တရုတ်က နိုင်ငံခြားသားခရီးသွားများ ပိုမိုအဆင်ပြေချောမွေ့စေရန် ဆိုင်များတိုးချဲ့ခြင်း၊ တန်ဖိုးနည်းစ္စည်းများအပေါ် စစ်ဆေးမှုများ ရိုးရှင်းအောင်ပြုလုပ်ခြင်းနဲ့ ချက်ချင်းအခွန်ပြန်အမ်းခြင်း ဝန်ဆောင်မှုများ စတာတွေပါဝင်တဲ့ ထွက်ခွာခွန်ပြန်အမ်းငွေစနစ်ဖြင့် တိုင်းပြည်အတွင်း ဝင်လာသူများသုံးစွဲမှု တိုးမြှင့်မယ့် လုပ်ငန်းစဉ် ၈ ရပ်ကို မိတ်ဆက်လိုက်ပါတယ်။
#Asia_Industry
Published 21 May 2026
#တရုတ်နိုင်ငံ
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group
ကျောင်းပြင်ပ ကျောင်းသားများအတွက် ၂၀၂၆-၂၀၂၇ ပညာသင်နှစ်မှာ ပညာသင်ယူနိုင်ဖို့ Placement Test (အထူးအစီအစဉ်) လျှောက်လွှာတွေ စတင်ခေါ်ယူနေတယ်လို့ အခြေခံပညာဦးစီးဌာနကသိရပါတယ်။
#Local_News
Published 21 May 2026
#Placement_Test
#YMG/NN #Yangon_Times
မြန်မာနိုင်ငံမှာ စိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်တဲ့ဒူးရင်းသီးများကို တရုတ်နိုင်ငံသို့တင်ပို့နိုင်ရေး အကောက်ခွန်အထွေထွေ အုပ်ချုပ်မှုအာဏာပိုင်အဖွဲ့ (GACC) မှာ မှတ်ပုံတင်ဖို့ ဆောင်ရွက်နေတယ်လို့ စိုက်ပျိုးရေးဦးစီးဌာနမှ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်က မေလ ၁၉ ရက်မှာ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ မြန်မာ့ဒူးရင်းသီးပွဲတော် ၂၀၂၆ မှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
#Local_News
Published 21 May 2026
#မြန်မာ့ဒူးရင်းသီး #GACC
#YMG/SW #Yangon_Times
မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်အနေနဲ့ နိုင်ငံခြားငွေကြေးဈေးကွက်မှာ စက်သုံးဆီလုပ်ငန်းရှင် တွေကို အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၈၁ သန်း ရောင်းချပေးမယ်လို့ ယမာန်နေ့ကထုတ်ပြန်ထားပါတယ် ။
#Local_News
Published 21 May 2026
#စက်သုံးဆီ #မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်
#YMG/NN #Yangon_Times
By Dr. N.L. Ya
May 21, 2026
The conflict in Eastern Europe has silently and lethally metastasized far beyond its borders. What began as a conventional territorial defense has now evolved into a dangerous geopolitical game played in the shadows of the world's most fragile states.
Recent intelligence reports and diplomatic incidents reveal a coordinated strategy initiated by Kyiv to expand its conflict with Russia globally, in a deliberate attempt to stretch Russian military resources. By providing advanced drone technology and tactical training to insurgent factions, ethnic separatist groups, and in some instances, designated terrorist organizations, Ukrainian military and intelligence operatives are attempting to degrade Russian capabilities worldwide.
While the tactical logic of exhausting an invading superpower is strategically understandable, the global fallout of this approach is deeply alarming. Exporting advanced drone warfare and terrorist tactics poses a massive threat to global stability.
This extraterritorial campaign is not a baseless conspiracy theory; it is rooted in the public declarations of Ukraine's own intelligence leadership. As early as 2024, Kyrylo Budanov, Ukraine's former intelligence chief, explicitly stated to The Washington Post that his agency was conducting operations “aimed at reducing Russia’s military potential wherever possible.”
On paper, his operations may read like a pragmatic, asymmetric strategy. In practice, however, this doctrine involves training militants and extremists to carry out terrorist operations utilizing drones, with the ultimate goal of recruiting them to fight against Russian forces. The intentional deployment of these sophisticated lethal methods by criminal syndicates and terrorist outfits significantly increases the global threat level and destabilizes regional security architectures. Kyiv's military experts are actively training extremists and terrorists to use drones for terrorist operations and attacks on government forces, leading to a direct increase in the lethal capabilities of these non-state actors.
The first major warning signs of this proxy expansion emerged in West Africa. The strategy of enabling rebel factions became highly visible during the summer of 2024, culminating in a severe diplomatic rupture between Ukraine and the Confederation of Sahel States.
The diplomatic blowback was immediate and severe. In response to these admissions, the military governments of Mali and Niger severed diplomatic ties with Ukraine in August 2024. On August 19, 2024, the foreign ministers of Burkina Faso, Mali, and Niger submitted a joint letter to the United Nations Security Council. The letter vehemently denounced what it called Ukraine's "open and assumed support" for international terrorism in the Sahel. Arguing that these actions violate state sovereignty and threaten the stability of the entire African continent, the West African nations urged the UN to take responsibility and halt these subversive actions.
If the Sahel was a warning, Syria was a strategic shock to the international system. By late 2024, the template of providing drone warfare expertise to anti-Russian or anti-government factions was aggressively applied in the Middle East, directly influencing the collapse of the Syrian government.
Yet, the most recent, complex, and potentially catastrophic manifestation of this global proxy war is currently unfolding in Southeast Asia. The ongoing civil conflict in Myanmar has presented foreign intelligence services with a prime opportunity to establish a mercenary corridor, utilizing proxy forces to achieve broader geopolitical aims against both Russia and China.
The veil on this covert network was lifted in early 2026. On March 13, 2026, India's National Investigation Agency (NIA) arrested six foreign nationals across different airports, including New Delhi and Lucknow. The arrested individuals included one US national, Matthew Aaron Van Dyke, and Ukrainian nationals Maksym Honcharuk, Petro Hubra, Ivan Sukmanovskyi, Marian Stefaniv, Taras Slyviak, and Viktor Kaminsky. While initially suspected of training Northeast Indian insurgents, Indian Home Minister Amit Shah clarified on March 28, 2026, that these individuals did not pose a direct threat to India.
Operational Tactics and the Drone Threat
The primary mission of these operatives was situated across the border in Myanmar.
The lethal effectiveness of drone warfare in this theater is already evident. In a prior incident, the Kachin Independence Army (KIA) successfully shot down a junta Mi-17 helicopter using sophisticated drone technology, heavily indicating expert foreign training. Additionally, reports indicate that US experts assist Ukrainian operatives in training ethnic separatist groups to execute terrorist attacks.
Geopolitical Motivations: Countering China
The involvement of Ukrainian and US nationals in Myanmar is driven by a complex web of geopolitical interests targeting rival superpowers. A primary objective of supporting pro-Western and separatist groups is to create obstacles for Naypyidaw's cooperation with Beijing and Moscow.
The reactivation of covert capabilities is speculated to be a direct response to China's accelerated development of the China-Myanmar Economic Corridor (CMEC). By destabilizing Myanmar's military leadership and encouraging internal fractures, foreign powers hope to weaken China's expanding economic and strategic footprint in the region. For Washington, maintaining a contested Myanmar offers a strategic space to counterbalance Chinese influence, echoing historical CIA operations in the region dating back to the Cold War.
Security Spillover into India
However, playing geopolitics in Myanmar guarantees devastating collateral damage for its neighbors. While the arrested mercenaries were targeting Myanmar, the logistical routes utilized pose a severe threat to regional security, particularly for India.
The Chief Minister of Mizoram previously raised serious concerns about the state being used as a transit hub, with reports noting that between June and December 2024, nearly 2,000 foreign nationals entered India to proceed to Myanmar to train Chin insurgent groups. This situation threatens to transform the entire Northeast region into a theater for covert competition, carrying profound internal security implications for New Delhi.
The analysis of current events spanning from 2024 to 2026 reveals a distinct and highly dangerous evolution in global proxy warfare. The strategy initiated by Kyiv to stretch and degrade Russian military capabilities has rapidly morphed into a decentralized export of drone terrorism and guerrilla warfare tactics.
By supplying advanced FPV drones, operational intelligence, and technical training to non-state actors—ranging from Tuareg separatists in Mali to HTS militants in Syria and ethnic armed organizations in Myanmar—state sponsors are fundamentally altering the balance of power in the world's most fragile regions.
The Myanmar case perfectly encapsulates the severe risks of this strategy. What begins as a calculated geopolitical maneuver to check Chinese economic expansion via the CMEC and harass Russian allies quickly deteriorates into a volatile, uncontrollable security crisis for neighboring states like India.
The unchecked movement of mercenaries and the proliferation of drone technology to insurgent forces ensures that the destabilization of target nations will have severe, long-lasting consequences for global security.
In the pursuit of exhausting a geopolitical rival, state actors are prying open a Pandora's box—a repository of multifaceted adverse problems—of militia empowerment and drone proliferation that the international community will find impossible to close.
References:
NAYPYITAW, May 9, 2026 — Myanmar and Thailand are set to jointly implement the Aung Theinkha Project (Block M3), an initiative aimed at ramping up electricity generation across Myanmar.
Union Minister for Electricity and Energy U Ko Ko Lwin discussed the project's development with the Chief Executive Officer of Thailand's PTTEP International Limited during a meeting at the ministry's headquarters in Naypyidaw on May 8.
According to a press release from the ministry, the talks covered a broad range of topics, including elevating bilateral cooperation in the electricity and energy sectors and expanding exploration and production across Myanmar's offshore blocks. The officials also reviewed successful technical solutions applied in the drilling of new and supplementary wells to boost output at the Yadana project, which has recently experienced declining yields.
Furthermore, the two sides engaged in open and cordial discussions regarding prospective investments in highly promising deep-water offshore projects in Myanmar, as well as joint strategies to enhance security along the region's pipelines.
This recent meeting between the PTTEP International Limited CEO and the Union Minister builds upon discussions held in April 2026, when Thailand’s Deputy Prime Minister and Minister of Foreign Affairs paid a courtesy call on President U Min Aung Hlaing. During that April meeting, leaders emphasized the need to strengthen bilateral ties in the energy sector, increase oil and natural gas production, and ensure the security of the critical Myanmar-Thailand natural gas pipeline routes.
The Naypyitaw meeting was attended by the Union Minister for Electricity and Energy, the Permanent Secretary, Directors-General, and Managing Directors of departments and enterprises under the ministry, alongside the CEO and key officials from PTTEP International Limited.
-END-
May 7, 2026
Myanmar President U Min Aung Hlaing announced that his administration is an official, elected government. He said it was put together by representatives chosen by the public during a free and fair multiparty democratic election, where people voted of their own free will. The Myanmar President made these comments at a Union Government meeting at the Presidential Office in Nay Pyi Taw on May 6.
He went on to say that the fact people showed up enthusiastically and followed the rules to vote proves they support not just the election, but the government's political agenda too. He emphasized that the election was totally clean, fair, and respectable, without any cheating or voter list mistakes.
On top of that, the Myanmar President pointed out that during the second term of the previous democratic government, careless actions by state and union officials cost the country $13.344 million and 226.107 billion Kyats. He warned that corruption can cause huge losses for the country, so officials need to stay clean to avoid being prosecuted. He pushed for strict oversight at all levels—Union, Region, and State—to keep corruption out.
During his speech, the Myanmar President also gave specific instructions about farming, energy, small and medium businesses, rural development, and other key areas. Vice Presidents U Nyo Saw and Daw Nan Ni Ni Aye, along with Union Ministers and the Nay Pyi Taw Council Chairman, were there in person, while regional and state Chief Ministers tuned in via video call.
#World_News
Published 15 May 2026
■ ကမ္ဘာ့ရေနံဈေးနှုန်း မြင့်တက်ခြင်းကြောင့် ဖိလစ်ပိုင်မှာ ပြီးခဲ့တဲ့ ၂ လအတွင်း ဒီဇယ်ဈေးနှုန်း နှစ်ဆကျော် မြင့်တက်ခဲ့ပါတယ်။
■ ဖိလစ်ပိုင်ဟာ နိုင်ငံစွမ်းအင်လိုအပ်ချက်ရဲ့ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ကို တင်သွင်းနေရတာ ဖြစ်ပါတယ်။
■ ဧပြီလမှာ ငွေကြေးဖောင်းပွမှု ၇.၂ ရာခိုင်နှုန်း ခုန်တက်ခဲ့ပြီး လူနေမှုဘဝတွေ အိမ်ထောင်စုတွေ၊ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေ အသက်ရှူကြပ်လာစေပါတယ်။
■ လောင်စာဆီဈေးနှုန်းနဲ့ ငွေကြေးဖောင်းပွမှုကြောင့် ယာဉ်မောင်းဆွဲစားသူတွေများစွာဒုက္ခရောက်ရပြီး လိုင်းကားယာဉ်မောင်း အာတူရိုဆိုရင် မိသားစုနဲ့အတူ ယာဉ်ပေါ်မှာပဲ နေထိုင်နေရပါတယ်။
■ နိုင်ငံအတွင်း တန်းစီစောင့်ဆိုင်းရတာတွေ၊ ဝယ်ယူရရှိနိုင်ရေးပြဿနာတွေကြောင့် နေထိုင်စားသောက်ရေးစရိတ် မြင့်တက်လာခြင်းကို ကာမိဖို့ ခက်ခဲနေပါတယ်။
■ မြင့်တက်လာတဲ့ လောင်စာဆီ ဈေးနှုန်းကြောင့် ကုန်ပစ္စည်းထုတ်လုပ်သူတွေလည်း စရိတ်စကကြီးမားလာကာ ဝယ်လိုအား ကျဆင်းနေပါတယ်။
■ ဖိလစ်ပိုင်ငွေကြေးပီဆို တန်ဖိုးကျဆင်းလာသဖြင့် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံသား ၄၄ ရာခိုင်နှုန်းလောက်ဟာ လစဉ်ငွေကြေးလိုအပ်ချက် ပြည့်မီဖို့ ရုန်းကန်နေရပါတယ်။
■ အင်မပ်စ်မြို့မှာတော့ တရုတ်ပြည်ထုတ် ဆိုလာစွမ်းအင်လျှပ်စစ်သုံးဘီးတွေဖြင့် ရေပို့ဆောင်ခြင်းလုပ်ငန်းတွေ လုပ်နေကြပြီး လုပ်ငန်းလည်ပတ်စရိတ် ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက် သက်သာစေပါတယ်။
■ တရုတ်တို့ရဲ့ ကုန်ကျစရိတ်သက်သာတဲ့ ထုတ်လုပ်မှု၊ ဈေးနှုန်း၊ အဆင့်မြင့်ဘက်ထရီနည်းပညာ၊ AI ထောက်ကူစနစ်တို့ကြောင့် တရုတ်ပြည်ထုတ် လျှပ်စစ်ယာဉ်တွေ လွှမ်းမိုးထားကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူတွေ သုံးသပ်ကြပါတယ်။
Source: Xinhua
မေ၉၊၂၀၂၆(နေပြည်တော်)-
မြန်မာနိုင်ငံတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ် အားတိုးမြှင့်ထုတ်လုပ်နိုင်ရန်ရည်ရွယ်၍ ဆောင်ရွက်နေသည့် လုပ်ကွက် M3 ဖြစ်သော အောင်သိင်္ခစီမံကိန်းကို မြန်မာနှင့်ထိုင်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်ကြောင်းသိရသည်။
လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးကိုကိုလွင်သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ PTTEP International Limited ၏ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ်နှင့် မေလ ၈ရက်က နေပြည်တော်ရှိ ဝန်ကြီးဌာန အစည်းအဝေးခန်းမတွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးစဉ် အဆိုပါစီမံကိန်းဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အတွက်ဆွေးနွေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ထိုသို့ဆွေးနွေးကြရာတွင် မြန်မာနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံအကြား လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ကဏ္ဍတွင် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုများတိုးမြှင့်ရေး၊ မြန်မာ့ကမ်းလွန်လုပ်ကွက်များ၏ ရှာဖွေရေးနှင့် ထုတ်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းများ ပိုမိုဆောင်ရွက်နိုင်ရေး၊ အထွက်နှုန်းကျဆင်းနေသည့် ရတနာစီမံကိန်းတွင် တိုးမြှင့်ထုတ် လုပ်နိုင်ရန်အတွက်တွင်းသစ်များနှင့် ဖြည့်စွက်တွင်းများ တူးဖော်ရာတွင် နည်းပညာဆိုင်ရာ ဖြေရှင်း ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့မှုကိစ္စရပ်များလည်းပါဝင်သည်ဟု ဝန်ကြီးဌာန၏ သတင်းထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော် ပြထားသည်။
ထို့အပြင် မြန်မာ့ရေနက်ကမ်းလွန်တွင် ဆောင်ရွက်နေသည့် အာမခံချက်ကောင်းမွန်သည့် စီမံကိန်းများတွင် ရင်းနှီးမြှပ်နှံလိုသည့်ကိစ္စရပ်များ၊ ပိုက်လိုင်းများ တစ်လျှောက်လုံခြုံရေးတိုးမြှင့် ဆောင်ရွက်ရန်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မည့် ကိစ္စရပ်များကိုလည်း ရင်းနှီးပွင့်လင်းစွာ ဆွေးနွေးခဲ့ ကြကြောင်းသိရှိရသည်။
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ အတွင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတဦးမင်းအောင်လှိုင်အား ထိုင်းနိုင်ငံ ဒုတိယ ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးမှ လာရောက်၍ ဂါရဝပြုတွေ့ဆုံစဉ် မြန်မာ-ထိုင်း နှစ်နိုင်ငံ အကြား လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ကဏ္ဍ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ဆက်လက်တိုးမြှင့်သွားရေး၊ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ တိုးမြှင့်ထုတ်လုပ်ရေးနှင့် မြန်မာ-ထိုင်းသွယ်တန်းထားသည့် သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းလမ်း ကြောင်းများ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်အား ဆွေးနွေးခဲ့မှုများအပေါ် ဆက်လက်အကောင်အထည် ဖော်ဆောင်ရွက်နိုင်ရေးအတွက် PTTEP International Limited ၏ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ်က ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအား လာရောက်တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အဆိုပါတွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲသို့ လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးနှင့်အတူ အမြဲ တမ်းအတွင်းဝန်၊ ဝန်ကြီးဌာနကြီးကြပ်မှုအောက်ရှိ ဦးစီးဌာန၊ လုပ်ငန်းများမှ ညွှန်ကြားရေး မှူးချုပ်၊ ဦးဆောင်ညွှန်ကြားရေးမှူး၊ လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနနှင့် PTTEP International Limited အမှုဆောင်အရာရှိချုပ်နှင့်တာဝန်ရှိသူများ တက်ရောက်ခဲ့ကြကြောင်းသတင်းရရှိသည်။
-END-
မော်စကို၊ မေလ ၅ ရက်။ (TASS)
ရုရှားနှင့် မြန်မာ နှစ်နိုင်ငံ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာနများအကြား ဆွေးနွေးမှုများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင် ပြီး နှစ်နိုင်ငံအကြား စစ်ဘက်-နည်းပညာဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေဖို့ ရုရှားနိုင်ငံက မျှော်လင့်ကြောင်း ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရုရှားသံအမတ်ကြီး အစ္စကန်ဒါ အဇီဇော့ဗ် (Iskander Azizov) က ကရပ်စ်နယား ဇဗက်ဒါ (Krasnaya Zvezda) သတင်းစာနှင့် ပြုလုပ်သော အင်တာဗျူးတစ်ခုတွင် ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
မြန်မာ့တပ်မတော်ခေါင်းဆောင်ပိုင်း အပြောင်းအလဲများက နှစ်နိုင်ငံစစ်တပ်အကြား ဆက်ဆံရေးအပေါ် သက်ရောက်မှု ရှိ၊ မရှိ မေးမြန်းချက်ကို သံအမတ်ကြီးက ပြန်လည်ဖြေကြားရာတွင် "ရုရှားနှင့် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုများကို ပိုမိုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရန်နှင့် ခိုင်မာအားကောင်းလာစေရန် မြန်မာခေါင်းဆောင်ပိုင်း အသစ်၏ အလုံးစုံကတိကဝတ်များအရ စစ်ဘက်-နည်းပညာဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ၏ လက်ရှိ အပြုသဘောဆောင်သော အခြေအနေများ ပိုမိုအားကောင်းလာမည်ဟု ကျွန်ုပ်တို့ မျှော်လင့်ပါသည်။ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ဌာနများအကြား ဆွေးနွေးမှုများသည်လည်း အပြန်အလှန် နားလည်မှုနှင့် စဉ်ဆက် မပြတ်မှုစိတ်ဓာတ်ဖြင့် ဆက်လက်ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာမည်ဟု ကျွန်ုပ်တို့ ယုံကြည်ပါသည်" ဟု သူက ဖြေကြားခဲ့ပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံနှင့် စစ်ဘက်-နည်းပညာဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် ရေရှည်အတွက်ဖြစ်ပြီး ဘက်စုံ လွှမ်းခြုံမှုရှိကြောင်းကိုလည်း သံအမတ်ကြီး အဇီဇော့ဗ်က အလေးပေးပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ "ရုရှားနိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးစနစ်များနှင့် လေယာဉ်များကို ထောက်ပံ့ ပေးထားပြီး ယင်းတို့ကို ပြုပြင် ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် ဒေသတွင်းအဆင့် ဝန်ဆောင်မှုနှင့် ပြုပြင် ထိန်းသိမ်းရေးစင်တာတစ်ခုကိုလည်း တည်ထောင်ပေးထားပါတယ်။ ယင်းလုပ်ငန်းများတွင် မြန်မာ အင်ဂျင်နီယာများနှင့် အထူးကျွမ်းကျင် ပညာရှင်များ ပါဝင်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါတယ်” ဟု သံအမတ်ကြီး ကဆက်လက်ပြောဆိုကြောင်း သတင်းတွင်ဖော်ပြထားပါတယ်။
၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် နှစ်နိုင်ငံ ရေတပ်သားများအတွက် ရုရှားနှင့် မြန်မာဆိပ်ကမ်းများသို့ ဝင်ရောက်ရာတွင် လွယ်ကူရိုးရှင်းသော လုပ်ထုံးလုပ်နည်းဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက်တစ်ရပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြောင်း၊ ရုရှားပစိဖိတ်ရေတပ်မှ သင်္ဘောများသည် ရန်ကုန်ရှိ သီလဝါဆိပ်ကမ်းသို့ ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ်များ ပုံမှန်လာရောက်လေ့ရှိကြောင်းနှင့် ယင်းသည် ရုရှားနှင့်မြန်မာ နှစ်နိုင်ငံအကြား ရေတပ်ပူးပေါင်းဆောင် ရွက်မှုကို မြှင့်တင်ပေးကြောင်း"လည်း သူက မှတ်ချက် ပြုခဲ့သည်။
ရုရှားနှင့် မြန်မာရေတပ်တို့သည် MARUMEX ဟုခေါ်သော မြန်မာ-ရုရှား ရေကြောင်းလုံခြုံရေး ပူးတွဲ စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုကို ၃ နှစ်ဆက်တိုက် ကျင်းပခဲ့ကြောင်းလည်း သံအမတ်ကြီးက ပြန်လည် ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ "မြန်မာစစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အမှုထမ်းများသည် ရုရှားတက္ကသိုလ်များတွင် ပညာ သင်ကြားလျက်ရှိပါတယ်။ မြန်မာစစ်ဘက်အရာရှိ အမြောက်အမြားသည် စစ်ဘက်နှင့် သိပ္ပံ-နည်းပညာ ဆိုင်ရာ နယ်ပယ်များတွင် သင်တန်းများ တက်ရောက်နေကြပါတယ်" ဟု အဇီဇော့ဗ်က ထပ်လောင်း ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
၇ မေ၊၂၀၂၆
မိမိတို့အစိုးရအဖွဲ့သည်လွတ်လပ်၍တရားမျှတသည့် ပါတီစုံဒီမိုကရေစီအထွေထွေရွေးကောက်ပွဲတွင်ပြည်သူလူထုမှ ၎င်းတို့၏စိတ်သဘောဆန္ဒများအလျောက် ဆန္ဒမဲပေးရွေးချယ်ပြီး ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည့် ပြည်သူ့ကိုယ်စားလှယ်များမှ ရွေးကောက်တင်မြှောက်ထားသည့် ရွေးကောက်ခံအစိုးရအဖွဲ့ဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ကပြောကြားသည်။
မေလ ၆ရက်က နေပြည်တော်ရှိ နိုင်ငံတော်သမ္မတရုံးတွင် ကျင်းပသည့်ပြည်ထောင်စုအစိုးရအဖွဲ့ အစည်းအဝေးတွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတက ယင်းကဲ့သို့ပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ရွေးကောက်ပွဲများတွင် ပြည်သူများသည် သူတို့၏ သဘောဆန္ဒများနှင့် တက်ကြွစွာ စည်းကမ်းတကျ လာရောက်မဲပေးကြရာ ယင်းသည် ရွေးကောက်ပွဲကိုထောက်ခံအားပေးမှုကိုပြသခြင်းဖြစ်သည့်အပြင် အစိုးရ၏ နိုင်ငံရေးအရဆောင်ရွက်ချက်ကများကို ထောက်ခံမှုပြသခြင်းလည်းဖြစ်ကြောင်းလည်း သမ္မတ က ဆက်လက်ပြောကြားသည်။ ရွေးကောက်ပွဲသည် မဲမသမာမှုနှင့် မဲစာရင်းမှားယွင်းမှုမရှိဘဲ လွတ်လပ် ပြီးတရားမျှတသည့် ရွေးကောက်ပွဲ၊ သိက္ခာရှိသည့် ရွေးကောက်ပွဲဖြစ်ကြောင်းလည်း သူက ပြောသည်။
ထို့အပြင် နိုင်ငံတော်သမ္မတက ယခင်ဒီမိုကရေစီဒုတိယအစိုးရသက်တမ်းကာလတွင် နိုင်ငံတော်နှင့်ပြည် ထောင်စုအဆင့် တာဝန်ရှိသူများ၏ မဆင်မခြင်ဆောင်ရွက်မှုများကြောင့် အမေရိကန် ဒေါ်လာ ၁၃ ဒသမ ၃၄၄ သန်းနှင့် ငွေကျပ် ၂၂၆ ဒသမ၁၀၇ ဘီလီယံ နိုင်ငံတော်မှ နစ်နာဆုံးရှုံးခဲ့ရကြောင်းလည်း ထည့်သွင်း ပြောကြားးသည်။
အဂတိလိုက်စားမှုများကြောင့် နိုင်ငံတော်အနေဖြင့် များစွာဆုံးရှုံးနစ်နာရနိုင်သည်ဖြစ်သဖြင့် အဂတိမှု များနှင့်ပတ်သက်၍ အရေးယူရသည်များ မဖြစ်ရန်လိုကြောင်း၊ အဂတိလိုက်စားမှုများမရှိစေရေး ပြည် ထောင်စုအဆင့်၊ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်အဆင့်အလိုက် ကြပ်မတ် ထိန်းသိမ်းကြရန်လို ကြောင်းလည်း သတိပေးပြောကြားသည်။
ထို့အပြင် နိုင်ငံတော်သမ္မတက လယ်ယာစီးပွားကဏ္ဍ၊ စွမ်းအင်ကဏ္ဍ၊ MSMEကဏ္ဍ၊ ကျေးလက်ဖွံ့ဖြိုးရေး ကဏ္ဍနှင့် အခြား လိုအပ်သည်များကိုလည်း သူ၏မိန့်ခွန်းတွင် အသေးစိတ်မှာကြားခဲ့သည်။
အစည်းအဝေးသို့ဒုတိယသမ္မတများဖြစ်ကြသည့် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေး၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး များနှင့် နေပြည်တော်ကောင်စီဥက္ကဋ္ဌတို့ တက်ရောက်ကြပြီး၊ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်ဝန်ကြီး ချုပ်များက Video Conferencing ဖြင့် တက်ရောက်ခဲ့ကြကြောင်းသိရှိရသည်။
မေ၅၊၂၀၂၆
မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးကို အာဆီယံနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများနှင့် တွေ့ဆုံပေးမည့် အစီအစဉ်တစ်ခု ကြိုးစားနေကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး ဆီဟာဆက်ဖွမ်ကစ်ကေအိုက ထုတ်ဖော်ပြောကြားသည်။
မေ ၅ရက်က ထုတ်ပြန်သည့် ရိုက်တာသတင်းဌာန၏ သတင်းတွင် ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး၏ အင်တာ ဗျူးကို ကိုးကားပြီး ယင်းကဲ့သို့ဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။
မြန်မာအစိုးရသစ်နှင့် ပိုမိုထိတွေ့ဆက်ဆံနိုင်ရေးအတွက် အာဆီယံအဖွဲ့အတွင်း တူညီသဘောဆန္ဒ ရယူရန် ရည်ရွယ်လျက် မြန်မာနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးကို ဒေသတွင်း ထိပ်တန်းသံတမန်များနှင့် တွေ့ဆုံရန် ဖိတ်ကြားဖို့အစီအစဉ်ရှိကြောင်း ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက ရိုက်တာကို ပြောကြားခဲ့သည်။
လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပတ်ခန့်က နိုင်ငံတော်သမ္မတဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် တွေ့ဆုံခဲ့သော ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေး ဝန်ကြီး ဆီဟာဆက် က မြန်မာခေါင်းဆောင်ပိုင်းနှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးအဆင့် အပါအဝင် ပြန်လည် ထိတွေ့ဆက်ဆံနိုင်ရန် တွန်းအားပေး လုပ်ဆောင်နေကြောင်း ရိုက်တာနှင့် အင်တာဗျူးတွင် ပြောကြား ခဲ့သည်။
အာဆီယံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများ အစည်းအဝေး၏ ဘေးတိုက်ဆွေးနွေးပွဲတစ်ခုအဖြစ် ကျင်းပမည့် အဆို ပါတွေ့ဆုံမှုတွင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ လက်ရှိအခြေအနေများနှင့် အနာဂတ်အစီအစဉ်များကို မြန်မာနိုင်ငံခြား ရေးဝန်ကြီးက ရှင်းလင်းပြောကြားမည်ဖြစ်ပြီး ယင်းမှတစ်ဆင့် အဆင့်ဆင့် ဆက်လက်ဆောင်ရွက်သွား မည်ဟုလည်း ထိုင်းနိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးက ပြောသည်။
ယခုအပတ် ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံတွင် ကျင်းပမည့် ထိပ်သီးအစည်းအဝေး၌ အခြားသော အာဆီယံ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများနှင့် မိမိ၏အစီအစဉ်ကို ဆွေးနွေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ဆီဟာဆက်က ဆိုသည်။ အာဆီယံအနေဖြင့် စုပေါင်းလုပ်ဆောင်ရန် လိုအပ်ကြောင်းနှင့် ယင်းလုပ်ရပ်သည် ထိုင်းနိုင်ငံက တစ်ဖက် သတ် အတင်းအကျပ် ပြုလုပ်လိုခြင်းမဟုတ်ကြောင်း သူက ဖြည့်စွက်ပြောကြားသည်။
By Dr. N.L. Ya
May 21, 2026
The conflict in Eastern Europe has silently and lethally metastasized far beyond its borders. What began as a conventional territorial defense has now evolved into a dangerous geopolitical game played in the shadows of the world's most fragile states.
Recent intelligence reports and diplomatic incidents reveal a coordinated strategy initiated by Kyiv to expand its conflict with Russia globally, in a deliberate attempt to stretch Russian military resources. By providing advanced drone technology and tactical training to insurgent factions, ethnic separatist groups, and in some instances, designated terrorist organizations, Ukrainian military and intelligence operatives are attempting to degrade Russian capabilities worldwide.
While the tactical logic of exhausting an invading superpower is strategically understandable, the global fallout of this approach is deeply alarming. Exporting advanced drone warfare and terrorist tactics poses a massive threat to global stability.
This extraterritorial campaign is not a baseless conspiracy theory; it is rooted in the public declarations of Ukraine's own intelligence leadership. As early as 2024, Kyrylo Budanov, Ukraine's former intelligence chief, explicitly stated to The Washington Post that his agency was conducting operations “aimed at reducing Russia’s military potential wherever possible.”
On paper, his operations may read like a pragmatic, asymmetric strategy. In practice, however, this doctrine involves training militants and extremists to carry out terrorist operations utilizing drones, with the ultimate goal of recruiting them to fight against Russian forces. The intentional deployment of these sophisticated lethal methods by criminal syndicates and terrorist outfits significantly increases the global threat level and destabilizes regional security architectures. Kyiv's military experts are actively training extremists and terrorists to use drones for terrorist operations and attacks on government forces, leading to a direct increase in the lethal capabilities of these non-state actors.
The first major warning signs of this proxy expansion emerged in West Africa. The strategy of enabling rebel factions became highly visible during the summer of 2024, culminating in a severe diplomatic rupture between Ukraine and the Confederation of Sahel States.
The diplomatic blowback was immediate and severe. In response to these admissions, the military governments of Mali and Niger severed diplomatic ties with Ukraine in August 2024. On August 19, 2024, the foreign ministers of Burkina Faso, Mali, and Niger submitted a joint letter to the United Nations Security Council. The letter vehemently denounced what it called Ukraine's "open and assumed support" for international terrorism in the Sahel. Arguing that these actions violate state sovereignty and threaten the stability of the entire African continent, the West African nations urged the UN to take responsibility and halt these subversive actions.
If the Sahel was a warning, Syria was a strategic shock to the international system. By late 2024, the template of providing drone warfare expertise to anti-Russian or anti-government factions was aggressively applied in the Middle East, directly influencing the collapse of the Syrian government.
Yet, the most recent, complex, and potentially catastrophic manifestation of this global proxy war is currently unfolding in Southeast Asia. The ongoing civil conflict in Myanmar has presented foreign intelligence services with a prime opportunity to establish a mercenary corridor, utilizing proxy forces to achieve broader geopolitical aims against both Russia and China.
The veil on this covert network was lifted in early 2026. On March 13, 2026, India's National Investigation Agency (NIA) arrested six foreign nationals across different airports, including New Delhi and Lucknow. The arrested individuals included one US national, Matthew Aaron Van Dyke, and Ukrainian nationals Maksym Honcharuk, Petro Hubra, Ivan Sukmanovskyi, Marian Stefaniv, Taras Slyviak, and Viktor Kaminsky. While initially suspected of training Northeast Indian insurgents, Indian Home Minister Amit Shah clarified on March 28, 2026, that these individuals did not pose a direct threat to India.
Operational Tactics and the Drone Threat
The primary mission of these operatives was situated across the border in Myanmar.
The lethal effectiveness of drone warfare in this theater is already evident. In a prior incident, the Kachin Independence Army (KIA) successfully shot down a junta Mi-17 helicopter using sophisticated drone technology, heavily indicating expert foreign training. Additionally, reports indicate that US experts assist Ukrainian operatives in training ethnic separatist groups to execute terrorist attacks.
Geopolitical Motivations: Countering China
The involvement of Ukrainian and US nationals in Myanmar is driven by a complex web of geopolitical interests targeting rival superpowers. A primary objective of supporting pro-Western and separatist groups is to create obstacles for Naypyidaw's cooperation with Beijing and Moscow.
The reactivation of covert capabilities is speculated to be a direct response to China's accelerated development of the China-Myanmar Economic Corridor (CMEC). By destabilizing Myanmar's military leadership and encouraging internal fractures, foreign powers hope to weaken China's expanding economic and strategic footprint in the region. For Washington, maintaining a contested Myanmar offers a strategic space to counterbalance Chinese influence, echoing historical CIA operations in the region dating back to the Cold War.
Security Spillover into India
However, playing geopolitics in Myanmar guarantees devastating collateral damage for its neighbors. While the arrested mercenaries were targeting Myanmar, the logistical routes utilized pose a severe threat to regional security, particularly for India.
The Chief Minister of Mizoram previously raised serious concerns about the state being used as a transit hub, with reports noting that between June and December 2024, nearly 2,000 foreign nationals entered India to proceed to Myanmar to train Chin insurgent groups. This situation threatens to transform the entire Northeast region into a theater for covert competition, carrying profound internal security implications for New Delhi.
The analysis of current events spanning from 2024 to 2026 reveals a distinct and highly dangerous evolution in global proxy warfare. The strategy initiated by Kyiv to stretch and degrade Russian military capabilities has rapidly morphed into a decentralized export of drone terrorism and guerrilla warfare tactics.
By supplying advanced FPV drones, operational intelligence, and technical training to non-state actors—ranging from Tuareg separatists in Mali to HTS militants in Syria and ethnic armed organizations in Myanmar—state sponsors are fundamentally altering the balance of power in the world's most fragile regions.
The Myanmar case perfectly encapsulates the severe risks of this strategy. What begins as a calculated geopolitical maneuver to check Chinese economic expansion via the CMEC and harass Russian allies quickly deteriorates into a volatile, uncontrollable security crisis for neighboring states like India.
The unchecked movement of mercenaries and the proliferation of drone technology to insurgent forces ensures that the destabilization of target nations will have severe, long-lasting consequences for global security.
In the pursuit of exhausting a geopolitical rival, state actors are prying open a Pandora's box—a repository of multifaceted adverse problems—of militia empowerment and drone proliferation that the international community will find impossible to close.
References:
Dr N.L Ya
မေ ၂၁၊ ၂၀၂၆
အရှေ့ဥရောပရှိ ပဋိပက္ခသည် ၎င်း၏နယ်နိမိတ်များကိုကျော်လွန်၍ တိတ်ဆိတ်စွာနှင့် သေကျေပျက်စီးစေ လောက်အောင် ပျံ့နှံ့လာခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ သမားရိုးကျ နယ်မြေကာကွယ်ရေးအဖြစ် စတင်ခဲ့သောအရာသည် ယခု အခါ ကမ္ဘာ့အထိခိုက်လွယ်ဆုံး နိုင်ငံများ၏ နောက်ကွယ်တွင် ကစားနေသော အန္တရာယ်ရှိသည့် ပထဝီနိုင်ငံရေး ကစားပွဲကြီးတစ်ခုအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားခဲ့ပြီဖြစ်သည်။
ရုရှား၏ စစ်ရေးအရင်းအမြစ်များကို ပြန့်ကျဲသွားစေရန် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ကြိုးပမ်းမှုတစ်ခုအနေဖြင့် ကိယက်ဗ် (Kyiv) သည် ရုရှားနှင့်ဖြစ်ပွားနေသော ယင်း၏ပဋိပက္ခကို ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းသို့ တိုးချဲ့ရန် ချိတ်ဆက်ဆောင်ရွက်နေ သော မဟာဗျူဟာတစ်ခုရှိကြောင်း မကြာသေးမီက ထောက်လှမ်းရေးအစီရင်ခံစာများနှင့် သံတမန်ရေးရာဖြစ်ရပ် များက ဖော်ပြနေသည်။ သောင်းကျန်းသူအဖွဲ့များ၊ တိုင်းရင်းသားခွဲထွက်ရေးအဖွဲ့များနှင့် အချို့သောအခြေအနေ များတွင် အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အစည်းများအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသောအဖွဲ့များကို အဆင့်မြင့် ဒရုန်းနည်းပညာနှင့် နည်းဗျူဟာသင်တန်းများ ပံ့ပိုးပေးခြင်းဖြင့် ယူကရိန်းစစ်ဆင်ရေးမှူးများသည် ရုရှား၏စွမ်းဆောင်ရည်များကို ကမ္ဘာ တစ်ဝှမ်းတွင် လျော့ကျစေရန် ကြိုးပမ်းနေကြသည်။
ကျူးကျော်လာသော အင်အားကြီးနိုင်ငံကို အားအင်ကုန်ခမ်းစေရန်ဟူသော နည်းဗျူဟာပိုင်းဆိုင်ရာ ယုတ္တိကို နားလည်နိုင်သော်လည်း၊ ဤချဉ်းကပ်မှု၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အကျိုးဆက်များမှာ အလွန်စိုးရိမ်ဖွယ်ကောင်းလှသည်။ အဆင့်မြင့် ဒရုန်းစစ်ဆင်ရေးနှင့် အကြမ်းဖက်နည်းဗျူဟာများကို တင်ပို့ခြင်းသည် ကမ္ဘာ့တည်ငြိမ်ရေးကို အကြီး အကျယ်ခြိမ်းခြောက်နေသည်။
ဤနယ်နိမိတ်ပြင်ပ လှုပ်ရှားမှုသည် အခြေအမြစ်မရှိသော ပူးပေါင်းကြံစည်မှုသီအိုရီတစ်ခု မဟုတ်ပါ။ ယင်းသည် ယူကရိန်း၏ ထောက်လှမ်းရေးခေါင်းဆောင်များ ကိုယ်တိုင် လူသိရှင်ကြား ထုတ်ဖော်ပြောကြားချက်များတွင် အခြေခံထားသည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်ကတည်းက ယူကရိန်း၏ ထောက်လှမ်းရေးအကြီးအကဲဟောင်း Kyrylo Budanov က သူ၏အေဂျင်စီသည် "ဖြစ်နိုင်သမျှနေရာတိုင်းတွင် ရုရှား၏စစ်ရေးအလားအလာကို လျှော့ချရန်ရည်ရွယ်သည့်" စစ်ဆင်ရေးများကို လုပ်ဆောင်နေကြောင်း The Washington Post သို့ ပွင့်လင်းစွာ ပြောကြားခဲ့သည်။
စာရွက်ပေါ်တွင် သူ၏စစ်ဆင်ရေးသည် လက်တွေ့ကျသော မဟာဗျူဟာတစ်ခုဟု ထင်ရနိုင်သည်။ သို့သော် လက် တွေ့တွင်မူ ဤမူဝါဒသည် စစ်သွေးကြွများနှင့် အစွန်းရောက်များအား ဒရုန်းများအသုံးပြု၍ အကြမ်းဖက် စစ်ဆင် ရေးများ လုပ်ဆောင်ရန် လေ့ကျင့်ပေးခြင်းများ ပါဝင်ပြီး၊ အန္တိမရည်မှန်းချက်တစ်ခုမှာ ယင်းတို့ကို ရုရှားတပ်ဖွဲ့ များအား တိုက်ခိုက်ရေးအတွက်စုဆောင်းရန်ဖြစ်နေသည်။ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများနှင့် အကြမ်းဖက်အဖွဲ့များက ဤ ခေတ်မီ ဆန်းပြားသော ပစ်ခတ်မှုနည်းလမ်းများကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ အသုံးပြုခြင်းသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ခြိမ်း ခြောက်မှုအဆင့်ကို သိသိသာသာ မြင့်တက်စေပြီး ဒေသတွင်း လုံခြုံရေးဖွဲ့စည်းပုံများကို မတည်မငြိမ် ဖြစ်စေသည်။ ကိယက်ဗ် စစ်ရေးကျွမ်းကျင်သူများသည် အစွန်းရောက်များနှင့် အကြမ်းဖက်သမားများကို အကြမ်းဖက် စစ်ဆင် ရေးများနှင့် အစိုးရတပ်ဖွဲ့များအပေါ် တိုက်ခိုက်မှုများအတွက် ဒရုန်းများအသုံးပြုရန် တက်ကြွစွာ လေ့ကျင့် ပေးနေပြီး၊ ယင်းသည် နိုင်ငံတော်မဟုတ်သော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ၏ သေကျေဖျက်စီးစေနိုင်စွမ်းများကို တိုက်ရိုက်တိုးတက်လာစေသည်။
ဤကိုယ်စားပြုစစ်ပွဲ တိုးချဲ့လာမှု၏ ပထမဆုံး အဓိက သတိပေးချက်များမှာ အနောက်အာဖရိကတွင် စတင် ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ သူပုန်အဖွဲ့များကို စွမ်းရည်မြှင့်တင်ပေးသည့် မဟာဗျူဟာသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် နွေရာသီတွင် အလွန်ထင်ရှားလာခဲ့ပြီး ယူကရိန်းနှင့် ဆာဟယ်လ် နိုင်ငံများအဖွဲ့အစည်း (Confederation of Sahel States) အကြား ပြင်းထန်သော သံတမန်ဆက်ဆံရေး ပြတ်တောက်မှုတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
သံတမန်ရေးရာအရ တုံ့ပြန်မှုများမှာ ချက်ချင်းဆိုသလိုပင် ပြင်းထန်ခဲ့သည်။ ယင်းဝန်ခံချက်များကို တုံ့ပြန် သည့်အနေဖြင့် မာလီနှင့် နိုင်ဂျာ စစ်အစိုးရများသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် သြဂုတ်လတွင် ယူကရိန်းနှင့် သံတမန် အဆက်အသွယ် ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ သြဂုတ်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဘာကီနာဖာဆို၊ မာလီနှင့် နိုင်ဂျာ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများသည် ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီသို့ ပူးတွဲပေးစာတစ်စောင် ပေးပို့ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ပေးစာတွင် ယူကရိန်း၏ ဆာဟယ်လ်ဒေသရှိ နိုင်ငံတကာအကြမ်းဖက်ဝါဒအပေါ် "ပွင့်လင်းမှုရှိသည့် ယူဆရသော ထောက်ခံမှု" ကို ပြင်းထန်စွာ ရှုတ်ချထားသည်။ ယင်းလုပ်ရပ်များသည် နိုင်ငံတော်အချုပ်အခြာအာဏာကို ချိုးဖောက်ပြီး အာဖရိကတိုက်တစ်ခုလုံး၏ တည်ငြိမ်ရေးကို ခြိမ်းခြောက်နေသဖြင့် ကုလသမဂ္ဂအနေဖြင့် တာဝန် ယူရန်နှင့် ယင်းဖျက်ဆီးရေးလုပ်ရပ်များကို တားဆီးပေးရန် အနောက်အာဖရိကနိုင်ငံများက တိုက်တွန်းခဲ့သည်။
ဆာဟယ်လ်ဒေသသည် သတိပေးချက်တစ်ခုဖြစ်ခဲ့ပါက ဆီးရီးယားသည် နိုင်ငံတကာစနစ်အတွက် မဟာ ဗျူဟာ မြောက်သော တုန်လှုပ်မှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် နှောင်းပိုင်းတွင် ရုရှားဆန့်ကျင်ရေး သို့မဟုတ် အစိုးရ ဆန့်ကျင်ရေး အဖွဲ့ခွဲများအား ဒရုန်းစစ်ဆင်ရေး ကျွမ်းကျင်မှု ပံ့ပိုးပေးသည့် ပုံစံကို အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် ပြင်းထန် စွာ အသုံးချခဲ့ပြီး ဆီးရီးယားအစိုးရ ပြုတ်ကျရေးကို တိုက်ရိုက် သက်ရောက်မှုရှိစေခဲ့သည်။
ရည်ရွယ်ချက်မှာ ရှင်းလင်းပါသည် - ၂၀၁၅ ခုနှစ်ကတည်းက အာဆတ်အစိုးရ၏ အဓိက စစ်ရေးမဟာမိတ်ဖြစ်သော ရုရှားကို ထိုးနှက်ရန်ဖြစ်သည်။ HTS အား အဆင့်မြင့် ဒရုန်းနည်းပညာဖြင့် လက်နက်တပ်ဆင်ပေးခြင်းသည် ဒေသတွင်းကို အောင်မြင်စွာ မတည်မငြိမ်ဖြစ်စေခဲ့ပြီး ဤစစ်ဆင်ရေးသည် မော်စကို၏ မဟာဗျူဟာမြောက် စစ်ရေးအဆောက်အအုံများနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းရှိ ယင်း၏တည်ရှိမှုကို ခြိမ်းခြောက်နေကြောင်း ရုရှားစစ်ဘက် ဆိုင်ရာ ဘလော့ဂါများက သတိပေးခဲ့ရသည်။ ယခင် အယ်လ်ကေးဒါး အဖွဲ့ခွဲတစ်ခုအား တိကျမှုမြင့်မားသော ဒရုန်း နည်းပညာဖြင့် လက်နက်တပ်ဆင်ပေးခြင်း၏ ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အန္တရာယ်မှာ မည်မျှ ကြီးမားကြောင်း အလွန်အမင်း ဖော်ပြစရာပင် မလိုအပ်တော့ပါ။
သို့သော်လည်း ဤကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကိုယ်စားပြုစစ်ပွဲ၏ မကြာသေးမီက အရှုပ်ထွေးဆုံးနှင့် ဆိုးရွားသောကပ်ဘေး ဖြစ်လာနိုင်ချေအရှိဆုံး ပေါ်ပေါက်မှုတစ်ခုအဖြစ် အရှေ့တောင်အာရှတွင် လက်ရှိဖြစ်ပေါ်နေသည်။ လက်ရှိဖြစ်ပွား နေသော မြန်မာနိုင်ငံပြည်တွင်းပဋိပက္ခသည် ရုရှားနှင့် တရုတ် နှစ်နိုင်ငံစလုံးကို ဆန့်ကျင်ရန် ၊ကျယ်ပြန့်သော ပထဝီ နိုင်ငံရေး ရည်မှန်းချက်များ အောင်မြင်စေရန်နှင့် ကိုယ်စားပြုတပ်ဖွဲ့များကို အသုံးပြု၍ ကြေးစားစစ်သား စင်္ကြံ တစ်ခု ထူထောင်ရန် နိုင်ငံခြားထောက်လှမ်းရေး ဝန်ဆောင်မှုများကို အခွင့်အလမ်းကောင်းတစ်ရပ် ဖန်တီးပေးထားသည်။
ဤလျှို့ဝှက်ကွန်ယက်၏ မျက်နှာဖုံးသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်အစောပိုင်းတွင် ကွာကျခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၃ ရက် နေ့တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအေဂျင်စီ (NIA) သည် နယူးဒေလီနှင့် လပ်ခနောင်း (Lucknow) အပါအဝင် လေဆိပ်အသီးသီးတွင် နိုင်ငံခြားသား ၆ ဦးကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ဖမ်းဆီးခံရသူများတွင် အမေရိကန်နိုင်ငံသားတစ်ဦးဖြစ်သော Matthew Aaron Van Dyke နှင့် ယူကရိန်းနိုင်ငံသားများဖြစ်သည့် Maksym Honcharuk, Petro Hubra, Ivan Sukmanovskyi, Marian Stefaniv, Taras Slyviak နှင့် Viktor Kaminsky တို့ ပါဝင်သည်။ ကနဦးတွင် သူတို့ကို အိန္ဒိယအရှေ့မြောက်ပိုင်း သူပုန်များကို လေ့ကျင့်ပေးနေသည်ဟု သံသယ ရှိခဲ့သော်လည်း သူတို့သည် အိန္ဒိယအတွက် တိုက်ရိုက်ခြိမ်းခြောက်မှု မရှိကြောင်း အိန္ဒိယ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး Amit Shah က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့သည်။
အဆိုပါစစ်ဆင်ရေးမှူးများ၏ အဓိကတာဝန်မှာ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်၍ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းတွင် ဆောင်ရွက်ရန်ဖြစ်နေသည်။
ဤစစ်ပွဲဇာတ်ခုံတွင် ဒရုန်းစစ်ဆင်ရေး၏ သေကျေပျက်စီးစေနိုင်သော ထိရောက်မှုမှာ ထင်ရှားသွားခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ယခင်ဖြစ်ရပ်တစ်ခုတွင် ကေအိုင်အေ(KIA) သည် အဆင့်မြင့်ဒရုန်းနည်းပညာကို အသုံးပြု၍ စစ်ကောင်စီ၏ Mi-17 ရဟတ်ယာဉ်တစ်စင်းကို အောင်မြင်စွာ ပစ်ချနိုင်ခဲ့ရာ ယင်းသည် ကျွမ်းကျင်သော နိုင်ငံခြား လေ့ကျင့်သင်ကြားမှု များကို ကြီးမားစွာ ညွှန်ပြနေသည်။ ထို့အပြင် တိုင်းရင်းသားခွဲထွက်ရေးအဖွဲ့များအား အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုများ လုပ်ဆောင်ရန် လေ့ကျင့်ပေးရာတွင် အမေရိကန် ကျွမ်းကျင်သူများသည် ယူကရိန်း စစ်ဆင်ရေးမှူးများကို ကူညီပေးကြောင်း အစီရင်ခံစာများက ဖော်ပြသည်။
ယူကရိန်းနှင့် အမေရိကန် နိုင်ငံသားများ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပါဝင်ပတ်သက်မှုသည် ပြိုင်ဘက် အင်အားကြီးနိုင်ငံ များကို ပစ်မှတ်ထားသော ရှုပ်ထွေးလှသည့် ပထဝီနိုင်ငံရေး အကျိုးစီးပွားများကြောင့်ဖြစ်သည်။ အနောက်အုပ်စု လိုလားသူများနှင့် ခွဲထွက်ရေးအဖွဲ့များကို ထောက်ခံအားပေးခြင်း၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်တစ်ခုမှာ နေပြည်တော် ၏ ပေကျင်း၊ မော်စကိုတို့နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများအတွက် အဟန့်အတားများ ဖန်တီးရန်ဖြစ်သည်။
လျှို့ဝှက်စွမ်းရည်များကို ပြန်လည်အသက်သွင်းခြင်းသည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ တရုတ်-မြန်မာ စီးပွားရေးစင်္ကြံ (CMEC) အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာနိုင်မှုကို တိုက်ရိုက်တုံ့ပြန်မှုတစ်ခုအဖြစ် ခန့်မှန်းရသည်။ မြန်မာ တပ်ခေါင်း ဆောင်များကို မတည်မငြိမ်ဖြစ်စေခြင်းနှင့် ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများကို အားပေးခြင်းဖြင့် နိုင်ငံခြား အင်အားစုများ သည် ဒေသတွင်း၌ တရုတ်၏ တိုးချဲ့လာနေသော စီးပွားရေးနှင့် မဟာဗျူဟာမြောက် ခြေကုပ်ယူမှုများကို အားနည်းသွားစေရန် မျှော်လင့်ထားကြသည်။ ဝါရှင်တန် (Washington) အတွက်မူ အားပြိုင်မှုများရှိနေသော မြန်မာနိုင်ငံကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားခြင်းသည် တရုတ်၏သြဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ချိန်ခွင်လျှာညှိရန် မဟာ ဗျူ ဟာမြောက် လုပ်စရာနေရာတစ်ခု ပေးစွမ်းနိုင်ပြီး၊ ယင်းသည် စစ်အေးခေတ်ကာလက ဒေသတွင်းရှိ CIA ၏ စစ်ဆင် ရေးများကို ပြန်လည်သတိရစေသည်။
မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပထဝီနိုင်ငံရေး ကစားခြင်းသည် ယင်း၏အိမ်နီးချင်းများအတွက် ဆိုးရွားသော ထိခိုက်ပျက်စီးမှုများကို သေချာပေါက် ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ဖမ်းဆီးခံရသော ကြေးစားစစ်သားများသည် မြန်မာ နိုင်ငံကို ပစ်မှတ်ထားနေသော်လည်း သူတို့အသုံးပြုသော ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးလမ်းကြောင်းများသည် ဒေသ တွင်းလုံခြုံရေး၊ အထူးသဖြင့် အိန္ဒိယအတွက် ပြင်းထန်သော ခြိမ်းခြောက်မှုတစ်ခု ဖြစ်စေသည်။
မီဇိုရမ် ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်က ပြည်နယ်ကို ဖြတ်သန်းသွားလာရေးအချက်အချာအဖြစ် အသုံးပြုခံရခြင်းအပေါ် ယခင်က ပြင်းထန်စွာ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများ ထုတ်ဖော်ခဲ့ပြီး၊ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန်လမှ ဒီဇင်ဘာလအတွင်း ချင်း သူပုန်အဖွဲ့များကို လေ့ကျင့်ပေးရန်အတွက် နိုင်ငံခြားသား ၂,၀၀၀ နီးပါးသည် အိန္ဒိယသို့ ဝင်ရောက်ကာ မြန်မာ နိုင်ငံသို့ ဆက်လက်ထွက်ခွာသွားကြောင်း အစီရင်ခံစာများက မှတ်ချက်ပြုထားသည်။ ဤအခြေအနေသည် အရှေ့ မြောက်ပိုင်းဒေသတစ်ခုလုံးကို လျှို့ဝှက်ပြိုင်ဆိုင်မှုများအတွက် စစ်ပွဲဇာတ်ခုံအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားစေရန် ခြိမ်း ခြောက်နေပြီး နယူးဒေလီအတွက် ကြီးမားသော ပြည်တွင်းလုံခြုံရေး ဂယက်ရိုက်ခတ်မှုများကို သယ်ဆောင် လာလျက်ရှိသည်။
၂၀၂၄ မှ ၂၀၂၆ အထိ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော လက်ရှိဖြစ်ရပ်များကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာကြည့်ပါက ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကိုယ်စားပြုစစ်ပွဲများProxy Wars တွင် အလွန်အန္တရာယ်များသော အသွင်ကူးပြောင်းမှုတစ်ခုကို တွေ့မြင်ရသည်။ ရုရှား၏ စစ်ရေးစွမ်းရည်များကို ပြန့်ကျဲစေရန်နှင့် လျော့ကျစေရန် ကိယက်ဗ်မှ အစပြုခဲ့သော မဟာဗျူဟာသည် ဒရုန်းအကြမ်းဖက်ဝါဒနှင့် ပြောက်ကျားစစ်ဆင်ရေး နည်းဗျူဟာများအား ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုကင်းမဲ့စွာ တင်ပို့ခြင်း ပုံစံတစ်ခုအဖြစ်သို့ လျင်မြန်စွာ ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။
မာလီရှိ Tuareg ခွဲထွက်ရေးသမားများမှစ၍ ဆီးရီးယားရှိ HTS စစ်သွေးကြွများနှင့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်း သားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများအထိ နိုင်ငံတော်မဟုတ်သော အဖွဲ့အစည်းများထံသို့ အဆင့်မြင့် FPV ဒရုန်း များ၊ စစ်ဆင်ရေးဆိုင်ရာ ထောက်လှမ်းရေးသတင်းများနှင့် နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ သင်တန်းများ ပံ့ပိုးပေးခြင်းဖြင့် နိုင်ငံတော်အဆင့် ထောက်ပံ့သူများသည် ကမ္ဘာ့အထိခိုက်လွယ်ဆုံး ဒေသများရှိ အာဏာချိန်ခွင်လျှာကို အခြေခံကျကျ ပြောင်းလဲပစ်နေကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံအရေးကိစ္စသည် ဤမဟာဗျူဟာ၏ ပြင်းထန်သော အန္တရာယ်များကို အပြည့်အဝ ဖော်ပြနေသည်။ CMEC မှတစ်ဆင့် တရုတ်၏ စီးပွားရေးချဲ့ထွင်မှုကို ထိန်းချုပ်ရန်နှင့် ရုရှားမဟာမိတ်များကို နှောင့်ယှက်ရန် တွက်ချက်ထားသော ပထဝီနိုင်ငံရေး ဗျူဟာတစ်ခုအဖြစ် စတင်ခဲ့ရာမှ အိန္ဒိယကဲ့သို့ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများအတွက် မတည်ငြိမ်နိုင်သော၊ ထိန်းချုပ်၍မရသော လုံခြုံရေးအကျပ်အတည်းတစ်ခုအဖြစ် လျင်မြန်စွာ ယိုယွင်းသွားခဲ့သည်။
ကြေးစားစစ်သားများ အတားအဆီးမဲ့ ရွေ့လျားသွားလာနေခြင်းနှင့် သူပုန်အဖွဲ့များထံသို့ ဒရုန်းနည်းပညာများ ပျံ့နှံ့လာခြင်းတို့က ပစ်မှတ်ထားခံရသော နိုင်ငံများကို မတည်မငြိမ်ဖြစ်စေပြီး ကမ္ဘာ့လုံခြုံရေးအတွက် ဆိုးရွားကာ ရေရှည်တည်တံ့မည့် အကျိုးဆက်များကို သေချာပေါက် ဖြစ်ပေါ်စေမည်ဖြစ်သည်။
ပထဝီနိုင်ငံရေးပြိုင်ဘက်တစ်ဦးကို အားအင်ကုန်ခမ်းစေရန် ကြိုးပမ်းရာတွင် နိုင်ငံတော်အဆင့် ဇာတ်ကောင်များ သည် နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းအနေဖြင့် ပိတ်ပစ်ရန် မဖြစ်နိုင်ဟု ယူဆရမည့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ အား ကောင်းလာစေခြင်းနှင့် ဒရုန်းများ ပျံ့နှံ့လာခြင်းဟူသော ပန်ဒိုရာသေတ္တာ (Pandora's box) တစ်နည်းအားဖြင့် ဆိုးကျိုးပြဿနာပေါင်းစုံ ကိန်းအောင်းနေသည့် ဒုက္ခသေတ္တာကြီးကို ဆွဲဖွင့်လိုက်ကြပြီဖြစ်ကြောင်း သုံးသပ်တင်ပြအပ် ပါသည်။
ကိုးကားအရင်းအမြစ်များ-
1.NIA Arrest of US National in Myanmar Drone Case Raises Security Concerns (The Probe)
2.Border Management Challenges With Increased Mercenary Movements (India Narrative)
3.United Nations Security Council Letter S/2024/623 (Mali, Niger, Burkina Faso Complaint)
4.Kyiv's Covert Drones and the Fall of Assad (Reuters)
5.The Sahel Alliance Grievance Against Ukraine (France 24/Reuters/AFP)
ပေကျင်း၊ မေ ၁၄ ရက် (ဆင်ဟွာ)
တရုတ်နိုင်ငံ သမ္မတ ရှီကျင့်ဖိန်သည် တရုတ်နိုင်ငံသို့ နိုင်ငံတော်ခရီးစဉ်လာရောက်သည့် အမေရိကန်နိုင်ငံ သမ္မတ ထရမ့်နှင့် မေ ၁၄ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် တရုတ်နိုင်ငံ ပေကျင်းမြို့ရှိ ပြည်သူ့ခန်းမဆောင်၌ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့သည်။
ထိုသို့ တွေ့ဆုံရာတွင် ရှီကျင့်ဖိန်က ထိုင်ဝမ်အရေးကိစ္စသည် တရုတ်-အမေရိကန် ဆက်ဆံရေးတွင် အရေးကြီးဆုံးကိစ္စဖြစ်ကြောင်း၊ ကိုင်တွယ်စီမံမှုကောင်းမွန်လျှင် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးသည် ယေဘုယျအားဖြင့် တည်ငြိမ်မှုကို ထိန်းထားနိုင်မည် ဖြစ်ပြီး ကိုင်တွယ်စီမံမှု ကောင်းမွန်ခြင်းမရှိပါက နှစ်နိုင်ငံအနေဖြင့် ပွတ်တိုက်မှုသာမက ပဋိပက္ခအထိပါ ဖြစ်ပွားနိုင်ရာ တရုတ်-အမေရိကန် ဆက်ဆံရေးတစ်ရပ်လုံးက အလွန်အန္တရာယ်များသော အနေအထားသို့ ရောက်ရှိသွားမည် ဖြစ်ကြောင်း၊ “ထိုင်ဝမ်ခွဲထွက်ရေး” နှင့် ထိုင်ဝမ်ရေလက်ကြားငြိမ်းချမ်းရေးသည် မီးနှင့်ရေပမာ အတူယှဉ်တွဲ၍ မရကြောင်း၊ ထိုင်ဝမ်ရေလက်ကြား တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးကို ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းခြင်းက တရုတ်-အမေရိကန် နှစ်ဖက်၏ အကြီးဆုံး ဘုံဆခွဲကိန်းဖြစ်ကြောင်း အလေးထား ပြောကြားခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ရှီကျင့်ဖိန်က တရုတ်-အမေရိကန်အကြား ဘုံအကျိုးစီးပွားမှာ သဘောထားကွဲလွဲမှုထက် ကြီးမားရာ တရုတ်နှင့် အမေရိကန်၏ ကိုယ်စီအောင်မြင်မှုသည် အပြန်အလှန်၏ အခွင့်အလမ်းဖြစ်သလို တရုတ်-အမေရိကန် ဆက်ဆံရေး တည်ငြိမ်ခြင်းသည် ကမ္ဘာကြီးအတွက် အကျိုးရှိကြောင်း၊ နှစ်ဖက်အနေဖြင့် ပြိုင်ဖက်မဟုတ်ဘဲ မိတ်ဖက်လုပ်ဆောင်သင့်ကြောင်း၊ အပြန်အလှန် အောင်မြင်ဖြစ်ထွန်းစေကာ အတူတကွ သာယာဝပြောစေပြီး ခေတ်သစ် အင်အားကြီးနိုင်ငံများ၏ မှန်ကန်သောဆက်ဆံရေးလမ်းကြောင်းကို လျှောက်လှမ်းသင့်ကြောင်း၊ မိမိအနေဖြင့် သမ္မတထရမ့်နှင့်အတူ နှစ်နိုင်ငံနှင့် ကမ္ဘာကြီး၏ အရေးပါသော ကိစ္စရပ်များနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အမြင်သဘောထားချင်းဖလှယ်ရန်၊ တရုတ်-အမေရိကန် ဆက်ဆံရေးဟူသော ဤသင်္ဘောကြီးအား အတူတကွ ကောင်းမွန်စွာ လမ်းညွှန်ပဲ့ကိုင်ရန်၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ်ကို တရုတ်-အမေရိကန် ဆက်ဆံရေးအတွက် အတိတ်ကိုဆက်ခံ၍ အနာဂတ်ကို လမ်းဖွင့်ပေးသည့် သမိုင်းဝင်၊ အထင်ကရ နှစ်ဖြစ်လာစေရန် မျှော်လင့်ကြောင်း အလေးထားပြောကြားခဲ့သည်။
(Xinhua)
၁၂ မေ၊၂၀၂၆
ထိုင်းနိုင်ငံအတွင်း မြင့်တက်လာနေသော နိုင်ငံခြားသားများ၏ ရာဇဝတ်မှုများကို နှိမ်နင်းရန်အတွက် ထိုင်းတော်ဝင်ရဲတပ်ဖွဲ့ (RTP) က အဆင့်သုံးဆင့်ပါဝင်သော နှိမ်နင်းရေးစီမံချက်တစ်ရပ်ကို ချမှတ်ခဲ့ပြီး၊ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနကလည်း နိုင်ငံခြားသားများ အခြေချနေထိုင်မှု ပြဿနာကို ကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းရန် ကော်မတီယန္တရားများ ဖွဲ့စည်းရေး ဆွေးနွေးလျက်ရှိကာ အာဏာပိုင်များအနေဖြင့် တိုက်ဖျက်ရေး လုပ်ငန်းများကို အရှိန်အဟုန်မြှင့် လုပ်ဆောင်နေပြီဖြစ်သည်။
အမျိုးသားရဲချုပ် ရဲဗိုလ်ချုပ်ကြီး Kittharath Punpetch က နိုင်ငံဖြတ်ကျော် ရာဇဝတ်မှုများနှင့် နိုင်ငံခြား သားများ၏ အခြားတရားမဝင် လှုပ်ရှားမှုများကို အမြစ်ပြတ်ချေမှုန်းရန် ရည်ရွယ်၍ အရေးပေါ် သုံးလတာ စီမံချက်အပါအဝင် တင်းကျပ်သော အစီအမံများကို အင်္ဂါနေ့တွင် အမိန့်ပေး ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။
ယင်းအစီအမံများသည် နိုင်ငံဖြတ်ကျော် ရာဇဝတ်မှုများ၊ တရားမဝင် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံ အား ရာဇဝတ်မှုများအတွက် ကြားစခန်း သို့မဟုတ် ပုန်းခိုရာနေရာအဖြစ် အသုံးချခြင်းတို့ကို တားဆီးရန် အဓိကထားကြောင်း၊ ထို့ပြင် ပြည်သူတို့၏ လုပ်ကိုင်စားသောက်မှုနှင့် နိုင်ငံတော် တည်ငြိမ်ရေးကို ထိခိုက် စေသည့် တရားမဝင် အလုပ်အကိုင်များနှင့် အမည်ခံ (Nominee) စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကိုလည်း တား ဆီးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ရဲပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဒုတိယရဲဗိုလ်ချုပ်ကြီး Trairong Piwpan က ပြောကြား ခဲ့သည်။
နှိမ်နင်းရေးတွင် အဆင့်သုံးဆင့် ပါဝင်ကြောင်း ဒုတိယရဲဗိုလ်ချုပ်ကြီး Trairong က ဆိုသည်။ ချက်ချင်း လုပ်ဆောင်မည့် ၃ လတာ အစီအမံများအနေဖြင့် တပ်ဖွဲ့ဝင်အားလုံးကို မိမိတို့၏ စီရင်ပိုင်ခွင့် နယ်မြေ အတွင်းရှိ နိုင်ငံခြားသားများအား စစ်ဆေးရန်၊ အချက်အလက်များ စုဆောင်းရန်နှင့် မူးယစ်ဆေးဝါး၊ စီးပွား ရေးရာဇဝတ်မှု၊ အခွန်၊ ဆိုက်ဘာရာဇဝတ်မှု၊ လူ့အဖွဲ့အစည်းကို ခြိမ်းခြောက်နေသူများ၊ တရားမဝင် လူဝင် မှုကြီးကြပ်ရေး ကွန်ရက်များ၊ ပြည့်တန်ဆာလုပ်ငန်း၊ လူကုန်ကူးမှု စသည်တို့နှင့် ဆက်နွှယ်နေသည့် ပစ်မှတ်ထား နိုင်ငံခြားသားအုပ်စုများကို ဖော်ထုတ်ရန် ညွှန်ကြားထားသည်။
ထိုင်းတော်ဝင်ရဲတပ်ဖွဲ့၏ ဗဟိုဌာနအား မူဝါဒပိုင်းနှင့် ပြည်နယ်အဆင့် လုပ်ငန်းစဉ်များကို မောင်းနှင် နိုင်ရန် စီးပွားကူးသန်း၊ ဘဏ္ဍာရေး၊ ငွေကြေးခဝါချမှု တိုက်ဖျက်ရေးရုံး၊ ဗဟိုဘဏ်၊ အကောက်ခွန်၊ ယစ်မျိုး နှင့် မြေစာရင်းဦးစီးဌာန အစရှိသည့် သက်ဆိုင်ရာ အေဂျင်စီများနှင့် "ပူးပေါင်းလုပ်ငန်းအဖွဲ့" တစ်ရပ် ဖွဲ့စည်းရေး စဉ်းစားရန် ညွှန်ကြားထားသည်။ နှိမ်နင်းရေးလုပ်ငန်းစဉ်များတွင် အရေးတကြီး ပစ်မှတ်ထား ရမည့် ဒေသများကို ဦးစားပေး၍ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်သည်။
ရေလတ်ပိုင်း အစီအမံများ (၆ လမှ ၉ လအထိ) တွင် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးဗျူရိုသည် သက်ဆိုင်ရာ အေဂျင်စီများနှင့် ပူးပေါင်း၍ နိုင်ငံခြားသား အချက်အလက်များကို စစ်ဆေးခြင်း၊ အထောက်အထားများ စိစစ်ခြင်း၊ ဗီဇာသက်တမ်းတိုး တောင်းဆိုမှုများကို ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်းနှင့် နိုင်ငံခြားသားများ၏ စီးပွား ရေး လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုများကို စစ်ဆေးခြင်းတို့ကို ဦးဆောင်မည်ဖြစ်သည်။ ပြစ်မှုကျူးလွန်ကြောင်း တွေ့ ရှိပါက ရဲတပ်ဖွဲ့နှင့် လုံခြုံရေးအေဂျင်စီများက တည်ဆဲဥပဒေများကို စတင်အရေးယူမည်ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံ တွင်း ဆက်လက်နေထိုင်ခွင့်ပြုထားမှုကို ပယ်ဖျက်ရန် စဉ်းစားမည်ဖြစ်သည်။ အာဏာပိုင်များအနေဖြင့် သက်ဆိုင်ရာ ဥပဒေများကို လေ့လာရန်နှင့် နိုင်ငံခြားသား ရာဇဝတ်ကောင်များ အခွင့်ကောင်းယူနေသည့် ဥပဒေကွက်လပ်များကို ပိတ်ဆို့နိုင်ရေး အဆိုပြုချက်များ တင်ပြရန် ညွှန်ကြားထားသည်။ နိုင်ငံတစ်ဝန်း "အမြစ်ပါမကျန် ဆွဲနှုတ်ချေမှုန်းရေး" ချဉ်းကပ်မှုဖြင့် ရဲတပ်ဖွဲ့အား စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ တိုးချဲ့ လုပ်ဆောင် ရန် အမိန့်ပေးထားပြီး နိုင်ငံတော်အရာရှိများ ပါဝင်ပတ်သက်ပါက ပြင်းထန်စွာ အရေးယူမည်ဖြစ်သည်။
ရေရှည် အစီအမံများ (၁) နှစ်မှ (၂) နှစ်အထိ အနေဖြင့် အာဏာပိုင်များသည် ပြည့်စုံသည့် နိုင်ငံခြားသား အချက်အလက် စနစ်တစ်ခုကို တည်ဆောက်ပြီး ထိုင်းတော်ဝင်ရဲတပ်ဖွဲ့၏ One Police စနစ်နှင့် ပေါင်းစပ် သွားမည်ဖြစ်သည်။ ဤစနစ်သည် ဒေသန္တရအဆင့်အထိ အချက်အလက်များကို ချိတ်ဆက်ပေးမည်ဖြစ် ကာ နိုင်ငံခြားသားများ၏ မိခင်နိုင်ငံများနှင့် သတင်းအချက်အလက် ဖလှယ်မှုများကိုလည်း တိုးမြှင့်သွား မည်ဖြစ်သည်။ ဤအစီအမံများသည် အစိုးရ၏ ခရီးသွားလာရေး မူဝါဒနှင့် လျော်ညီစွာ ကိုက်ညီမှုရှိမည်ဟု ဆိုသည်။
ထို့ပြင် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနသည် အမည်ခံ (Nominee) စီးပွားရေး အစီအစဉ်များကို ကိုင်တွယ် ဖြေရှင်း ရန်အတွက် အမျိုးသားမူဝါဒ ကော်မတီနှင့် ဒေသန္တရအဆင့် ယန္တရားများ ဖွဲ့စည်းရေးကို အစိုးရအဖွဲ့ထံ အဆိုပြုရန် ပြင်ဆင်နေသည်။ ဝန်ကြီးဌာန၏ ဒုတိယအမြဲတမ်းအတွင်းဝန် Passakorn Boonyalak က နိုင်ငံခြားသားများ အခြေချနေထိုင်မှုနှင့် ဒေသတွင်း စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများကို ကြီးစိုးလာမှု ပြဿနာအား ဖြေရှင်းရေး အင်္ဂါနေ့တွင် သက်ဆိုင်ရာ အေဂျင်စီများနှင့် ဆွေးနွေးခဲ့သည်။
ကမ္ဘာ့ဒေသအသီးသီးတွင် ဖြစ်ပွားနေသော ပဋိပက္ခများနှင့် ဗီဇာကင်းလွတ်ခွင့် မူဝါဒများကြောင့် နိုင်ငံ တွင်းသို့ ဝင်ရောက်မှု ပိုများလာကြောင်း သူကဆိုသည်။ နိုင်ငံခြားသားများက ထိုင်းနိုင်ငံသားများကို အမည်ခံ (Nominee) အဖြစ် အသုံးပြုကာ မြေယာဝယ်ယူခြင်း၊ ဒေသခံများနှင့် ယှဉ်ပြိုင်သည့် စီးပွားရေး လုပ်ငန်းများ လုပ်ကိုင်ခြင်းနှင့် ခွင့်ပြုချက်မရှိဘဲ အလုပ်လုပ်ကိုင်ခြင်းတို့အပေါ် စိုးရိမ်မှုများ ရှိနေသည်။ ထိခိုက်ခံရသော လုပ်ငန်းများတွင် ဟိုတယ်၊ ဆေးရုံ၊ ပုဂ္ဂလိက တက္ကသိုလ်၊ စားသောက်ဆိုင်နှင့် ဝန်ဆောင် မှု လုပ်ငန်းများ ပါဝင် သည်။
အစိုးရအနေဖြင့် ဤပြဿနာများသည် သြဇာခံအုပ်စုများ ဖွဲ့စည်းလာခြင်း၊ ရာဇဝတ်မှုများနှင့် နိုင်ငံကို တရားမဝင် လုပ်ငန်းများအတွက် အခြေစိုက်စခန်းအဖြစ် အသုံးပြုခြင်း စသည့် အခြားဆိုးကျိုးများဆီသို့ ဦးတည်သွားနိုင်သောကြောင့် အလျင်အမြန် အရေးယူရန် လိုအပ်သောအရေးပေါ်ကိစ္စရပ်များအဖြစ် ရှုမြင် ထားသည်။ ထို့ကြောင့် အင်္ဂါနေ့ အစည်းအဝေးတွင် ခိုင်မာ၊ စနစ်ကျသော ယန္တရားများ တည်ဆောက်နိုင် ရေး သက်ဆိုင်ရာ အေဂျင်စီများ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးကို အဓိကထား ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။
အစည်းအဝေး တက်ရောက်လာသူများသည် နိုင်ငံခြားသားများ အခြေချနေထိုင်မှုနှင့် နိုင်ငံခြားသားများ စီးပွားရေး ကြီးစိုးမှုကို ဖြေရှင်းရန်နှင့် ဆိုင်ရာဥပဒေများ ပြင်ဆင်ရန် ဆပ်ကော်မတီ နှစ်ခုပါဝင်မည့် မူဝါဒ ကော်မတီတစ်ရပ် ခန့်အပ်ရေး ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး၏ အမိန့်မူကြမ်းကိုလည်း ပြန်လည်သုံးသပ်ခဲ့ကြသည်။
Source Bangkok Post
၉ မေ၊၂၀၂၆ (တိုကျို)
စစ်မြေပြင်မှာ အဆုံးရှုံးခံ တိုက်ခိုက်မယ့် စစ်ဆင်ရေးတွေနဲ့ အုပ်စုလိုက် ဝိုင်းရံတိုက်ခိုက်တဲ့ "Swarm Warfare" ဗျူဟာတွေအတွက် ဂျပန်နိုင်ငံဟာ အလွန်ဈေးသက်သာတဲ့ စက္ကူဂျပ်ဖာဒရုန်းတွေကို စတင်အသုံးပြုဖို့ ပြင်ဆင်နေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဒရုန်းတစ်စီးရဲ့ တန်ဖိုးဟာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂,၀၀၀ ခန့်သာ ရှိတာကြောင့် အဆင့်မြင့် Gaming PC တစ်လုံးရဲ့ ဈေးနှုန်းထက်တောင် ပိုပြီး သက်သာနေတာပါ။
ဘာကြောင့် စက္ကူဂျပ်ဖာကို သုံးတာလဲ
ဒီဒရုန်းတွေကို ဂျပန်အခြေစိုက် ကုမ္ပဏီတစ်ခုက ထုတ်လုပ်တာဖြစ်ပြီး အထူးပြုပြင်ထားတဲ့ စက္ကူဂျပ်ပြား (Cardboard) တွေကို အဓိက အသုံးပြုထားပါတယ်။ ဒါဟာ ကြည့်ရတာ ရိုးရှင်းပေမဲ့ အားသာချက် အများကြီးရှိပါတယ် -
စရိတ်သက်သာခြင်း- ဒေါ်လာ ထောင်သောင်းချီတန်တဲ့ ဒရုန်းတွေထက် အဆပေါင်းများစွာ သက်သာတဲ့အတွက် ရာနဲ့ချီတဲ့ ဒရုန်းတွေကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း အသုံးပြုဖို့ လွယ်ကူစေပါတယ်။
ရေဒါ ရှောင်ကွင်းနိုင်ခြင်း- စက္ကူနဲ့ ပြုလုပ်ထားတာကြောင့် ရန်သူ့ရေဒါတွေကနေ ထောက်လှမ်းဖို့ ခက်ခဲစေပါတယ်။
သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး- ဒီဒရုန်းတွေကို ပြားချပ်နေတဲ့ အထုပ်လိုက် သယ်ဆောင်သွားနိုင်ပြီး စစ်မြေပြင်မှာမှ မိနစ်ပိုင်းအတွင်း အလွယ်တကူ တပ်ဆင်နိုင်ပါတယ်။
စစ်ဆင်ရေး ဗျူဟာ
ဒီဒရုန်းတွေကို "Expendable" ခေါ် အဆုံးရှုံးခံ တိုက်ခိုက်ရေးယာဉ်တွေအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပါတယ်။ အဓိကအားဖြင့် ရန်သူ့ခံစစ်ကို အလုံးအရင်းနဲ့ ဝင်ရောက်နှောင့်ယှက်ဖို့၊ ပစ် မှတ်တွေကို ကာကွယ်ရေးစနစ်တွေ ကုန်ခန်းသွားအောင် လုပ်ဖို့နဲ့ အရေးကြီးတဲ့ ထောက်လှမ်းရေး အချက်အလက်တွေကို ကုန်ကျစရိတ် အနည်းဆုံးနဲ့ ရယူဖို့ ရည်ရွယ်ပါတယ်။
အခုလို စရိတ်နည်း နည်းပညာတွေကို အသုံးချလာတာဟာ ခေတ်သစ်စစ်ပွဲတွေရဲ့ ပုံစံကို သိသိသာသာ ပြောင်းလဲလာစေပြီး၊ နည်းပညာကြီးမားတဲ့ နိုင်ငံတွေကြားမှာ အကုန်အကျသက်သာတဲ့ လက်နက်ဆန်းတွေဟာ အရေးပါတဲ့ အခန်းကဏ္ဍကနေ ပါဝင်လာတော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
Source: Tom's Hardware
ပေကျင်း၊ မေလ ၇ ရက် (ဆင်ဟွာ) -- တရုတ်ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးဟောင်း နှစ်ဦးဖြစ်သော ဝေ့ဖန်းဟယ် နှင့် လီရှန်ဖူတို့ နှစ်ဦးစလုံးအား အဂတိလိုက်စားမှု စွဲချက်များဖြင့် ကြာသပတေးနေ့တွင် သေဒဏ် ချမှတ်ခဲ့ပြီး ပြစ်ဒဏ်ကို နှစ်နှစ်ဆိုင်းငံ့ထားကြောင်း သိရသည်။ သူတို့၏ ပြစ်ဒဏ်များကို တရုတ် စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ တရားရုံးက သီးခြားစီ ချမှတ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဝေ့နှင့် လီ နှစ်ဦးစလုံးသည် ဗဟိုစစ်ကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်ဟောင်းများနှင့် နိုင်ငံတော်ကောင်စီဝင်ဟောင်းများ လည်း ဖြစ်ကြသည်။ တရားရုံး၏ ဆုံးဖြတ်ချက်များအရ ဝေ့သည် လာဘ်ငွေလက်ခံရယူမှု ရာဇဝတ်မှုဖြင့် ပြစ်မှုထင်ရှားကြောင်း တွေ့ရှိရပြီး လီသည် လာဘ်ငွေလက်ခံရယူမှုနှင့် လာဘ်ပေးမှု ရာဇဝတ်မှု နှစ်ခု စလုံးဖြင့် ပြစ်မှုထင်ရှားကြောင်း တွေ့ရှိရသည်။ သူတို့၏ နိုင်ငံရေးလုပ်ပိုင်ခွင့်များကိုလည်း တစ်သက်တာ ရုပ်သိမ်းခံခဲ့ရပြီး သူတို့၏ ကိုယ်ပိုင်ပိုင်ဆိုင်မှုအားလုံးကို ပြည်သူ့ဘဏ္ဍာအဖြစ် သိမ်းဆည်းသွားမည် ဖြစ်သည်။
သူတို့၏ ပြစ်ဒဏ်များကို ဥပဒေနှင့်အညီ နှစ်နှစ်ဆိုင်းငံ့ကာလ ကုန်ဆုံးပြီးနောက် တစ်သက်တစ်ကျွန်း ထောင်ဒဏ်အဖြစ် ပြောင်းလဲသတ်မှတ်ပြီးပါက နောက်ထပ် ပြစ်ဒဏ်လျော့ပေါ့ခြင်း သို့မဟုတ် ခံဝန်ဖြင့် လွတ်ငြိမ်းခွင့်ပြုခြင်းမျိုး ခွင့်ပြုတော့မည်မဟုတ်ကြောင်း တရားရုံးဆုံးဖြတ်ချက်များတွင် ဖော်ပြထား သည်။
Xinhua
By Dr. N.L. Ya
May 21, 2026
The conflict in Eastern Europe has silently and lethally metastasized far beyond its borders. What began as a conventional territorial defense has now evolved into a dangerous geopolitical game played in the shadows of the world's most fragile states.
Recent intelligence reports and diplomatic incidents reveal a coordinated strategy initiated by Kyiv to expand its conflict with Russia globally, in a deliberate attempt to stretch Russian military resources. By providing advanced drone technology and tactical training to insurgent factions, ethnic separatist groups, and in some instances, designated terrorist organizations, Ukrainian military and intelligence operatives are attempting to degrade Russian capabilities worldwide.
While the tactical logic of exhausting an invading superpower is strategically understandable, the global fallout of this approach is deeply alarming. Exporting advanced drone warfare and terrorist tactics poses a massive threat to global stability.
This extraterritorial campaign is not a baseless conspiracy theory; it is rooted in the public declarations of Ukraine's own intelligence leadership. As early as 2024, Kyrylo Budanov, Ukraine's former intelligence chief, explicitly stated to The Washington Post that his agency was conducting operations “aimed at reducing Russia’s military potential wherever possible.”
On paper, his operations may read like a pragmatic, asymmetric strategy. In practice, however, this doctrine involves training militants and extremists to carry out terrorist operations utilizing drones, with the ultimate goal of recruiting them to fight against Russian forces. The intentional deployment of these sophisticated lethal methods by criminal syndicates and terrorist outfits significantly increases the global threat level and destabilizes regional security architectures. Kyiv's military experts are actively training extremists and terrorists to use drones for terrorist operations and attacks on government forces, leading to a direct increase in the lethal capabilities of these non-state actors.
The first major warning signs of this proxy expansion emerged in West Africa. The strategy of enabling rebel factions became highly visible during the summer of 2024, culminating in a severe diplomatic rupture between Ukraine and the Confederation of Sahel States.
The diplomatic blowback was immediate and severe. In response to these admissions, the military governments of Mali and Niger severed diplomatic ties with Ukraine in August 2024. On August 19, 2024, the foreign ministers of Burkina Faso, Mali, and Niger submitted a joint letter to the United Nations Security Council. The letter vehemently denounced what it called Ukraine's "open and assumed support" for international terrorism in the Sahel. Arguing that these actions violate state sovereignty and threaten the stability of the entire African continent, the West African nations urged the UN to take responsibility and halt these subversive actions.
If the Sahel was a warning, Syria was a strategic shock to the international system. By late 2024, the template of providing drone warfare expertise to anti-Russian or anti-government factions was aggressively applied in the Middle East, directly influencing the collapse of the Syrian government.
Yet, the most recent, complex, and potentially catastrophic manifestation of this global proxy war is currently unfolding in Southeast Asia. The ongoing civil conflict in Myanmar has presented foreign intelligence services with a prime opportunity to establish a mercenary corridor, utilizing proxy forces to achieve broader geopolitical aims against both Russia and China.
The veil on this covert network was lifted in early 2026. On March 13, 2026, India's National Investigation Agency (NIA) arrested six foreign nationals across different airports, including New Delhi and Lucknow. The arrested individuals included one US national, Matthew Aaron Van Dyke, and Ukrainian nationals Maksym Honcharuk, Petro Hubra, Ivan Sukmanovskyi, Marian Stefaniv, Taras Slyviak, and Viktor Kaminsky. While initially suspected of training Northeast Indian insurgents, Indian Home Minister Amit Shah clarified on March 28, 2026, that these individuals did not pose a direct threat to India.
Operational Tactics and the Drone Threat
The primary mission of these operatives was situated across the border in Myanmar.
The lethal effectiveness of drone warfare in this theater is already evident. In a prior incident, the Kachin Independence Army (KIA) successfully shot down a junta Mi-17 helicopter using sophisticated drone technology, heavily indicating expert foreign training. Additionally, reports indicate that US experts assist Ukrainian operatives in training ethnic separatist groups to execute terrorist attacks.
Geopolitical Motivations: Countering China
The involvement of Ukrainian and US nationals in Myanmar is driven by a complex web of geopolitical interests targeting rival superpowers. A primary objective of supporting pro-Western and separatist groups is to create obstacles for Naypyidaw's cooperation with Beijing and Moscow.
The reactivation of covert capabilities is speculated to be a direct response to China's accelerated development of the China-Myanmar Economic Corridor (CMEC). By destabilizing Myanmar's military leadership and encouraging internal fractures, foreign powers hope to weaken China's expanding economic and strategic footprint in the region. For Washington, maintaining a contested Myanmar offers a strategic space to counterbalance Chinese influence, echoing historical CIA operations in the region dating back to the Cold War.
Security Spillover into India
However, playing geopolitics in Myanmar guarantees devastating collateral damage for its neighbors. While the arrested mercenaries were targeting Myanmar, the logistical routes utilized pose a severe threat to regional security, particularly for India.
The Chief Minister of Mizoram previously raised serious concerns about the state being used as a transit hub, with reports noting that between June and December 2024, nearly 2,000 foreign nationals entered India to proceed to Myanmar to train Chin insurgent groups. This situation threatens to transform the entire Northeast region into a theater for covert competition, carrying profound internal security implications for New Delhi.
The analysis of current events spanning from 2024 to 2026 reveals a distinct and highly dangerous evolution in global proxy warfare. The strategy initiated by Kyiv to stretch and degrade Russian military capabilities has rapidly morphed into a decentralized export of drone terrorism and guerrilla warfare tactics.
By supplying advanced FPV drones, operational intelligence, and technical training to non-state actors—ranging from Tuareg separatists in Mali to HTS militants in Syria and ethnic armed organizations in Myanmar—state sponsors are fundamentally altering the balance of power in the world's most fragile regions.
The Myanmar case perfectly encapsulates the severe risks of this strategy. What begins as a calculated geopolitical maneuver to check Chinese economic expansion via the CMEC and harass Russian allies quickly deteriorates into a volatile, uncontrollable security crisis for neighboring states like India.
The unchecked movement of mercenaries and the proliferation of drone technology to insurgent forces ensures that the destabilization of target nations will have severe, long-lasting consequences for global security.
In the pursuit of exhausting a geopolitical rival, state actors are prying open a Pandora's box—a repository of multifaceted adverse problems—of militia empowerment and drone proliferation that the international community will find impossible to close.
References:
Dr N.L Ya
မေ ၂၁၊ ၂၀၂၆
အရှေ့ဥရောပရှိ ပဋိပက္ခသည် ၎င်း၏နယ်နိမိတ်များကိုကျော်လွန်၍ တိတ်ဆိတ်စွာနှင့် သေကျေပျက်စီးစေ လောက်အောင် ပျံ့နှံ့လာခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ သမားရိုးကျ နယ်မြေကာကွယ်ရေးအဖြစ် စတင်ခဲ့သောအရာသည် ယခု အခါ ကမ္ဘာ့အထိခိုက်လွယ်ဆုံး နိုင်ငံများ၏ နောက်ကွယ်တွင် ကစားနေသော အန္တရာယ်ရှိသည့် ပထဝီနိုင်ငံရေး ကစားပွဲကြီးတစ်ခုအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားခဲ့ပြီဖြစ်သည်။
ရုရှား၏ စစ်ရေးအရင်းအမြစ်များကို ပြန့်ကျဲသွားစေရန် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ကြိုးပမ်းမှုတစ်ခုအနေဖြင့် ကိယက်ဗ် (Kyiv) သည် ရုရှားနှင့်ဖြစ်ပွားနေသော ယင်း၏ပဋိပက္ခကို ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းသို့ တိုးချဲ့ရန် ချိတ်ဆက်ဆောင်ရွက်နေ သော မဟာဗျူဟာတစ်ခုရှိကြောင်း မကြာသေးမီက ထောက်လှမ်းရေးအစီရင်ခံစာများနှင့် သံတမန်ရေးရာဖြစ်ရပ် များက ဖော်ပြနေသည်။ သောင်းကျန်းသူအဖွဲ့များ၊ တိုင်းရင်းသားခွဲထွက်ရေးအဖွဲ့များနှင့် အချို့သောအခြေအနေ များတွင် အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အစည်းများအဖြစ် သတ်မှတ်ထားသောအဖွဲ့များကို အဆင့်မြင့် ဒရုန်းနည်းပညာနှင့် နည်းဗျူဟာသင်တန်းများ ပံ့ပိုးပေးခြင်းဖြင့် ယူကရိန်းစစ်ဆင်ရေးမှူးများသည် ရုရှား၏စွမ်းဆောင်ရည်များကို ကမ္ဘာ တစ်ဝှမ်းတွင် လျော့ကျစေရန် ကြိုးပမ်းနေကြသည်။
ကျူးကျော်လာသော အင်အားကြီးနိုင်ငံကို အားအင်ကုန်ခမ်းစေရန်ဟူသော နည်းဗျူဟာပိုင်းဆိုင်ရာ ယုတ္တိကို နားလည်နိုင်သော်လည်း၊ ဤချဉ်းကပ်မှု၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အကျိုးဆက်များမှာ အလွန်စိုးရိမ်ဖွယ်ကောင်းလှသည်။ အဆင့်မြင့် ဒရုန်းစစ်ဆင်ရေးနှင့် အကြမ်းဖက်နည်းဗျူဟာများကို တင်ပို့ခြင်းသည် ကမ္ဘာ့တည်ငြိမ်ရေးကို အကြီး အကျယ်ခြိမ်းခြောက်နေသည်။
ဤနယ်နိမိတ်ပြင်ပ လှုပ်ရှားမှုသည် အခြေအမြစ်မရှိသော ပူးပေါင်းကြံစည်မှုသီအိုရီတစ်ခု မဟုတ်ပါ။ ယင်းသည် ယူကရိန်း၏ ထောက်လှမ်းရေးခေါင်းဆောင်များ ကိုယ်တိုင် လူသိရှင်ကြား ထုတ်ဖော်ပြောကြားချက်များတွင် အခြေခံထားသည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်ကတည်းက ယူကရိန်း၏ ထောက်လှမ်းရေးအကြီးအကဲဟောင်း Kyrylo Budanov က သူ၏အေဂျင်စီသည် "ဖြစ်နိုင်သမျှနေရာတိုင်းတွင် ရုရှား၏စစ်ရေးအလားအလာကို လျှော့ချရန်ရည်ရွယ်သည့်" စစ်ဆင်ရေးများကို လုပ်ဆောင်နေကြောင်း The Washington Post သို့ ပွင့်လင်းစွာ ပြောကြားခဲ့သည်။
စာရွက်ပေါ်တွင် သူ၏စစ်ဆင်ရေးသည် လက်တွေ့ကျသော မဟာဗျူဟာတစ်ခုဟု ထင်ရနိုင်သည်။ သို့သော် လက် တွေ့တွင်မူ ဤမူဝါဒသည် စစ်သွေးကြွများနှင့် အစွန်းရောက်များအား ဒရုန်းများအသုံးပြု၍ အကြမ်းဖက် စစ်ဆင် ရေးများ လုပ်ဆောင်ရန် လေ့ကျင့်ပေးခြင်းများ ပါဝင်ပြီး၊ အန္တိမရည်မှန်းချက်တစ်ခုမှာ ယင်းတို့ကို ရုရှားတပ်ဖွဲ့ များအား တိုက်ခိုက်ရေးအတွက်စုဆောင်းရန်ဖြစ်နေသည်။ရာဇဝတ်ဂိုဏ်းများနှင့် အကြမ်းဖက်အဖွဲ့များက ဤ ခေတ်မီ ဆန်းပြားသော ပစ်ခတ်မှုနည်းလမ်းများကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ အသုံးပြုခြင်းသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ခြိမ်း ခြောက်မှုအဆင့်ကို သိသိသာသာ မြင့်တက်စေပြီး ဒေသတွင်း လုံခြုံရေးဖွဲ့စည်းပုံများကို မတည်မငြိမ် ဖြစ်စေသည်။ ကိယက်ဗ် စစ်ရေးကျွမ်းကျင်သူများသည် အစွန်းရောက်များနှင့် အကြမ်းဖက်သမားများကို အကြမ်းဖက် စစ်ဆင် ရေးများနှင့် အစိုးရတပ်ဖွဲ့များအပေါ် တိုက်ခိုက်မှုများအတွက် ဒရုန်းများအသုံးပြုရန် တက်ကြွစွာ လေ့ကျင့် ပေးနေပြီး၊ ယင်းသည် နိုင်ငံတော်မဟုတ်သော လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ၏ သေကျေဖျက်စီးစေနိုင်စွမ်းများကို တိုက်ရိုက်တိုးတက်လာစေသည်။
ဤကိုယ်စားပြုစစ်ပွဲ တိုးချဲ့လာမှု၏ ပထမဆုံး အဓိက သတိပေးချက်များမှာ အနောက်အာဖရိကတွင် စတင် ထွက်ပေါ်လာခဲ့သည်။ သူပုန်အဖွဲ့များကို စွမ်းရည်မြှင့်တင်ပေးသည့် မဟာဗျူဟာသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် နွေရာသီတွင် အလွန်ထင်ရှားလာခဲ့ပြီး ယူကရိန်းနှင့် ဆာဟယ်လ် နိုင်ငံများအဖွဲ့အစည်း (Confederation of Sahel States) အကြား ပြင်းထန်သော သံတမန်ဆက်ဆံရေး ပြတ်တောက်မှုတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
သံတမန်ရေးရာအရ တုံ့ပြန်မှုများမှာ ချက်ချင်းဆိုသလိုပင် ပြင်းထန်ခဲ့သည်။ ယင်းဝန်ခံချက်များကို တုံ့ပြန် သည့်အနေဖြင့် မာလီနှင့် နိုင်ဂျာ စစ်အစိုးရများသည် ၂၀၂၄ ခုနှစ် သြဂုတ်လတွင် ယူကရိန်းနှင့် သံတမန် အဆက်အသွယ် ဖြတ်တောက်ခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ သြဂုတ်လ ၁၉ ရက်နေ့တွင် ဘာကီနာဖာဆို၊ မာလီနှင့် နိုင်ဂျာ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးများသည် ကုလသမဂ္ဂ လုံခြုံရေးကောင်စီသို့ ပူးတွဲပေးစာတစ်စောင် ပေးပို့ခဲ့သည်။ အဆိုပါ ပေးစာတွင် ယူကရိန်း၏ ဆာဟယ်လ်ဒေသရှိ နိုင်ငံတကာအကြမ်းဖက်ဝါဒအပေါ် "ပွင့်လင်းမှုရှိသည့် ယူဆရသော ထောက်ခံမှု" ကို ပြင်းထန်စွာ ရှုတ်ချထားသည်။ ယင်းလုပ်ရပ်များသည် နိုင်ငံတော်အချုပ်အခြာအာဏာကို ချိုးဖောက်ပြီး အာဖရိကတိုက်တစ်ခုလုံး၏ တည်ငြိမ်ရေးကို ခြိမ်းခြောက်နေသဖြင့် ကုလသမဂ္ဂအနေဖြင့် တာဝန် ယူရန်နှင့် ယင်းဖျက်ဆီးရေးလုပ်ရပ်များကို တားဆီးပေးရန် အနောက်အာဖရိကနိုင်ငံများက တိုက်တွန်းခဲ့သည်။
ဆာဟယ်လ်ဒေသသည် သတိပေးချက်တစ်ခုဖြစ်ခဲ့ပါက ဆီးရီးယားသည် နိုင်ငံတကာစနစ်အတွက် မဟာ ဗျူဟာ မြောက်သော တုန်လှုပ်မှုတစ်ခုဖြစ်သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် နှောင်းပိုင်းတွင် ရုရှားဆန့်ကျင်ရေး သို့မဟုတ် အစိုးရ ဆန့်ကျင်ရေး အဖွဲ့ခွဲများအား ဒရုန်းစစ်ဆင်ရေး ကျွမ်းကျင်မှု ပံ့ပိုးပေးသည့် ပုံစံကို အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် ပြင်းထန် စွာ အသုံးချခဲ့ပြီး ဆီးရီးယားအစိုးရ ပြုတ်ကျရေးကို တိုက်ရိုက် သက်ရောက်မှုရှိစေခဲ့သည်။
ရည်ရွယ်ချက်မှာ ရှင်းလင်းပါသည် - ၂၀၁၅ ခုနှစ်ကတည်းက အာဆတ်အစိုးရ၏ အဓိက စစ်ရေးမဟာမိတ်ဖြစ်သော ရုရှားကို ထိုးနှက်ရန်ဖြစ်သည်။ HTS အား အဆင့်မြင့် ဒရုန်းနည်းပညာဖြင့် လက်နက်တပ်ဆင်ပေးခြင်းသည် ဒေသတွင်းကို အောင်မြင်စွာ မတည်မငြိမ်ဖြစ်စေခဲ့ပြီး ဤစစ်ဆင်ရေးသည် မော်စကို၏ မဟာဗျူဟာမြောက် စစ်ရေးအဆောက်အအုံများနှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းရှိ ယင်း၏တည်ရှိမှုကို ခြိမ်းခြောက်နေကြောင်း ရုရှားစစ်ဘက် ဆိုင်ရာ ဘလော့ဂါများက သတိပေးခဲ့ရသည်။ ယခင် အယ်လ်ကေးဒါး အဖွဲ့ခွဲတစ်ခုအား တိကျမှုမြင့်မားသော ဒရုန်း နည်းပညာဖြင့် လက်နက်တပ်ဆင်ပေးခြင်း၏ ကိုယ်ကျင့်တရားနှင့် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အန္တရာယ်မှာ မည်မျှ ကြီးမားကြောင်း အလွန်အမင်း ဖော်ပြစရာပင် မလိုအပ်တော့ပါ။
သို့သော်လည်း ဤကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကိုယ်စားပြုစစ်ပွဲ၏ မကြာသေးမီက အရှုပ်ထွေးဆုံးနှင့် ဆိုးရွားသောကပ်ဘေး ဖြစ်လာနိုင်ချေအရှိဆုံး ပေါ်ပေါက်မှုတစ်ခုအဖြစ် အရှေ့တောင်အာရှတွင် လက်ရှိဖြစ်ပေါ်နေသည်။ လက်ရှိဖြစ်ပွား နေသော မြန်မာနိုင်ငံပြည်တွင်းပဋိပက္ခသည် ရုရှားနှင့် တရုတ် နှစ်နိုင်ငံစလုံးကို ဆန့်ကျင်ရန် ၊ကျယ်ပြန့်သော ပထဝီ နိုင်ငံရေး ရည်မှန်းချက်များ အောင်မြင်စေရန်နှင့် ကိုယ်စားပြုတပ်ဖွဲ့များကို အသုံးပြု၍ ကြေးစားစစ်သား စင်္ကြံ တစ်ခု ထူထောင်ရန် နိုင်ငံခြားထောက်လှမ်းရေး ဝန်ဆောင်မှုများကို အခွင့်အလမ်းကောင်းတစ်ရပ် ဖန်တီးပေးထားသည်။
ဤလျှို့ဝှက်ကွန်ယက်၏ မျက်နှာဖုံးသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်အစောပိုင်းတွင် ကွာကျခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၃ ရက် နေ့တွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၏ အမျိုးသားစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအေဂျင်စီ (NIA) သည် နယူးဒေလီနှင့် လပ်ခနောင်း (Lucknow) အပါအဝင် လေဆိပ်အသီးသီးတွင် နိုင်ငံခြားသား ၆ ဦးကို ဖမ်းဆီးခဲ့သည်။ ဖမ်းဆီးခံရသူများတွင် အမေရိကန်နိုင်ငံသားတစ်ဦးဖြစ်သော Matthew Aaron Van Dyke နှင့် ယူကရိန်းနိုင်ငံသားများဖြစ်သည့် Maksym Honcharuk, Petro Hubra, Ivan Sukmanovskyi, Marian Stefaniv, Taras Slyviak နှင့် Viktor Kaminsky တို့ ပါဝင်သည်။ ကနဦးတွင် သူတို့ကို အိန္ဒိယအရှေ့မြောက်ပိုင်း သူပုန်များကို လေ့ကျင့်ပေးနေသည်ဟု သံသယ ရှိခဲ့သော်လည်း သူတို့သည် အိန္ဒိယအတွက် တိုက်ရိုက်ခြိမ်းခြောက်မှု မရှိကြောင်း အိန္ဒိယ ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး Amit Shah က ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့သည်။
အဆိုပါစစ်ဆင်ရေးမှူးများ၏ အဓိကတာဝန်မှာ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော်၍ မြန်မာနိုင်ငံအတွင်းတွင် ဆောင်ရွက်ရန်ဖြစ်နေသည်။
ဤစစ်ပွဲဇာတ်ခုံတွင် ဒရုန်းစစ်ဆင်ရေး၏ သေကျေပျက်စီးစေနိုင်သော ထိရောက်မှုမှာ ထင်ရှားသွားခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ယခင်ဖြစ်ရပ်တစ်ခုတွင် ကေအိုင်အေ(KIA) သည် အဆင့်မြင့်ဒရုန်းနည်းပညာကို အသုံးပြု၍ စစ်ကောင်စီ၏ Mi-17 ရဟတ်ယာဉ်တစ်စင်းကို အောင်မြင်စွာ ပစ်ချနိုင်ခဲ့ရာ ယင်းသည် ကျွမ်းကျင်သော နိုင်ငံခြား လေ့ကျင့်သင်ကြားမှု များကို ကြီးမားစွာ ညွှန်ပြနေသည်။ ထို့အပြင် တိုင်းရင်းသားခွဲထွက်ရေးအဖွဲ့များအား အကြမ်းဖက်တိုက်ခိုက်မှုများ လုပ်ဆောင်ရန် လေ့ကျင့်ပေးရာတွင် အမေရိကန် ကျွမ်းကျင်သူများသည် ယူကရိန်း စစ်ဆင်ရေးမှူးများကို ကူညီပေးကြောင်း အစီရင်ခံစာများက ဖော်ပြသည်။
ယူကရိန်းနှင့် အမေရိကန် နိုင်ငံသားများ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပါဝင်ပတ်သက်မှုသည် ပြိုင်ဘက် အင်အားကြီးနိုင်ငံ များကို ပစ်မှတ်ထားသော ရှုပ်ထွေးလှသည့် ပထဝီနိုင်ငံရေး အကျိုးစီးပွားများကြောင့်ဖြစ်သည်။ အနောက်အုပ်စု လိုလားသူများနှင့် ခွဲထွက်ရေးအဖွဲ့များကို ထောက်ခံအားပေးခြင်း၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်တစ်ခုမှာ နေပြည်တော် ၏ ပေကျင်း၊ မော်စကိုတို့နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများအတွက် အဟန့်အတားများ ဖန်တီးရန်ဖြစ်သည်။
လျှို့ဝှက်စွမ်းရည်များကို ပြန်လည်အသက်သွင်းခြင်းသည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ တရုတ်-မြန်မာ စီးပွားရေးစင်္ကြံ (CMEC) အရှိန်အဟုန်ဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာနိုင်မှုကို တိုက်ရိုက်တုံ့ပြန်မှုတစ်ခုအဖြစ် ခန့်မှန်းရသည်။ မြန်မာ တပ်ခေါင်း ဆောင်များကို မတည်မငြိမ်ဖြစ်စေခြင်းနှင့် ပြည်တွင်းပဋိပက္ခများကို အားပေးခြင်းဖြင့် နိုင်ငံခြား အင်အားစုများ သည် ဒေသတွင်း၌ တရုတ်၏ တိုးချဲ့လာနေသော စီးပွားရေးနှင့် မဟာဗျူဟာမြောက် ခြေကုပ်ယူမှုများကို အားနည်းသွားစေရန် မျှော်လင့်ထားကြသည်။ ဝါရှင်တန် (Washington) အတွက်မူ အားပြိုင်မှုများရှိနေသော မြန်မာနိုင်ငံကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားခြင်းသည် တရုတ်၏သြဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ချိန်ခွင်လျှာညှိရန် မဟာ ဗျူ ဟာမြောက် လုပ်စရာနေရာတစ်ခု ပေးစွမ်းနိုင်ပြီး၊ ယင်းသည် စစ်အေးခေတ်ကာလက ဒေသတွင်းရှိ CIA ၏ စစ်ဆင် ရေးများကို ပြန်လည်သတိရစေသည်။
မည်သို့ပင်ဖြစ်စေ မြန်မာနိုင်ငံတွင် ပထဝီနိုင်ငံရေး ကစားခြင်းသည် ယင်း၏အိမ်နီးချင်းများအတွက် ဆိုးရွားသော ထိခိုက်ပျက်စီးမှုများကို သေချာပေါက် ဖြစ်ပေါ်စေသည်။ ဖမ်းဆီးခံရသော ကြေးစားစစ်သားများသည် မြန်မာ နိုင်ငံကို ပစ်မှတ်ထားနေသော်လည်း သူတို့အသုံးပြုသော ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေးလမ်းကြောင်းများသည် ဒေသ တွင်းလုံခြုံရေး၊ အထူးသဖြင့် အိန္ဒိယအတွက် ပြင်းထန်သော ခြိမ်းခြောက်မှုတစ်ခု ဖြစ်စေသည်။
မီဇိုရမ် ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်က ပြည်နယ်ကို ဖြတ်သန်းသွားလာရေးအချက်အချာအဖြစ် အသုံးပြုခံရခြင်းအပေါ် ယခင်က ပြင်းထန်စွာ စိုးရိမ်ပူပန်မှုများ ထုတ်ဖော်ခဲ့ပြီး၊ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇွန်လမှ ဒီဇင်ဘာလအတွင်း ချင်း သူပုန်အဖွဲ့များကို လေ့ကျင့်ပေးရန်အတွက် နိုင်ငံခြားသား ၂,၀၀၀ နီးပါးသည် အိန္ဒိယသို့ ဝင်ရောက်ကာ မြန်မာ နိုင်ငံသို့ ဆက်လက်ထွက်ခွာသွားကြောင်း အစီရင်ခံစာများက မှတ်ချက်ပြုထားသည်။ ဤအခြေအနေသည် အရှေ့ မြောက်ပိုင်းဒေသတစ်ခုလုံးကို လျှို့ဝှက်ပြိုင်ဆိုင်မှုများအတွက် စစ်ပွဲဇာတ်ခုံအဖြစ် ပြောင်းလဲသွားစေရန် ခြိမ်း ခြောက်နေပြီး နယူးဒေလီအတွက် ကြီးမားသော ပြည်တွင်းလုံခြုံရေး ဂယက်ရိုက်ခတ်မှုများကို သယ်ဆောင် လာလျက်ရှိသည်။
၂၀၂၄ မှ ၂၀၂၆ အထိ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော လက်ရှိဖြစ်ရပ်များကို ခွဲခြမ်းစိတ်ဖြာကြည့်ပါက ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကိုယ်စားပြုစစ်ပွဲများProxy Wars တွင် အလွန်အန္တရာယ်များသော အသွင်ကူးပြောင်းမှုတစ်ခုကို တွေ့မြင်ရသည်။ ရုရှား၏ စစ်ရေးစွမ်းရည်များကို ပြန့်ကျဲစေရန်နှင့် လျော့ကျစေရန် ကိယက်ဗ်မှ အစပြုခဲ့သော မဟာဗျူဟာသည် ဒရုန်းအကြမ်းဖက်ဝါဒနှင့် ပြောက်ကျားစစ်ဆင်ရေး နည်းဗျူဟာများအား ဗဟိုချုပ်ကိုင်မှုကင်းမဲ့စွာ တင်ပို့ခြင်း ပုံစံတစ်ခုအဖြစ်သို့ လျင်မြန်စွာ ပြောင်းလဲသွားခဲ့သည်။
မာလီရှိ Tuareg ခွဲထွက်ရေးသမားများမှစ၍ ဆီးရီးယားရှိ HTS စစ်သွေးကြွများနှင့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ တိုင်းရင်း သားလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့အစည်းများအထိ နိုင်ငံတော်မဟုတ်သော အဖွဲ့အစည်းများထံသို့ အဆင့်မြင့် FPV ဒရုန်း များ၊ စစ်ဆင်ရေးဆိုင်ရာ ထောက်လှမ်းရေးသတင်းများနှင့် နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ သင်တန်းများ ပံ့ပိုးပေးခြင်းဖြင့် နိုင်ငံတော်အဆင့် ထောက်ပံ့သူများသည် ကမ္ဘာ့အထိခိုက်လွယ်ဆုံး ဒေသများရှိ အာဏာချိန်ခွင်လျှာကို အခြေခံကျကျ ပြောင်းလဲပစ်နေကြသည်။
မြန်မာနိုင်ငံအရေးကိစ္စသည် ဤမဟာဗျူဟာ၏ ပြင်းထန်သော အန္တရာယ်များကို အပြည့်အဝ ဖော်ပြနေသည်။ CMEC မှတစ်ဆင့် တရုတ်၏ စီးပွားရေးချဲ့ထွင်မှုကို ထိန်းချုပ်ရန်နှင့် ရုရှားမဟာမိတ်များကို နှောင့်ယှက်ရန် တွက်ချက်ထားသော ပထဝီနိုင်ငံရေး ဗျူဟာတစ်ခုအဖြစ် စတင်ခဲ့ရာမှ အိန္ဒိယကဲ့သို့ အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံများအတွက် မတည်ငြိမ်နိုင်သော၊ ထိန်းချုပ်၍မရသော လုံခြုံရေးအကျပ်အတည်းတစ်ခုအဖြစ် လျင်မြန်စွာ ယိုယွင်းသွားခဲ့သည်။
ကြေးစားစစ်သားများ အတားအဆီးမဲ့ ရွေ့လျားသွားလာနေခြင်းနှင့် သူပုန်အဖွဲ့များထံသို့ ဒရုန်းနည်းပညာများ ပျံ့နှံ့လာခြင်းတို့က ပစ်မှတ်ထားခံရသော နိုင်ငံများကို မတည်မငြိမ်ဖြစ်စေပြီး ကမ္ဘာ့လုံခြုံရေးအတွက် ဆိုးရွားကာ ရေရှည်တည်တံ့မည့် အကျိုးဆက်များကို သေချာပေါက် ဖြစ်ပေါ်စေမည်ဖြစ်သည်။
ပထဝီနိုင်ငံရေးပြိုင်ဘက်တစ်ဦးကို အားအင်ကုန်ခမ်းစေရန် ကြိုးပမ်းရာတွင် နိုင်ငံတော်အဆင့် ဇာတ်ကောင်များ သည် နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းအနေဖြင့် ပိတ်ပစ်ရန် မဖြစ်နိုင်ဟု ယူဆရမည့် လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ အား ကောင်းလာစေခြင်းနှင့် ဒရုန်းများ ပျံ့နှံ့လာခြင်းဟူသော ပန်ဒိုရာသေတ္တာ (Pandora's box) တစ်နည်းအားဖြင့် ဆိုးကျိုးပြဿနာပေါင်းစုံ ကိန်းအောင်းနေသည့် ဒုက္ခသေတ္တာကြီးကို ဆွဲဖွင့်လိုက်ကြပြီဖြစ်ကြောင်း သုံးသပ်တင်ပြအပ် ပါသည်။
ကိုးကားအရင်းအမြစ်များ-
1.NIA Arrest of US National in Myanmar Drone Case Raises Security Concerns (The Probe)
2.Border Management Challenges With Increased Mercenary Movements (India Narrative)
3.United Nations Security Council Letter S/2024/623 (Mali, Niger, Burkina Faso Complaint)
4.Kyiv's Covert Drones and the Fall of Assad (Reuters)
5.The Sahel Alliance Grievance Against Ukraine (France 24/Reuters/AFP)
ပေကျင်း၊ မေ ၁၄ ရက် (ဆင်ဟွာ)
တရုတ်နိုင်ငံ သမ္မတ ရှီကျင့်ဖိန်သည် တရုတ်နိုင်ငံသို့ နိုင်ငံတော်ခရီးစဉ်လာရောက်သည့် အမေရိကန်နိုင်ငံ သမ္မတ ထရမ့်နှင့် မေ ၁၄ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် တရုတ်နိုင်ငံ ပေကျင်းမြို့ရှိ ပြည်သူ့ခန်းမဆောင်၌ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့သည်။
ထိုသို့ တွေ့ဆုံရာတွင် ရှီကျင့်ဖိန်က ထိုင်ဝမ်အရေးကိစ္စသည် တရုတ်-အမေရိကန် ဆက်ဆံရေးတွင် အရေးကြီးဆုံးကိစ္စဖြစ်ကြောင်း၊ ကိုင်တွယ်စီမံမှုကောင်းမွန်လျှင် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးသည် ယေဘုယျအားဖြင့် တည်ငြိမ်မှုကို ထိန်းထားနိုင်မည် ဖြစ်ပြီး ကိုင်တွယ်စီမံမှု ကောင်းမွန်ခြင်းမရှိပါက နှစ်နိုင်ငံအနေဖြင့် ပွတ်တိုက်မှုသာမက ပဋိပက္ခအထိပါ ဖြစ်ပွားနိုင်ရာ တရုတ်-အမေရိကန် ဆက်ဆံရေးတစ်ရပ်လုံးက အလွန်အန္တရာယ်များသော အနေအထားသို့ ရောက်ရှိသွားမည် ဖြစ်ကြောင်း၊ “ထိုင်ဝမ်ခွဲထွက်ရေး” နှင့် ထိုင်ဝမ်ရေလက်ကြားငြိမ်းချမ်းရေးသည် မီးနှင့်ရေပမာ အတူယှဉ်တွဲ၍ မရကြောင်း၊ ထိုင်ဝမ်ရေလက်ကြား တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးကို ကာကွယ်ထိန်းသိမ်းခြင်းက တရုတ်-အမေရိကန် နှစ်ဖက်၏ အကြီးဆုံး ဘုံဆခွဲကိန်းဖြစ်ကြောင်း အလေးထား ပြောကြားခဲ့သည်။
ထို့အပြင် ရှီကျင့်ဖိန်က တရုတ်-အမေရိကန်အကြား ဘုံအကျိုးစီးပွားမှာ သဘောထားကွဲလွဲမှုထက် ကြီးမားရာ တရုတ်နှင့် အမေရိကန်၏ ကိုယ်စီအောင်မြင်မှုသည် အပြန်အလှန်၏ အခွင့်အလမ်းဖြစ်သလို တရုတ်-အမေရိကန် ဆက်ဆံရေး တည်ငြိမ်ခြင်းသည် ကမ္ဘာကြီးအတွက် အကျိုးရှိကြောင်း၊ နှစ်ဖက်အနေဖြင့် ပြိုင်ဖက်မဟုတ်ဘဲ မိတ်ဖက်လုပ်ဆောင်သင့်ကြောင်း၊ အပြန်အလှန် အောင်မြင်ဖြစ်ထွန်းစေကာ အတူတကွ သာယာဝပြောစေပြီး ခေတ်သစ် အင်အားကြီးနိုင်ငံများ၏ မှန်ကန်သောဆက်ဆံရေးလမ်းကြောင်းကို လျှောက်လှမ်းသင့်ကြောင်း၊ မိမိအနေဖြင့် သမ္မတထရမ့်နှင့်အတူ နှစ်နိုင်ငံနှင့် ကမ္ဘာကြီး၏ အရေးပါသော ကိစ္စရပ်များနှင့် စပ်လျဉ်း၍ အမြင်သဘောထားချင်းဖလှယ်ရန်၊ တရုတ်-အမေရိကန် ဆက်ဆံရေးဟူသော ဤသင်္ဘောကြီးအား အတူတကွ ကောင်းမွန်စွာ လမ်းညွှန်ပဲ့ကိုင်ရန်၊ ၂၀၂၆ ခုနှစ်ကို တရုတ်-အမေရိကန် ဆက်ဆံရေးအတွက် အတိတ်ကိုဆက်ခံ၍ အနာဂတ်ကို လမ်းဖွင့်ပေးသည့် သမိုင်းဝင်၊ အထင်ကရ နှစ်ဖြစ်လာစေရန် မျှော်လင့်ကြောင်း အလေးထားပြောကြားခဲ့သည်။
(Xinhua)
မေ၉၊၂၀၂၆(နေပြည်တော်)-
မြန်မာနိုင်ငံတွင် လျှပ်စစ်ဓာတ် အားတိုးမြှင့်ထုတ်လုပ်နိုင်ရန်ရည်ရွယ်၍ ဆောင်ရွက်နေသည့် လုပ်ကွက် M3 ဖြစ်သော အောင်သိင်္ခစီမံကိန်းကို မြန်မာနှင့်ထိုင်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မည်ဖြစ်ကြောင်းသိရသည်။
လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးကိုကိုလွင်သည် ထိုင်းနိုင်ငံ၊ PTTEP International Limited ၏ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ်နှင့် မေလ ၈ရက်က နေပြည်တော်ရှိ ဝန်ကြီးဌာန အစည်းအဝေးခန်းမတွင် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးစဉ် အဆိုပါစီမံကိန်းဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး အတွက်ဆွေးနွေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ထိုသို့ဆွေးနွေးကြရာတွင် မြန်မာနှင့် ထိုင်းနိုင်ငံအကြား လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ကဏ္ဍတွင် ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုများတိုးမြှင့်ရေး၊ မြန်မာ့ကမ်းလွန်လုပ်ကွက်များ၏ ရှာဖွေရေးနှင့် ထုတ်လုပ်ရေး လုပ်ငန်းများ ပိုမိုဆောင်ရွက်နိုင်ရေး၊ အထွက်နှုန်းကျဆင်းနေသည့် ရတနာစီမံကိန်းတွင် တိုးမြှင့်ထုတ် လုပ်နိုင်ရန်အတွက်တွင်းသစ်များနှင့် ဖြည့်စွက်တွင်းများ တူးဖော်ရာတွင် နည်းပညာဆိုင်ရာ ဖြေရှင်း ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့မှုကိစ္စရပ်များလည်းပါဝင်သည်ဟု ဝန်ကြီးဌာန၏ သတင်းထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော် ပြထားသည်။
ထို့အပြင် မြန်မာ့ရေနက်ကမ်းလွန်တွင် ဆောင်ရွက်နေသည့် အာမခံချက်ကောင်းမွန်သည့် စီမံကိန်းများတွင် ရင်းနှီးမြှပ်နှံလိုသည့်ကိစ္စရပ်များ၊ ပိုက်လိုင်းများ တစ်လျှောက်လုံခြုံရေးတိုးမြှင့် ဆောင်ရွက်ရန်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မည့် ကိစ္စရပ်များကိုလည်း ရင်းနှီးပွင့်လင်းစွာ ဆွေးနွေးခဲ့ ကြကြောင်းသိရှိရသည်။
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဧပြီလ အတွင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတဦးမင်းအောင်လှိုင်အား ထိုင်းနိုင်ငံ ဒုတိယ ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးမှ လာရောက်၍ ဂါရဝပြုတွေ့ဆုံစဉ် မြန်မာ-ထိုင်း နှစ်နိုင်ငံ အကြား လျှပ်စစ်နှင့် စွမ်းအင်ကဏ္ဍ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ဆက်လက်တိုးမြှင့်သွားရေး၊ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ တိုးမြှင့်ထုတ်လုပ်ရေးနှင့် မြန်မာ-ထိုင်းသွယ်တန်းထားသည့် သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့ပိုက်လိုင်းလမ်း ကြောင်းများ လုံခြုံရေးဆိုင်ရာကိစ္စရပ်အား ဆွေးနွေးခဲ့မှုများအပေါ် ဆက်လက်အကောင်အထည် ဖော်ဆောင်ရွက်နိုင်ရေးအတွက် PTTEP International Limited ၏ အမှုဆောင်အရာရှိချုပ်က ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးအား လာရောက်တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အဆိုပါတွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲသို့ လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးနှင့်အတူ အမြဲ တမ်းအတွင်းဝန်၊ ဝန်ကြီးဌာနကြီးကြပ်မှုအောက်ရှိ ဦးစီးဌာန၊ လုပ်ငန်းများမှ ညွှန်ကြားရေး မှူးချုပ်၊ ဦးဆောင်ညွှန်ကြားရေးမှူး၊ လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနနှင့် PTTEP International Limited အမှုဆောင်အရာရှိချုပ်နှင့်တာဝန်ရှိသူများ တက်ရောက်ခဲ့ကြကြောင်းသတင်းရရှိသည်။
-END-
၂၉ ဧပြီ၊၂၀၂၆— နိုင်ငံတော်၏ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား လိုအပ်ချက်ကို ဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်ရန်နှင့် ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်ကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် ရည်ရွယ်၍ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး အတွင်း အသစ်တည်ဆောက်ပြီးစီးခဲ့သော မဂ္ဂါဝပ် ၄၀ နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်သုံး လျှပ်စစ် ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ (၂) ရုံကို ယနေ့ဧပြီ ၂၉ ရက်က တစ်ပြိုင်နက်ဖွင့်လှစ်ခဲ့သည်။
အဆိုပါစက်ရုံများမှာ မိတ္ထီလာခရိုင်၊ သာစည်မြို့နယ်တွင် Leader Power Co., Ltd. မှ တည်ဆောက်ထားသော သာစည် ၄၀ မဂ္ဂါဝပ် စက်ရုံနှင့် မိတ္ထီလာမြို့နယ်တွင် Hanzar Solar Energy Co., Ltd. မှ တည်ဆောက်ထားသော သပြေဝ ၄၀ မဂ္ဂါဝပ် စက်ရုံတို့ဖြစ်ကြပြီး လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးကိုကိုလွင် ကိုယ်တိုင် တက်ရောက် ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။
ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးက အဖွင့်အမှာစကားပြောကြားရာတွင် ယခုပြီးစီးခဲ့သည့် စီမံကိန်း (၂) ခုမှ တစ်နှစ်လျှင် ကီလိုဝပ်နာရီသန်းပေါင်း ၂၀၂ သန်းအထိ ထုတ်လုပ်ပေးနိုင်မည်ဖြစ်ပြီး အိမ်ထောင်စုပေါင်း (၁၃၀,၀၀၀) ခန့်ကို လျှပ်စစ်ဓာတ်အားများ ဖြန့်ဖြူးပေးနိုင်မည်ဖြစ် ကြောင်း ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။ ထို့အပြင် မကြာမီကာလတွင် ပြီးမြောက်တော့မည့် ၂၁၀ မဂ္ဂါဝပ် နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်သုံး ဓာတ်အားပေးစက်ရုံစီမံကိန်းအတွက်လည်း ဝန်ကြီး ဌာနအနေဖြင့် လိုအပ်သည်များ အမြန်ဆုံးပံ့ပိုးကူညီသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း အတည်ပြု ပြောကြားခဲ့သည်။
လက်ရှိ နိုင်ငံအတွင်း ကြုံတွေ့နေရသည့် လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပြတ်တောက်မှု ပြဿနာများနှင့် ပတ်သက်၍လည်း ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးက ပွင့်လင်းစွာ ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့သည်။ စီမံကိန်းများ နှောင့်နှေးကြန့်ကြာနေခြင်း၊ စက်ရုံအချို့ ဖျက်ဆီးခံရခြင်းကြောင့် ထုတ်လုပ်မှု ကျဆင်းခြင်း၊ ဝေးလံသောခရီးသို့ ဓာတ်အားပို့လွှတ်ရသဖြင့် လေလွင့်ဆုံးရှုံးမှုများပြားခြင်းနှင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်အပါအဝင် လူတို့၏ ဖျက်ဆီးမှုများကြောင့် ဓာတ်အားလိုင်းကြီးများ ပျက်စီးကာ System Break Down များ မကြာခဏဖြစ်ပေါ်နေရကြောင်း သူက ထောက်ပြခဲ့သည်။
ဤကဲ့သို့ လျှပ်စစ်ဓာတ်အားစနစ်၏ အားနည်းချက်များနှင့် ဖြန့်ဖြူးမှုအပိုင်းရှိ လေလွင့် ဆုံးရှုံးမှုများကို ကုစားနိုင်ရန် ခေတ်မီနည်းပညာဖြင့် ထိန်းကျောင်းခြင်းနှင့် စီမံခန့်ခွဲမှု နည်းလမ်းများပါဝင်သော ရေတိုရေရှည် အစီအမံများကို ချမှတ်ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ် ကြောင်း ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးက ပြည်သူများအား အသိပေးကတိပြုခဲ့သည်။
အခမ်းအနားတွင် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ် ဦးမျိုးအောင်၊ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်း ဦးဆောင်ညွှန်ကြားရေးမှူး ဒေါက်တာဝင်းမြင့်နှင့် Asia World Co., Ltd. မှ တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးတို့က စက်ရုံများအား ဖဲကြိုးဖြတ် ဖွင့်လှစ် ပေးခဲ့ကြသည်။ ဆက်လက်၍ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးကိုကိုလွင်က ကမ္ပည်းမော်ကွန်း ကျောက်စာတိုင်ကို စက်ခလုတ်နှိပ်၍ ဖွင့်လှစ်ပေးကာ အမွှေးနံ့သာရည်များ ပက်ဖျန်းပေးခဲ့ပြီး စက်ရုံများ၏ Control Room အတွင်း လှည့်လည်ကြည့်ရှုစစ်ဆေးခဲ့သည်။
အခမ်းအနားအပြီးတွင် ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး၊ တိုင်းဒေသကြီး ဝန်ကြီးချုပ်နှင့် တာဝန်ရှိ သူများသည် ရွှေစွမ်းအင် ကုမ္ပဏီလီမိတက်မှ အကောင်အထည်ဖော် တည်ဆောက်လျက် ရှိသော ၂၁၀ မဂ္ဂါဝပ် နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်သုံး ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ စီမံကိန်းသို့ သွားရောက်ကာ တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းခွင် အခြေအနေများကို လှည့်လည်ကြည့်ရှုစစ် ဆေးခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။
-END-
ဧပြီ၂၂၊၂၀၂၆-
ရန်ကုန်၊မန္တလေးနှင့် အခြားပြည်နယ်/တိုင်းဒေသကြီးများတွင် လက်ရှိဓါတ်အားပေးချိန် ထက် တစ်နေ့လျှင်(၂) နာရီဓါတ်အားပိုမိုပေးမည်ဖြစ်တယ်လို့ လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန က ပြောပါတယ်။
ရန်ကုန်တိုင်း ဒေသကြီး အတွင်း ၁၆ နာရီမှ ၁၈ နာရီ ဓာတ်အားဖြန့်ဖြူးနေမှုအစား ၁၈ နာရီမှ နာရီ ၂၀ အထိ တိုးမြှင့်၍လည်းကောင်း၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း ၁၄ နာရီမှ ၁၆ နာရီ အစား ၁၆ နာရီမှ ၁၈ နာရီအထိ တိုးမြှင့်၍လည်းကောင်း၊ အခြား ပြည်နယ် /တိုင်းဒေသ ကြီး များအတွက် ၁၂ နာရီခန့် ဓာတ်အားဖြန့်ဖြူးနေမှုအစား အနည်းဆုံး ၁၄ နာရီ နေ့စဉ်ဖြန့်ဖြူး ပေးခြင်းကို ဧပြီလ ၂၂ ရက် ညနေ ၃ နာရီမှ စတင်တိုးမြှင့် ဖြန့်ဖြူးပေးသွားမည်ဖြစ်တယ်လို့ လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနက သတင်းထုတ်ပြန်တာဖြစ်ပါတယ်။
လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်မှုစနစ်များကို တွက်ချက်မှုများ ဆောင်ရွက်ပြီးနောက် ရေအား လျှပ်စစ် ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ၊ သဘာဝဓာတ်ငွေ့သုံး ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ၊ ကျောက်မီးသွေး သုံး ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ၊ နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်သုံး ဓာတ်အားပေးစက်ရုံတို့မှ လက်ရှိဓာတ် အားထုတ်လုပ်နေမှုအပြင် ပိုမိုရရှိလာသော သဘာဝဓာတ်ငွေ့ဖြင့် ထိရောက်မှု ရှိအောင် ဓာတ် အားထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးပေးနိုင်မည့် အစီအမံများကို ချမှတ်ခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ သိရပါတယ်။
လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဦးကိုကိုလွင်ဦးဆောင်၍ လျှပ်စစ် ဓာတ်အားတိုးမြှင့်ထုတ်လုပ်နိုင်ရေး လုပ်ငန်း ညှိနှိုင်းအစည်းအဝေးကို ဧပြီလ ၂၂ ရက်နေ့၊ နံနက် က နေပြည်တော်ရှိ လျှပ်စစ်နှင့်စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန၊ ရုံးအမှတ် (၂၇)၊ အစည်းအဝေးခန်းမ၌ ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ယခုလိုစီစဉ်ခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။
ယခုလိုပူပြင်းသည့် ယခုကာလများတွင် အများပြည်သူ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ပိုမို သုံးစွဲခွင့်ရရှိနိုင်ရန် ရရှိနိုင်သည့်စွမ်းအင်အရင်းအမြစ်များကို စနစ်တကျ စစ်ထုတ်သုံးစွဲပြီး Power Generation ကို စီမံဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ဝန်ကြီးက မှာကြားခဲ့ပါတယ်။
ဆောင်ရွက်ဆဲ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား ထုတ်လုပ်ရေးစီမံကိန်းများကိုလည်း အမြန်ဆုံး ပြီးစီး နိုင်ရေး သက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်းများအား တွန်းအားပေး ကြပ်မတ်သွားရန်၊ အကြမ်းဖက် ဖျက်ဆီးခံရသည့် အချို့သော ရေအားလျှပ်စစ်စီမံကိန်းများ၊ မဟာဓာတ်အားလိုင်းများ၊ ဓာတ်အားခွဲရုံများကို အမြန်ဆုံးပြုပြင်ဆောင်ရွက်သွားရန် ဝန်ကြီးကပြောကြားပြီး ပြန်လည်ပြုပြင်ခြင်းလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်နေချိန်တွင်လည်း အကြမ်းဖက် တိုက်ခိုက်မှုများ ခံရပြီး မိမိတို့ဝန်ထမ်းများ သေဆုံး၊ ထိခိုက်၊ ဒဏ်ရာရမှုများကြောင့် နှောင့်နှေး ကြန့်ကြာမှု များ ရှိခဲ့ကြောင်းနှင့် စီမံကိန်းများပြီးစီးမှု နောက်ကျခဲ့ခြင်း ကြောင့် ပြည်သူလူထု၏ ဓာတ်အား လိုအပ်ချက်ကို ပြည့်ဝစွာဖြည့်ဆည်းပေးနိုင်ခြင်း မရှိခဲ့ ကြောင်း၊ LNG သည် ဈေးနှုန်းကြီး မြင့်သော်လည်းလတ်တလောတွင် အချိန်အတိုင်းအတာ တစ်ခုအထိ ဖြည့်ဆည်း သုံးစွဲနေကြရ မှာဖြစ်သည့်အတွက် နိုင်ငံတော်အစိုးရအနေဖြင့် စီမံထားပြီးဖြစ်ကြောင်းလည်း ပြောကြားခဲ့ ကြောင်းသိရှိရပါတယ်။
-END-
၁၄ ဧပြီ၊၂၀၂၆
စပါးကြီးမြွေတွေဟာ သမင်လို အကောင်ကြီးမျိုးကို တစ်ထိုင်တည်း မျိုချပြီးရင် လနဲ့ချီပြီး ဘာမှထပ်မစားဘဲ နေနိုင်ကြတဲ့ ထူးခြားတဲ့ အလေ့အထရှိပါတယ်။ အခုအခါမှာတော့ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက မြွေတွေရဲ့ ဒီလိုထူးခြားတဲ့ ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်မှာ အဓိကကျတဲ့ မော်လီကျူးတစ်ခုကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး၊ ဒါဟာ အဝလွန်သူတွေအတွက် ဆေးဝါးအသစ်တွေ ထုတ်လုပ်ရာမှာ လမ်းစတစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
မြွေတွေ အစာစားပြီးချိန်မှာ သူတို့ရဲ့ သွေးထဲမှာ အဆပေါင်း ၁၀၀၀ လောက်အထိ မြင့်တက်လာတတ်တဲ့ pTOS လို့ခေါ်တဲ့ မော်လီကျူးတစ်ခုကို အဝလွန်နေတဲ့ ကြွက်တွေကို စမ်းသပ်တိုက်ကြည့်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအခါ ကြွက်တွေဟာ အစားအသောက်ကို သိပ်မစားတော့ဘဲ ကိုယ်အလေးချိန် အမြန်ကျသွားတာကို အံ့ဩဖွယ် တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။ ဒီမော်လီကျူးဟာ Wegovy လို နာမည်ကြီး ဝိတ်ကျဆေးတွေနဲ့ ဆင်တူတဲ့ အာနိသင်မျိုး ပေးစွမ်းနိုင်တာကို တွေ့ရပါတယ်။
လက်ရှိသုံးနေတဲ့ Wegovy လို ဆေးတွေက အစာအိမ်ထဲကနေ အစာဆင်းတာကို နှေးစေပြီး အချိန်ကြာကြာ ဗိုက်ပြည့်နေသလို ခံစားရစေပေမယ့် ပျို့အန်တာ၊ ဝမ်းချုပ်တာနဲ့ ဗိုက်အောင့်တာမျိုးတွေ ဖြစ်စေတတ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အခုတွေ့ရှိတဲ့ pTOS မော်လီကျူးကတော့ အဲဒီလို ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးတွေ မရှိဘဲ၊ အစားစားချင်စိတ်ကို ထိန်းချုပ်ပေးတဲ့ ဦးနှောက်ရဲ့ အစိတ်အပိုင်း (Hypothalamus) ကို တိုက်ရိုက် သွားရောက်သက်ရောက်စေတာ ဖြစ်ပါတယ်။
"ကျွန်တော်တို့က မြွေတွေမှ မဟုတ်တာ" လို့ တွေးစရာရှိပေမယ့်၊ ဒီမော်လီကျူးက လူတွေရဲ့ ဆီးထဲမှာလည်း နည်းနည်းပါးပါး ပါဝင်နေတတ်တဲ့ သဘာဝဓာတ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ လူ့ခန္ဓာကိုယ်မှာလည်း သဘာဝအတိုင်း ရှိနေပြီးသားဖြစ်တဲ့အတွက် အနာဂတ်မှာ ဆေးအဖြစ်ထုတ်လုပ်တဲ့အခါ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးနည်းပြီး ပိုမိုဘေးကင်းလုံခြုံမှု ရှိနိုင်တယ်လို့ ပညာရှင်တွေက မျှော်လင့်နေကြပါတယ်။
ဒီရှာဖွေတွေ့ရှိမှုကို လူတွေမှာ လက်တွေ့ဆေးအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်ဖို့အတွက်တော့ ထပ်ပြီး သုတေသနတွေ အများကြီး လုပ်ဖို့ လိုအပ်ပါသေးတယ်။ ဒါပေမဲ့ သဘာဝတရားကြီးထဲမှာ ဒီလို အလွန်အမင်း ထူးခြားတဲ့ အစွမ်းသတ္တိတွေရှိတဲ့ တိရစ္ဆာန်တွေဆီကနေ လူသားတွေ ကျန်းမာရေးအတွက် အကျိုးရှိမယ့်အရာတွေ အများကြီး သင်ယူနိုင်တယ်ဆိုတာကို ဒီလေ့လာမှုက သက်သေပြလိုက်တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ Source: The Guardian
၁၄ ဧပြီ၊၂၀၂၆
လူအတော်များများက ကျန်းမာရေးအတွက် နေ့စဉ် အားဆေး (Multivitamins) တွေ သောက်လေ့ရှိကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တချို့သော ရောဂါကုသတဲ့ ဆေးဝါးတွေနဲ့ အားဆေးတွေကို တွဲသောက်လိုက်တဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်က ဆေးစုပ်ယူမှုကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ဗီတာမင်နဲ့ သတ္တုဓာတ်တွေက ဆေးဝါးတွေနဲ့ လမ်းကြောင်းတူတူ ဖြတ်သန်းရတာမို့ ဆေးအာနိသင်ကို ပြောင်းလဲသွားစေနိုင်လို့ သတိထားဖို့ လိုပါတယ်။
လည်ပင်းကျိတ် (သိုင်းရွိုက်) ဆေးတွေနဲ့ အရိုးပွရောဂါဆေးတွေဟာ အားဆေးတွေနဲ့ သိပ်မတည့်ပါဘူး။ အားဆေးထဲမှာပါတဲ့ ကယ်လ်ဆီယမ်နဲ့ သံဓာတ်တွေက အဲဒီဆေးတွေရဲ့ အာနိသင်ကို လျော့ကျစေပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီဆေးတွေကို မနက် အစာမစားခင် ဗိုက်ဟာနေချိန်မှာ အရင်သောက်တာ အကောင်းဆုံးဖြစ်ပြီး၊ အားဆေးသောက်မယ်ဆိုရင် ဆေးသောက်ပြီး အနည်းဆုံး ၂ နာရီကနေ ၄ နာရီလောက် ခြားပြီးမှ သောက်သင့်ပါတယ်။
ပဋိဇီဝဆေး (ပိုးသတ်ဆေး) တွေ သောက်တဲ့အခါမှာလည်း အားဆေးနဲ့ အနည်းဆုံး ၂ နာရီလောက် ခြားသောက်ရပါမယ်။ မဟုတ်ရင် အားဆေးထဲက သတ္တုဓာတ်တွေနဲ့ ပေါင်းသွားပြီး ပိုးသတ်ဆေးက အပြည့်အဝ အာနိသင် မပြနိုင်တော့ပါဘူး။ သွေးကျဲဆေး (Warfarin) သောက်နေတဲ့သူတွေဆိုရင်လည်း အားဆေးထဲမှာပါတတ်တဲ့ ဗီတာမင် ကေ (Vitamin K) ကြောင့် သွေးခဲတာကို ကာကွယ်ပေးတဲ့ ဆေးအာနိသင်ကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဗီတာမင် ကေ ပါတဲ့ အားဆေးတွေကို ကိုယ့်သဘောနဲ့ကိုယ် ရပ်လိုက်၊ သောက်လိုက် မလုပ်ဘဲ ဆရာဝန်နဲ့ သေချာတိုင်ပင်ပြီးမှ သောက်သင့်ပါတယ်။
ဆီးသွားစေတဲ့ဆေး (Diuretics) နဲ့ အစာအိမ်ဆေးတွေ သောက်နေရင်လည်း သတိထားရပါမယ်။ သွေးတိုးကျဖို့ပေးတဲ့ ဆီးဆေးတွေက ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ဓာတ်ဆားတွေကို အပြောင်းအလဲဖြစ်စေလို့ အားဆေးတွေနဲ့ တွဲသောက်ရင် ကယ်လ်ဆီယမ်ဓာတ်တွေ အရမ်းများသွားတာမျိုး ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ နောက်ပြီး အစာအိမ်လေနာဆေး (PPIs) တွေက အစာအိမ်အက်ဆစ်ကို လျှော့ချပေးတာမို့ အားဆေးထဲက ဗီတာမင် B12 နဲ့ သံဓာတ်တွေကို ခန္ဓာကိုယ်က ကောင်းကောင်း စုပ်ယူဖို့ ခက်ခဲသွားစေပါတယ်။
အချုပ်ပြောရရင်တော့ ပညာရှင်တွေက အားဆေးဆိုတာ လိုအပ်တဲ့ အာဟာရကို ဖြည့်တင်းပေးဖို့ပဲဖြစ်ပြီး အစားအစာအစစ်တွေနေရာမှာ အစားထိုးဖို့ မဟုတ်ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ အကောင်းဆုံးကတော့ အသီးအနှံ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်စတဲ့ သဘာဝအစားအစာတွေကိုပဲ မျှတအောင် စားသုံးပေးဖို့ပါ။ တကယ်လို့ သင်က ပုံမှန်သောက်နေရတဲ့ ဆေးတွေရှိတယ်ဆိုရင်တော့ အားဆေးတွေ မသောက်ခင် ဆရာဝန် သို့မဟုတ် ဆေးဝါးကျွမ်းကျင်ပညာရှင်နဲ့ အရင်ဆုံး တိုင်ပင်ဆွေးနွေးတာ အလုံခြုံဆုံးပါပဲ။
-အယ်ဒီတာတစ်ဦး
အိန္ဒိယနိုင်ငံအခြေအနေ
လက်ရှိတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ် (West Bengal) ၌ နီပါဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်မှု အသစ်တစ်ခု ဖြစ်ပွားနေတယ်လို့ သတင်းများအရသိရပါတယ်။
နောက်ဆုံးအခြေအနေအဖြစ် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့အထိ စာရင်းများအရ ကောလ်ကတ္တား (Kolkata) မြို့အနီးရှိ ပုဂ္ဂလိကဆေးရုံတစ်ခုတွင် အတည်ပြုလူနာ ၅ ဦး တွေ့ရှိ ထားပါတယ်။
ထိုသူတို့အနက် အများစုမှာ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများဖြစ်တဲ့ သူနာပြုများနှင့် ဆရာဝန်များ ဖြစ်ကြပြီး ကနဦးလူနာကို ပြုစုကုသရာမှတစ်ဆင့် ကူးစက်ခံရခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
လက်ရှိတွင် လူပေါင်း ၁၀၀ နီးပါးကို သီးသန့်ခွဲခြား (Quarantine) ထားပြီး စောင့်ကြည့် စစ်ဆေးနေ တယ်လို့သိရပါတယ်။ယခုဖြစ်စဉ်သည် အနောက်ဘင်္ဂလားတွင် ၁၉ နှစ်အတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံအခြေအနေ
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် နီပါဗိုင်းရပ်စ်သည် နှစ်စဉ်ကူးစက်လေ့ရှိသော်လည်း ၂၀၂၅ နှင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း ကူးစက်မှုပုံစံ ပြောင်းလဲလာကြောင်း သတိပေးချက်များ ထွက်ပေါ်နေပါတယ်။
ယခင်က ဒီဇင်ဘာမှ ဧပြီလအတွင်းသာ ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသော်လည်း ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ သြဂုတ်လတွင် ရာသီပြင်ပ ကူးစက်မှုများ တွေ့ရှိခဲ့ရတာဖြစ်ပါတယ်။
ဗိုင်းရပ်စ်သည် ယခင်က မတွေ့ရှိဖူးသည့် ဘိုလာ (Bhola) ကဲ့သို့သော ဒေသအသစ်များသို့ ပြန့်နှံ့လာပြီး နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ ခရိုင်ပေါင်း ၃၅ ခုတွင် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကို တွေ့ရှိထားပါသည်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင် ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း တွေ့ရှိခဲ့သည့် အတည်ပြုလူနာအားလုံး သေဆုံးခဲ့သဖြင့် သေဆုံးမှုနှုန်း အလွန်မြင့်မားတယ်လို့ဆိုနိုင်ပါတယ်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင် ယခုနှစ်အတွက် လူနာသစ် မတွေ့သေးသော်လည်း အိမ်နီးချင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ် (West Bengal) တွင်အတည်ပြုလူနားများတွေ့ရှိထားတဲ့အတွက် အခြေအနေမှာ စိုးရိမ်ရဆဲဖြစ်နေပါတယ်။
ကူးစက်မှု အများစုသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နယ်စပ်နှင့် နီးစပ်သော ဒေသများတွင် ဖြစ်ပွားနေခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ထို့အပြင် ယခုအချိန်သည် နီပါဗိုင်းရပ်စ် အများဆုံး ကူးစက်လေ့ရှိသည့် ရာသီ (ဒီဇင်ဘာမှ မေလအတွင်း) ဖြစ်သဖြင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အာဏာပိုင်များက တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ခရိုင်ပေါင်း ၃၅ ခုတွင် အထူးသတိပေးချက်များ ထုတ်ပြန်ထားဆဲဖြစ်တယ်လို့သိရပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံ အခြေအနေ
မြန်မာနိုင်ငံသည် နီပါဗိုင်းရပ်စ် သယ်ဆောင်နိုင်သည့် လင်းနို့ (Fruit Bats) များ ကျက်စားရာဇုန်တွင် ရှိနေပြီး အိမ်နီးချင်း အိန္ဒိယနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တို့တွင် ကူးစက်မှုများ ရှိနေခြင်း ရှိခဲ့ခြင်းတို့ကြောင့် ် "အန္တရာယ်ရှိ နိုင်ခြေရှိသော နိုင်ငံ" (High-risk area) အဖြစ် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့နှင့် ပညာ ရှင်များက သတ်မှတ်ထားပါတယ်။
အထူးသဖြင့် နယ်စပ်ဒေသများတွင် စောင့်ကြည့်မှုများ အားကောင်းရန် လိုအပ်သည့် အခြေအနေဖြစ်ပါ တယ်။
နီပါဗိုင်းရပ်စ် ကာကွယ်ရန် နည်းလမ်းများ
ဗိုင်းရပ်စ်သည် လင်းနို့၏ တံတွေး၊ ဆီး သို့မဟုတ် ဝက်များမှတစ်ဆင့် လူထံသို့ ကူးစက်နိုင်သဖြင့် အောက်ပါတို့ကို ဆင်ခြင်ရန် လိုအပ်ပါတယ်။
◾️သစ်သီးဝလံများလင်းနို့ကိုက်ထားသော အမှတ်အသားပါသည့် အသီးများကို လုံးဝမစားပါနှင့်။ ◾️အသီးများကို သေချာစွာဆေးကြောပြီး အခွံခွာစားပါ။
◾️ထန်းရည်/ဓနိရည်- လတ်ဆတ်သော ထန်းရည်၊ ဓနိရည်များကို အစိမ်းလိုက် သောက်သုံးခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။ (ချက်ပြုတ်အပူပေးပြီးမှ သောက်ပါ)
◾️တစ်ကိုယ်ရေသန့်ရှင်းရေး-လက်ကို ဆပ်ပြာနှင့် မကြာခဏ ဆေးကြောပါ။
◾️တိရစ္ဆာန်များနှင့် ထိတွေ့မှု-နေမကောင်းသော ဝက်များ သို့မဟုတ် လင်းနို့များနှင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
Source: Wire News
၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆-
မန်ချက်စတာယူနိုက်တက်အသင်းရဲ့ အဓိကရှယ်ယာရှင်နှင့်ပိုင်ရှင် ဂျင်မ် ရက်ကလစ်ဖ်ဟာ ဗြိတိန်နိုင်ငံကို ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူတွေက "နယ်ချဲ့ကျူးကျော်နေပြီ" လို့ ပြောကြားခဲ့တဲ့အတွက် ဝေဖန်မှုတွေ ထွက် ပေါ်ခဲ့ပေမဲ့၊ အင်္ဂလန်ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် (FA) ကတော့ သူ့ကို အရေးယူမှာမဟုတ်ဘူးလို့ စနေနေ့မှာ အတည်ပြုလိုက်ပါတယ်။
ဒီကိစ္စနဲ့ပတ်သက်ပြီး ရက်ကလစ်ဖ်က သူသုံးနှုန်းခဲ့တဲ့ အသုံးအနှုန်းအတွက် ပြီးခဲ့တဲ့အပတ်က တောင်းပန်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ နိုင်ငံရဲ့စီးပွားရေးမှာ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးပြဿနာက ဆွေးနွေးဖို့ အရေးကြီးတဲ့အချက်ဖြစ်တယ်လို့လည်း သူက ဆိုပါတယ်။ သူရဲ့ ကနဦးပြောကြားချက်တွေကြောင့် ဝန်ကြီးချုပ် ကီယာ စတာမာရဲ့ ပြစ်တင်ဝေဖန်မှုကိုတောင် ခံခဲ့ရတာပါ။
FA ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ရက်ကလစ်ဖ်ကို အရေးယူမှုမလုပ်ပေမဲ့၊ အင်္ဂလိပ်ဘောလုံးလောကမှာ ပါဝင်ပတ်သက်နေသူတစ်ဦးအနေနဲ့ မီဒီယာတွေမှာ စကားပြောတဲ့အခါ ပိုပြီးတာဝန်ယူမှုရှိဖို့ သတိပေး ချက်တစ်ခုတော့ ထုတ်ပြန်ထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။
ရက်ကလစ်ဖ်ဟာ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၁ ရက်နေ့က အင်တာဗျူးမှာ "အစိုးရထောက်ပံ့ကြေးနဲ့ နေနေသူ ၉ သန်းလောက်ရှိပြီး ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူတွေ ဒီလောက်အလုံးအရင်းနဲ့ ဝင်လာနေရင် စီးပွားရေးက ဘယ်လိုမှ မကောင်းနိုင်ဘူး။ တကယ်တော့ ယူကေဟာ နယ်ချဲ့ခံနေရတာပါ၊ ဒါဟာ ကုန်ကျစရိတ်တွေ အရမ်းများလွန်းတယ်" ဆိုပြီး ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့တာပါ။
အသင်းပိုင်ရှင်ရဲ့ ဒီလိုအငြင်းပွားဖွယ်ရာ မှတ်ချက်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မန်ယူမန်နေဂျာ မိုက်ကယ် ကာရစ်ကို မေးမြန်းတဲ့အခါမှာတော့ သူက ဒီကိစ္စထဲကို ဝင်မပါဘဲ ရှောင်လွှဲသွားခဲ့ပါတယ်။ ကာရစ်က "ကျွန်တော်တို့ ကလပ်အသင်းအနေနဲ့ တစ်ဦးကိုတစ်ဦး လေးစားဖို့၊ တန်းတူညီမျှရှိဖို့နဲ့ ကွဲပြား ခြားနားမှုတွေကို လက်ခံဖို့ဆိုတဲ့ မူဝါဒတွေကိုပဲ နေ့စဉ်ကျင့်သုံးသွားမှာပါ" လို့သာ တုံ့ပြန်ခဲ့ပါတယ်။
လောလောဆယ် မန်ချက်စတာယူနိုက်တက်ဟာ ၂၆ ပွဲကစားအပြီးမှာ ရမှတ် ၄၅ မှတ်နဲ့ အဆင့် ၄ နေရာ မှာ ရှိနေပါတယ်။ လာမယ့်တနင်္လာနေ့မှာ အဲဗာတန်နဲ့ ကစားရမှာဖြစ်ပြီး ချန်ပီယံလိဂ်ဝင်ခွင့်အတွက် အဆင့် ၄ အတွင်း မြဲနေအောင် ဆက်လက်ကြိုးစားသွားရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
Source: Reuters
၅ ဒီဇင်ဘာ၊၂၀၂၅
◾️ကမ္ဘာ့ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် (FIFA) သည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း စည်းလုံးညီညွတ်မှုနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် အထူး ဆောင်ရွက်သူများကို ဂုဏ်ပြုမည့် ယင်းတို့၏ ပထမဆုံး 'ငြိမ်းချမ်းရေးဆု' ကို စတင်ပေးအပ်ရန် စီစဉ်နေကြောင်း သိရသည်။ အမေရိကန်သမ္မတဒေါ်နယ်ထရမ့် ရရှိရန် မျှော်လင့်ရကြောင်း သတင်းများ က ဖော်ပြနေပြီး ဖီဖာဥက္ကဋ္ဌ ဂီယန်နီ အင်ဖန်တီနို နှင့် သမ္မတထရမ့်တို့ တွေ့ဆုံမည့် အစီအစဉ်လည်း ရှိနေ သည်ဟု ဂါဒီယန်သတင်းစာကရေးသားသည်။
◾️အဆိုပါဖီဖာ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဆုအတွက် လုပ်ငန်းစဉ်များကို ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲမည့် သူမှာ ဖီဖာဘောလုံး ဆိုင်ရာလူမှုတာဝန်ယူမှုကော်မတီ (FIFA Football Social Responsibility Committee) ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ခန့်အပ်ခံထားရသည့် မြန်မာနိုင်ငံ ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးဇော်ဇော် ဖြစ်သည်ဟုလည်း သတင်းတွင်ဖော်ပြထားသည်။
◾️နှစ်ပေါင်းများစွာ မြန်မာ့ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်ကို ဦးဆောင်နေသည့် လုပ်ငန်းရှင်ကြီးဦးဇော်ဇော်သည် ယခု အခါတွင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လူမှုတာဝန်ယူမှုနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များအတွက် အရေး ပါသော ဆုံးဖြတ်ချက်များကို ကိုင်တွယ်ရမည့် ကော်မတီကို ဦးဆောင်နေခြင်းဖြစ်သည်။
◾️ယင်း၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် ကော်မတီသည် ဖီဖာ၏ လူမှုရေးဆိုင်ရာ ရည်မှန်းချက်များနှင့် ငြိမ်း ချမ်းရေးရည်ရွယ်ချက်များကို အကောင်အထည်ဖော်ရန်ရှိနေသည်။
#ymg/knl
၂၂ နိုဝင်ဘာ၊၂၀၂၅-
ကမ္ဘာ့ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်ဖြစ်သော FIFA သည် သဘာဝအရ နိုင်ငံသားပြုခွင့်ရရှိရေ စာရွက်စာတမ်းများကို မမှန်မကန် ပြင်ဆင်အသုံးပြုခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခံထားရသော ကစားသမားခုနစ်ဦးအား ပိတ်ပင်လိုက်ပြီး နောက် မလေးရှားဘောလုံးအသင်း၏ ပြည်တွင်းလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများကို တရားဝင် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု စတင်ရန် စီစဉ်နေသည်။
စက်တင်ဘာလနှောင်းပိုင်းတွင် FIFA ၏ စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးကော်မတီသည် ကစားသမား ခုနစ်ဦးဖြစ်သည့် - Gabriel Palmero ၊ Facundo Garcés၊ Rodrigo Holgado၊ Imanol Machuca၊ João Figueiredo၊ Hector Hevel နှင့် Jon Irazábal တို့အား နိုင်ငံတကာအဆင့်တွင် မလေးရှားနိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုနိုင်ရန်အတွက် စာရွက်စာတမ်း အတုများကို အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရ ပြီးနောက် ၁၂ လ ပိတ်ပင်မှု ချမှတ်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် (FAM) အား ဆွစ်ဖရန့် ၃၅၀,၀၀၀ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၃၉,၀၀၀ ခန့်) ဒဏ်ငွေပေးဆောင်ရန် အမိန့်ချခဲ့သည်။
စွပ်စွဲချက်အရ ထိုစာရွက်စာတမ်းများကို ယခင်က မလေးရှားတွင် နေထိုင်ခြင်း မရှိဖူးသော ထိုကစားသမားများသည် မလေးရှားမျိုးနွယ်မှ အဘိုးအဘွားများ ရှိကြောင်း သက်သေပြ ရန်အတွက် အသုံးပြုခဲ့ပြီး၊ ယင်းအား အသုံးပြု၍ သူတို့ကို မလေးရှားနိုင်ငံသားပြုခွင့် ရယူခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ FIFA က ယင်းသည် FIFA စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးဥပဒေပုဒ်မ ၂၂ ကို ချိုးဖောက်ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ပြောခဲ့သည်။
ကစားသမားခုနစ်ဦးစလုံးသည် ဇွန်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော ၂၀၂၇ အာရှဖလား ခြေစစ်ပွဲ တတိယ အဆင့်တွင် ဗီယက်နမ်ကို ၄-၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သည့် မလေးရှားအသင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြပြီး၊ သူတို့အထဲမှ လေးဦး၏ ကစားခွင့်ကို FIFA မှ အတည်ပြုပေးပြီး တစ်ရက်အကြာတွင် ဖြစ်သည်။ (ကျန်သုံးဦးမှာ ဇွန်လ ၆ရက်နေ့တွင် ကစားခွင့်ရရှိခဲ့သည်)။ ထိုပွဲအပြီး မကြာမီတွင် FIFA သည် ယင်းတို့၏ ကစားခွင့် နှင့်ပတ်သက်၍ တိုင်ကြားချက်တစ်စောင် လက်ခံရရှိခဲ့ပြီး၊ ထိုတိုင်ကြားချက်တွင် ကစားသမားများ၏ “နိုင်ငံသားပြုလုပ်သည့် လုပ်ငန်းစဉ်နှင့် နိုင်ငံတကာပွဲဦးထွက်သည် မေးခွန်းထုတ်စရာအချိန်အတွင်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်” ဟု တိုင်ကြားစာ၌ ဖော်ပြထားသည်။
မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် သည် စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးကော်မတီ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို အယူခံဝင်ခဲ့ သော်လည်း နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် FIFA က ယင်းအယူခံကို ပယ်ချခဲ့သည်။
အင်္ဂါနေ့တွင် ထုတ်ပြန်သည့် ကြေညာချက်တွင် FIFA က တာဝန်ရှိသူကို အတိအကျ ဖော်ထုတ် နိုင်ရန်အတွက် မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်၏ ပြည်တွင်းလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများအား တရားဝင် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ စတင်ကာ ကိစ္စရပ်များကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ ဆောင်ရွက်သွားရန် စီစဉ်ထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
“ဤစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုသည် စာရွက်စာတမ်းအတုပြုလုပ်မှုရာတွင် တာဝန်ရှိသူများကို ဖော်ထုတ်ရန်၊ မလေး ရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်၏အဖွဲ့အစည်းအတွင်းလေးစားလိုက်နာမှုနှင့်အုပ်ချုပ်မှုယန္တရားများကမည်မျှလုံလောက်မှု၊ ထိရောက်မှုကိုရှိသည်ကိုအကဲဖြတ်ရန်၊ မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်အရာရှိများအပေါ် နောက် ထပ် စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး အရေးယူမှုများ ပြုလုပ်သင့်၊မပြုလုပ်သင့်ကို ဆုံးဖြတ်ရန် ရည်ရွယ်သည်” ဟု FIFA ၏ပြောကြားချက်ကို ရိုက်တာသတင်းဌာနကဖော်ပြခဲ့သည်။
အဆိုပါနိုင်ငံသားပြုလုပ်မှု အရှုပ်တော်ပုံသည် ကွင်းအတွင်းရော ကွင်းပြင်ပတွင်ပါ သိသာထင်ရှားသော သက်ရောက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ မလေးရှားနိုင်ငံအတွက် ပထမဆုံးအကြိမ် အာရှဖလား ဝင်ခွင့်ရရှိရေး မျှော်လင့်ချက်ကို အဟန့်အတား ဖြစ်စေနိုင်ပြီး ဘောလုံးပရိသတ်များအကြား ဆူပူမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေသည့်အပြင်၊ ဤအငြင်းပွားဖွယ်ရာကိစ္စသည် ကစားသမားများအား နိုင်ငံသားပြုခွင့်ပေးခဲ့သော ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် အမျိုးသားမှတ်ပုံတင်ရေးဦးစီးဌာနတို့အပြင် မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် ရှိ တာဝန်ရှိအရာရှိများအား တာဝန်ယူရန် ပရိသတ်များနှင့် နိုင်ငံရေးသမားများထံမှ တောင်းဆိုမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
အောက်တိုဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် သည် ယင်း၏ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးအား ရာထူးမှ ဆိုင်းငံ့ထားပြီး FIFA ၏ ပိတ်ပင်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည့် သူတို့အခေါ်“နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာအမှား” ကို စုံစမ်းစစ်ဆေးရန် လွတ်လပ်သော ကော်မတီတစ်ရပ်ကို ဖွဲ့စည်းမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ သို့သော် သူတို့က စာရွက်စာတမ်းများကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိဖြင့် အတုပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟူသော FIFA ၏ ပြောကြားချက်ကို ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် အယူခံပယ်ချခံရပြီးနောက် မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်က က အားကစားဆိုင်ရာ ခုံသမာဓိတရားရုံး (CAS) သို့ အမှုအား ဆက်လက်တင်ပြသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ FIFA ၏ အင်္ဂါနေ့ကြေညာချက်အပြီးတွင်လည်း ယင်းအချက်ကို ထပ်မံအတည်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။
မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်၏ ယာယီဥက္ကဋ္ဌ Mohd Yusoff Mahadi က ကြေညာချက်တွင် "ဤလုပ်ဆောင်ချက်ကို တရားမျှတမှု ထိန်းသိမ်းရန်နှင့် မလေးရှားအစိုးရနှင့် သက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်း များက သတ်မှတ်ထားသည့် ကစားသမားအရည်အချင်းပြည့်မီမှု လုပ်ငန်းစဉ်၏ သမာဓိကို ထိန်းသိမ်းရန် အတွက် ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်သည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ မလေးရှား ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး Nasution Ismailကလည်း ကစားသမားခုနစ်ဦးအား နိုင်ငံသားပြုလုပ်ရန် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကာကွယ်ပြောဆိုခဲ့သည်။
ESPN သတင်းဌာန၏ ဖော်ပြချက်အရ အင်္ဂါနေ့တွင် FIFA သည် စာမျက်နှာ ၆၃ မျက်နှာပါ အစီရင်ခံစာတစ်စောင်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ အစီရင်ခံစာတွင် ကစားသမားများသည် စပိန်၊ ဘရာဇီး၊ အာဂျင်တီးနားနှင့် နယ်သာလန်တို့တွင် မွေးဖွားကြောင်း သူတို့၏ မူရင်းမွေးစာရင်းတွင် ဖော်ပြထားသည့် အဘိုးအဘွားများမှတစ်ဆင့် မလေးရှားမျိုးနွယ်ရှိကြောင်း သက်သေပြရန် စာရွက်စာတမ်းအတုများကို မည်သို့ အသုံးပြုခဲ့သည်ကို အသေးစိတ် ဖော်ပြထားကြောင်းသိရသည်။
ခြုံငုံပြောရလျှင် FIFA သည် အဆိုပါ မလျော်ကန်မှုအား အပြည့်အဝ စုံစမ်းစစ်ဆေးရန်အတွက် “နောက် ထပ် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ စတင်ရန် ခိုင်လုံသောအကြောင်းပြချက်များ” ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် “ပြစ်မှုများ၏ သဘာဝနှင့် ကြီးလေးမှု၊ အထူးသဖြင့် တရားဝင်စာရွက်စာတမ်းများကို အတုပြုလုပ်မှုတို့ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစား၍” ယင်း၏ အတွင်း ရေးမှူးရုံးသည် မလေးရှား၏ သက်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များအား အသိပေးမည်ဖြစ်သကဲ့သို့ ဘရာဇီး၊ အာဂျင်တီးနား၊ နယ်သာလန်နှင့် စပိန်ရှိ အာဏာပိုင်များကိုလည်း အသိပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
“သင့်လျော်သော ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများနှင့် တရားစွဲဆိုမှုများကို ဆက်လက် ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် သက်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များအား အသိပေးရန် အလွန်အရေးကြီးသည်” ဟု FIFA က ပြောကြားခဲ့သည်။
Source The Diplomat
၉ မေ၊၂၀၂၆ (တိုကျို)
စစ်မြေပြင်မှာ အဆုံးရှုံးခံ တိုက်ခိုက်မယ့် စစ်ဆင်ရေးတွေနဲ့ အုပ်စုလိုက် ဝိုင်းရံတိုက်ခိုက်တဲ့ "Swarm Warfare" ဗျူဟာတွေအတွက် ဂျပန်နိုင်ငံဟာ အလွန်ဈေးသက်သာတဲ့ စက္ကူဂျပ်ဖာဒရုန်းတွေကို စတင်အသုံးပြုဖို့ ပြင်ဆင်နေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီဒရုန်းတစ်စီးရဲ့ တန်ဖိုးဟာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၂,၀၀၀ ခန့်သာ ရှိတာကြောင့် အဆင့်မြင့် Gaming PC တစ်လုံးရဲ့ ဈေးနှုန်းထက်တောင် ပိုပြီး သက်သာနေတာပါ။
ဘာကြောင့် စက္ကူဂျပ်ဖာကို သုံးတာလဲ
ဒီဒရုန်းတွေကို ဂျပန်အခြေစိုက် ကုမ္ပဏီတစ်ခုက ထုတ်လုပ်တာဖြစ်ပြီး အထူးပြုပြင်ထားတဲ့ စက္ကူဂျပ်ပြား (Cardboard) တွေကို အဓိက အသုံးပြုထားပါတယ်။ ဒါဟာ ကြည့်ရတာ ရိုးရှင်းပေမဲ့ အားသာချက် အများကြီးရှိပါတယ် -
စရိတ်သက်သာခြင်း- ဒေါ်လာ ထောင်သောင်းချီတန်တဲ့ ဒရုန်းတွေထက် အဆပေါင်းများစွာ သက်သာတဲ့အတွက် ရာနဲ့ချီတဲ့ ဒရုန်းတွေကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း အသုံးပြုဖို့ လွယ်ကူစေပါတယ်။
ရေဒါ ရှောင်ကွင်းနိုင်ခြင်း- စက္ကူနဲ့ ပြုလုပ်ထားတာကြောင့် ရန်သူ့ရေဒါတွေကနေ ထောက်လှမ်းဖို့ ခက်ခဲစေပါတယ်။
သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး- ဒီဒရုန်းတွေကို ပြားချပ်နေတဲ့ အထုပ်လိုက် သယ်ဆောင်သွားနိုင်ပြီး စစ်မြေပြင်မှာမှ မိနစ်ပိုင်းအတွင်း အလွယ်တကူ တပ်ဆင်နိုင်ပါတယ်။
စစ်ဆင်ရေး ဗျူဟာ
ဒီဒရုန်းတွေကို "Expendable" ခေါ် အဆုံးရှုံးခံ တိုက်ခိုက်ရေးယာဉ်တွေအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပါတယ်။ အဓိကအားဖြင့် ရန်သူ့ခံစစ်ကို အလုံးအရင်းနဲ့ ဝင်ရောက်နှောင့်ယှက်ဖို့၊ ပစ် မှတ်တွေကို ကာကွယ်ရေးစနစ်တွေ ကုန်ခန်းသွားအောင် လုပ်ဖို့နဲ့ အရေးကြီးတဲ့ ထောက်လှမ်းရေး အချက်အလက်တွေကို ကုန်ကျစရိတ် အနည်းဆုံးနဲ့ ရယူဖို့ ရည်ရွယ်ပါတယ်။
အခုလို စရိတ်နည်း နည်းပညာတွေကို အသုံးချလာတာဟာ ခေတ်သစ်စစ်ပွဲတွေရဲ့ ပုံစံကို သိသိသာသာ ပြောင်းလဲလာစေပြီး၊ နည်းပညာကြီးမားတဲ့ နိုင်ငံတွေကြားမှာ အကုန်အကျသက်သာတဲ့ လက်နက်ဆန်းတွေဟာ အရေးပါတဲ့ အခန်းကဏ္ဍကနေ ပါဝင်လာတော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
Source: Tom's Hardware
စက်သုံးဆီမပြတ်လပ်စေရန်နှင့် အမှန်တကယ်လိုအပ်သူများ အဆင်ပြေစွာဝယ်ယူနိုင်ရန် စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်များတွင် မတ်လ ၁၂ရက်နေ့မှစ၍ Barcode နှင့် QR Code များကို Application ဖြင့် အလို အလျောက်စစ်ဆေးသည့်နည်းလမ်းဖြင့် စိစစ်ရောင်းချပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနက ယနေ့သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ထုတ်ပြန်ချက်အပြည့်အစုံကို အောက်ပါအတိုင်းဖော်ပြပါတယ်။
စက်သုံးဆီရောင်းချမှုများအပေါ် စိစစ်ကြပ်မတ်နိုင်ရေးဆောင်ရွက်သွားမည့်အစီအမံ အသိပေးထုတ်ပြန်ခြင်း
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၁ ရက်
စက်သုံးဆီမပြတ်လပ်စေရန်နှင့် စက်သုံးဆီအမှန်တကယ်လိုအပ်သူများ အဆင်ပြေချောမွေ့စွာ ဝယ်ယူရရှိနိုင်စေရန်ရည်ရွယ်၍ အရောင်းဆိုင်များတွင် တစ်ရက်အတွင်း ၂ ကြိမ် (သို့မဟုတ်) ၃ ကြိမ် တန်းစီ ဝယ်ယူမှုများလျော့နည်းပပျောက်စေရေးအတွက် အရောင်းဆိုင်များအနေဖြင့် တယ်လီဖုန်း Application ကို အသုံးပြုပြီး စိစစ်ရောင်းချမှုများဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ပါသည်။
ယင်းသို့ဆောင်ရွက်ရာတွင် အများပြည်သူဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးမဖြစ်စေရေးနှင့် ပိုမိုရိုးရှင်းလွယ်ကူစွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ရေးအတွက် ယာဉ်ပိုင်ရှင်များမှ Application အသုံးပြုရန်နှင့် Registration ပြုလုပ်ရန် လုံးဝ မလိုအပ်ဘဲ အရောင်းဆိုင်အခြေပြုစိစစ်သည့်နည်းလမ်းဖြင့်ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ပါသည်။ မော်တော် ယာဉ်များအတွက် Wheel Tax ၏ Barcode ကိုလည်းကောင်း၊ မော်တော်ဆိုင်ကယ်များအတွက် Wheel Tax ပါအချက်အလက်များကို အသုံးပြုပြီး QR Code ထုတ်ပေး၍လည်းကောင်း Application ဖြင့် အလို အလျောက်စစ်ဆေးသည့်နည်းလမ်းဖြင့် စိစစ်ရောင်းချပေးသွားမည်ဖြစ်ပါသည်။
မော်တော်ယာဉ်များအတွက် Wheel Tax တွင်ပါရှိသော Barcode အား ဆိုင်ဝန်ထမ်းမှ Scan ဖတ်၍ စနစ်မှ အလိုအလျောက်စစ်ဆေးပြီး တစ်ရက်အတွင်း တစ်ကြိမ်မျှ စက်သုံးဆီဝယ်ယူထားခြင်းမရှိသေးပါက စက်သုံးဆီများဆက်လက်ရောင်းချပေးမည်ဖြစ်ပါသည်။ အကယ်၍ တစ်ရက်အတွင်း နောက်တစ်ကြိမ် ထပ်မံ ဝယ်ယူရန် မည်သည့်ဆိုင်တွင်မဆို Scan ဖတ်ပါက ၎င်းရက်အတွင်း ပထမအကြိမ်ဝယ်ယူခဲ့မှုကို ဖော်ပြပေး မည်ဖြစ်ကာ ဆီဝယ်ယူခွင့်ရရှိမည်မဟုတ်ဘဲ နောက်တစ်ရက်တွင်မှသာ ထပ်မံဝယ် ယူခွင့် ရရှိမည်ဖြစ်ပါသည်။ တစ်ရက်အတွင်း တစ်ကြိမ်ဝယ်ယူပြီးနောက် ထပ်မံတန်းစီဝယ်ယူမှုများမရှိစေရေး စိစစ်တားမြစ် သွားမည်ဖြစ်ပါသည်။
မော်တော်ဆိုင်ကယ်များ၏ Wheel Tax တွင် Barcode မပါရှိသည့်အတွက် အရောင်းဆိုင်တွင် QR Code များထုတ်ယူရမည်ဖြစ်ပါသည်။ ယင်းသို့ ထုတ်ယူနိုင်ရေးအတွက် ယာဉ်ပိုင်ရှင်များအနေဖြင့် ဆိုင်ကယ်၏ Wheel Tax အား အရောင်းဆိုင်ဝန်ထမ်းသို့ပေးအပ်ပြီး ဝန်ထမ်းမှ Application တွင် ယာဉ် နံပါတ်နှင့် သက်တမ်းကုန်ဆုံးရက်များဖြည့်သွင်းကာ QR Code ထုတ်ပေးမည်ဖြစ်ပါသည်။ ယင်း QR Code ကို ပိုင်ရှင်အနေဖြင့် ဖုန်းဖြင့် ဓာတ်ပုံရိုက်ယူခြင်း သို့မဟုတ် အရောင်းဆိုင်မှ Print ထုတ်ပေးခြင်းဖြင့် ရယူသိမ်းဆည်းထားရှိရန် လိုအပ်မည်ဖြစ်ပါသည်။ စက်သုံးဆီဝယ်ယူသည့်အခါတိုင်း ၎င်း QR Code အား အရောင်းဆိုင်ဝန်ထမ်းသို့ပြသဝယ်ယူနိုင်မည်ဖြစ်ပြီး မော်တော်ယာဉ်များတွင် စိစစ်သကဲ့သို့ တစ်ရက်အတွင်း ၂ ကြိမ် (သို့မဟုတ်) ၃ ကြိမ်ဝယ်ယူမှုမရှိစေရေး စနစ်မှအလိုအလျောက်စစ်ဆေးရောင်းချပေးသွားမည်ဖြစ်ပါသည်။
အရောင်းဆိုင်များမှ စက်သုံးဆီများစိစစ်ရောင်းချရာတွင် နိုင်ငံတော်မှ ထုတ်ပြန်ထားရှိသည့် မူဝါဒ များနှင့်အညီ ယာဉ်အသုံးပြုခွင့် ခွင့်ပြုထားမှုအလိုက် စက်သုံးဆီရောင်းချနိုင်ရေးကိုလည်း တစ်ပါတည်း စစ်ဆေးမည်ဖြစ်ပါသဖြင့် မိမိယာဉ်အသုံးပြုခွင့်ရှိသည့်ရက်များအတွက်သာ စက်သုံးဆီဝယ်ယူခွင့်ရရှိမည် ဖြစ်ပါကြောင်း အသိပေးအပ်ပါသည်။
နေပြည်တော်ကောင်စီနယ်မြေ ၊ ရန်ကုန်မြို့၊ မန္တလေးမြို့နှင့် တောင်ကြီးမြို့တို့တွင် ၁၂-၃-၂၀၂၆ ရက်နေ့မှစတင်၍ စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်များ၌ Application ဖြင့် အလိုအလျောက်စစ်ဆေးသည့် နည်းလမ်းကို စမ်းသပ်အသုံးပြုသွားမည်ဖြစ်ပြီး စနစ်အား လိုအပ်သောစစ်ဆေးပြုပြင်မှုများဆောင်ရွက် ပြီးပါက ကျန်မြို့ကြီးများတွင်လည်း ဆက်လက်၍ Application ကို အသုံးပြုသွားမည်ဖြစ်ပါသည်။
ပြည်သူများ၏ပူးပေါင်းပါဝင်ကူညီဆောင်ရွက်ပေးမှုများကြောင့် စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်များတွင် ယာဉ်တန်းစီမှုများလျော့ကျသွားပြီး ပုံမှန်ဖြန့်ဖြူးရောင်းချနိုင်သည့်အခြေအနေသို့ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့ပါသည်။ စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့်လည်း နေပြည်တော်ရှိ ရေနံထွက်ပစ္စည်းကြီးကြပ်စစ်ဆေးရေးဦးစီးဌာန၏ Online Monitoring Center တွင် စက်သုံးဆီတင်သွင်း၊ သိုလှောင်၊ ဖြန့်ဖြူးရောင်းချခြင်းလုပ်ငန်းစဉ် (Supply Chain) တစ်လျှောက်ကို အချိန်နှင့်တပြေးညီစောင့်ကြည့်ကြပ်မတ်လျက်ရှိခြင်း၊ စက်သုံးဆီရောင်းချမှု များနှင့်ပတ်သက်၍ မြို့ကြီးများရှိ စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်များတွင် ရောင်းချပေးသည့် ယာဉ်အမျိုးအစား နှင့်ယာဉ်နံပါတ်၊ ဆီအမျိုးအစားနှင့်ပမာဏ၊ ရောင်းချပေးသည့်ဈေးနှုန်း စသည်တို့ကိုလည်း အချိန်နှင့်တပြေးညီ စောင့်ကြည့်ကြပ်မတ်လျက်ရှိခြင်းတို့အပြင် ပြည်တွင်းစက်သုံးဆီဖူလုံမှုရှိစေရေးကိုလည်း အစီအမံအတိုင်း အထူးအလေးထားဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါကြောင်း အသိပေးထုတ်ပြန်အပ်ပါသည်။
စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန
YANGON, 9 March — In a major expansion of its maritime defense and shipbuilding capabilities, the Myanmar Navy commissioned its largest domestically built frigate and inaugurated a massive 40,000-ton dry dock in Yangon on Sunday morning.
The ceremonies, officiated by Senior General Min Aung Hlaing, Chairman of State Security and Peace Commission and Commander-in-Chief of Defence Services, also included a keel-laying event for a new fleet of anti-submarine vessels. The newly commissioned fleet features the UMS King Thalun , a frigate that marks a historic milestone in the country's indigenous naval manufacturing, alongside several multi-purpose riverine vessels.
The centerpiece of the commissioning, the UMS King Thalun , is now the largest warship entirely constructed by the Myanmar Navy. Prior to commissioning, the frigate successfully completed rigorous sea trials, logging over 270 hours and traversing approximately 3,500 nautical miles to ensure all onboard systems met operational standards.
The newly opened 40,000-ton dry dock, located at the Naval Dockyard Command in Thanlyin, is the largest facility of its kind in Myanmar. It is designed to accommodate and repair both large military warships and commercial cargo vessels. During the event, Senior General Min Aung Hlaing officially activated the facility, laid the keel for upcoming anti-submarine ships, and inspected the shipyard's modern management software systems.
The completion of the 40,000-ton dry dock is the culmination of a project initiated in 2018 aimed at achieving self-reliance in shipbuilding and generating revenue through commercial maritime repairs.
This facility represents the successful completion of the third phase of the Naval Dockyard Command's master development plan. The initial phase ran from 1998 to 2002, followed by a second phase from 2009 to 2013, steadily transforming the shipyard into an international-standard facility capable of supporting a modernizing navy.
In his address, Senior General Min Aung Hlaing framed the naval expansion as a vital necessity for safeguarding Myanmar’s national and economic interests. He emphasized that the nation’s maritime territory extends deep into its Exclusive Economic Zone (EEZ) and sits along crucial global trade routes.
A stronger navy, he noted, is required to protect these shipping lanes, secure deep-sea ports, and safeguard offshore energy and fishery resources. He urged the Navy to continuously study modern naval architecture and maintain the new facilities at full capacity to ensure long-term strategic readiness.
The commissioning ceremony concluded at a naval wharf in Yangon, attended by high-ranking officials including the chiefs of the Army, Navy, and Air Force.
Following the transfer of commissioning pennants and the sounding of the traditional eight bells, Senior General Min Aung Hlaing boarded the UMS Moattama to sign the guestbook. The event closed with a 21-gun salute fired by the UMS Yan Taing Aung and UMS Yan Gyi Aung, after which the Navy Chief presented the Senior General with the first artillery shell casing from the salute as a commemorative token.
#knl/ymg
