနှင့် MoU လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့မှုများကို သိရှိရပြီး ၎င်းတို့နှင့်ပတ်သက်၍ ဆက်လက်ပူးပေါင်းအကောင်အထည်ဖော်သွားမည်ဖြစ်ပါကြောင်း။
သမ္မတကြီး ဆက်လက်တိုးတက်အောင်မြင်ပါစေရေး ဆုတောင်းပါကြောင်းဆွေးနွေးခဲ့ကြပါသည်။
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group
နေပြည်တော်၊ စက်တင်ဘာ ၂၃
ဒေသအလိုက် လုံခြုံရေးနှင့် တရားမဝင်ကုန်စည်စီးဆင်းမှု တိုက်ဖျက်ရေးအတွက် ဖွင့်လှစ်ထားသည့် စစ်ဆေးရေးဂိတ်များ၌ လုံခြုံရေးကိုအကြောင်းပြ၍ ပေးအပ်ထားသော အခွင့်အာဏာကို မလျော်ကန် စွာအသုံးချမှုများရှိနေပြီး ယင်းကြောင့် တရားမဝင်ကုန်စည်စီးဆင်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်ကာ ပြည်သူ များ ကုန်ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်မှုဒဏ် ခံစားနေရသဖြင့် အဆိုပါကိစ္စများကို ထိရောက်စွာ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းပြီး ဥပဒေချိုးဖောက်မှုများအား ဥပဒေနှင့်အညီ အရေးယူရန် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က စက်တင်ဘာ ၂၃ ရက်တွင် မှာကြားခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော်သမ္မတသည် နေပြည်တော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌနှင့် တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်များအား နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးတော် အစည်းအဝေးခန်းမ၌ တွေ့ဆုံစဉ် ယင်းသို့ ပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး တွေ့ဆုံပွဲသို့ ဒုတိယသမ္မတ ဦးညိုစော၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများနှင့် တာဝန်ရှိသူများ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။
လတ်တလော ပြည်သူများ ရင်ဆိုင်နေရသည့် ကုန်ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်မှုကို ဒေသအလိုက် တာဝန်ရှိသူများက လက်တွေ့ကျကျ ဖြေရှင်းရန်နှင့် ဒေသတွင်း စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံရေးအတွက် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများကို လိုအပ်ချက်အပေါ်မူတည်၍ စနစ်တကျ တိုးချဲ့ဆောင်ရွက်ရန်လည်း ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောကြားခဲ့သည်။ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးအတွက် ခွင့်ပြုထားသည့် မြေများကို ရည်ရွယ်ချက်နှင့်မညီဘဲ အခြားနည်းလမ်းဖြင့် အသုံးပြုနေမှုများကိုလည်း ဥပဒေ၊ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများနှင့်အညီ ကြပ်မတ်ရန် မှာကြားခဲ့သည်။
ပြည်တွင်းစားသုံးဆီဖူလုံရေးအတွက် နှမ်း၊ နေကြာ၊ မြေပဲ၊ ပဲပုတ်နှင့် ဆီအုန်းအပါအဝင် ဆီထွက် သီးနှံများကို ပန်းတိုင်အထွက်နှုန်းရရှိအောင် စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ရန်နှင့် ယင်းသို့ ဆောင်ရွက်နိုင်ပါက ပြည်ပမှ စားသုံးဆီနှစ်စဉ်တင်သွင်းနေရမှုကို လျှော့ချနိုင်မည်ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။ တနင်္သာရီ တိုင်းဒေသကြီး၌ ဆီအုန်းစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှု တိုးမြှင့်နိုင်ပါက တနင်္သာရီ၊ မွန်နှင့် ကရင်ဒေသတို့၏ စားသုံးဆီလိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းရာတွင် အထောက်အကူဖြစ်စေနိုင်ကြောင်းလည်း ဆိုသည်။
စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍတွင် တစ်ဧကအထွက်နှုန်း မြင့်မားရေးအတွက် “မျိုး၊ မြေ၊ ရေ၊ နည်း” အချက်လေးရပ်ကို စနစ်တကျ ဆောင်ရွက်ရန်၊ တောင်သူတစ်ဦးချင်း၏ အကျိုးစီးပွားကို ဖော်ဆောင်နိုင်ရေး စုပေါင်းသမဝါယမစနစ်ဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများ အကောင်အထည်ဖော်ရန်နှင့် လိုအပ်သည့် စိုက်ပျိုးရေးချေးငွေများ ဖြည့်ဆည်းပေးရန် ပြောကြားခဲ့သည်။ သီးထပ်စွမ်းအား တိုးမြှင့်ရာတွင်လည်း အခြေခံကိန်းဂဏန်းများ မှန်ကန်ရန်နှင့် ရာသီဥတု၊ မြေအနေအထားနှင့် ကိုက်ညီ သည့်သီးနှံများကို အချိန်မီစိုက်ပျိုးရန် လိုအပ်ကြောင်းလည်း နိုင်ငံတော်သမ္မတက မှာကြားသည်။
ပညာရေးကဏ္ဍနှင့်ပတ်သက်၍ တစ်မျိုးသားလုံး ပညာရည်မြင့်မားရေးကို ဦးစားပေးပြီး KG+9 အထိ မသင်မနေရပညာရေးစနစ်ကို ဆက်လက်အကောင်အထည်ဖော်ရန်၊ ကျောင်းနေအရွယ်ကလေးအားလုံး ကျောင်းတက်နိုင်ရေးနှင့် တန်းစဉ်ကူးပြောင်းမှု မြင့်မားလာရေး ဆောင်ရွက်ရန် ဦးမင်းအောင်လှိုင်က မှာကြားခဲ့သည်။ အခြေခံပညာကျောင်းများတွင် ဆရာ၊ ဆရာမလိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းရန်၊ ပညာရေးဒီဂရီကောလိပ်များမှ သင်တန်းဆင်းများကို စနစ်တကျ နေရာချထားရန်နှင့် စာကြည့်တိုက်များအတွက် သုတ၊ ရသ စာအုပ်စာစောင်များ ဖြည့်ဆည်းပေးရန်လည်း ပြောကြားခဲ့သည်။
နယ်စပ်ဒေသနှင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ပူတာအိုဒေသ၌ ဒေသနှင့် ကိုက်ညီသည့် ဒီဂရီကောလိပ်တစ်ခု ဖွင့်လှစ်ရန်နှင့် ဥပဒေ၊ စီးပွားရေးဘာသာရပ်များအပါအဝင် သင့်လျော်သည့် ဘာသာရပ်များဖြင့် သင်ကြားနိုင်ရေး သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနက ဆက်လက် ဆောင်ရွက်ရန်လည်း မှာကြားခဲ့သည်။

ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုနှင့် အယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ်ကြောင့် အပူချိန်လွန်ကဲမှု၊ မြေအောက်ရေလျော့နည်းမှုနှင့် ရေအရင်းအမြစ်ရှားပါးမှုများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သဖြင့် သောက်သုံးရေနှင့် စိုက်ပျိုးရေများ ကြိုတင် စုဆောင်းထားရန်၊ ရေကို အကျိုးရှိစွာအသုံးပြုရေး အသိပညာပေးရန်နှင့် လိုအပ်ပါက မြစ်ချောင်းများ၌ မြေအောက်တမံများပြုလုပ်ကာ မြေအောက်ရေထိန်းသိမ်းရေး ဆောင်ရွက်ရန်လည်း ပြောကြားခဲ့သည်။ မလိုအပ်ဘဲ သစ်ခုတ်ခြင်းများ တားမြစ်ရန်နှင့် သစ်ပင်စိုက်ပျိုးမှု တိုးမြှင့်ရန်လည်း တိုက်တွန်းခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ဒေသအလိုက် ခေတ်စနစ်နှင့် လျော်ညီသည့် ဥပဒေများ ပြင်ဆင်ရေးဆွဲရေး၊ ဆင်းရဲမွဲတေမှု လျှော့ချရေးနှင့် ပြည်သူများ အလုပ်အကိုင်ရရှိရေး၊ အခွန်ရသင့်ရထိုက်မှု မှန်ကန်စွာရရှိရေးနှင့် အခွန်ရှောင်မှု တားဆီးရေးတို့ကို အလေးထားဆောင်ရွက်ရန် မှာကြားခဲ့သည်။ နိုင်ငံသားစိစစ်ရေးကတ် ထုတ်ပေးရာတွင်လည်း မသမာသည့်နည်းလမ်းဖြင့် နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်ရယူမှုနှင့် နိုင်ငံသားအယောင်ဆောင် မှုများကို စိစစ်ဖော်ထုတ်၍ သက်ဆိုင်ရာဥပဒေနှင့်အညီ အရေးယူရန် ပြောကြားခဲ့သည်။
အစည်းအဝေးတွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ၊ နေပြည်တော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌနှင့် တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်များက ဒေသအလိုက် ကုန်ဈေးနှုန်းကျဆင်းရေးနှင့် စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံရေး၊ ဆီထွက်သီးနှံစိုက်ပျိုးရေး၊ ပညာရေး၊ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် MSME လုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးရေး၊ ရေရှားပါးမှုအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ရေး၊ ယာယီနေရပ်စွန့်ခွာသူများ ပြန်လည်အခြေချနေထိုင်နိုင်ရေးနှင့် ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်နေမှုတို့ကို ရှင်းလင်းတင်ပြခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
နေပြည်တော်၊ စက်တင်ဘာ ၂၁
လယ်ယာနှင့် မွေးမြူရေးကဏ္ဍကို ရိုးရာထုတ်လုပ်မှုစနစ်မှ ခေတ်မီ၊ ထိရောက်ပြီး ရေရှည်တည်တံ့သည့် ထုတ်လုပ်မှုစနစ်သို့ ပြောင်းလဲကာ ကုန်ကြမ်းအဆင့်မှ တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်၊ စက်မှုလုပ်ငန်းနှင့် ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပဈေးကွက်အထိ တန်ဖိုးကွင်းဆက်တစ်လျှောက် ချိတ်ဆက်ဖော်ဆောင်၍ နိုင်ငံ့ထုတ်ကုန်နှင့် ပြည်သူ့ဝင်ငွေ တိုးတက်စေရန် ဆောင်ရွက်သွားကြရမည်ဟု နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောကြားသည်။
နိုင်ငံတော်သမ္မတက စက်တင်ဘာ ၂၁ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် နေပြည်တော်ရှိ မြန်မာအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကွန်ဗင်းရှင်းဗဟိုဌာန-၁ (MICC-1) ၌ ကျင်းပသည့် “လယ်ယာကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုမှသည် နိုင်ငံ့ထုတ်ကုန် တိုးတက်မှုသို့” အမျိုးသားအဆင့် အလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲတွင် အဖွင့်အမှာစကား ပြောကြားရာ၌ ယင်းသို့ ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
နိုင်ငံတော်သမ္မတက မြန်မာနိုင်ငံ လူဦးရေ၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည် ကျေးလက်ဒေသများတွင် နေထိုင်ကြပြီး အလုပ်လုပ်ကိုင်သူများအနက် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်သည် လယ်ယာ၊ သားငါးနှင့် သစ်တောကဏ္ဍတို့တွင် လုပ်ကိုင်နေကြသဖြင့် ကျေးလက်နေပြည်သူများ၏ ဝင်ငွေတိုးတက်ရေးသည် အရေးကြီးကြောင်း ပြောသည်။
လယ်ယာကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုပမာဏ တိုးမြှင့်ရေးအဖြစ်သာ မမြင်သင့်ဘဲ ထုတ်လုပ်မှု၊ ကုန်ကြမ်း၊ ပြုပြင်ထုတ်လုပ်မှု၊ တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်၊ စက်မှုလုပ်ငန်း၊ ပြည်တွင်းစားသုံးမှုနှင့် ပြည်ပပို့ကုန်အထိ တန်ဖိုးကွင်းဆက်တစ်ခုလုံးကို ချိတ်ဆက်စဉ်းစားရန် လိုအပ်ကြောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတက ဆိုသည်။
ယင်းသို့ ဆောင်ရွက်နိုင်ပါက တောင်သူများ၏ ဝင်ငွေတိုးတက်လာခြင်း၊ အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းများ တိုးပွားလာခြင်း၊ ပြည်တွင်းကုန်ထုတ်လုပ်မှုနှင့် ပို့ကုန်တိုးတက်လာခြင်းတို့မှတစ်ဆင့် နိုင်ငံ့ထုတ်ကုန်နှင့် စီးပွားရေးတိုးတက်လာနိုင်မည်ဟု ပြောကြားသည်။
လက်ရှိကာလတွင် အခြေခံစားသောက်ကုန်ဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်နေခြင်းသည် ပြည်သူများ၏ နေ့စဉ်ဘဝအတွက် စိန်ခေါ်မှုဖြစ်နေပြီး ယင်းမှာ ထုတ်လုပ်မှုနှင့် စားသုံးမှု မမျှတခြင်း၊ ထုတ်လုပ်မှုကုန်ကျစရိတ်နှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစရိတ် မြင့်မားခြင်းတို့နှင့် သက်ဆိုင်နေကြောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတက ပြောသည်။ ထို့ကြောင့် စားနပ်ရိက္ခာထုတ်လုပ်မှု ပမာဏတိုးမြှင့်ကာ ပြည်တွင်းလိုအပ်ချက်ကို လုံလောက်စွာ ဖြည့်ဆည်းနိုင်ရေး လိုအပ်ကြောင်း ထည့်သွင်းပြောကြားသည်။
နိုင်ငံတော်သမ္မတက ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ဘဏ္ဍာနှစ်တွင် စပါးစိုက်ဧက စုစုပေါင်း ၁၇ ဒသမ ၄ သန်းခန့်ရှိပြီး ပျမ်းမျှအထွက်နှုန်း ၈၅ တင်းခန့်သာရှိကြောင်း၊ ပန်းတိုင်အထွက်နှုန်းအတိုင်း ထုတ်လုပ်နိုင်ပါက လက်ရှိထက် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃ ဘီလီယံခန့် ပိုမိုရရှိနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောသည်။
ထို့ပြင် နိုင်ငံတော်က အားပေးစိုက်ပျိုးနေသည့် သီးနှံကိုးမျိုးကို ဒေသအလိုက် ရာသီဥတုနှင့် မြေအမျိုးအစားအရ သင့်လျော်သည့်နေရာများတွင် တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးကာ ပန်းတိုင်အထွက်နှုန်းရရှိအောင် ဆောင်ရွက်နိုင်ပါက ပို့ကုန်ဝင်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆ ဒသမ ၅ ဘီလီယံခန့် ပိုမိုရရှိနိုင်မည်ဟု ဆိုသည်။
စားသုံးဆီကဏ္ဍတွင် မြေပဲ၊ နှမ်း၊ နေကြာ၊ ပဲပုပ်နှင့် ဆီအုန်းကဲ့သို့ ဆီထွက်သီးနှံများကို ဒေသအလိုက် တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးရန်၊ ထုတ်လုပ်မှုကုန်ကျစရိတ် လျှော့ချရန်နှင့် စားအုန်းဆီတင်သွင်းမှုကို အဆင့်လိုက်လျှော့ချနိုင်ရေး ဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်ကြောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတက ပြောသည်။
ထို့အပြင် ဆန်စပါးမှ ထွက်ရှိသည့် ဖွဲနု၊ ဖွဲကြမ်း၊ ဆန်ကွဲနှင့် စပါးခွံကဲ့သို့ ဘေးထွက်ပစ္စည်းများကို စားသုံးဆီ၊ တိရစ္ဆာန်အစာနှင့် လောင်စာအဖြစ် ပြန်လည်အသုံးချနိုင်ပြီး ထုတ်ကုန်တစ်မျိုးတည်းအပေါ် မူတည်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဘေးထွက်ပစ္စည်းများကိုပါ တန်ဖိုးဖန်တီးအသုံးချရန် လိုအပ်ကြောင်း ဆိုသည်။
မွေးမြူရေးကဏ္ဍနှင့်ပတ်သက်၍လည်း ကြက်၊ ဝက်၊ ဆိတ်၊ နွားနှင့် ငါးမွေးမြူရေးတို့တွင် မျိုးကောင်းမျိုးသန့်၊ အစာစရိတ်၊ နည်းပညာနှင့် ဈေးကွက်ချိတ်ဆက်မှုတို့ကို မြှင့်တင်ကာ ပြည်တွင်းစားသုံးမှုလိုအပ်ချက် ဖြည့်ဆည်းနိုင်ရေးနှင့် ပိုလျှံထုတ်ကုန်များကို ပြည်ပဈေးကွက်သို့ တင်ပို့နိုင်ရေး ရည်မှန်းဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်ကြောင်း ပြောသည်။
လယ်ယာထွက်ကုန်များကို ကုန်ကြမ်းအတိုင်း ရောင်းချခြင်းထက် Agro-based Industries များ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် ဆောင်ရွက်ရန်လိုပြီး ဆန်၊ ပဲ၊ ဆီထွက်သီးနှံ၊ ဝါ၊ ဝါး၊ ကော်ဖီနှင့် သစ်သီးဝလံများကို ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ ထုပ်ပိုးခြင်း၊ အရည်အသွေးမြှင့်တင်ခြင်းနှင့် အမှတ်တံဆိပ် ဖော်ဆောင်ခြင်းတို့မှတစ်ဆင့် တန်ဖိုးမြင့်ထုတ်ကုန်များအဖြစ် ပြောင်းလဲထုတ်လုပ်ရန် လိုအပ်ကြောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတက ပြောသည်။
ဒေသတစ်ခုချင်းစီ၏ သဘာဝအရင်းအမြစ်၊ ရာသီဥတုနှင့် မြေဆီလွှာဆိုင်ရာ အားသာချက်များကို အခြေခံ၍ One Region One Product (OROP) ပုံစံဖြင့် ဒေသထွက်ကုန်များကို ရွေးချယ်ကာ အရည်အသွေးမြှင့်တင်ခြင်း၊ တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ အမှတ်တံဆိပ်ဖော်ဆောင်ခြင်းနှင့် ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပဈေးကွက်ချိတ်ဆက်ခြင်းတို့ကို စနစ်တကျ ဆောင်ရွက်နိုင်ကြောင်းလည်း ဆိုသည်။

နိုင်ငံတော်သမ္မတက အလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲမှ အခြေအနေသုံးသပ်ချက်များသာမက ဦးစားပေး ဆောင်ရွက်ရမည့် ကဏ္ဍများ၊ မဟာဗျူဟာလုပ်ငန်းစဉ်များ၊ နှစ်တိုနှင့် နှစ်လတ်လုပ်ငန်းစီမံချက်များ၊ တာဝန်ယူမည့်အဖွဲ့အစည်းများ၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု၊ နည်းပညာနှင့် လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ် လိုအပ်ချက်များ၊ ဈေးကွက်နှင့် ပို့ကုန်ချိတ်ဆက်ရေး နည်းလမ်းများ ပါဝင်သည့် လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်နိုင်သော Action Plan များ ထွက်ပေါ်လာရန် လိုအပ်ကြောင်း ပြောကြားသည်။
ယင်းလုပ်ငန်းစဉ်များ အောင်မြင်ရေးအတွက် အစိုးရ၊ တောင်သူလယ်သမားများ၊ ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍ၊ စက်မှုလုပ်ငန်းရှင်များ၊ ကုန်သည်များ၊ ဘဏ်နှင့် ငွေရေးကြေးရေးအဖွဲ့အစည်းများ၊ တက္ကသိုလ်များ၊ သုတေသနအဖွဲ့အစည်းများနှင့် နည်းပညာရှင်များ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်ကြောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတက တိုက်တွန်းပြောကြားခဲ့သည်။
အခမ်းအနားသို့ သက်ဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူများ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များ၊ ပညာရှင်များနှင့် ဖိတ်ကြားထားသူများ တက်ရောက်ခဲ့ကြပြီး အခမ်းအနားအပြီးတွင် အလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲအထိမ်းအမှတ် ပြခန်းများကို လှည့်လည်ကြည့်ရှုခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

စက်တင်ဘာ ၁၈၊၂၀၂၆
အမေရိကန်အစိုးရတာဝန်ရှိသူများ ပါဝင်သည့် ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့သည် ယခုသီတင်းပတ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံသို့ သွားရောက်ကာ ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းခံထားရသည့် အမေရိကန်နိုင်ငံသား စီးပွားရေး လုပ်ငန်းရှင် Adam Castillo လွတ်မြောက်ရေးအတွက် မြန်မာအစိုးရတာဝန်ရှိသူများနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့ ကြောင်း အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူတစ်ဦးက ပြောကြားချက်ကိုကိုးကား၍ Reuters သတင်းဌာနက စက်တင်ဘာ ၁၇ ရက်တွင် သတင်းရေးသားသည်။
Reuters ၏ ဖော်ပြချက်အရ အမေရိကန်နိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် သံတမန်ရေးရာ ကိုယ်စားပြုမှုကို ဆက်လက်ထားရှိထားပြီး မြန်မာအစိုးရအပါအဝင် နိုင်ငံအတွင်းရှိ အဖွဲ့အစည်းအားလုံးနှင့် ထိတွေ့ ဆက်ဆံလျက်ရှိကြောင်း အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ပြောကြားသည်။ ယင်းထိတွေ့ဆက်ဆံမှုများတွင် နေပြည်တော်ရှိ အာဏာပိုင်များနှင့် အမေရိကန်အကျိုးစီးပွားများအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိသည့် ကိစ္စရပ်များနှင့်ပတ်သက်၍ ဆွေးနွေးမှုများလည်း ပါဝင်ကြောင်း သတင်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။
နေပြည်တော်ရှိ အာဏာပိုင်များနှင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ရာတွင် အမေရိကန်နိုင်ငံအနေဖြင့် အကြမ်းဖက်မှုများရပ်တန့်ရေး၊ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ အကူအညီများ ဝင်ရောက်ခွင့်ပြုရေးနှင့် နိုင်ငံရေးအကျဉ်းသားများ လွှတ်ပေးရေးတို့ကို ဆက်လက်တင်ပြသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံခြား ရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက ပြောကြားခဲ့သည်ဟု Reuters က ဆိုသည်။
အဆိုပါကိစ္စရပ်များကို ရေရှည်တည်တံ့သော ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် လိုအပ်သည့် အခြေအနေများ ပေါ်ပေါက်လာစေရန် ကြိုးပမ်းမှု၏ တစ်စိတ်တစ်ပိုင်းအဖြစ် ဆွေးနွေးနေခြင်းဖြစ်ကြောင်းလည်း ၎င်းက ပြောကြားသည်။
သို့သော် မြန်မာနိုင်ငံသို့ လာရောက်ခဲ့သည့် အမေရိကန်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့တွင် မည်သူများ ပါဝင်သည်၊ မြန်မာဘက်မှ မည်သည့်တာဝန်ရှိသူများနှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သည်ဆိုသည့် အသေးစိတ်အချက်အလက်များကို အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက ထုတ်ဖော်ပြောကြားခြင်းမရှိကြောင်း Reuters၏ သတင်းက ရေးသားထားသည်။
Sept. 23, 2026 — Myanmar’s Information Team condemned an article by TIME correspondent Charlie Campbell as a breach of media ethics, saying the magazine had sought an interview with the president for a story on Myanmar’s future and peace efforts but published an article that departed from the subjects initially discussed.
According to the statement, TIME approached the Myanmar Embassy in Singapore to request an interview for a piece titled “the Future of Myanmar.” The proposed story would cover what the statement described as the state’s historic role in preserving the Union and national unity, its efforts to maintain stability, and the achievements of peace talks. The president agreed to meet Campbell and answered his questions, the statement said.
The team said TIME subsequently published an article online rather than presenting the interview in a question-and-answer format. It said the article did not accurately reflect the president’s responses and included interviews with other people, commentary and material outside the scope of the initial discussions.
The statement further said TIME had used language that could mislead international audiences about Myanmar and its government. It said the president’s full exchange with Campbell would be released separately.
Nay Pyi Taw, September 23
Myanmar has included Small Modular Reactor (SMR)-based nuclear power generation as an option under its diversified energy policy to meet growing electricity demand and ensure long-term energy security, President U Min Aung Hlaing said on September 23.
He made the remarks at the first meeting of the National-Level Steering Committee for the Implementation of Nuclear Energy, held at the Presidential Office in Nay Pyi Taw. He said Myanmar’s energy policy should be based on an energy mix comprising renewable energy, natural gas and other energy sources, while nuclear energy should also be studied as an option for providing a stable supply of electricity.
The President said nuclear technology could be applied not only to electricity generation but also in healthcare, agriculture, food safety, industry and research. Its implementation, he added, should give priority to international standards and the “3S” principles of Safety, Security and Safeguards.
Regarding international cooperation, he said Myanmar would work with the International Atomic Energy Agency (IAEA) on technical cooperation, expert exchanges and human resource development. He also said agreements had been reached with Russia’s state-owned ROSATOM on cooperation in nuclear technology, human resource development and electricity generation using SMR technology.
U Min Aung Hlaing also called for the formulation of a Roadmap and Action Plans for future implementation, stronger coordination among relevant ministries, and greater emphasis on human resource development.
He said Myanmar’s nuclear energy programme should be based on the national interest, adding that cooperation with international partners should be assessed against the country’s long-term energy requirements, economic conditions, technological and human resource capabilities, and security situation. He also called for designated projects to be implemented in a timely manner.
Nay Pyi Taw, September 16, 2026
The Government of the Republic of the Union of Myanmar deported U.S. citizen Adam Michael Castillo, holder of Passport No. 565448449, from Nay Pyi Taw International Airport on the evening of September 16, 2026.
According to the official statement, the action was taken in the context of Myanmar’s policy of maintaining diplomatic relations and friendly cooperation with countries around the world.
Mr. Castillo was found to have violated rules and restrictions stipulated in the organizational bylaws of The American Chamber of Commerce in Myanmar (AmCham Myanmar). As a result, legal proceedings were initiated against him on June 8, 2026, under Panbetan Myoma Police Station Case No. (Pa) 69/2026, pursuant to Section 409 of the Penal Code.
Following the legal proceedings, the authorities deported Mr. Castillo in accordance with established laws and procedures.
The statement added that the decision was carried out with consideration for the friendly bilateral relations between the Republic of the Union of Myanmar and the United States of America.
NAY Pyi TAw, Sept 16-
A U.S. delegation arrived in Naypyitaw on the evening of Sept. 15 and departed the Myanmar capital the following evening after a visit lasting about one day, according to information posted on a Facebook account under the name “Kyaw Min.”
The identities of the delegation members, the individuals or officials they met in Naypyitaw, and the subjects discussed during the visit could not be independently verified based on information currently available.
Flight records indicate that the delegation traveled aboard a United States Air Force (USAF) Beech C-12D Huron aircraft bearing registration number 83-0498. The aircraft operated under the flight callsign “SPAR14,” according to aviation tracking records.
On Sept. 16, the aircraft departed Naypyitaw International Airport (NYT) and flew to Don Mueang International Airport (DMK) in Bangkok, Thailand, flight-tracking data showed.
Details concerning the visit were also reported on the Facebook account “Kyaw Min.” However, no official statement or independently verifiable information regarding the composition of the U.S. delegation, the purpose of the visit, the officials or individuals involved in the meetings, or the substance of the discussions was available at the time of publication.
“SPAR” callsigns are associated with U.S. military flights and have been used for missions involving the transportation of senior officials and congressional delegations. However, the use of the “SPAR14” callsign alone does not establish the identities or positions of the passengers aboard the aircraft.


ရေးသားသူ ကေစီရှာမား
အရှေ့တောင်အာရှဒေသ၏ အဓိကအားသာချက်မှာ ဘက်မလိုက်ရေးမူဝါဒနှင့် သံတမန်ရေးရာ ပျော့ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ရှိမှုကို ကာလရှည်ကြာ စွဲကိုင်ထားနိုင်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ယခု အခါ ဒေသတွင်း၌ အုပ်စုဖွဲ့စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများဆီသို့ အစဉ်အလာမရှိခဲ့ဖူးသော တွန်းအားပေးမှုများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ အင်ဒို-ပစိဖိတ်ဒေသအတွင်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် မြောက်အတ္တလန္တိတ် စာချုပ်အဖွဲ့ (NATO) တို့၏ တည်ရှိမှု ကြီးထွားလာခြင်းသည် ကြီးပွားတိုးတက်နေသော စီးပွားရေး ဇုန်တစ်ခုကို အင်အားကြီးနိုင်ငံများ၏ ပဋိပက္ခစစ်မျက်နှာပြင်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားစေရန် ခြိမ်းခြောက် နေပြီး အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများ၏ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ကို ဆုံးရှုံးစေမည်ဖြစ်သည်။
အာဆီယံ၏ ဗဟိုပြုအခန်းကဏ္ဍ တိုက်စားခံရခြင်း
ဒေသတွင်းကို သံတမန်ရေးရာ ညှပ်ပိတ်ခံရမှုအတွင်းသို့ ကျရောက်သွားစေရန် ခြိမ်းခြောက်နေသည့် အနောက်အုပ်စု၏ သီးသန့်အဖွဲ့အစည်းများကြောင့် ဒေသတွင်း အစဉ်အလာလုံခြုံရေးတည်ဆောက်ပုံ သည် တိုက်ရိုက်ခြိမ်းခြောက်ခံနေရသည်။
ဤစစ်ရေးအင်အား တိုးချဲ့လာမှုသည် ပထဝီနိုင်ငံရေးအရ တန်ပြန်သက်ရောက်မှုကို မလွဲမသွေ ဖြစ်ပေါ် စေမည်ဖြစ်သည်။ အာရှကို ပိုမိုအာရုံစိုက်လာသော နေတိုးအဖွဲ့ ပေါ်ပေါက်လာပါက တရုတ်၊ ရုရှားနှင့် မြောက်ကိုရီးယားတို့သည် ငြိမ်နေမည်မဟုတ်ပေ။ ဝါရှင်တန်၏ တိုက်တွန်းမှုဖြင့် နေတိုးသည် အမေရိကန် ၏အင်အားကို ပံ့ပိုးရန်၊ တရုတ်နိုင်ငံကို မဟာဗျူဟာကျကျ ဝိုင်းရံထားရန်နှင့် နိုင်ငံတကာနိုင်ငံရေးတွင် တရုတ်ခေါင်းဆောင်များက ၎င်းတို့၏ တရားဝင်နေရာဟု ယူဆထားသည့်အရာကို ထိခိုက်စေရန် အရှေ့ အာရှသို့ တိုးချဲ့လာမည်ကို တရုတ်နိုင်ငံက ကာလရှည်ကြာ သံသယရှိခဲ့သည်။
စီးပွားရေး ရှင်သန်မှုနှင့် စရိတ်ကြီးမားသော လက်နက်ပြိုင်ဆိုင်မှုများ
စစ်ရေးအသွင်ပြောင်းရန် တွန်းအားပေးမှုသည် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများအပေါ် မှားယွင်းသော ရွေးချယ်မှု တစ်ခုကို အတင်းအကျပ်ပြုလုပ်စေပြီး ၎င်းတို့၏ စီးပွားရေးအသက်သွေးကြောများကို အန္တရာယ် ဖြစ်စေသည်။
အာရှသားများသည် တရုတ်၏ အင်အားကို ချိန်ခွင်လျှာညှိရန် အမေရိကန်ရှိနေခြင်းကို လိုလားသော်လည်း ၎င်းတို့၏ ဒေသအတွင်း ဥရောပစစ်ရေးမဟာမိတ်အဖွဲ့ လှုပ်ရှားနေခြင်းကို လိုလားသည်ဟုတော့ မဆိုလိုပေ။
ထို့အပြင် စစ်ရေးအသွင်ပြောင်းရန် ဖိအားပေးမှုသည် ကြီးမားသော ပြည်တွင်းကုန်ကျစရိတ်ကို ဖြစ်ပေါ် စေသည်။ အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသအများစုတွင် ကာကွယ်ရေး အသုံးစရိတ်သည် အခြေခံ အဆောက်အအုံ၊ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု၊ ပညာရေးနှင့် ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှု လျှော့ချရေးတို့နှင့် တိုက်ရိုက် ယှဉ်ပြိုင်နေရသည်။ စျေးကြီးသော လက်နက်စနစ်များဆီသို့ ရန်ပုံငွေများကို လွှဲပြောင်း ပေးလိုက်ခြင်းသည် လူမှုအဖွဲ့အစည်း တည်ငြိမ်မှု၏ အခြေခံအုတ်မြစ်ကို ထိခိုက်စေသည်။
မတော်တဆ ပဋိပက္ခကြီးထွားလာနိုင်ခြေ အန္တရာယ်
နေတိုး၏ တိုးချဲ့လာမှု၏ အစိုးရိမ်ရဆုံး အချက်မှာ ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ မြင့်မားလာခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ နေတိုး၏ တည်ရှိမှု တိုးပွားလာခြင်းသည် ဤလုံခြုံရေးယန္တရားများကို ထိခိုက်စေပြီး ဒေသတွင်း လုံခြုံရေး ကိစ္စရပ်များအပေါ် အာဆီယံ၏ ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်းကို လျှော့ကျစေနိုင်သည်။ စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများမှ တစ်ဆင့် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ကြီးထွားလာခြင်းသည် ရေတပ်အလည်အပတ်ခရီးများနှင့် ထောက်ပံ့ပို့ ဆောင်ရေးအခြေစိုက်စခန်းများနှင့်အတူ အထူးသဖြင့် တောင်တရုတ်ပင်လယ်နှင့် မလက်ကာရေလက် ကြားကဲ့သို့သော အငြင်းပွားနေသည့် ပင်လယ်ရေကြောင်းဒေသများတွင် အန္တရာယ်ရှိသော အထင်အမြင် လွဲမှားမှုများဖြစ်စေရန် အခွင့်အလမ်းများကို ဖန်တီးပေးနေသည်။
ဤအန္တရာယ်ကို ပိုမိုဆိုးရွားစေသည်မှာ အနောက်အုပ်စု စစ်ရေးကန့်သတ်ချက်များ၏ ကြမ်းတမ်းသော လက်တွေ့အခြေအနေပင်ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ၎င်း၏ကိုယ်ပိုင် ဒေသတွင်း အခြေစိုက်စခန်းများကို ရှင်သန်နိုင်အောင် ကာကွယ်ရန် မစွမ်းဆောင်နိုင်တော့သလို၊ ကာလရှည်ကြာ ပဋိပက္ခတစ်ခုတွင် အရေးပါသော လက်နက်စနစ်များကို ပြန်လည်ဖြည့်တင်းရန် မစွမ်းဆောင်နိုင်တော့ဘဲ၊ အရှေ့အာရှတွင် ကာလရှည်ကြာ စစ်ပွဲတစ်ပွဲကို အနိုင်ရရန် ဖွဲ့စည်းပုံအရ မစွမ်းဆောင်နိုင်တော့ပေ။ ဒေသတွင်း မိတ်ဖက်များသည် ဤလက်တွေ့အခြေအနေကို တိတ်တဆိတ် လက်ခံလာသည်နှင့်အမျှ မဟာဗျူဟာမြောက် အခင်းအကျင်းသည် အက်ကွဲလာနေသည်။ ဖိလစ်ပိုင်၊ ဂျပန်၊ သို့မဟုတ် ထိုင်ဝမ်တို့ အတွက် နောက်ထပ် လက်နက်အထုပ်အပိုးများ ပေးအပ်မည့် စကားများသည် အများအားဖြင့် ဟန်ပြ သက်သက်သာ ဖြစ်သည်။
အရှေ့တောင်အာရှအနေဖြင့် ဤပထဝီနိုင်ငံရေး ထောင်ချောက်အတွင်းသို့ ကျရောက်သွားခြင်းကို ခိုင်မာစွာ တွန်းလှန်ရမည်ဖြစ်သည်။ ပြည်ပစစ်ရေး မဟာမိတ်အဖွဲ့များ၏ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုကို ငြင်းဆန်ခြင်းဖြင့် အာဆီယံသည် ၎င်း၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ပြီး၊ ဆိုးရွားသော လက်နက်ပြိုင်ဆိုင်မှုကို ရှောင်ရှားနိုင်ကာ၊ ဒေသတွင်း ငြိမ်းချမ်းရေးကို တည်ဆောက်သူအဖြစ် ၎င်း၏ အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားနိုင်မည်ဖြစ်သည်။
ကိုးကားချက်များ
By K. C. Sharma
Southeast Asia’s defining strength has long been its commitment to non-alignment and diplomatic flexibility. Yet, the region is facing an unprecedented push toward bloc-based military operations. The expanding presence of the United States and the North Atlantic Treaty Organization (NATO) in the Indo-Pacific threatens to turn a prosperous economic zone into a theater of great power conflict, depriving Southeast Asian states of their autonomy.
The Erosion of ASEAN Centrality
The traditional architecture of regional security is under direct threat from exclusive Western groupings, threatening to catch the region in a diplomatic vise.
🔳The rise of minilateral arrangements like the Quad and AUKUS reflects a broader shift from inclusive regionalism to exclusive coalitions.
🔳For ASEAN, this trends towards a progressive erosion of its centrality.
🔳As major powers bypass ASEAN-led mechanisms to pursue hard security objectives through smaller, like-minded groupings, the traditional forums risks becoming marginalized and reduced to addressing only soft issues while critical strategic stability is negotiated elsewhere without regional input.
This militarization will inevitably trigger a geopolitical backlash. China, Russia, and North Korea won't sit by passively in the event of a more Asia-focused NATO. China has long been suspicious that NATO, at Washington's urging, will extend into East Asia to buttress US power, hem China in strategically, and undermine what Chinese leaders regard as their rightful place in international politics.
Economic Survival vs. Costly Arms Races
The push to militarize forces a false choice upon developing nations, jeopardizing their economic lifelines.
🔳Regional nations are observing China's rise and assertive actions with a degree of caution.
🔳Yet China is the No 1 trading partner of most Asian states.
🔳Regional prosperity depends on China's success.
🔳Asians are cautious about western provocations over issues like Taiwan.
🔳Asians want the US present to balance China's power, but that doesn't mean they want a European military alliance operating in their region.
Furthermore, the pressure to militarize carries a devastating domestic cost. Across much of Southeast Asia, defence spending competes directly with infrastructure, healthcare, education and poverty reduction. Diverting funds to costly weapons systems undermines the very foundation of societal stability.
The Risk of Accidental Escalation
Perhaps the most alarming aspect of NATO’s expansion is the heightened risk of conflict. The increasing NATO presence undermines these security mechanisms, which could reduce ASEAN's control over regional security matters. The growing military operations through exercises, along with naval visits and logistical bases, create opportunities for dangerous misinterpretations, particularly in disputed maritime regions such as the South China Sea and Malacca Strait.
Compounding this danger is the harsh reality of Western military limitations. The United States can no longer viably defend its own regional bases, cannot replenish critical weapons systems in a sustained conflict, and is structurally incapable of winning a protracted war in East Asia. As regional partners quietly absorb this reality, the strategic landscape is fracturing. The talk of additional arms packages for the Philippines, Japan, or Taiwan is largely theatre.
Southeast Asia must firmly resist being caught in this geopolitical trap. By rejecting the imposition of foreign military coalitions, ASEAN can preserve its sovereignty, avoid a catastrophic arms race, and maintain its crucial role as the architect of regional peace.
Sources
Sept. 23, 2026 — Myanmar’s Information Team condemned an article by TIME correspondent Charlie Campbell as a breach of media ethics, saying the magazine had sought an interview with the president for a story on Myanmar’s future and peace efforts but published an article that departed from the subjects initially discussed.
According to the statement, TIME approached the Myanmar Embassy in Singapore to request an interview for a piece titled “the Future of Myanmar.” The proposed story would cover what the statement described as the state’s historic role in preserving the Union and national unity, its efforts to maintain stability, and the achievements of peace talks. The president agreed to meet Campbell and answered his questions, the statement said.
The team said TIME subsequently published an article online rather than presenting the interview in a question-and-answer format. It said the article did not accurately reflect the president’s responses and included interviews with other people, commentary and material outside the scope of the initial discussions.
The statement further said TIME had used language that could mislead international audiences about Myanmar and its government. It said the president’s full exchange with Campbell would be released separately.
Nay Pyi Taw, September 23
Myanmar has included Small Modular Reactor (SMR)-based nuclear power generation as an option under its diversified energy policy to meet growing electricity demand and ensure long-term energy security, President U Min Aung Hlaing said on September 23.
He made the remarks at the first meeting of the National-Level Steering Committee for the Implementation of Nuclear Energy, held at the Presidential Office in Nay Pyi Taw. He said Myanmar’s energy policy should be based on an energy mix comprising renewable energy, natural gas and other energy sources, while nuclear energy should also be studied as an option for providing a stable supply of electricity.
The President said nuclear technology could be applied not only to electricity generation but also in healthcare, agriculture, food safety, industry and research. Its implementation, he added, should give priority to international standards and the “3S” principles of Safety, Security and Safeguards.
Regarding international cooperation, he said Myanmar would work with the International Atomic Energy Agency (IAEA) on technical cooperation, expert exchanges and human resource development. He also said agreements had been reached with Russia’s state-owned ROSATOM on cooperation in nuclear technology, human resource development and electricity generation using SMR technology.
U Min Aung Hlaing also called for the formulation of a Roadmap and Action Plans for future implementation, stronger coordination among relevant ministries, and greater emphasis on human resource development.
He said Myanmar’s nuclear energy programme should be based on the national interest, adding that cooperation with international partners should be assessed against the country’s long-term energy requirements, economic conditions, technological and human resource capabilities, and security situation. He also called for designated projects to be implemented in a timely manner.
နေပြည်တော်၊ စက်တင်ဘာ ၂၃
ဒေသအလိုက် လုံခြုံရေးနှင့် တရားမဝင်ကုန်စည်စီးဆင်းမှု တိုက်ဖျက်ရေးအတွက် ဖွင့်လှစ်ထားသည့် စစ်ဆေးရေးဂိတ်များ၌ လုံခြုံရေးကိုအကြောင်းပြ၍ ပေးအပ်ထားသော အခွင့်အာဏာကို မလျော်ကန် စွာအသုံးချမှုများရှိနေပြီး ယင်းကြောင့် တရားမဝင်ကုန်စည်စီးဆင်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်ကာ ပြည်သူ များ ကုန်ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်မှုဒဏ် ခံစားနေရသဖြင့် အဆိုပါကိစ္စများကို ထိရောက်စွာ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းပြီး ဥပဒေချိုးဖောက်မှုများအား ဥပဒေနှင့်အညီ အရေးယူရန် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က စက်တင်ဘာ ၂၃ ရက်တွင် မှာကြားခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော်သမ္မတသည် နေပြည်တော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌနှင့် တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်များအား နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးတော် အစည်းအဝေးခန်းမ၌ တွေ့ဆုံစဉ် ယင်းသို့ ပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး တွေ့ဆုံပွဲသို့ ဒုတိယသမ္မတ ဦးညိုစော၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများနှင့် တာဝန်ရှိသူများ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။
လတ်တလော ပြည်သူများ ရင်ဆိုင်နေရသည့် ကုန်ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်မှုကို ဒေသအလိုက် တာဝန်ရှိသူများက လက်တွေ့ကျကျ ဖြေရှင်းရန်နှင့် ဒေသတွင်း စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံရေးအတွက် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများကို လိုအပ်ချက်အပေါ်မူတည်၍ စနစ်တကျ တိုးချဲ့ဆောင်ရွက်ရန်လည်း ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောကြားခဲ့သည်။ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးအတွက် ခွင့်ပြုထားသည့် မြေများကို ရည်ရွယ်ချက်နှင့်မညီဘဲ အခြားနည်းလမ်းဖြင့် အသုံးပြုနေမှုများကိုလည်း ဥပဒေ၊ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများနှင့်အညီ ကြပ်မတ်ရန် မှာကြားခဲ့သည်။
ပြည်တွင်းစားသုံးဆီဖူလုံရေးအတွက် နှမ်း၊ နေကြာ၊ မြေပဲ၊ ပဲပုတ်နှင့် ဆီအုန်းအပါအဝင် ဆီထွက် သီးနှံများကို ပန်းတိုင်အထွက်နှုန်းရရှိအောင် စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ရန်နှင့် ယင်းသို့ ဆောင်ရွက်နိုင်ပါက ပြည်ပမှ စားသုံးဆီနှစ်စဉ်တင်သွင်းနေရမှုကို လျှော့ချနိုင်မည်ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။ တနင်္သာရီ တိုင်းဒေသကြီး၌ ဆီအုန်းစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှု တိုးမြှင့်နိုင်ပါက တနင်္သာရီ၊ မွန်နှင့် ကရင်ဒေသတို့၏ စားသုံးဆီလိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းရာတွင် အထောက်အကူဖြစ်စေနိုင်ကြောင်းလည်း ဆိုသည်။
စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍတွင် တစ်ဧကအထွက်နှုန်း မြင့်မားရေးအတွက် “မျိုး၊ မြေ၊ ရေ၊ နည်း” အချက်လေးရပ်ကို စနစ်တကျ ဆောင်ရွက်ရန်၊ တောင်သူတစ်ဦးချင်း၏ အကျိုးစီးပွားကို ဖော်ဆောင်နိုင်ရေး စုပေါင်းသမဝါယမစနစ်ဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများ အကောင်အထည်ဖော်ရန်နှင့် လိုအပ်သည့် စိုက်ပျိုးရေးချေးငွေများ ဖြည့်ဆည်းပေးရန် ပြောကြားခဲ့သည်။ သီးထပ်စွမ်းအား တိုးမြှင့်ရာတွင်လည်း အခြေခံကိန်းဂဏန်းများ မှန်ကန်ရန်နှင့် ရာသီဥတု၊ မြေအနေအထားနှင့် ကိုက်ညီ သည့်သီးနှံများကို အချိန်မီစိုက်ပျိုးရန် လိုအပ်ကြောင်းလည်း နိုင်ငံတော်သမ္မတက မှာကြားသည်။
ပညာရေးကဏ္ဍနှင့်ပတ်သက်၍ တစ်မျိုးသားလုံး ပညာရည်မြင့်မားရေးကို ဦးစားပေးပြီး KG+9 အထိ မသင်မနေရပညာရေးစနစ်ကို ဆက်လက်အကောင်အထည်ဖော်ရန်၊ ကျောင်းနေအရွယ်ကလေးအားလုံး ကျောင်းတက်နိုင်ရေးနှင့် တန်းစဉ်ကူးပြောင်းမှု မြင့်မားလာရေး ဆောင်ရွက်ရန် ဦးမင်းအောင်လှိုင်က မှာကြားခဲ့သည်။ အခြေခံပညာကျောင်းများတွင် ဆရာ၊ ဆရာမလိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းရန်၊ ပညာရေးဒီဂရီကောလိပ်များမှ သင်တန်းဆင်းများကို စနစ်တကျ နေရာချထားရန်နှင့် စာကြည့်တိုက်များအတွက် သုတ၊ ရသ စာအုပ်စာစောင်များ ဖြည့်ဆည်းပေးရန်လည်း ပြောကြားခဲ့သည်။
နယ်စပ်ဒေသနှင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ပူတာအိုဒေသ၌ ဒေသနှင့် ကိုက်ညီသည့် ဒီဂရီကောလိပ်တစ်ခု ဖွင့်လှစ်ရန်နှင့် ဥပဒေ၊ စီးပွားရေးဘာသာရပ်များအပါအဝင် သင့်လျော်သည့် ဘာသာရပ်များဖြင့် သင်ကြားနိုင်ရေး သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနက ဆက်လက် ဆောင်ရွက်ရန်လည်း မှာကြားခဲ့သည်။
ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုနှင့် အယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ်ကြောင့် အပူချိန်လွန်ကဲမှု၊ မြေအောက်ရေလျော့နည်းမှုနှင့် ရေအရင်းအမြစ်ရှားပါးမှုများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သဖြင့် သောက်သုံးရေနှင့် စိုက်ပျိုးရေများ ကြိုတင် စုဆောင်းထားရန်၊ ရေကို အကျိုးရှိစွာအသုံးပြုရေး အသိပညာပေးရန်နှင့် လိုအပ်ပါက မြစ်ချောင်းများ၌ မြေအောက်တမံများပြုလုပ်ကာ မြေအောက်ရေထိန်းသိမ်းရေး ဆောင်ရွက်ရန်လည်း ပြောကြားခဲ့သည်။ မလိုအပ်ဘဲ သစ်ခုတ်ခြင်းများ တားမြစ်ရန်နှင့် သစ်ပင်စိုက်ပျိုးမှု တိုးမြှင့်ရန်လည်း တိုက်တွန်းခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ဒေသအလိုက် ခေတ်စနစ်နှင့် လျော်ညီသည့် ဥပဒေများ ပြင်ဆင်ရေးဆွဲရေး၊ ဆင်းရဲမွဲတေမှု လျှော့ချရေးနှင့် ပြည်သူများ အလုပ်အကိုင်ရရှိရေး၊ အခွန်ရသင့်ရထိုက်မှု မှန်ကန်စွာရရှိရေးနှင့် အခွန်ရှောင်မှု တားဆီးရေးတို့ကို အလေးထားဆောင်ရွက်ရန် မှာကြားခဲ့သည်။ နိုင်ငံသားစိစစ်ရေးကတ် ထုတ်ပေးရာတွင်လည်း မသမာသည့်နည်းလမ်းဖြင့် နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်ရယူမှုနှင့် နိုင်ငံသားအယောင်ဆောင် မှုများကို စိစစ်ဖော်ထုတ်၍ သက်ဆိုင်ရာဥပဒေနှင့်အညီ အရေးယူရန် ပြောကြားခဲ့သည်။
အစည်းအဝေးတွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ၊ နေပြည်တော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌနှင့် တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်များက ဒေသအလိုက် ကုန်ဈေးနှုန်းကျဆင်းရေးနှင့် စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံရေး၊ ဆီထွက်သီးနှံစိုက်ပျိုးရေး၊ ပညာရေး၊ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် MSME လုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးရေး၊ ရေရှားပါးမှုအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ရေး၊ ယာယီနေရပ်စွန့်ခွာသူများ ပြန်လည်အခြေချနေထိုင်နိုင်ရေးနှင့် ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်နေမှုတို့ကို ရှင်းလင်းတင်ပြခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
နေပြည်တော်၊ စက်တင်ဘာ ၂၃
ဒေသအလိုက် လုံခြုံရေးနှင့် တရားမဝင်ကုန်စည်စီးဆင်းမှု တိုက်ဖျက်ရေးအတွက် ဖွင့်လှစ်ထားသည့် စစ်ဆေးရေးဂိတ်များ၌ လုံခြုံရေးကိုအကြောင်းပြ၍ ပေးအပ်ထားသော အခွင့်အာဏာကို မလျော်ကန် စွာအသုံးချမှုများရှိနေပြီး ယင်းကြောင့် တရားမဝင်ကုန်စည်စီးဆင်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်ကာ ပြည်သူ များ ကုန်ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်မှုဒဏ် ခံစားနေရသဖြင့် အဆိုပါကိစ္စများကို ထိရောက်စွာ ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းပြီး ဥပဒေချိုးဖောက်မှုများအား ဥပဒေနှင့်အညီ အရေးယူရန် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က စက်တင်ဘာ ၂၃ ရက်တွင် မှာကြားခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော်သမ္မတသည် နေပြည်တော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌနှင့် တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်များအား နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးတော် အစည်းအဝေးခန်းမ၌ တွေ့ဆုံစဉ် ယင်းသို့ ပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး တွေ့ဆုံပွဲသို့ ဒုတိယသမ္မတ ဦးညိုစော၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများနှင့် တာဝန်ရှိသူများ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။
လတ်တလော ပြည်သူများ ရင်ဆိုင်နေရသည့် ကုန်ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်မှုကို ဒေသအလိုက် တာဝန်ရှိသူများက လက်တွေ့ကျကျ ဖြေရှင်းရန်နှင့် ဒေသတွင်း စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံရေးအတွက် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် မွေးမြူရေးလုပ်ငန်းများကို လိုအပ်ချက်အပေါ်မူတည်၍ စနစ်တကျ တိုးချဲ့ဆောင်ရွက်ရန်လည်း ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောကြားခဲ့သည်။ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးအတွက် ခွင့်ပြုထားသည့် မြေများကို ရည်ရွယ်ချက်နှင့်မညီဘဲ အခြားနည်းလမ်းဖြင့် အသုံးပြုနေမှုများကိုလည်း ဥပဒေ၊ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းများနှင့်အညီ ကြပ်မတ်ရန် မှာကြားခဲ့သည်။
ပြည်တွင်းစားသုံးဆီဖူလုံရေးအတွက် နှမ်း၊ နေကြာ၊ မြေပဲ၊ ပဲပုတ်နှင့် ဆီအုန်းအပါအဝင် ဆီထွက် သီးနှံများကို ပန်းတိုင်အထွက်နှုန်းရရှိအောင် စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ရန်နှင့် ယင်းသို့ ဆောင်ရွက်နိုင်ပါက ပြည်ပမှ စားသုံးဆီနှစ်စဉ်တင်သွင်းနေရမှုကို လျှော့ချနိုင်မည်ဟု ၎င်းက ပြောကြားခဲ့သည်။ တနင်္သာရီ တိုင်းဒေသကြီး၌ ဆီအုန်းစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှု တိုးမြှင့်နိုင်ပါက တနင်္သာရီ၊ မွန်နှင့် ကရင်ဒေသတို့၏ စားသုံးဆီလိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းရာတွင် အထောက်အကူဖြစ်စေနိုင်ကြောင်းလည်း ဆိုသည်။
စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍတွင် တစ်ဧကအထွက်နှုန်း မြင့်မားရေးအတွက် “မျိုး၊ မြေ၊ ရေ၊ နည်း” အချက်လေးရပ်ကို စနစ်တကျ ဆောင်ရွက်ရန်၊ တောင်သူတစ်ဦးချင်း၏ အကျိုးစီးပွားကို ဖော်ဆောင်နိုင်ရေး စုပေါင်းသမဝါယမစနစ်ဖြင့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများ အကောင်အထည်ဖော်ရန်နှင့် လိုအပ်သည့် စိုက်ပျိုးရေးချေးငွေများ ဖြည့်ဆည်းပေးရန် ပြောကြားခဲ့သည်။ သီးထပ်စွမ်းအား တိုးမြှင့်ရာတွင်လည်း အခြေခံကိန်းဂဏန်းများ မှန်ကန်ရန်နှင့် ရာသီဥတု၊ မြေအနေအထားနှင့် ကိုက်ညီ သည့်သီးနှံများကို အချိန်မီစိုက်ပျိုးရန် လိုအပ်ကြောင်းလည်း နိုင်ငံတော်သမ္မတက မှာကြားသည်။
ပညာရေးကဏ္ဍနှင့်ပတ်သက်၍ တစ်မျိုးသားလုံး ပညာရည်မြင့်မားရေးကို ဦးစားပေးပြီး KG+9 အထိ မသင်မနေရပညာရေးစနစ်ကို ဆက်လက်အကောင်အထည်ဖော်ရန်၊ ကျောင်းနေအရွယ်ကလေးအားလုံး ကျောင်းတက်နိုင်ရေးနှင့် တန်းစဉ်ကူးပြောင်းမှု မြင့်မားလာရေး ဆောင်ရွက်ရန် ဦးမင်းအောင်လှိုင်က မှာကြားခဲ့သည်။ အခြေခံပညာကျောင်းများတွင် ဆရာ၊ ဆရာမလိုအပ်ချက်များကို ဖြည့်ဆည်းရန်၊ ပညာရေးဒီဂရီကောလိပ်များမှ သင်တန်းဆင်းများကို စနစ်တကျ နေရာချထားရန်နှင့် စာကြည့်တိုက်များအတွက် သုတ၊ ရသ စာအုပ်စာစောင်များ ဖြည့်ဆည်းပေးရန်လည်း ပြောကြားခဲ့သည်။
နယ်စပ်ဒေသနှင့် တိုင်းရင်းသားလူမျိုးများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ပူတာအိုဒေသ၌ ဒေသနှင့် ကိုက်ညီသည့် ဒီဂရီကောလိပ်တစ်ခု ဖွင့်လှစ်ရန်နှင့် ဥပဒေ၊ စီးပွားရေးဘာသာရပ်များအပါအဝင် သင့်လျော်သည့် ဘာသာရပ်များဖြင့် သင်ကြားနိုင်ရေး သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနက ဆက်လက် ဆောင်ရွက်ရန်လည်း မှာကြားခဲ့သည်။

ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုနှင့် အယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ်ကြောင့် အပူချိန်လွန်ကဲမှု၊ မြေအောက်ရေလျော့နည်းမှုနှင့် ရေအရင်းအမြစ်ရှားပါးမှုများ ဖြစ်ပေါ်နိုင်သဖြင့် သောက်သုံးရေနှင့် စိုက်ပျိုးရေများ ကြိုတင် စုဆောင်းထားရန်၊ ရေကို အကျိုးရှိစွာအသုံးပြုရေး အသိပညာပေးရန်နှင့် လိုအပ်ပါက မြစ်ချောင်းများ၌ မြေအောက်တမံများပြုလုပ်ကာ မြေအောက်ရေထိန်းသိမ်းရေး ဆောင်ရွက်ရန်လည်း ပြောကြားခဲ့သည်။ မလိုအပ်ဘဲ သစ်ခုတ်ခြင်းများ တားမြစ်ရန်နှင့် သစ်ပင်စိုက်ပျိုးမှု တိုးမြှင့်ရန်လည်း တိုက်တွန်းခဲ့သည်။
ထို့ပြင် ဒေသအလိုက် ခေတ်စနစ်နှင့် လျော်ညီသည့် ဥပဒေများ ပြင်ဆင်ရေးဆွဲရေး၊ ဆင်းရဲမွဲတေမှု လျှော့ချရေးနှင့် ပြည်သူများ အလုပ်အကိုင်ရရှိရေး၊ အခွန်ရသင့်ရထိုက်မှု မှန်ကန်စွာရရှိရေးနှင့် အခွန်ရှောင်မှု တားဆီးရေးတို့ကို အလေးထားဆောင်ရွက်ရန် မှာကြားခဲ့သည်။ နိုင်ငံသားစိစစ်ရေးကတ် ထုတ်ပေးရာတွင်လည်း မသမာသည့်နည်းလမ်းဖြင့် နိုင်ငံသားဖြစ်ခွင့်ရယူမှုနှင့် နိုင်ငံသားအယောင်ဆောင် မှုများကို စိစစ်ဖော်ထုတ်၍ သက်ဆိုင်ရာဥပဒေနှင့်အညီ အရေးယူရန် ပြောကြားခဲ့သည်။
အစည်းအဝေးတွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများ၊ နေပြည်တော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌနှင့် တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်များက ဒေသအလိုက် ကုန်ဈေးနှုန်းကျဆင်းရေးနှင့် စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံရေး၊ ဆီထွက်သီးနှံစိုက်ပျိုးရေး၊ ပညာရေး၊ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနှင့် MSME လုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးရေး၊ ရေရှားပါးမှုအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ရေး၊ ယာယီနေရပ်စွန့်ခွာသူများ ပြန်လည်အခြေချနေထိုင်နိုင်ရေးနှင့် ဒေသဖွံ့ဖြိုးရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်နေမှုတို့ကို ရှင်းလင်းတင်ပြခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
နေပြည်တော်၊ စက်တင်ဘာ ၂၁
လယ်ယာနှင့် မွေးမြူရေးကဏ္ဍကို ရိုးရာထုတ်လုပ်မှုစနစ်မှ ခေတ်မီ၊ ထိရောက်ပြီး ရေရှည်တည်တံ့သည့် ထုတ်လုပ်မှုစနစ်သို့ ပြောင်းလဲကာ ကုန်ကြမ်းအဆင့်မှ တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်၊ စက်မှုလုပ်ငန်းနှင့် ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပဈေးကွက်အထိ တန်ဖိုးကွင်းဆက်တစ်လျှောက် ချိတ်ဆက်ဖော်ဆောင်၍ နိုင်ငံ့ထုတ်ကုန်နှင့် ပြည်သူ့ဝင်ငွေ တိုးတက်စေရန် ဆောင်ရွက်သွားကြရမည်ဟု နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောကြားသည်။
နိုင်ငံတော်သမ္မတက စက်တင်ဘာ ၂၁ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် နေပြည်တော်ရှိ မြန်မာအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကွန်ဗင်းရှင်းဗဟိုဌာန-၁ (MICC-1) ၌ ကျင်းပသည့် “လယ်ယာကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုမှသည် နိုင်ငံ့ထုတ်ကုန် တိုးတက်မှုသို့” အမျိုးသားအဆင့် အလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲတွင် အဖွင့်အမှာစကား ပြောကြားရာ၌ ယင်းသို့ ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
နိုင်ငံတော်သမ္မတက မြန်မာနိုင်ငံ လူဦးရေ၏ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်သည် ကျေးလက်ဒေသများတွင် နေထိုင်ကြပြီး အလုပ်လုပ်ကိုင်သူများအနက် ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်သည် လယ်ယာ၊ သားငါးနှင့် သစ်တောကဏ္ဍတို့တွင် လုပ်ကိုင်နေကြသဖြင့် ကျေးလက်နေပြည်သူများ၏ ဝင်ငွေတိုးတက်ရေးသည် အရေးကြီးကြောင်း ပြောသည်။
လယ်ယာကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်မှုပမာဏ တိုးမြှင့်ရေးအဖြစ်သာ မမြင်သင့်ဘဲ ထုတ်လုပ်မှု၊ ကုန်ကြမ်း၊ ပြုပြင်ထုတ်လုပ်မှု၊ တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်၊ စက်မှုလုပ်ငန်း၊ ပြည်တွင်းစားသုံးမှုနှင့် ပြည်ပပို့ကုန်အထိ တန်ဖိုးကွင်းဆက်တစ်ခုလုံးကို ချိတ်ဆက်စဉ်းစားရန် လိုအပ်ကြောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတက ဆိုသည်။
ယင်းသို့ ဆောင်ရွက်နိုင်ပါက တောင်သူများ၏ ဝင်ငွေတိုးတက်လာခြင်း၊ အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းများ တိုးပွားလာခြင်း၊ ပြည်တွင်းကုန်ထုတ်လုပ်မှုနှင့် ပို့ကုန်တိုးတက်လာခြင်းတို့မှတစ်ဆင့် နိုင်ငံ့ထုတ်ကုန်နှင့် စီးပွားရေးတိုးတက်လာနိုင်မည်ဟု ပြောကြားသည်။
လက်ရှိကာလတွင် အခြေခံစားသောက်ကုန်ဈေးနှုန်းများ မြင့်တက်နေခြင်းသည် ပြည်သူများ၏ နေ့စဉ်ဘဝအတွက် စိန်ခေါ်မှုဖြစ်နေပြီး ယင်းမှာ ထုတ်လုပ်မှုနှင့် စားသုံးမှု မမျှတခြင်း၊ ထုတ်လုပ်မှုကုန်ကျစရိတ်နှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးစရိတ် မြင့်မားခြင်းတို့နှင့် သက်ဆိုင်နေကြောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတက ပြောသည်။ ထို့ကြောင့် စားနပ်ရိက္ခာထုတ်လုပ်မှု ပမာဏတိုးမြှင့်ကာ ပြည်တွင်းလိုအပ်ချက်ကို လုံလောက်စွာ ဖြည့်ဆည်းနိုင်ရေး လိုအပ်ကြောင်း ထည့်သွင်းပြောကြားသည်။
နိုင်ငံတော်သမ္မတက ၂၀၂၅-၂၀၂၆ ဘဏ္ဍာနှစ်တွင် စပါးစိုက်ဧက စုစုပေါင်း ၁၇ ဒသမ ၄ သန်းခန့်ရှိပြီး ပျမ်းမျှအထွက်နှုန်း ၈၅ တင်းခန့်သာရှိကြောင်း၊ ပန်းတိုင်အထွက်နှုန်းအတိုင်း ထုတ်လုပ်နိုင်ပါက လက်ရှိထက် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃ ဘီလီယံခန့် ပိုမိုရရှိနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောသည်။
ထို့ပြင် နိုင်ငံတော်က အားပေးစိုက်ပျိုးနေသည့် သီးနှံကိုးမျိုးကို ဒေသအလိုက် ရာသီဥတုနှင့် မြေအမျိုးအစားအရ သင့်လျော်သည့်နေရာများတွင် တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးကာ ပန်းတိုင်အထွက်နှုန်းရရှိအောင် ဆောင်ရွက်နိုင်ပါက ပို့ကုန်ဝင်ငွေ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆ ဒသမ ၅ ဘီလီယံခန့် ပိုမိုရရှိနိုင်မည်ဟု ဆိုသည်။
စားသုံးဆီကဏ္ဍတွင် မြေပဲ၊ နှမ်း၊ နေကြာ၊ ပဲပုပ်နှင့် ဆီအုန်းကဲ့သို့ ဆီထွက်သီးနှံများကို ဒေသအလိုက် တိုးချဲ့စိုက်ပျိုးရန်၊ ထုတ်လုပ်မှုကုန်ကျစရိတ် လျှော့ချရန်နှင့် စားအုန်းဆီတင်သွင်းမှုကို အဆင့်လိုက်လျှော့ချနိုင်ရေး ဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်ကြောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတက ပြောသည်။
ထို့အပြင် ဆန်စပါးမှ ထွက်ရှိသည့် ဖွဲနု၊ ဖွဲကြမ်း၊ ဆန်ကွဲနှင့် စပါးခွံကဲ့သို့ ဘေးထွက်ပစ္စည်းများကို စားသုံးဆီ၊ တိရစ္ဆာန်အစာနှင့် လောင်စာအဖြစ် ပြန်လည်အသုံးချနိုင်ပြီး ထုတ်ကုန်တစ်မျိုးတည်းအပေါ် မူတည်ခြင်းမဟုတ်ဘဲ ဘေးထွက်ပစ္စည်းများကိုပါ တန်ဖိုးဖန်တီးအသုံးချရန် လိုအပ်ကြောင်း ဆိုသည်။
မွေးမြူရေးကဏ္ဍနှင့်ပတ်သက်၍လည်း ကြက်၊ ဝက်၊ ဆိတ်၊ နွားနှင့် ငါးမွေးမြူရေးတို့တွင် မျိုးကောင်းမျိုးသန့်၊ အစာစရိတ်၊ နည်းပညာနှင့် ဈေးကွက်ချိတ်ဆက်မှုတို့ကို မြှင့်တင်ကာ ပြည်တွင်းစားသုံးမှုလိုအပ်ချက် ဖြည့်ဆည်းနိုင်ရေးနှင့် ပိုလျှံထုတ်ကုန်များကို ပြည်ပဈေးကွက်သို့ တင်ပို့နိုင်ရေး ရည်မှန်းဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်ကြောင်း ပြောသည်။
လယ်ယာထွက်ကုန်များကို ကုန်ကြမ်းအတိုင်း ရောင်းချခြင်းထက် Agro-based Industries များ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်အောင် ဆောင်ရွက်ရန်လိုပြီး ဆန်၊ ပဲ၊ ဆီထွက်သီးနှံ၊ ဝါ၊ ဝါး၊ ကော်ဖီနှင့် သစ်သီးဝလံများကို ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ ထုပ်ပိုးခြင်း၊ အရည်အသွေးမြှင့်တင်ခြင်းနှင့် အမှတ်တံဆိပ် ဖော်ဆောင်ခြင်းတို့မှတစ်ဆင့် တန်ဖိုးမြင့်ထုတ်ကုန်များအဖြစ် ပြောင်းလဲထုတ်လုပ်ရန် လိုအပ်ကြောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတက ပြောသည်။
ဒေသတစ်ခုချင်းစီ၏ သဘာဝအရင်းအမြစ်၊ ရာသီဥတုနှင့် မြေဆီလွှာဆိုင်ရာ အားသာချက်များကို အခြေခံ၍ One Region One Product (OROP) ပုံစံဖြင့် ဒေသထွက်ကုန်များကို ရွေးချယ်ကာ အရည်အသွေးမြှင့်တင်ခြင်း၊ တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ အမှတ်တံဆိပ်ဖော်ဆောင်ခြင်းနှင့် ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပဈေးကွက်ချိတ်ဆက်ခြင်းတို့ကို စနစ်တကျ ဆောင်ရွက်နိုင်ကြောင်းလည်း ဆိုသည်။

နိုင်ငံတော်သမ္မတက အလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲမှ အခြေအနေသုံးသပ်ချက်များသာမက ဦးစားပေး ဆောင်ရွက်ရမည့် ကဏ္ဍများ၊ မဟာဗျူဟာလုပ်ငန်းစဉ်များ၊ နှစ်တိုနှင့် နှစ်လတ်လုပ်ငန်းစီမံချက်များ၊ တာဝန်ယူမည့်အဖွဲ့အစည်းများ၊ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု၊ နည်းပညာနှင့် လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ် လိုအပ်ချက်များ၊ ဈေးကွက်နှင့် ပို့ကုန်ချိတ်ဆက်ရေး နည်းလမ်းများ ပါဝင်သည့် လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်နိုင်သော Action Plan များ ထွက်ပေါ်လာရန် လိုအပ်ကြောင်း ပြောကြားသည်။
ယင်းလုပ်ငန်းစဉ်များ အောင်မြင်ရေးအတွက် အစိုးရ၊ တောင်သူလယ်သမားများ၊ ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍ၊ စက်မှုလုပ်ငန်းရှင်များ၊ ကုန်သည်များ၊ ဘဏ်နှင့် ငွေရေးကြေးရေးအဖွဲ့အစည်းများ၊ တက္ကသိုလ်များ၊ သုတေသနအဖွဲ့အစည်းများနှင့် နည်းပညာရှင်များ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် လိုအပ်ကြောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတက တိုက်တွန်းပြောကြားခဲ့သည်။
အခမ်းအနားသို့ သက်ဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူများ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များ၊ ပညာရှင်များနှင့် ဖိတ်ကြားထားသူများ တက်ရောက်ခဲ့ကြပြီး အခမ်းအနားအပြီးတွင် အလုပ်ရုံဆွေးနွေးပွဲအထိမ်းအမှတ် ပြခန်းများကို လှည့်လည်ကြည့်ရှုခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

နေပြည်တော်၊ဩဂုတ် ၂၉
ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး ညောင်တုန်းမြို့နယ် ဂန်ချောင်းကျေးရွာအနီးရှိ ညောင်တုန်းကျွန်းတာတွင် တိုးမြစ်ရေတိုက်စားမှုကြောင့် အလျားပေ ၃၀၀၊ အနံ ၄၅ ပေခန့်ရှိ တာကိုယ်ထည် ဩဂုတ် ၂၅ ရက်မှစ၍ ရေတိုက်စားခံခဲ့ရသဖြင့် အရေးပေါ်ကာကွယ်ပြုပြင်မှုများ အမြန်ဆုံးပြီးစီးရေးနှင့် အနာဂတ်ရေမြင့်တက်မှုကို ခံနိုင်ရည်ရှိစေရန် စနစ်တကျ ပြန်လည်တည်ဆောက်ရေး ဆောင်ရွက်ရန် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ဩဂုတ် ၂၉ ရက်တွင် သွားရောက်စစ်ဆေး၍ တာဝန်ရှိသူများအား ညွှန်ကြားခဲ့သည်။
ရေတိုက်စားမှုသည် ဧရာဝတီမြစ်မှ ခွဲထွက်သည့် တိုးမြစ်၏ ရေစီးကြောင်းပြောင်းလဲမှုနှင့် မြစ်ကမ်းတိုက်စားမှုကြောင့် ညောင်တုန်းကျွန်းတာ တာမိုင် ၁၁/၆ နှင့် ၁၁/၇ ကြားတွင် ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင် တာခြေ၌ တုတ်တန်းရိုက်၍ သဲအိတ်ဖြည့်ခြင်း၊ သဲအိတ်ဖြင့် တာခြေထောက်ခြင်း၊ မူလတာ၏ ဒုတိယဆင်ခြေလျှောအခြေကို သဲအိတ်ထောက်ခြင်း၊ ယာယီပန်းတာနှင့် ကမ်းရင်းတာဆင်ခြေလျှော တည်ဆောက်ခြင်းအပြင် တိုက်စားမှုကာကွယ်ရန် Geo Textile ခင်းခြင်းတို့ ဆောင်ရွက်နေသည်။
တာဝန်ရှိသူများ၏ တင်ပြချက်အရ တိုးမြစ်၏ ရေနက်စီးကြောင်းသည် မာယူ/ချောင်းဖျား၊ ချောင်းကြီး၊ ဂန်ချောင်းနှင့် ထုံးဝကျေးရွာဘက်သို့ ရွေ့လျားလာသဖြင့် နှစ်စဉ် မြစ်ကမ်းပြိုကျမှုများ ဖြစ်ပေါ်နေသည်။ ဂန်ချောင်းကျေးရွာအနီးတွင် နှစ်စဉ် ကမ်းပါးပေ ၁၅၀ မှ ၂၆၅ ပေခန့်အထိ ပြိုကျခဲ့ပြီး ၁၉၈၀ ပြည့်နှစ်မှစ၍ နှစ်ပေါင်း ၄၀ ကျော်အတွင်း စိုက်ပျိုးမြေများအပါအဝင် မြေဧရိယာ ၁,၀၀၀ ဧကကျော်ခန့် ဆုံးရှုံးခဲ့ကာ မြစ်တစ်ဖက်ကမ်း၌ မြေနုကျွန်း ၈၅၀ ဧကခန့် ပေါ်ထွန်းလာကြောင်း သိရသည်။ ဒေသရေဘေးကာကွယ်ရေးအတွက် ၂၀၀၀-၂၀၀၁ ဘဏ္ဍာနှစ်မှ ယခုဘဏ္ဍာနှစ်အထိ ပန်းတာနှင့် ဖြတ်တာ စုစုပေါင်း ၁၂ ခုခန့် တည်ဆောက်ထားသည်။
နိုင်ငံတော်သမ္မတက အလားတူ တာဘောင်ရေတိုက်စားမှုနှင့် ရေကြီးရေလျှံမှုများ လျှော့ချနိုင်ရေးအတွက် မြစ်၊ မြစ်လက်တက်နှင့် ချောင်းများ၏ ရေစီးရေလာ၊ ရေဝင်ရေထွက်နှင့် မြစ်ကြမ်းပြင်အမြင့်အနိမ့်တို့ကို စဉ်ဆက်မပြတ် သုတေသနပြုမှတ်တမ်းတင်၍ လိုအပ်သည့် မြစ်ကြောင်းပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုနှင့် နုန်းဆယ်မှုများကို နှစ်စဉ်စီမံချက်ဖြင့် ဆောင်ရွက်ရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။ ရေလမ်းကြောင်းပိတ်ဆို့သည့် မြေနုကျွန်းများကို စနစ်တကျတူးဖော်ရှင်းလင်းရန်နှင့် ဧရာဝတီမြစ်အပါအဝင် နိုင်ငံတစ်ဝန်း မြစ်ချောင်းများ၌ သောင်တူးဖော်ရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်ရန်လည်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ထို့ပြင် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များကို ထည့်သွင်းတွက်ချက်၍ ရေတိုအရေးပေါ်လုပ်ငန်းများနှင့် ရေရှည်ကာကွယ်ရေးအစီအမံများကို တွဲဖက်ဆောင်ရွက်ရန်၊ အခြားတာရိုးများရှိ ရေတိုက်စားနိုင်သည့် နေရာများကို ကြိုတင်စစ်ဆေးကာကွယ်ရန်နှင့် လေးမျက်နှာမြို့နယ်ရှိ ငဝန်တာတမံ ရေတိုက်စားမှုကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းအပါအဝင် လက်ရှိလုပ်ငန်းများကို ရရှိနိုင်သည့် အင်အားစုများဖြင့် အရှိန်မြှင့်ဆောင်ရွက်ရန် ညွှန်ကြားခဲ့သည်။
ရေကြီးရေလျှံမှုကြောင့် ဒေသခံများ၏ နေအိမ်၊ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် လူမှုစီးပွားဘဝ ထိခိုက်ဆုံးရှုံးမှုများကို စနစ်တကျ စာရင်းကောက်ယူ၍ လိုအပ်သည့် ကယ်ဆယ်ထောက်ပံ့မှုများ အချိန်မီပေးနိုင်ရေး ဆောင်ရွက်ရန်လည်း တာဝန်ရှိဌာနများကို မှာကြားခဲ့သည်။ ရန်ကုန်-မအူပင်လမ်းတစ်လျှောက် ရေဆင်းမြောင်းများ ပိတ်ဆို့မှုမရှိစေရေး ရှင်းလင်းရန်နှင့် ရေကျော်သည့် လမ်းပိုင်းများကို မြှင့်တင်ရန်လည်း ညွှန်ကြားခဲ့သည်။
ယင်းနောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတသည် တာဘောင်ပြုပြင်ရေးလုပ်ငန်းများကို ကြည့်ရှုစစ်ဆေးပြီး လက်ရှိရေတိုက်စားမှုကိုသာ ဖြေရှင်းခြင်းမပြုဘဲ နောင်ရေမြင့်တက်လာပါက ခံနိုင်ရည်ရှိစေရန် ထည့်သွင်းတွက်ချက်၍ ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန်၊ လိုအပ်သည့် စက်ယန္တရား၊ လူအင်အားနှင့် ပစ္စည်းများ စုစည်းအသုံးပြုကာ အမြန်ဆုံးပြီးစီးအောင် ဆောင်ရွက်ရန် မှာကြားခဲ့သည်။ ထို့နောက် ပြုပြင်ရေးနှင့် ရေဘေးကာကွယ်ရေးလုပ်ငန်းများတွင် ပါဝင်နေသည့် တပ်မတော်သားများ၊ ရဲတပ်ဖွဲ့ဝင်များ၊ မီးသတ်တပ်ဖွဲ့ဝင်များ၊ လူမှုကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့များနှင့် ဒေသခံပြည်သူများအား ဂုဏ်ပြုချီးမြှင့်ငွေများ ပေးအပ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်

၁၄ ဧပြီ၊၂၀၂၆
စပါးကြီးမြွေတွေဟာ သမင်လို အကောင်ကြီးမျိုးကို တစ်ထိုင်တည်း မျိုချပြီးရင် လနဲ့ချီပြီး ဘာမှထပ်မစားဘဲ နေနိုင်ကြတဲ့ ထူးခြားတဲ့ အလေ့အထရှိပါတယ်။ အခုအခါမှာတော့ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက မြွေတွေရဲ့ ဒီလိုထူးခြားတဲ့ ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်မှာ အဓိကကျတဲ့ မော်လီကျူးတစ်ခုကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး၊ ဒါဟာ အဝလွန်သူတွေအတွက် ဆေးဝါးအသစ်တွေ ထုတ်လုပ်ရာမှာ လမ်းစတစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
မြွေတွေ အစာစားပြီးချိန်မှာ သူတို့ရဲ့ သွေးထဲမှာ အဆပေါင်း ၁၀၀၀ လောက်အထိ မြင့်တက်လာတတ်တဲ့ pTOS လို့ခေါ်တဲ့ မော်လီကျူးတစ်ခုကို အဝလွန်နေတဲ့ ကြွက်တွေကို စမ်းသပ်တိုက်ကြည့်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအခါ ကြွက်တွေဟာ အစားအသောက်ကို သိပ်မစားတော့ဘဲ ကိုယ်အလေးချိန် အမြန်ကျသွားတာကို အံ့ဩဖွယ် တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။ ဒီမော်လီကျူးဟာ Wegovy လို နာမည်ကြီး ဝိတ်ကျဆေးတွေနဲ့ ဆင်တူတဲ့ အာနိသင်မျိုး ပေးစွမ်းနိုင်တာကို တွေ့ရပါတယ်။
လက်ရှိသုံးနေတဲ့ Wegovy လို ဆေးတွေက အစာအိမ်ထဲကနေ အစာဆင်းတာကို နှေးစေပြီး အချိန်ကြာကြာ ဗိုက်ပြည့်နေသလို ခံစားရစေပေမယ့် ပျို့အန်တာ၊ ဝမ်းချုပ်တာနဲ့ ဗိုက်အောင့်တာမျိုးတွေ ဖြစ်စေတတ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အခုတွေ့ရှိတဲ့ pTOS မော်လီကျူးကတော့ အဲဒီလို ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးတွေ မရှိဘဲ၊ အစားစားချင်စိတ်ကို ထိန်းချုပ်ပေးတဲ့ ဦးနှောက်ရဲ့ အစိတ်အပိုင်း (Hypothalamus) ကို တိုက်ရိုက် သွားရောက်သက်ရောက်စေတာ ဖြစ်ပါတယ်။
"ကျွန်တော်တို့က မြွေတွေမှ မဟုတ်တာ" လို့ တွေးစရာရှိပေမယ့်၊ ဒီမော်လီကျူးက လူတွေရဲ့ ဆီးထဲမှာလည်း နည်းနည်းပါးပါး ပါဝင်နေတတ်တဲ့ သဘာဝဓာတ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ လူ့ခန္ဓာကိုယ်မှာလည်း သဘာဝအတိုင်း ရှိနေပြီးသားဖြစ်တဲ့အတွက် အနာဂတ်မှာ ဆေးအဖြစ်ထုတ်လုပ်တဲ့အခါ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးနည်းပြီး ပိုမိုဘေးကင်းလုံခြုံမှု ရှိနိုင်တယ်လို့ ပညာရှင်တွေက မျှော်လင့်နေကြပါတယ်။
ဒီရှာဖွေတွေ့ရှိမှုကို လူတွေမှာ လက်တွေ့ဆေးအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်ဖို့အတွက်တော့ ထပ်ပြီး သုတေသနတွေ အများကြီး လုပ်ဖို့ လိုအပ်ပါသေးတယ်။ ဒါပေမဲ့ သဘာဝတရားကြီးထဲမှာ ဒီလို အလွန်အမင်း ထူးခြားတဲ့ အစွမ်းသတ္တိတွေရှိတဲ့ တိရစ္ဆာန်တွေဆီကနေ လူသားတွေ ကျန်းမာရေးအတွက် အကျိုးရှိမယ့်အရာတွေ အများကြီး သင်ယူနိုင်တယ်ဆိုတာကို ဒီလေ့လာမှုက သက်သေပြလိုက်တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ Source: The Guardian
၁၄ ဧပြီ၊၂၀၂၆
လူအတော်များများက ကျန်းမာရေးအတွက် နေ့စဉ် အားဆေး (Multivitamins) တွေ သောက်လေ့ရှိကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တချို့သော ရောဂါကုသတဲ့ ဆေးဝါးတွေနဲ့ အားဆေးတွေကို တွဲသောက်လိုက်တဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်က ဆေးစုပ်ယူမှုကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ဗီတာမင်နဲ့ သတ္တုဓာတ်တွေက ဆေးဝါးတွေနဲ့ လမ်းကြောင်းတူတူ ဖြတ်သန်းရတာမို့ ဆေးအာနိသင်ကို ပြောင်းလဲသွားစေနိုင်လို့ သတိထားဖို့ လိုပါတယ်။
လည်ပင်းကျိတ် (သိုင်းရွိုက်) ဆေးတွေနဲ့ အရိုးပွရောဂါဆေးတွေဟာ အားဆေးတွေနဲ့ သိပ်မတည့်ပါဘူး။ အားဆေးထဲမှာပါတဲ့ ကယ်လ်ဆီယမ်နဲ့ သံဓာတ်တွေက အဲဒီဆေးတွေရဲ့ အာနိသင်ကို လျော့ကျစေပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီဆေးတွေကို မနက် အစာမစားခင် ဗိုက်ဟာနေချိန်မှာ အရင်သောက်တာ အကောင်းဆုံးဖြစ်ပြီး၊ အားဆေးသောက်မယ်ဆိုရင် ဆေးသောက်ပြီး အနည်းဆုံး ၂ နာရီကနေ ၄ နာရီလောက် ခြားပြီးမှ သောက်သင့်ပါတယ်။
ပဋိဇီဝဆေး (ပိုးသတ်ဆေး) တွေ သောက်တဲ့အခါမှာလည်း အားဆေးနဲ့ အနည်းဆုံး ၂ နာရီလောက် ခြားသောက်ရပါမယ်။ မဟုတ်ရင် အားဆေးထဲက သတ္တုဓာတ်တွေနဲ့ ပေါင်းသွားပြီး ပိုးသတ်ဆေးက အပြည့်အဝ အာနိသင် မပြနိုင်တော့ပါဘူး။ သွေးကျဲဆေး (Warfarin) သောက်နေတဲ့သူတွေဆိုရင်လည်း အားဆေးထဲမှာပါတတ်တဲ့ ဗီတာမင် ကေ (Vitamin K) ကြောင့် သွေးခဲတာကို ကာကွယ်ပေးတဲ့ ဆေးအာနိသင်ကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဗီတာမင် ကေ ပါတဲ့ အားဆေးတွေကို ကိုယ့်သဘောနဲ့ကိုယ် ရပ်လိုက်၊ သောက်လိုက် မလုပ်ဘဲ ဆရာဝန်နဲ့ သေချာတိုင်ပင်ပြီးမှ သောက်သင့်ပါတယ်။
ဆီးသွားစေတဲ့ဆေး (Diuretics) နဲ့ အစာအိမ်ဆေးတွေ သောက်နေရင်လည်း သတိထားရပါမယ်။ သွေးတိုးကျဖို့ပေးတဲ့ ဆီးဆေးတွေက ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ဓာတ်ဆားတွေကို အပြောင်းအလဲဖြစ်စေလို့ အားဆေးတွေနဲ့ တွဲသောက်ရင် ကယ်လ်ဆီယမ်ဓာတ်တွေ အရမ်းများသွားတာမျိုး ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ နောက်ပြီး အစာအိမ်လေနာဆေး (PPIs) တွေက အစာအိမ်အက်ဆစ်ကို လျှော့ချပေးတာမို့ အားဆေးထဲက ဗီတာမင် B12 နဲ့ သံဓာတ်တွေကို ခန္ဓာကိုယ်က ကောင်းကောင်း စုပ်ယူဖို့ ခက်ခဲသွားစေပါတယ်။
အချုပ်ပြောရရင်တော့ ပညာရှင်တွေက အားဆေးဆိုတာ လိုအပ်တဲ့ အာဟာရကို ဖြည့်တင်းပေးဖို့ပဲဖြစ်ပြီး အစားအစာအစစ်တွေနေရာမှာ အစားထိုးဖို့ မဟုတ်ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ အကောင်းဆုံးကတော့ အသီးအနှံ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်စတဲ့ သဘာဝအစားအစာတွေကိုပဲ မျှတအောင် စားသုံးပေးဖို့ပါ။ တကယ်လို့ သင်က ပုံမှန်သောက်နေရတဲ့ ဆေးတွေရှိတယ်ဆိုရင်တော့ အားဆေးတွေ မသောက်ခင် ဆရာဝန် သို့မဟုတ် ဆေးဝါးကျွမ်းကျင်ပညာရှင်နဲ့ အရင်ဆုံး တိုင်ပင်ဆွေးနွေးတာ အလုံခြုံဆုံးပါပဲ။
-အယ်ဒီတာတစ်ဦး
အိန္ဒိယနိုင်ငံအခြေအနေ
လက်ရှိတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ် (West Bengal) ၌ နီပါဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်မှု အသစ်တစ်ခု ဖြစ်ပွားနေတယ်လို့ သတင်းများအရသိရပါတယ်။
နောက်ဆုံးအခြေအနေအဖြစ် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့အထိ စာရင်းများအရ ကောလ်ကတ္တား (Kolkata) မြို့အနီးရှိ ပုဂ္ဂလိကဆေးရုံတစ်ခုတွင် အတည်ပြုလူနာ ၅ ဦး တွေ့ရှိ ထားပါတယ်။
ထိုသူတို့အနက် အများစုမှာ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများဖြစ်တဲ့ သူနာပြုများနှင့် ဆရာဝန်များ ဖြစ်ကြပြီး ကနဦးလူနာကို ပြုစုကုသရာမှတစ်ဆင့် ကူးစက်ခံရခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
လက်ရှိတွင် လူပေါင်း ၁၀၀ နီးပါးကို သီးသန့်ခွဲခြား (Quarantine) ထားပြီး စောင့်ကြည့် စစ်ဆေးနေ တယ်လို့သိရပါတယ်။ယခုဖြစ်စဉ်သည် အနောက်ဘင်္ဂလားတွင် ၁၉ နှစ်အတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံအခြေအနေ
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် နီပါဗိုင်းရပ်စ်သည် နှစ်စဉ်ကူးစက်လေ့ရှိသော်လည်း ၂၀၂၅ နှင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း ကူးစက်မှုပုံစံ ပြောင်းလဲလာကြောင်း သတိပေးချက်များ ထွက်ပေါ်နေပါတယ်။
ယခင်က ဒီဇင်ဘာမှ ဧပြီလအတွင်းသာ ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသော်လည်း ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ သြဂုတ်လတွင် ရာသီပြင်ပ ကူးစက်မှုများ တွေ့ရှိခဲ့ရတာဖြစ်ပါတယ်။
ဗိုင်းရပ်စ်သည် ယခင်က မတွေ့ရှိဖူးသည့် ဘိုလာ (Bhola) ကဲ့သို့သော ဒေသအသစ်များသို့ ပြန့်နှံ့လာပြီး နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ ခရိုင်ပေါင်း ၃၅ ခုတွင် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကို တွေ့ရှိထားပါသည်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင် ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း တွေ့ရှိခဲ့သည့် အတည်ပြုလူနာအားလုံး သေဆုံးခဲ့သဖြင့် သေဆုံးမှုနှုန်း အလွန်မြင့်မားတယ်လို့ဆိုနိုင်ပါတယ်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင် ယခုနှစ်အတွက် လူနာသစ် မတွေ့သေးသော်လည်း အိမ်နီးချင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ် (West Bengal) တွင်အတည်ပြုလူနားများတွေ့ရှိထားတဲ့အတွက် အခြေအနေမှာ စိုးရိမ်ရဆဲဖြစ်နေပါတယ်။
ကူးစက်မှု အများစုသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နယ်စပ်နှင့် နီးစပ်သော ဒေသများတွင် ဖြစ်ပွားနေခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ထို့အပြင် ယခုအချိန်သည် နီပါဗိုင်းရပ်စ် အများဆုံး ကူးစက်လေ့ရှိသည့် ရာသီ (ဒီဇင်ဘာမှ မေလအတွင်း) ဖြစ်သဖြင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အာဏာပိုင်များက တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ခရိုင်ပေါင်း ၃၅ ခုတွင် အထူးသတိပေးချက်များ ထုတ်ပြန်ထားဆဲဖြစ်တယ်လို့သိရပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံ အခြေအနေ
မြန်မာနိုင်ငံသည် နီပါဗိုင်းရပ်စ် သယ်ဆောင်နိုင်သည့် လင်းနို့ (Fruit Bats) များ ကျက်စားရာဇုန်တွင် ရှိနေပြီး အိမ်နီးချင်း အိန္ဒိယနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တို့တွင် ကူးစက်မှုများ ရှိနေခြင်း ရှိခဲ့ခြင်းတို့ကြောင့် ် "အန္တရာယ်ရှိ နိုင်ခြေရှိသော နိုင်ငံ" (High-risk area) အဖြစ် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့နှင့် ပညာ ရှင်များက သတ်မှတ်ထားပါတယ်။
အထူးသဖြင့် နယ်စပ်ဒေသများတွင် စောင့်ကြည့်မှုများ အားကောင်းရန် လိုအပ်သည့် အခြေအနေဖြစ်ပါ တယ်။
နီပါဗိုင်းရပ်စ် ကာကွယ်ရန် နည်းလမ်းများ
ဗိုင်းရပ်စ်သည် လင်းနို့၏ တံတွေး၊ ဆီး သို့မဟုတ် ဝက်များမှတစ်ဆင့် လူထံသို့ ကူးစက်နိုင်သဖြင့် အောက်ပါတို့ကို ဆင်ခြင်ရန် လိုအပ်ပါတယ်။
◾️သစ်သီးဝလံများလင်းနို့ကိုက်ထားသော အမှတ်အသားပါသည့် အသီးများကို လုံးဝမစားပါနှင့်။ ◾️အသီးများကို သေချာစွာဆေးကြောပြီး အခွံခွာစားပါ။
◾️ထန်းရည်/ဓနိရည်- လတ်ဆတ်သော ထန်းရည်၊ ဓနိရည်များကို အစိမ်းလိုက် သောက်သုံးခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။ (ချက်ပြုတ်အပူပေးပြီးမှ သောက်ပါ)
◾️တစ်ကိုယ်ရေသန့်ရှင်းရေး-လက်ကို ဆပ်ပြာနှင့် မကြာခဏ ဆေးကြောပါ။
◾️တိရစ္ဆာန်များနှင့် ထိတွေ့မှု-နေမကောင်းသော ဝက်များ သို့မဟုတ် လင်းနို့များနှင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
Source: Wire News
၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆-
မန်ချက်စတာယူနိုက်တက်အသင်းရဲ့ အဓိကရှယ်ယာရှင်နှင့်ပိုင်ရှင် ဂျင်မ် ရက်ကလစ်ဖ်ဟာ ဗြိတိန်နိုင်ငံကို ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူတွေက "နယ်ချဲ့ကျူးကျော်နေပြီ" လို့ ပြောကြားခဲ့တဲ့အတွက် ဝေဖန်မှုတွေ ထွက် ပေါ်ခဲ့ပေမဲ့၊ အင်္ဂလန်ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် (FA) ကတော့ သူ့ကို အရေးယူမှာမဟုတ်ဘူးလို့ စနေနေ့မှာ အတည်ပြုလိုက်ပါတယ်။
ဒီကိစ္စနဲ့ပတ်သက်ပြီး ရက်ကလစ်ဖ်က သူသုံးနှုန်းခဲ့တဲ့ အသုံးအနှုန်းအတွက် ပြီးခဲ့တဲ့အပတ်က တောင်းပန်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ နိုင်ငံရဲ့စီးပွားရေးမှာ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးပြဿနာက ဆွေးနွေးဖို့ အရေးကြီးတဲ့အချက်ဖြစ်တယ်လို့လည်း သူက ဆိုပါတယ်။ သူရဲ့ ကနဦးပြောကြားချက်တွေကြောင့် ဝန်ကြီးချုပ် ကီယာ စတာမာရဲ့ ပြစ်တင်ဝေဖန်မှုကိုတောင် ခံခဲ့ရတာပါ။
FA ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ရက်ကလစ်ဖ်ကို အရေးယူမှုမလုပ်ပေမဲ့၊ အင်္ဂလိပ်ဘောလုံးလောကမှာ ပါဝင်ပတ်သက်နေသူတစ်ဦးအနေနဲ့ မီဒီယာတွေမှာ စကားပြောတဲ့အခါ ပိုပြီးတာဝန်ယူမှုရှိဖို့ သတိပေး ချက်တစ်ခုတော့ ထုတ်ပြန်ထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။
ရက်ကလစ်ဖ်ဟာ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၁ ရက်နေ့က အင်တာဗျူးမှာ "အစိုးရထောက်ပံ့ကြေးနဲ့ နေနေသူ ၉ သန်းလောက်ရှိပြီး ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူတွေ ဒီလောက်အလုံးအရင်းနဲ့ ဝင်လာနေရင် စီးပွားရေးက ဘယ်လိုမှ မကောင်းနိုင်ဘူး။ တကယ်တော့ ယူကေဟာ နယ်ချဲ့ခံနေရတာပါ၊ ဒါဟာ ကုန်ကျစရိတ်တွေ အရမ်းများလွန်းတယ်" ဆိုပြီး ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့တာပါ။
အသင်းပိုင်ရှင်ရဲ့ ဒီလိုအငြင်းပွားဖွယ်ရာ မှတ်ချက်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မန်ယူမန်နေဂျာ မိုက်ကယ် ကာရစ်ကို မေးမြန်းတဲ့အခါမှာတော့ သူက ဒီကိစ္စထဲကို ဝင်မပါဘဲ ရှောင်လွှဲသွားခဲ့ပါတယ်။ ကာရစ်က "ကျွန်တော်တို့ ကလပ်အသင်းအနေနဲ့ တစ်ဦးကိုတစ်ဦး လေးစားဖို့၊ တန်းတူညီမျှရှိဖို့နဲ့ ကွဲပြား ခြားနားမှုတွေကို လက်ခံဖို့ဆိုတဲ့ မူဝါဒတွေကိုပဲ နေ့စဉ်ကျင့်သုံးသွားမှာပါ" လို့သာ တုံ့ပြန်ခဲ့ပါတယ်။
လောလောဆယ် မန်ချက်စတာယူနိုက်တက်ဟာ ၂၆ ပွဲကစားအပြီးမှာ ရမှတ် ၄၅ မှတ်နဲ့ အဆင့် ၄ နေရာ မှာ ရှိနေပါတယ်။ လာမယ့်တနင်္လာနေ့မှာ အဲဗာတန်နဲ့ ကစားရမှာဖြစ်ပြီး ချန်ပီယံလိဂ်ဝင်ခွင့်အတွက် အဆင့် ၄ အတွင်း မြဲနေအောင် ဆက်လက်ကြိုးစားသွားရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
Source: Reuters
၅ ဒီဇင်ဘာ၊၂၀၂၅
◾️ကမ္ဘာ့ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် (FIFA) သည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း စည်းလုံးညီညွတ်မှုနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် အထူး ဆောင်ရွက်သူများကို ဂုဏ်ပြုမည့် ယင်းတို့၏ ပထမဆုံး 'ငြိမ်းချမ်းရေးဆု' ကို စတင်ပေးအပ်ရန် စီစဉ်နေကြောင်း သိရသည်။ အမေရိကန်သမ္မတဒေါ်နယ်ထရမ့် ရရှိရန် မျှော်လင့်ရကြောင်း သတင်းများ က ဖော်ပြနေပြီး ဖီဖာဥက္ကဋ္ဌ ဂီယန်နီ အင်ဖန်တီနို နှင့် သမ္မတထရမ့်တို့ တွေ့ဆုံမည့် အစီအစဉ်လည်း ရှိနေ သည်ဟု ဂါဒီယန်သတင်းစာကရေးသားသည်။
◾️အဆိုပါဖီဖာ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဆုအတွက် လုပ်ငန်းစဉ်များကို ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲမည့် သူမှာ ဖီဖာဘောလုံး ဆိုင်ရာလူမှုတာဝန်ယူမှုကော်မတီ (FIFA Football Social Responsibility Committee) ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ခန့်အပ်ခံထားရသည့် မြန်မာနိုင်ငံ ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးဇော်ဇော် ဖြစ်သည်ဟုလည်း သတင်းတွင်ဖော်ပြထားသည်။
◾️နှစ်ပေါင်းများစွာ မြန်မာ့ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်ကို ဦးဆောင်နေသည့် လုပ်ငန်းရှင်ကြီးဦးဇော်ဇော်သည် ယခု အခါတွင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လူမှုတာဝန်ယူမှုနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များအတွက် အရေး ပါသော ဆုံးဖြတ်ချက်များကို ကိုင်တွယ်ရမည့် ကော်မတီကို ဦးဆောင်နေခြင်းဖြစ်သည်။
◾️ယင်း၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် ကော်မတီသည် ဖီဖာ၏ လူမှုရေးဆိုင်ရာ ရည်မှန်းချက်များနှင့် ငြိမ်း ချမ်းရေးရည်ရွယ်ချက်များကို အကောင်အထည်ဖော်ရန်ရှိနေသည်။
#ymg/knl
၂၂ နိုဝင်ဘာ၊၂၀၂၅-
ကမ္ဘာ့ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်ဖြစ်သော FIFA သည် သဘာဝအရ နိုင်ငံသားပြုခွင့်ရရှိရေ စာရွက်စာတမ်းများကို မမှန်မကန် ပြင်ဆင်အသုံးပြုခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခံထားရသော ကစားသမားခုနစ်ဦးအား ပိတ်ပင်လိုက်ပြီး နောက် မလေးရှားဘောလုံးအသင်း၏ ပြည်တွင်းလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများကို တရားဝင် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု စတင်ရန် စီစဉ်နေသည်။
စက်တင်ဘာလနှောင်းပိုင်းတွင် FIFA ၏ စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးကော်မတီသည် ကစားသမား ခုနစ်ဦးဖြစ်သည့် - Gabriel Palmero ၊ Facundo Garcés၊ Rodrigo Holgado၊ Imanol Machuca၊ João Figueiredo၊ Hector Hevel နှင့် Jon Irazábal တို့အား နိုင်ငံတကာအဆင့်တွင် မလေးရှားနိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုနိုင်ရန်အတွက် စာရွက်စာတမ်း အတုများကို အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရ ပြီးနောက် ၁၂ လ ပိတ်ပင်မှု ချမှတ်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် (FAM) အား ဆွစ်ဖရန့် ၃၅၀,၀၀၀ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၃၉,၀၀၀ ခန့်) ဒဏ်ငွေပေးဆောင်ရန် အမိန့်ချခဲ့သည်။
စွပ်စွဲချက်အရ ထိုစာရွက်စာတမ်းများကို ယခင်က မလေးရှားတွင် နေထိုင်ခြင်း မရှိဖူးသော ထိုကစားသမားများသည် မလေးရှားမျိုးနွယ်မှ အဘိုးအဘွားများ ရှိကြောင်း သက်သေပြ ရန်အတွက် အသုံးပြုခဲ့ပြီး၊ ယင်းအား အသုံးပြု၍ သူတို့ကို မလေးရှားနိုင်ငံသားပြုခွင့် ရယူခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ FIFA က ယင်းသည် FIFA စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးဥပဒေပုဒ်မ ၂၂ ကို ချိုးဖောက်ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ပြောခဲ့သည်။
ကစားသမားခုနစ်ဦးစလုံးသည် ဇွန်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော ၂၀၂၇ အာရှဖလား ခြေစစ်ပွဲ တတိယ အဆင့်တွင် ဗီယက်နမ်ကို ၄-၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သည့် မလေးရှားအသင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြပြီး၊ သူတို့အထဲမှ လေးဦး၏ ကစားခွင့်ကို FIFA မှ အတည်ပြုပေးပြီး တစ်ရက်အကြာတွင် ဖြစ်သည်။ (ကျန်သုံးဦးမှာ ဇွန်လ ၆ရက်နေ့တွင် ကစားခွင့်ရရှိခဲ့သည်)။ ထိုပွဲအပြီး မကြာမီတွင် FIFA သည် ယင်းတို့၏ ကစားခွင့် နှင့်ပတ်သက်၍ တိုင်ကြားချက်တစ်စောင် လက်ခံရရှိခဲ့ပြီး၊ ထိုတိုင်ကြားချက်တွင် ကစားသမားများ၏ “နိုင်ငံသားပြုလုပ်သည့် လုပ်ငန်းစဉ်နှင့် နိုင်ငံတကာပွဲဦးထွက်သည် မေးခွန်းထုတ်စရာအချိန်အတွင်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်” ဟု တိုင်ကြားစာ၌ ဖော်ပြထားသည်။
မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် သည် စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးကော်မတီ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို အယူခံဝင်ခဲ့ သော်လည်း နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် FIFA က ယင်းအယူခံကို ပယ်ချခဲ့သည်။
အင်္ဂါနေ့တွင် ထုတ်ပြန်သည့် ကြေညာချက်တွင် FIFA က တာဝန်ရှိသူကို အတိအကျ ဖော်ထုတ် နိုင်ရန်အတွက် မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်၏ ပြည်တွင်းလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများအား တရားဝင် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ စတင်ကာ ကိစ္စရပ်များကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ ဆောင်ရွက်သွားရန် စီစဉ်ထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
“ဤစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုသည် စာရွက်စာတမ်းအတုပြုလုပ်မှုရာတွင် တာဝန်ရှိသူများကို ဖော်ထုတ်ရန်၊ မလေး ရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်၏အဖွဲ့အစည်းအတွင်းလေးစားလိုက်နာမှုနှင့်အုပ်ချုပ်မှုယန္တရားများကမည်မျှလုံလောက်မှု၊ ထိရောက်မှုကိုရှိသည်ကိုအကဲဖြတ်ရန်၊ မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်အရာရှိများအပေါ် နောက် ထပ် စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး အရေးယူမှုများ ပြုလုပ်သင့်၊မပြုလုပ်သင့်ကို ဆုံးဖြတ်ရန် ရည်ရွယ်သည်” ဟု FIFA ၏ပြောကြားချက်ကို ရိုက်တာသတင်းဌာနကဖော်ပြခဲ့သည်။
အဆိုပါနိုင်ငံသားပြုလုပ်မှု အရှုပ်တော်ပုံသည် ကွင်းအတွင်းရော ကွင်းပြင်ပတွင်ပါ သိသာထင်ရှားသော သက်ရောက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ မလေးရှားနိုင်ငံအတွက် ပထမဆုံးအကြိမ် အာရှဖလား ဝင်ခွင့်ရရှိရေး မျှော်လင့်ချက်ကို အဟန့်အတား ဖြစ်စေနိုင်ပြီး ဘောလုံးပရိသတ်များအကြား ဆူပူမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေသည့်အပြင်၊ ဤအငြင်းပွားဖွယ်ရာကိစ္စသည် ကစားသမားများအား နိုင်ငံသားပြုခွင့်ပေးခဲ့သော ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် အမျိုးသားမှတ်ပုံတင်ရေးဦးစီးဌာနတို့အပြင် မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် ရှိ တာဝန်ရှိအရာရှိများအား တာဝန်ယူရန် ပရိသတ်များနှင့် နိုင်ငံရေးသမားများထံမှ တောင်းဆိုမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
အောက်တိုဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် သည် ယင်း၏ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးအား ရာထူးမှ ဆိုင်းငံ့ထားပြီး FIFA ၏ ပိတ်ပင်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည့် သူတို့အခေါ်“နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာအမှား” ကို စုံစမ်းစစ်ဆေးရန် လွတ်လပ်သော ကော်မတီတစ်ရပ်ကို ဖွဲ့စည်းမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ သို့သော် သူတို့က စာရွက်စာတမ်းများကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိဖြင့် အတုပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟူသော FIFA ၏ ပြောကြားချက်ကို ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် အယူခံပယ်ချခံရပြီးနောက် မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်က က အားကစားဆိုင်ရာ ခုံသမာဓိတရားရုံး (CAS) သို့ အမှုအား ဆက်လက်တင်ပြသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ FIFA ၏ အင်္ဂါနေ့ကြေညာချက်အပြီးတွင်လည်း ယင်းအချက်ကို ထပ်မံအတည်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။
မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်၏ ယာယီဥက္ကဋ္ဌ Mohd Yusoff Mahadi က ကြေညာချက်တွင် "ဤလုပ်ဆောင်ချက်ကို တရားမျှတမှု ထိန်းသိမ်းရန်နှင့် မလေးရှားအစိုးရနှင့် သက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်း များက သတ်မှတ်ထားသည့် ကစားသမားအရည်အချင်းပြည့်မီမှု လုပ်ငန်းစဉ်၏ သမာဓိကို ထိန်းသိမ်းရန် အတွက် ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်သည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ မလေးရှား ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး Nasution Ismailကလည်း ကစားသမားခုနစ်ဦးအား နိုင်ငံသားပြုလုပ်ရန် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကာကွယ်ပြောဆိုခဲ့သည်။
ESPN သတင်းဌာန၏ ဖော်ပြချက်အရ အင်္ဂါနေ့တွင် FIFA သည် စာမျက်နှာ ၆၃ မျက်နှာပါ အစီရင်ခံစာတစ်စောင်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ အစီရင်ခံစာတွင် ကစားသမားများသည် စပိန်၊ ဘရာဇီး၊ အာဂျင်တီးနားနှင့် နယ်သာလန်တို့တွင် မွေးဖွားကြောင်း သူတို့၏ မူရင်းမွေးစာရင်းတွင် ဖော်ပြထားသည့် အဘိုးအဘွားများမှတစ်ဆင့် မလေးရှားမျိုးနွယ်ရှိကြောင်း သက်သေပြရန် စာရွက်စာတမ်းအတုများကို မည်သို့ အသုံးပြုခဲ့သည်ကို အသေးစိတ် ဖော်ပြထားကြောင်းသိရသည်။
ခြုံငုံပြောရလျှင် FIFA သည် အဆိုပါ မလျော်ကန်မှုအား အပြည့်အဝ စုံစမ်းစစ်ဆေးရန်အတွက် “နောက် ထပ် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ စတင်ရန် ခိုင်လုံသောအကြောင်းပြချက်များ” ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် “ပြစ်မှုများ၏ သဘာဝနှင့် ကြီးလေးမှု၊ အထူးသဖြင့် တရားဝင်စာရွက်စာတမ်းများကို အတုပြုလုပ်မှုတို့ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစား၍” ယင်း၏ အတွင်း ရေးမှူးရုံးသည် မလေးရှား၏ သက်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များအား အသိပေးမည်ဖြစ်သကဲ့သို့ ဘရာဇီး၊ အာဂျင်တီးနား၊ နယ်သာလန်နှင့် စပိန်ရှိ အာဏာပိုင်များကိုလည်း အသိပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
“သင့်လျော်သော ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများနှင့် တရားစွဲဆိုမှုများကို ဆက်လက် ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် သက်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များအား အသိပေးရန် အလွန်အရေးကြီးသည်” ဟု FIFA က ပြောကြားခဲ့သည်။
Source The Diplomat
၂၇ ဇူလိုင်၊၂၀၂၆
အာကာသယာဉ်မှူးလောင်းများအဖြစ် လက်ရှိအဆင့်အထိ ရွေးချယ်ခံခဲ့ကြရသူများဖြစ်သည့်အတွက် မိဘများနှင့် ထပ်တူများစွာ ဂုဏ်ယူဝမ်းမြောက်မိကြောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က မြန်မာနိုင်ငံမှ ပထမဆုံးသောအာကာသယာဉ်မှူးတာဝန် ထမ်းဆောင်ရန်အတွက် ပဏာမရွေးချယ် ထားရှိသောအာကာသယာဉ်မှူးလောင်းများကိုတွေ့ဆုံစဉ်ပြောကြားခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော်အစိုးရ၏ ရက် ၁၀၀ စီမံချက်ကာလအတွင်း မြန်မာအာကာသအေဂျင်စီ(MSA)က ဆောင်ရွက် ပြီးစီးခဲ့သည့် နည်းပညာလုပ်ငန်းများအပ်နှံခြင်းနှင့် လက်တွေ့သရုပ်ပြခြင်းအခမ်းအနားကို ဇူလိုင် ၂၇ ရက်နေ့ ယနေ့ နံနက်ပိုင်းတွင်ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ လှိုင်မြို့နယ်ရှိ မြန်မာအာကာသ အေဂျင်စီ (MSA)၌ ကျင်းပပြုလုပ်စဉ် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က မြန်မာနိုင်ငံမှ ပထမဆုံးသောအာကာသယာဉ် မှူးတာဝန် ထမ်းဆောင်ရန်အတွက် ပဏာမရွေးချယ်ထားရှိသောအာကာသယာဉ်မှူးလောင်းများအား ရင်းရင်းနှီးနှီးတွေ့ဆုံရာတွင် ယင်းကဲ့သို့မှာကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
နိုင်ငံတော်၏ ပထမဆုံးသောအာကာသယာဉ်မှူးများအဖြစ် တာဝန်ထမ်းဆောင်လိုသည့် ပြင်းပြသည့် စိတ်ဆန္ဒများဖြင့်ယခုကဲ့သို့ ဆန္ဒပြုခဲ့ ရွေးချယ်ခြင်းခံခဲ့ကြရသည့်အတွက်လည်း ဝမ်းမြောက်မိပါကြောင်း၊အဆင့်ဆင့်သော စိစစ်မှုများကို ဆက်လက်ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ပြီးနောက်ဆုံးတွင် နိုင်ငံတော် အတွက် ပထမဆုံးသော အာကာသယာဉ်မှူးများကို ရွေးချယ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်းလည်း နိုင်ငံတော် သမ္မတကဆက်လက်ပြောကြားးသည်။

နိုင်ငံတော်သမ္မတအား အာကာသသိပ္ပံနှင့် နည်းပညာဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌဦးမြတ်ဟိန်းနှင့် တာဝန်ရှိသူများက မြန်မာအာကာသအေဂျင်စီပြခန်းဆောင်အတွင်း ပြခန်းတစ်ခုချင်းအလိုက် ပြသ ရှင်းလင်း သည်။
မြန်မာအာကာသအေဂျင်စီမှ အောင်မြင်စွာ အကောင်အထည်ဖော်တည်ဆောက်ပြီးစီးခဲ့သည့် MAH-1 ဂြိုဟ်တုစီမံထိန်းချုပ်ရေး စခန်းဆိုင်ရာများ၊ Earth Remote Sensing(ERS) Application Platform အား စနစ်တကျ အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်မှုများ၊ပဲခူးမြို့နယ်၏ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် နှင့် ဒေသ ဖွံ့ဖြိုး ရေးအခြေအနေများအား Earth Remote Sensing နည်းပညာဖြင့် လေ့လာသုံးသပ်တင်ပြချက်များ၊
ADVANCEDROBOTIC SYSTEM ၊ နေအာရုံခံကိရိယာအား အောင်မြင်စွာ ဒီဇိုင်းရေးဆွဲ တည်ဆောက်နိုင်မှု အပါအဝင် ဆောင်ရွက်နေသည့်လုပ်ငန်းမျာနှင့်ပြခန်းအလိုက်အချက် အလက်များကို တာဝန်ရှိသူများက နိုင်ငံတော်သမ္မတအားရှင်းလင်းတင်ပြခဲ့သည်။
“မိမိတို့နိုင်ငံ၏ အာကာသနည်းပညာ မြင့်မားတိုးတက်လာစေရေးအတွက် မိမိအနေဖြင့် နိုင်ငံတော်၏ ရေ ရှည်အကျိုးကိုကြည့်၍ပံ့ပိုးအကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြောင်း၊ယခုကဲ့သို့အာကာသနည်းပညာ များ တိုးတက်လာခြင်းဖြင့် နိုင်ငံအတွက်များစွာအကျိုးဖြစ်ထွန်းစေမည်ဖြစ်ကြောင်း”လည်း နိုင်ငံတော် သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က လမ်းညွှန်မှာကြားခဲ့ကြောင်းသိရသည်။

၇ဇွန်၊၂၀၂၆- သုံးစွဲသူများအဆင်ပြေပြီး မသမာမှုများလျှော့ချနိုင်သည့် စမတ်မီတာစနစ်ကို မြန်မာနိုင်ငံ တွင် စတင် အသုံးပြုနိုင်ရေးအတွက် လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနက ကြိုးပမ်းစီစဉ်နေတယ်လို့ ဝန်ကြီး ဌာနမှ သိရပါတယ်။
ထိုသို့ကြိုးပမ်းမှု၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုအဖြစ် ရုရှားနိုင်ငံ စိန့်ပီတာစဘတ်မြို့တွင်ရောက်ရှိနေသည့် လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီဂဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးကိုကိုလွင်သည် ရုရှားနည်းပညာကုမ္ပဏီကြီး တစ်ခုဖြစ်သည့် Telematic Solution Co., Ltd အမှုဆောင် အရာရှိချုပ် Mr. Vladimir Parshin အား ဇွန် ၄ ရက်နေ့ကတွေ့ဆုံခဲ့တယ်လို့ ဝန်ကြီးဌာနရဲ့ သတင်းထုတ်ပြန်ချက်မှာဖော်ပြထားပါတယ်။
ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ စိန့်ပီတာစဘတ်မြို့၌ ကျင်းပလျက်ရှိသည့် (၂၉) ကြိမ်မြောက် စိန့်ပီတာစဘတ် နိုင်ငံတကာစီးပွားရေးဖိုရမ်သို့ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ဒုတိယသမ္မတ ဦးညိုစောနှင့်အတူ တက်ရောက်လျက်ရှိသည့် လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးကိုကိုလွင်သည် ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းသမ္မတနိုင်ငံ Telematic Solution Co., Ltd. မှ အမှုဆောင် အရာရှိချုပ် Mr. Vladimir Parshin အား ယမန်နေ့ ညနေပိုင်းတွင် EXPOFORUM Convention and Exhibition Centre ၌ တွေ့ဆုံခဲ့ပါတယ်။
ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးနှင့် Telematic Solution ၏ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ်တို့သည် ရုရှား၏ ကိုယ်ပိုင် နည်းပညာဖြင့် ထုတ်လုပ်ထားသည့် ဒီဂျစ်တယ်နည်းပညာသုံး မီတာဖတ်ယူသည့်စနစ်နှင့် သုံးစွဲသူများက မီတာခများ ပေးဆောင်နိုင်သည့် Smart meter စနစ် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အသုံးပြုနိုင်ရန်အတွက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံ၍ နည်းပညာလွှဲပြောင်းပေးအပ်နိုင်ရန် ကိစ္စရပ်များ၊ လက်ရှိအသုံးပြုနေသည့် စနစ်တွင် ပေါင်းစပ်၍ အဆင့်မြှင့်တင်သွားနိုင်ရန် ကိစ္စရပ်များကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြပါတယ်။

စမတ်မီတာအသုံးပြုခြင်းဖြင့် အချိန်နှင့်တပြေးညီ လျှပ်စစ်ဓါတ်အားသုံးစွဲနေမှုများကို သုံးစွဲသူများက မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းပေါ်ရှိအက်ပလီကေးရှင်းမှတစ်ဆင့်သိရှိနိုင်ပြီး ယင်းကိုအသုံးပြ၍လည်း လျှပ်စစ် သုံးစွဲခ (မီတာခ)ကို ကြိုတင်ငွေချေစနစ်( Prepaid) နည်းဖြင့်ဖြစ်စေ၊ ယခုလို လစဉ် မီတာခဆောင်သော နည်းလမ်းဖြင့်ဖြစ်စေ ဆောင်ရွက်နိုင်ကြမှာဖြစ်ပါတယ်။
ထို့အပြင် မီတာဖတ်ရာတွင် မတိကျမှုများ၊ မသမာမှုဆောင်ရွက်ခြင်းများ စသည့် မလိုလားအပ်သော လေလွင့်ဆုံးရှုံးမှုများနှင့် အခက်အခဲများကိုပါ ဖြေရှင်းပေးနိုင်မှာဖြစ်ကြောင်းသိရပါတယ်။
------------
၉ မေ၊၂၀၂၆ (တိုကျို)
စစ်မြေပြင်မှာ အဆုံးရှုံးခံ တိုက်ခိုက်မယ့် စစ်ဆင်ရေးတွေနဲ့ အုပ်စုလိုက် ဝိုင်းရံတိုက်ခိုက်တဲ့ "Swarm Warfare" ဗျူဟာတွေအတွက် ဂျပန်နိုင်ငံဟာ အလွန်ဈေးသက်သာတဲ့ စက္ကူဂျပ်ဖာဒရုန်းတွေကို စတင်အသုံးပြုဖို့ ပြင်ဆင်နေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဒရုန်းတစ်စီးရဲ့ တန်ဖိုးဟာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂,၀၀၀ ခန့်သာ ရှိတာကြောင့် အဆင့်မြင့် Gaming PC တစ်လုံးရဲ့ ဈေးနှုန်းထက်တောင် ပိုပြီး သက်သာနေတာပါ။
ဘာကြောင့် စက္ကူဂျပ်ဖာကို သုံးတာလဲ
ဒီဒရုန်းတွေကို ဂျပန်အခြေစိုက် ကုမ္ပဏီတစ်ခုက ထုတ်လုပ်တာဖြစ်ပြီး အထူးပြုပြင်ထားတဲ့ စက္ကူဂျပ်ပြား (Cardboard) တွေကို အဓိက အသုံးပြုထားပါတယ်။ ဒါဟာ ကြည့်ရတာ ရိုးရှင်းပေမဲ့ အားသာချက် အများကြီးရှိပါတယ် -
စရိတ်သက်သာခြင်း- ဒေါ်လာ ထောင်သောင်းချီတန်တဲ့ ဒရုန်းတွေထက် အဆပေါင်းများစွာ သက်သာတဲ့အတွက် ရာနဲ့ချီတဲ့ ဒရုန်းတွေကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း အသုံးပြုဖို့ လွယ်ကူစေပါတယ်။
ရေဒါ ရှောင်ကွင်းနိုင်ခြင်း- စက္ကူနဲ့ ပြုလုပ်ထားတာကြောင့် ရန်သူ့ရေဒါတွေကနေ ထောက်လှမ်းဖို့ ခက်ခဲစေပါတယ်။
သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး- ဒီဒရုန်းတွေကို ပြားချပ်နေတဲ့ အထုပ်လိုက် သယ်ဆောင်သွားနိုင်ပြီး စစ်မြေပြင်မှာမှ မိနစ်ပိုင်းအတွင်း အလွယ်တကူ တပ်ဆင်နိုင်ပါတယ်။
စစ်ဆင်ရေး ဗျူဟာ
ဒီဒရုန်းတွေကို "Expendable" ခေါ် အဆုံးရှုံးခံ တိုက်ခိုက်ရေးယာဉ်တွေအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပါတယ်။ အဓိကအားဖြင့် ရန်သူ့ခံစစ်ကို အလုံးအရင်းနဲ့ ဝင်ရောက်နှောင့်ယှက်ဖို့၊ ပစ် မှတ်တွေကို ကာကွယ်ရေးစနစ်တွေ ကုန်ခန်းသွားအောင် လုပ်ဖို့နဲ့ အရေးကြီးတဲ့ ထောက်လှမ်းရေး အချက်အလက်တွေကို ကုန်ကျစရိတ် အနည်းဆုံးနဲ့ ရယူဖို့ ရည်ရွယ်ပါတယ်။
အခုလို စရိတ်နည်း နည်းပညာတွေကို အသုံးချလာတာဟာ ခေတ်သစ်စစ်ပွဲတွေရဲ့ ပုံစံကို သိသိသာသာ ပြောင်းလဲလာစေပြီး၊ နည်းပညာကြီးမားတဲ့ နိုင်ငံတွေကြားမှာ အကုန်အကျသက်သာတဲ့ လက်နက်ဆန်းတွေဟာ အရေးပါတဲ့ အခန်းကဏ္ဍကနေ ပါဝင်လာတော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
Source: Tom's Hardware