ကမ္ဘာ့အရေး မရေမရာဖြစ်နေပေမယ့် တရုတ်နဲ့ အမေရိကန်ကြား ချိတ်ဆက်ရေးလမ်းကြောင်းတွေ ချဲ့ထွင်ဖိုနဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ဆက်လုပ်သွားဖို တရုတ်စီးပွားကူးသန်းဝန်ကြီး ဝမ်ဝင်တောင်က တနင်္လာနေ့မှာ ပြုလုပ်တဲ့ အမေရိကန်-တရုတ် စီးပွားရေးကောင်စီကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ(USCBC) အစည်းအဝေးတစ်ခုမှာ ပြောသွားပါတယ်။
#World_News
Published 28 March 2026
#တရုတ်_အမေရိကန် #USCBC
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group
#Daily_News
Published 28 March 2026
၁။ ပြည်တွင်းရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကဏ္ဍတွင် တရုတ်ကပမာဏအများဆုံးဖြင့် ထိပ်ဆုံး၌ရပ်တည်
၂။ ပဲခူး - မော်လမြိုင် ရထားလမ်းပိုင်း အဆင့်မြှင့်တင်နေ
၃။ သတ်မှတ်လမ်းကြောင်းအတိုင်း ပြေးဆွဲခြင်းမရှိသည့် YBS ယာဉ်များကို CNG ပိတ်သိမ်းမည်
၄။ တရုတ်-အမေရိကန်ဆက်ဆံရေးနှင့်စီးပွားရေးပူးပေါင်းမှုများဆက်လက်ချဲ့ထွင်သွားရန် တရုတ်စီးပွားကူးသန်းဝန်ကြီးပြော... အစရှိတဲ့ သတင်းတွေကိုတင်ဆက်ပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group
ပြည်တွင်းကို လာရောက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံတဲ့ နိုင်ငံတကာရင်းနှီးမြုပ်နှံမှုတွေထဲမှာ တရုတ်က ပမာဏအများဆုံးနဲ့ ထိပ်ဆုံးမှာရပ်တည်နေတယ်လို့ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့်ကုမ္ပဏီများညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနရဲ့ အချက်အလက်များအရ သိရပါတယ်။
#Local_News
Published 28 March 2026
#တရုတ် #ပြည်တွင်းရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကဏ္ဍ
#YMG/SW #Yangon_Times
ခရီးသည်နဲ့ ကုန်စည်သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး လွယ်ကူလျင်မြန်ချောမွေ့စွာသွားလာနိုင်ရန် ပဲခူး - မော်လမြိုင် ရထားလမ်းပိုင်း အဆင့်မြှင့်တင်မွမ်းမံဆောင်ရွက်နေတယ်လို့ မြန်မာ့မီးရထားကနေသိရပါတယ်။
#Local_News
Published 28 March 2026
#ပဲခူး_မော်လမြိုင် #ရထားလမ်း
#YMG/NN #Yangon_Times
NAYPYITAW, March 28 — To withstand potential future natural disasters, Acting President of the Republic of the Union of Myanmar and Chairman of the State Security and Peace Commission, Senior General Min Aung Hlaing, has urged the mandatory integration of resilience and established standards—including strict adherence to Building Codes—into the construction of all new buildings, roads, and bridges.
The directive was the centerpiece of his address today at the Myanmar International Convention Centre (MICC-1) during a memorial and rehabilitation ceremony marking the one-year anniversary of the devastating 7.7 magnitude Mandalay earthquake.
The catastrophic tremor, which struck exactly a year ago on March 28, 2025, claimed 3,818 lives across 10 regions and states. In his speech, the Acting President noted that subsequent investigations revealed the majority of these fatalities were the direct result of collapsed structures that failed to meet engineering specifications and building regulations. Consequently, he issued a firm instruction to government departments, private sector engineers, architects, and developers to prioritize the systematic construction of safe, secure infrastructure for the public.
The earthquake inflicted severe economic damage, with total losses estimated at over 7,979 billion kyats and affecting more than 424,000 individuals. Amidst the crisis, Myanmar received a massive outpouring of international support. A total of 1,935 search and rescue personnel and 845 medical experts from 25 nations deployed to the affected zones.
The Head of State expressed his deep gratitude to both domestic and international rescue teams, highlighting that their courageous, collaborative efforts resulted in 653 people being rescued alive from the rubble.
Outlining the state's rehabilitation efforts, Senior General Min Aung Hlaing detailed that the government provided 1 million kyats in financial assistance to the families of each deceased victim. Furthermore, over 1,600 billion kyats were disbursed to support the injured and repair damaged housing. An additional 3,421.975 billion kyats from the National Disaster Management Fund was allocated for the reconstruction of public infrastructure, religious institutions, and cultural heritage sites. Currently, overall rehabilitation works are estimated to be 84% complete.
Citing the World Risk Index 2025, which ranks Myanmar sixth globally for disaster vulnerability, the Acting President underscored the urgent necessity of mainstreaming disaster management protocols across all sectors.
Concluding his address, he emphasized that government action alone is insufficient. Invoking the resilient spirit of "We are stronger, We are together"—which he credited for guiding the nation through the Covid-19 pandemic, Cyclone Mocha, and Cyclone Yagi—he called for unified cooperation between the state and the public to build a resilient and sustainably developed nation for the future.
Along with the Senior General, the ceremony was attended by Vice Chairman of the Commission Vice-Senior General Soe Win and other commission members. Also present in full attendance were ambassadors and diplomats from foreign countries that provided assistance during the earthquake, as well as representatives from domestic and international organizations, donors, and other contributors.
NAYPYITAW, March 26, 2026
Vice Chairman of the State Security and Peace Commission and Deputy Commander-in-Chief of Defence Services, Vice Senior General Soe Win, has confirmed that leadership changes within the military (Tatmadaw) will take place following the conclusion of the 81st Armed Forces Day ceremonies.
The announcement was made on the afternoon of March 26 during a ceremony held at the Bayinnaung Villa in Naypyitaw, where respects were paid to retired senior military officers ahead of the 81st Armed Forces Day.
Vice Senior General Soe Win stated that regardless of who assumes leadership, the military will steadfastly continue to follow the guidance of its successive leaders and mentors, adhering strictly to established military doctrines and policy guidelines.
Furthermore, he emphasized that the military will continue to faithfully discharge its primary duty of national defense and will work collaboratively, hand-in-hand, in accordance with the policies of the state government.
Attending on behalf of the Commander-in-Chief of Defence Services, Vice Senior General Soe Win and his wife were joined by Commission Secretary and Commander-in-Chief (Army) General Ye Win Oo and his wife, Chief of General Staff (Army, Navy, and Air) General Kyaw Swar Lin and his wife, alongside other senior officers from the Office of the Commander-in-Chief. They paid respects on behalf of the Tatmadaw (Army, Navy, Air) families to 18 retired senior military officers and 9 of their spouses, totaling 27 honored attendees.
During the ceremony, Vice Senior General Soe Win also addressed the ongoing political transition. He disclosed that a president and vice presidents will be elected in the coming days, leading to the emergence of a new democratic government to which state responsibilities will be formally transferred.
Speaking on behalf of the honored retirees, former President General Thein Sein (Retired) delivered a speech of gratitude. He highlighted that as the upcoming democratic government strives to better the nation, enforce the rule of law, and elevate the public's socio-economic livelihoods, national stability and peace remain fundamental prerequisites. Consequently, he underscored the critical role of the military and urged the armed forces to continuously strive for excellence and high operational capability to fully execute their national defense and security duties.
Following the formal addresses, Vice Senior General Soe Win and the attending senior officers personally and respectfully presented honorary gifts to the retired senior officers and their wives, concluding the event with commemorative group photographs.
#ymg/knl
ANGON (March 24, 2026) — U.S. Embassy Chargé d’Affaires a.i. Sonnek visited the Yangon International Mobility Show at the Yangon Convention Center today, signaling a continued effort to strengthen commercial ties and support American enterprises in the local market.
During the visit, CDA Sonnek stopped by the Ford exhibition booth to support the prominent American automotive brand and highlight the U.S. commitment to fair competition for American companies in Myanmar. This engagement emphasizes the importance of a level playing field for international businesses operating within the country.
"We’re proud to stand with U.S. businesses bringing more choices to Myanmar’s auto market!" the Chargé d’Affaires stated during the event.
This visit marks the latest in a series of economic engagements by the U.S. government. It follows a significant agreement signed on February 25 at the U.S. Department of Agriculture’s regional office in Bangkok, where Myanmar entrepreneurs and U.S. officials finalized a deal for the export of American soybean meal to Myanmar. The Embassy’s active participation in the mobility show, coming just a month after the agricultural agreement, highlights a strategic trend of increasing direct engagement between U.S. diplomatic leadership and Myanmar’s business community.
Photos: US E,bassy, Yangon
-တရုတ်စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ကျေးလက်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန နိုင်ငံခြားစီးပွားရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဗဟိုဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် Jin Ke)
ယခုနှစ် မတ်လတွင် လန်ချန်း-မဲခေါင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် ပထမအကြိမ် ခေါင်းဆောင်များအစည်းအဝေး၏ ၁၀ နှစ်ပြည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အရေးကြီးသော မှတ်တိုင်သစ်တစ်ခုသို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး အရည်အသွေးမြင့်မားသော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု "ဗားရှင်း ၂.ဝ" အဆင့်သစ်သို့ တရားဝင် ကူးပြောင်း ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပထမအကြိမ် ခေါင်းဆောင်များ အစည်းအဝေးတွင် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှု လျှော့ချရေးကို ဦးစားပေး ကဏ္ဍများအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ချိန်မှစ၍ လန်ချန်း-မဲခေါင် ၆ နိုင်ငံမှ စိုက်ပျိုးရေး ဌာနများသည် "တူညီသောမြစ်ရေကို သောက်သုံးရသူများ၊ ကံကြမ္မာချင်း ဆက်စပ်နေကြသည်" ဟူသော စိတ်ဓာတ်ကို အခြေခံပြီး ဒေသတွင်း "ရိက္ခာအိုး" (စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံရေး) ကို ခိုင်မာအောင် လက်တွဲ တည်ဆောက်ခဲ့ကြပြီး လယ်သမား သန်းပေါင်းများစွာ၏ ဝင်ငွေကို တိုးပွားလာစေရန် ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ စိုက်ပျိုးရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို လန်ချန်း-မဲခေါင် ယန္တရား၏ "လှပသောပြယုဂ်" တစ်ခု ဖြစ်လာစေရန် အတူတကွ လက်တွဲ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး အေးအတူပူအမျှ လန်ချန်း-မဲခေါင် ကံကြမ္မာတူ အသိုက်အဝန်း တည်ဆောက်ရေး အတွက် ပံ့ပိုးကူညီပေးခဲ့ပါသည်။
ယန္တရားဖြင့် ဦးဆောင်ခြင်း - " အဆင့်မြင့်မဟာဗျူဟာမြောက်ဒီဇိုင်း" မှသည် "စနစ်တကျ ပေါင်းစည်း ဆောင်ရွက်မှု" ဆီသို့
ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် တည်ငြိမ်ပြီး ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲကာ ယန္တရားသည်လည်း "ပင် တိုင်အခြေခံအုတ်မြစ် " တစ်ခုကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။ လွန်ခဲ့သည့် ဆယ်စုနှစ် အတွင်း လန်ချန်း -မဲခေါင် ၆ နိုင်ငံသည် ခေါင်းဆောင်များအစည်းအဝေးမှ ချမှတ်ထားသော မဟာ ဗျူဟာမြောက် မူဘောင် အောက်တွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို မြှင့်တင်ခဲ့ပါသည်။ မဟာ ဗျူဟာမြောက် စီမံကိန်းများက လမ်းညွှန်ပေးခြင်း၊ စီမံကိန်း အကောင်အထည်ဖော်မှုများက ထောက်ပံ့ပေးခြင်းနှင့် ယန္တရားဆိုင်ရာပလက်ဖောင်းများ တည်ဆောက်ခြင်းတို့ဖြင့် ဆက်နွှယ် နေသည့် တစ်နေ့ထက်တစ်နေ့ ပိုမိုပြည့်စုံကောင်းမွန်လာသော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ကွန်ရက်တစ်ခုကို တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သည်။ လန်ချန်း-မဲခေါင် စိုက်ပျိုးရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ပူးတွဲလုပ်ငန်းအဖွဲ့၊ လန်ချန်း-မဲခေါင် စိုက်ပျိုးရေး ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှု ဗဟိုဌာန၊ ကွမ်ရှီးဌာနခွဲနှင့် သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး အဖွဲ့တို့ကို တစ်ခုပြီးတစ်ခု ဆက်တိုက် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး "ဗဟိုဌာန + ဌာနခွဲ + ကျွမ်းကျင် မှုဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး" ဟူသော ထောက်ပံ့မှုစနစ်တစ်ခုကို ဖော်ဆောင် နိုင်ခဲ့သည်။ လန်ချန်း-မဲခေါင် စိုက်ပျိုးရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဆိုင်ရာ သုံးနှစ်တာ လုပ်ငန်းစီမံချက် (၂၀၂၀-၂၀၂၂) နှင့် ငါးနှစ်တာလုပ်ငန်းစီမံချက် (၂၀၂၃-၂၀၂၇) တို့ကို အဆင့်ဆင့် အတည်ပြုနိုင်ခဲ့ခြင်းသည် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအတွက် ရှင်းလင်း ပြတ်သားသော " တည်ဆောက်ရေးပုံစံများ" ကို ရေးဆွဲနိုင်ခဲ့သည်။ "လန်ချန်း-မဲခေါင် အသီးအပွင့်များရိတ်သိမ်းခြင်း" စီမံကိန်းအစုအဖွဲ့ （LMC Bumper Harvest Projects）နှင့် "လန်ချန်း-မဲခေါင် စိုက်ပျိုးရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု လုပ်ငန်းစီမံချက် (Lancang–Mekong Agricultural Cooperation "Hundred, Thousand, Ten Thousand” Action Plan)တို့ကို ဆက်လက် အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့ပြီး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု နယ်ပယ်များကိုလည်း စဉ်ဆက်မပြတ် တိုးချဲ့နိုင်ခဲ့သည်။ ယင်းတို့သည် လန်ချန်း-မဲခေါင် စိုက်ပျိုးရေး ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုကို ဘက်စုံ၊ ကဏ္ဍစုံနှင့် နယ်ပယ်ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်ဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု အဆင့်သစ်သို့ ကူးပြောင်းနိုင်ရန် တွန်းအားပေးခဲ့ပါသည်။
နည်းပညာဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု - "မျိုးကောင်းမျိုးသန့် မွေးမြူခြင်း" မှသည် "စမတ် နည်းပညာဖြင့် စွမ်းဆောင်ရည်မြှင့်တင်ခြင်း"ဆီသို့
နည်းပညာ မျှဝေခြင်းသည် လန်ချန်း-မဲခေါင် စိုက်ပျိုးရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၏ ထူးခြားသော လက္ခဏာ တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ လန်ချန်း-မဲခေါင် ရန်ပုံငွေမူဘောင်အောက်တွင် ရာနှင့်ချီသော အသေးစားနှင့် အလတ်စား စိုက်ပျိုးရေးစီမံကိန်းများကို အကောင်အထည် ဖော်ခဲ့ပြီး မျိုးကောင်းမျိုးသန့်များ မြှင့်တင်ခြင်းမှသည် အထွက်နှုန်း အဆမတန် တိုးတက် လာခြင်းအထိ လည်းကောင်း၊ နည်းပညာဆိုင်ရာ ပုံစံသစ်များ တီထွင်ဖန်တီးခြင်းမှသည် ထုတ်လုပ်မှုနှင့် ဝင်ငွေတိုးပွားလာခြင်းအထိ လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ကြရာ ဒေသတွင်း စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံမှု ခိုင်မာအားကောင်းစေရန် ကူညီပေးခဲ့ပါသည်။ ဓာတု ကင်းစင်သော စပါးအထွက်နှုန်း တိုးတက်ရေး နည်းပညာစမ်းသပ်မှုစီမံကိန်းကြောင့် ဒေသ တွင်း စပါးအထွက်နှုန်း ၂၅% တိုးတက်လာခဲ့ပြီး အရည်အသွေးမြင့် ဓာတုကင်းစင် စပါးမျိုးစေ့ ရွေးချယ်ခြင်းနှင့် နည်းပညာပေါင်းစပ်မှု စီမံကိန်းသည် မျိုးစေ့ကဏ္ဍ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို မော်လီကျူးမျိုးပွားခြင်း (Molecular Breeding) အဆင့်သို့ ရောက်ရှိစေခဲ့သည်။ "စပါး - ပဲ - ဆီထွက်သီးနှံ" သီးလှည့်စိုက်ပျိုးနည်းစနစ်သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အရင်းအမြစ်များကို အကျိုးရှိရှိ အသုံးပြုနိုင်မည့် လမ်းစဉ်သစ်ကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် "ဒစ်ဂျစ်တယ်နှင့် စမတ်နည်းပညာ" ဆီသို့ ကူးပြောင်း နေပြီဖြစ်ရာ စမတ်လယ်ယာမြေများ တပြေးညီ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး စီမံကိန်းများကို တည်ငြိမ်စွာ တွန်းအားပေးလျက်ရှိသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ စမတ်ဒူးရင်းခြံ၊ ကမ္ဘောဒီးယားရှိ စမတ်ငါးလုပ်ငန်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရာသီဥတုနှင့် ကိုက်ညီသော စမတ် စိုက်ပျိုးရေး စမ်းသပ်ချက်များသည် ဒေသတွင်း စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍ ဒစ်ဂျစ်တယ်အသွင်ကူးပြောင်း မှုအတွက် စံနမူနာများ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး အဆိုပါ အောင်မြင်မှုများကို ကမ္ဘာ့ ဉာဏ်ရည်တု ညီလာခံတွင် စံပြဖြစ်ရပ်များအဖြစ် ထည့်သွင်း ဖော်ပြခြင်း ခံခဲ့ရပါသည်။
ပြည်သူ့အကျိုးပြု လုပ်ငန်းများ - " သေးငယ်သော်လည်း ထိရောက်မှုရှိသောစီမံကိန်းများ" မှသည် "စက်မှုလုပ်ငန်းစုကြီးများ" အထိ
လန်ချန်း-မဲခေါင် စိုက်ပျိုးရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် တိကျပြီးအဆင့်မြင့်သော နည်း ပညာများကိုသာမက လက်တွေ့ကျပြီး ပြည်သူတို့၏လူမှုစီးပွားဘဝ အကျိုးပြုရေးကိုလည်း ပိုမို အလေးထား ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါသည်။ မဲခေါင်မြစ်ဝှမ်းနိုင်ငံများသည် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ကောင်းမွန်ပြီး သယံဇာတ ပေါကြွယ်ဝကာ ရော်ဘာ၊ ပီလောပီနံ၊ ကြံ၊ ငရုတ်ကောင်းနှင့် အပူပိုင်း သီးနှံများ စသည့် ထူးခြားသော သီးနှံများမှာ သိသာထင်ရှားသည့် အားသာချက်များ ရှိကြသည်။ ထို့ကြောင့် သေးငယ်သော်လည်း ထိရောက်မှုရှိသော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု စီမံကိန်း (Small yet Smart livelihood project) အမြောက်အများ ပေါ်ထွက်လာခဲ့ပြီး မျိုးစေ့ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ အထွက်နှုန်းကောင်းမွန်အောင် စိုက်ပျိုးခြင်း၊ စက်မှုလယ်ယာစနစ်ဖြင့် စိုက်ပျိုးရိတ်သိမ်းခြင်း၊ ပြုပြင်ထုတ်လုပ်မှုနည်းပညာနှင့် စက်ကိရိယာများ တီထွင်ခြင်း စသည့် ကွင်းဆက်တစ်ခုလုံးဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို ပံ့ပိုးပေးခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဒေသတွင်း၌ စံချိန်စံညွှန်းမီ ထုတ်လုပ်မှုစနစ်များ တည်ထောင်နိုင်စေရန်၊ ထုတ်ကုန်များ၏ တန်ဖိုး မြှင့်တင်ရန်၊ ပြည်သူများ၏ လူမှုစီးပွားဘဝနှင့် စက်မှုကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း မြှင့်တင်ရန် ကူညီပေးခဲ့သည်။ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတွင် အကောင်အထည်ဖော်နေသည့် "စပါးနှင့် ငါး တွဲဖက်မွေးမြူရေးစနစ်" သည် "ရေတစ်မြောင်းထဲ နှစ်မျိုးသုံး၊ လယ်တစ်ကွက်ထဲ နှစ်မျိုးရိတ်သိမ်း" ဟူသော ဂေဟစနစ်အခြေပြု ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှု လျှော့ချရေး နည်းလမ်းသစ်ကို ဖော်ဆောင်ပေးခဲ့သည်။ လာအိုနိုင်ငံရှိ ရော်ဘာနည်းပညာ စံပြ စီမံကိန်းသည် ဒေသခံများ၏ ဝင်ငွေတိုးပွားမှုကို တွန်းအားပေးနိုင်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘောဒီးယားရှိ စမတ် ငါးလုပ်ငန်း၊ ငရုတ်ကောင်းနှင့် ဖာလာ စိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာ နည်းပညာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု စီမံကိန်းများကိုလည်း ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုလျှော့ချရေး စံနမူနာများအဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရပါသည်။
နှစ်ဦးနှစ်ဖက် အကျိုးရှိသော စီးပွားရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေး - " ထုတ်လုပ်ကုန်သွယ်မှု" မှသည် "တန်ဖိုးကွင်းဆက် မြှင့်တင်ခြင်း" သို့
ကုန်သွယ်မှု လွယ်ကူချောမွေ့ခြင်းသည် အပြန်အလှန် အကျိုးဖြစ်ထွန်းသော ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှု၏ "စစ်ဆေးမှုကျောက်စာ"ပင် ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် မဲခေါင် ငါးနိုင်ငံအကြား စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန် ကုန်သွယ်မှုပမာဏသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၄.၅၆ ဘီလီယံ အထိ ရှိလာခဲ့ပြီး ၂၀၁၆ ခုနှစ် ပထမအကြိမ် ခေါင်းဆောင်များအစည်းအဝေး ကျင်းပချိန်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက တရုတ်နိုင်ငံမှ မဲခေါင်ငါးနိုင်ငံထွက် စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန် တင်သွင်းမှုသည် ၂၂၂% တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံမှ ထွက်ရှိသော ဒူးရင်းသီး စုစုပေါင်း ရောင်းအား၏ ၇၃% ကို တရုတ်ဈေးကွက်တွင် ရောင်းချနိုင်ခဲ့ပြီး ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ ဆန် တင်ပို့မှု စုစုပေါင်း၏ ၃၀% ကျော်မှာ တရုတ်နိုင်ငံသို့ တင်ပို့ခြင်း ဖြစ်ကာ လာအိုနိုင်ငံမှ ငှက်ပျောသီး များသည်လည်း တရုတ်-လာအို ရထားလမ်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အအေးခန်း ကုန်တင်ရထားဖြင့် တရုတ်ဈေးကွက်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကဏ္ဍတွင် "နည်းပညာက ဦးဆောင်ပြီး လုပ်ငန်းရှင်များက နောက်မှလိုက်ပါခြင်း" ဟူသော ပုံစံသည် သိသာထင်ရှားသော အောင်မြင်မှုများ ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်ကုန်အထိ တရုတ် နိုင်ငံ၏ မဲခေါင်ငါးနိုင်ငံအတွင်း စိုက်ပျိုးရေး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုပမာဏမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆.၀၅ ဘီလီယံအထိ ရှိလာခဲ့ပြီး ၂၀၁၆ ခုနှစ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၁၄၆.၃% တိုးတက်လာခဲ့သည်။ နယ်စပ် ဖြတ်ကျော် စက်မှုလုပ်ငန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် ဒေသတွင်း ထူးခြားသော စိုက်ပျိုးရေး ထွက်ကုန်များ၏ တန်ဖိုးမြှင့်တင်ရန်အတွက် အရေးပါသော လမ်းကြောင်းတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသည် တရုတ်နိုင်ငံမှ သစ်သီးဝလံများ တာရှည်ခံ နည်းပညာနှင့် ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ခြင်း နည်းပညာများ၊ စက်ကိရိယာများနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံ မှုများကို ရယူကာ အခြောက်ခံသစ်သီးပြားများ၊ သစ်သီးဝိုင်များနှင့် သစ်သီးရှာလကာရည် ကဲ့သို့သော တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်များကို ပူးပေါင်းထုတ်လုပ်ခဲ့ခြင်းဖြင့် သစ်သီးဝလံနှင့် ဟင်း သီးဟင်းရွက် ထွက်ကုန်များ၏ ဈေးကွက်ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းကို ထိရောက်စွာ မြှင့်တင် နိုင်ခဲ့ ပါသည်။
အနာဂတ်မျှော်မှန်းချက် - "လန်ချန်း-မဲခေါင် စိုက်ပျိုးရေး ၂.၀ ဗားရှင်း" ကို အရည် အသွေးမြင့်မားစွာ တွန်းအားပေးဆောင်ရွက်ခြင်း
လက်ရှိတွင် လန်ချန်း-မဲခေါင် စိုက်ပျိုးရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် အဘက်ဘက်မှ အကျိုးကျေးဇူးများစွာ ထပ်ဆင့်ရရှိနိုင်သည့် အရေးကြီးသော အခွင့်အလမ်းကောင်းများကို ရရှိ ပိုင်ဆိုင်နေပြီဖြစ်ပါသည်။ တရုတ်-အာဆီယံ လွတ်လပ်သောကုန်သွယ်ရေးဇုန် ၃.၀ ဗားရှင်း စတင်ခြင်း၊ ဒေသတွင်း ဘက်စုံစီးပွားရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု သဘောတူညီချက် (RCEP) မှ အကျိုးအမြတ်များ စဉ်ဆက်မပြတ် ထွက်ပေါ်လာခြင်းနှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ် စီးပွားရေး၊ အစိမ်းရောင် စီးပွားရေးစသည့် ထွန်းသစ်စ နယ်ပယ်များတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ တိုးချဲ့လာခြင်းတို့သည် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အတွက် အရည်အသွေး မြင့်မားသော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု အဆင့်သစ်သို့ ကူးပြောင်းရန် အားကောင်းသော တွန်းအားများ ဖြစ်စေပါသည်။ ဒေသတွင်းနိုင်ငံများသည် သိပ္ပံနည်းကျ တီထွင်ဆန်းသစ်မှုနှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ် နည်းပညာများကို အသုံးပြု၍ စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍကို ပြောင်းလဲရန် ခိုင်မာသော ဘုံသဘောတူညီချက်များ ရှိကြသည်။ လန်ချန်း-မဲခေါင် စိုက်ပျိုးရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် ထုတ်လုပ်မှုကဏ္ဍရှိ နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုမှတစ်ဆင့် ဒစ်ဂျစ်တယ် အသွင်ကူးပြောင်းမှု၊ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့်ကိုက်ညီသောထုတ်လုပ်မှု၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့် ဝန်ဆောင်မှုကုန်သွယ်ရေး တို့ပါဝင်သော လုပ်ငန်းကွင်းဆက်တစ်ခုလုံး ဆိုင်ရာ နက် ရှိုင်းသော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအထိ တိုးချဲ့လုပ်ဆောင်နေပါသည်။ ၎င်းသည် ပိုမိုပါဝင်နိုင်ခွင့်ရှိသော၊ ခိုင်မာအားကောင်းသော ၊ ရေရှည်တည်တံ့သော နှင့် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းရှိသော ဒေသတွင်း စိုက်ပျိုးရေးနှင့် စားနပ်ရိက္ခာစနစ်ကို တည်ဆောက်ရန်အတွက်လည်း ရည်ရွယ်ပါသည်။
လန်ချန်း-မဲခေါင် စိုက်ပျိုးရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အဆင့် အတန်းကို ဆက်လက် မြှင့်တင်သွားမည်ဖြစ်ပြီး အဓိကကျသော ကိစ္စရပ်များတွင် ပေါင်းစပ် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှုကို အားကောင်းစေခြင်း မူဝါဒပိုင်းဆိုင်ရာ ညှိနှိုင်းမှုနှင့် စံချိန်စံညွှန်းများ ဖလှယ်ခြင်းတို့ကို တိုးမြှင့်သွားမည်ဖြစ်သည်။ ဒစ်ဂျစ်တယ်စိုက်ပျိုးရေးနှင့် အစိမ်းရောင် စိုက်ပျိုးရေးနယ်ပယ်များတွင် ဒေသတွင်းဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများနှင့် စံချိန်စံညွှန်းများကို ဦး ဆောင် သတ်မှတ်သွားမည်ဖြစ်သည်။ သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာ မောင်းနှင်အားကို ပိုမို နက်ရှိုင်း စေပြီး စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံရေး၊ ထူးခြားသော ဒေသထွက်လုပ်ငန်းများနှင့် စမတ်စိုက်ပျိုးရေး ကဲ့သို့သော အဓိကနယ်ပယ်များကို အာရုံစိုက်ကာ စံပြစီမံကိန်းများကို တည်ဆောက် သွားမည် ဖြစ်သည်။ တစ်ဦးတည်းမူပိုင် နည်းပညာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အဆင့်မှသည် ပူးတွဲ သုတေသနပြုခြင်း၊ စံချိန်စံညွှန်းများ အတူတကွ သတ်မှတ်ခြင်းနှင့် အမှတ်တံဆိပ်များ ပူးတွဲ အသုံးပြုခြင်းစသည့် အသိပညာနှင့် အကျိုးအမြတ်များကို အတူတကွ မျှဝေ ခံစား နိုင်သည့် ပုံစံသို့ ကူးပြောင်းသွားမည်ဖြစ်သည်။ ကဏ္ဍစုံပါဝင်သော စီးပွားရေးနှင့် ကုန်သွယ်မှု မြှင့်တင်ရေး ပလက်ဖောင်းတစ်ခုကို တည်ဆောက်ပြီး လန်ချန်း-မဲခေါင် စိုက်ပျိုးရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဗဟိုဌာန၏ အခန်းကဏ္ဍကို အပြည့်အဝ အသုံးချကာ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို အတူတကွ တည်ဆောက်သွားမည်ဖြစ်ပြီး ဒေသထွက် ထူးခြားသော စိုက်ပျိုးရေး ထွက်ကုန်များကို အရည်အသွေးမြင့်မားသော၊ တန်ဖိုး မြင့်မားသောနှင့် အမှတ်တံဆိပ် ခိုင်မာသော ထုတ်ကုန်များအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိအောင် ဦးတည်ဆောင်ရွက်သွားမည် ဖြစ်သည်။
လန်ချန်း-မဲခေါင် မြစ်တစ်စင်းတည်းက ခြောက်နိုင်ငံကို ပံ့ပိုးပေးနေသကဲ့သို့ ဆယ်စုနှစ် တစ်ခုကြာ အစွမ်းကုန် ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများမှ အခန်းကဏ္ဍသစ်တစ်ရပ်ကို ဖွင့်လှစ် ပေးခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ အနာဂတ်သို့ မျက်နှာမူလျက် လန်ချန်း-မဲခေါင် ၆ နိုင်ငံသည် စိုက်ပျိုးရေး ကဏ္ဍပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို နက်ရှိုင်းစေရန်၊ စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံမှုကို အတူတကွ ကာကွယ် စောင့်ရှောက်ရန်နှင့် စက်မှုကဏ္ဍ ကြီးပွားထွန်းကားမှုကို အတူတကွ မြှင့်တင်ရန်အတွက် လက်တွဲဆောင်ရွက်သွားကြမည်ဖြစ်သည်။ ပိုမိုမြင့်မားသော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဖြင့် အေးအတူ ပူအမျှ လန်ချန်း-မဲခေါင် ကံကြမ္မာတူ အသိုက်အဝန်း တည်ဆောက်ရေးကို တွန်းအားပေးကာ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် အပြန်အလှန် အကျိုးဖြစ်ထွန်းစေမည့် အောင်မြင်မှု မှတ်တိုင်သစ်များကို ဆက်လက်ရေးထိုးသွားမည်ဖြစ်ပါသည်။
နေပြည်တော်-မတ်၂၈၊၂၀၂၆- စက်သုံးစီဝယ်ယူမှုများနှင့်ပတ်သက်၍ စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန Call Center သို့တိုင်ကြားချက်အရ စည်းကမ်း ချိုးဖောက်ခဲ့သော စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်၊ပုလိပ်ကျေးရွာ၊ ရန်ကုန်-မန္တလေး လမ်းမကြီး (လမ်းဟောင်း)ပေါ်ရှိ “စိန်စီအောင်” စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်၊ လိုင်စင်အမှတ်(၀၅၁၂)အား စီမံခန့်ခွဲရေး နည်းလမ်းအရ လိုင်စင် ယာယီပိတ်သိမ်းထားကြောင်း ဝန်ကြီးဌာနက ယနေ့မတ်၂၈ ရက်တွင် သတင်းထုတ်ပြန်သည်။
အဆိုပါအရောင်းဆိုင်နှင့်သက်ဆိုင်သည့် တာဝန်ရှိသူ အဆင့်ဆင့်ကိုလည်း ဥပဒေနှင့်အညီ ထိရောက်စွာ အရေးယူနိုင်ရေး ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်းလည်းသိရသည်။
ထို့အပြင်ဝန်ကြီးဌာန၏ Online Monitoring Center မှ စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးမှုများပြုလုပ်ခဲ့ရာ စက်သုံး ဆီရောင်းချသည့် မော်တော်ယာဉ်စီးရေအားလုံးကို Bar Code/ QR Code များ Scan ဖတ်ခြင်းမပြုဘဲ ရောင်းချနေကြောင်းစစ်ဆေးတွေ့ရှိရသည့် အရောင်းဆိုင် (၃၀)ခန့်ကို နောက်ဆုံး အကြိမ် သတိပေးထား ပြီး ထပ်မံစစ်ဆေးတွေ့ရှိရပါက ထိရောက်စွာအရေးယူသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။
စက်သုံးဆီဝယ်ယူရာတွင် အခက်အခဲများရှိပါက ကူညီဖြေရှင်းပေးနိုင်ရေးအတွက် Call Center ကိုဖွင့် လှစ်ထားရှိပြီး နေ့စဉ် နံနက် (၆)နာရီမှ ည(၁၀) နာရီ အထိ မေးမြန်းလာမှုများအပေါ် ဖြေရှင်းပြန်ကြား ဆောင်ရွက်ပေးနေကြောင်းသိရသည်။
ပြည်သူများအနေဖြင့် စက်သုံးဆီဝယ်ယူရာတွင် တွေ့ကြုံရသည့် အခက်အခဲများ၊ သတင်းထုတ် ပြန်ချက်များအပေါ် သိရှိမေးမြန်းလိုသည်များရှိပါက စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန Call Center ဖုန်းအမှတ်၊ ၀၉ ၄၄၀၄၃၃၃၂၄ နှင့် ၀၉ ၈၉၉၁၂၉၂၉၆ သို့ဆက်သွယ်မေးမြန်းနိုင်ကြောင်း စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနက သတင်း ထုတ်ပြန်သည်။
ထို့အပြင် အရောင်းဆိုင်များမှ စက်သုံးဆီရောင်းချရာတွင် သတ်မှတ်ရည်ညွှန်းဈေးနှုန်းထက် မြှင့်တင် ရောင်းချခြင်း၊ စက်သုံးဆီကို သတ်မှတ်ပမာဏများအတိုင်းရောင်းချမပေးခြင်း၊ စက်သုံးဆီရှိလျက်နှင့် ရောင်းချမပေးခြင်း၊ Bar Code/ QR Code များ Scan မဖတ်ဘဲရောင်းချနေခြင်း၊ ပုံးပေပါများဖြင့် တရား မဝင်ထုတ်ယူ ရောင်းချနေခြင်းများတွေ့ရှိရပါက အထက်ဖော်ပြပါ Call Center ဖုန်း အမှတ်များသို့ ဆက် သွယ်တိုင်ကြားနိုင်ပါကြောင်းနှင့် တိုင်ကြားလိုသည့် သတင်းအချက်အလက်နှင့် အထောက်အထား စာရွက်စာတမ်းများ Video file များကိုလည်း Viber ဖုန်းအမှတ်၊ ၀၉ ၄၀၁၇၄၈၅၉၈ သို့ ပေးပို့တိုင်ကြား နိုင်ကြောင်းသိရသည်။
အချက်အလက်ပြည့်စုံစွာဖြင့် တိုင်ကြားလာမှုများအပေါ်တွင် ဝန်ကြီးဌာနက ထိရောက်စွာအရေးယူမှုများ ပြုလုပ်နေကြောင်းသတင်းရရှိသည်။
#ymg/knl
နေပြည်တော်-မတ် ၂၈၊၂၀၂၆
အနာဂတ်ကာလတွင် ကျရောက်လာနိုင်သည့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များကို ရင်ဆိုင်ကျော်လွှားနိုင်ရန် အတွက် အဆောက်အအုံနှင့် လမ်းတံတားများ တည်ဆောက်ရာတွင် Building Codes အပါအဝင် သတ်မှတ်စံချိန်စံညွှန်းများနှင့်အညီ ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်သော အနာဂတ်တည်ဆောက်ရေးကို မဖြစ်မနေ ထည့် သွင်းစဉ်းစား အကောင်အထည်ဖော်ကြရန် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ၊ နိုင်ငံ တော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ယနေ့ တိုက် တွန်းပြောကြားလိုက်သည်။
ယနေ့ မတ်လ ၂၈ ရက်တွင် နေပြည်တော်ရှိ အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကွန်ဗင်းရှင်းဗဟိုဌာန (MICC-1) ၌ ကျင်းပပြုလုပ်သော ပမာဏ ၇ ဒသမ ၇ မဂ္ဂနီကျူရှိ မန္တလေးငလျင်ကြီး လှုပ်ခတ်မှု (၁) နှစ်ပြည့် အောက် မေ့ဖွယ်နှင့် ပြန်လည်ထူထောင်ရေး အထိမ်းအမှတ် အခမ်းအနား မိန့်ခွန်းတွင် နိုင်ငံတော်အကြီးအကဲက အထက်ပါအတိုင်း ပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
လွန်ခဲ့သော တစ်နှစ်၊ ၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လ ၂၈ ရက်က ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် အလွန်အင်အားပြင်းထန်သော မန္တလေးငလျင်ကြီးကြောင့် နေပြည်တော်အပါအဝင် တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ် (၁၀) ခုတွင် လူပေါင်း ၃,၈၁၈ ဦး အသက်ဆုံးရှုံး ခဲ့ရပြီး၊ ထိုသို့ သေဆုံးရမှုအများစုမှာ အင်ဂျင်နီယာပိုင်းဆိုင်ရာ သတ်မှတ်ချက် များ၊ ဆောက်လုပ်ရေး စည်း မျဉ်းစည်းကမ်းများနှင့် မညီညွတ်ဘဲ ဆောက်လုပ်ထားသော အဆောက်အအုံ များ ပြိုကျပျက်စီးမှုကြောင့်ဖြစ်ကြောင်း စစ်ဆေးတွေ့ရှိရသည်ဟု ယာယီသမ္မတက ထောက်ပြခဲ့သည်။
ထို့ကြောင့် နိုင်ငံတော်၏ တည်ဆောက်ရေးကဏ္ဍများတွင် ဦးဆောင်နေကြသော ဌာနဆိုင်ရာများ၊ ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍမှ အင်ဂျင်နီယာများ၊ ဗိသုကာပညာရှင်များနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံသူ Developer များအနေဖြင့် မိမိတို့ နိုင်ငံသားများအတွက် ဘေးအန္တရာယ်ကင်းရှင်းပြီး စိတ်ချလုံခြုံသော အခြေခံအဆောက်အအုံများ ကို စနစ်တကျ ဖန်တီးတည်ဆောက်ပေးကြရန် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက အလေးအနက် မှာကြားခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော်အတွက် စုစုပေါင်း ပျက်စီးဆုံးရှုံးမှုတန်ဖိုး ကျပ် ၇,၉၇၉ ဘီလီယံကျော်ရှိခဲ့ပြီး ဘေးသင့်လူဦးရေ ၄ သိန်း ၂ သောင်းကျော် (၄၂၄,၀၆၃ ဦး) ရှိခဲ့သည့် အဆိုပါ ငလျင်ဘေးအရေးပေါ်အခြေအနေတွင် နိုင်ငံ တကာမှအကူအညီများစွာရရှိခဲ့ကြောင်းလည်း သိရသည်။ တရုတ်၊ ရုရှား၊ အိန္ဒိယ အစရှိသော နိုင်ငံပေါင်း ၂၅ နိုင်ငံမှ ရှာဖွေကယ်ဆယ်ရေးဝန်ထမ်း ၁,၉၃၅ ဦးနှင့် ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု ပညာရှင် ၈၄၅ ဦးတို့ လာရောက်ကူညီခဲ့ကြပြီး ပြည်တွင်းပြည်ပမှ ကူညီကယ်ဆယ်ရေးအဖွဲ့များ၏ သက်စွန့်စံဖျား ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုကြောင့် လူပေါင်း ၆၅၃ ဦးကို အသက်ရှင်လျက် ကယ်ဆယ်နိုင်ခဲ့ကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက က အသိအမှတ်ပြု ကျေးဇူးတင်စကား ပြောသည်။
ပြန်လည်ထူထောင်ရေး လုပ်ငန်းစဉ်များနှင့် ပတ်သက်၍ နိုင်ငံတော်အနေဖြင့် ငလျင်ကြောင့် သေဆုံးသူ တစ်ဦးလျှင် ကျပ် ၁၀ သိန်းနှုန်းဖြင့် ကျန်ရစ်သူမိသားစုများကို ထောက်ပံ့ပေးခဲ့သည့်အပြင်၊ ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရသူများနှင့် အိမ်ရာပျက်စီးမှုများအတွက် ငွေကျပ် ဘီလီယံ ၁,၆၀၀ ကျော် ထောက်ပံ့ပေးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။ ထို့ပြင် အခြေခံအဆောက်အအုံများ၊ ဘာသာရေးကျောင်းများ၊ သာသနာရေးနှင့် ယဉ်ကျေးမှု အမွေအနှစ်များ ပြန်လည်တည်ဆောက်ရန် အမျိုးသားသဘာဝဘေးအန္တရာယ်ဆိုင်ရာ စီမံခန့်ခွဲမှုရန်ပုံငွေမှ ငွေကျပ် ၃,၄၂၁ ဒသမ ၉၇၅ ဘီလီယံကျော်ကို ထုတ်ပေးခဲ့ပြီး ပြန်လည်ထူထောင်ရေး လုပ်ငန်းများမှာ လက်ရှိတွင် ၈၄ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ပြီးစီးနေပြီဖြစ်ကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ဆက်လက် ရှင်းလင်းပြောကြား သည်။
မကြာမီ နိုင်ငံ့တာဝန်လွှဲပြောင်းရယူမည့် အစိုးရအသစ်အနေဖြင့် လက်ရှိ ဆောင်ရွက်လျက် ရှိသည့် ငလျင်ဘေး ပြန်လည်ထူထောင်ရေး လုပ်ငန်းတွေကို အရှိန်အဟုန်နှင့် ဆက်လက်ဆောင်ရွက်သွားနိုင်မည်ဟု ယုံကြည်ကြောင်းလည်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးကပြောသည်။
မြန်မာနိုင်ငံသည် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဘေးဖြစ်နိုင်ခြေနှင့် ထိခိုက်ဆုံးရှုံးနိုင်ခြေ ညွှန်းကိန်း ၂၀၂၅ (World Risk Index) အရ အဆင့် (၆) နေရာတွင် ရှိနေသဖြင့် သဘာဝဘေး စီမံခန့်ခွဲမှုလုပ်ငန်းများကို ကဏ္ဍတိုင်းတွင် မဖြစ်မနေ ထည့်သွင်းရန် အရေးတကြီး လိုအပ်နေပြီဖြစ်ကြောင်း သူက သတိပေးခဲ့သည်။
"We are stronger, We are together" ဟူသော စိတ်ဓာတ်ခွန်အားဖြင့် ကိုဗစ်-၁၉၊ မိုခါနှင့် ရာဂီမုန်တိုင်း ဘေးများကို စည်းလုံးညီညွတ်စွာ ကျော်ဖြတ်နိုင်ခဲ့သကဲ့သို့ အနာဂတ်ကာလ နိုင်ငံ၏ မျက်နှာစာသစ် ဖွင့်လှစ်မှုခရီးတွင်လည်း နိုင်ငံတော်နှင့် ပြည်သူ ကြည်ဖြူစွာ လက်တွဲ၍ ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်သော ရေရှည်ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်မည့် နိုင်ငံတော်ကြီးကို ပူးပေါင်းတည်ဆောက်သွားကြရန် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး ငလျင်ဘေးကြောင့် ကွယ်လွန်ဆုံးပါးသွားသူများအတွက် ဆုတောင်းမေတ္တာပို့သပေးခဲ့သည်။
အဆိုပါအခမ်းအနားသို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးနှင့်အတူ ကော်မရှင်ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဒုတိယဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးစိုးဝင်း နှင့်ကော်မရှင်အဖွဲ့ဝင်များတက်ရောက်ခဲ့ကြပြီး ငလျင်ဘေးကူညီခဲ့ကြသည့် ပြည်ပနိုင်ငံများမှ သံအမတ် ကြီးများနှင့် သံရုံးတာဝန်ခံများ၊ ပြည်တွင်းပြည်ပအဖွဲ့အစည်းများ၊ အလှူရှင်များနှင့်ကူညီခဲ့ကြသူများ စုံညီစွာတက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။
#ymg/knl
“တပ်မတော်သည် "ပြည်သူသာအမိ၊ ပြည်သူသာအဖ" ဟူ သော ခံယူချက်ဖြင့် ပြည်သူလူထုနှင့် တစ်သားတည်း ရပ်တည်”
၈၁နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့စစ်ရေးပြအခမ်းအနားတွင် နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့်အေးချမ်းသာယာရေး ကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်သည် ၁၉ မိနစ်ကြာ မိန့်ခွန်းပြောကြားခဲ့သည်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး၏ မိန့်ခွန်းထဲမှ မှတ်သားစရာ(၆)ချက်ကို အောက်ပါအတိုင်း ကောက်နှုတ်ဖော်ပြအပ်ပါသည်။ (အယ်ဒီတာ)
◾️၁။ သမိုင်းကြောင်းနှင့်လွတ်လပ်ရေးတာဝန်- ၁၉၄၅ ခုနှစ်တွင် ဖက်ဆစ်ဝါဒီတွေကို တပ်မတော်နှင့် ပြည်သူ ပူးပေါင်းပြီး အောင်မြင်စွာ စတင် တွန်းလှန်ခဲ့သည့် မတ်လ ၂၇ ရက်နေ့ကို ဂုဏ်ပြုသောအားဖြင့် (၈၁) နှစ်မြောက် တပ်မတော်နေ့ကို ကျင်းပခြင်းဖြစ်ပြီး တပ်မတော်သည် နိုင်ငံတော်၏ လွတ်လပ်ရေး၊ အချုပ်အခြာအာဏာနှင့် ဒို့တာဝန်အရေးသုံးပါးကို သမိုင်းတစ်လျှောက် အသက်သွေးချွေးပေးဆပ်၍ ကာ ကွယ်စောင့်ရှောက်ခဲ့သည်။
◾️၂။ အမျိုးသားနိုင်ငံရေးနှင့် ဒီမိုကရေစီ ကာကွယ်ရေး- တပ်မတော်သည် နိုင်ငံရေးကို ဦးဆောင်နေခြင်း မဟုတ်ဘဲ နိုင်ငံရဲ့အရေးအတွက် အမျိုးသား နိုင်ငံရေး ဦးဆောင်မှု အခန်းကဏ္ဍမှာ နိုင်ငံ၏လိုအပ်ချက်အရ ပူးပေါင်း ပါဝင် ဆောင်ရွက်နေခြင်းဖြစ်သည်။ ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် နိုင်ငံတော်အာဏာကို ထိန်းသိမ်းခဲ့ရခြင်းမှာ မဲမသမာမှုများကြောင့် ဒီမိုကရေစီစနစ်ကို ကာကွယ်ရန် ဥပဒေနှင့်အညီ ဆောင်ရွက်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ရွေးကောက်ပွဲက တစ်ဆင့် အသစ် ပေါ်ထွက်လာမည့် အစိုးရသစ်ကို တပ်မတော်သည် အထောက်အကူပြု ဆောင်ရွက်သွားမည်။
◾️၃။ခေတ်မီတပ်မတော် တည်ဆောက်ရေးနှင့် စည်းကမ်း- အင်အားတောင့်တင်းပြီး စွမ်းရည်ထက်မြက် သော တပ်မတော်ဖြစ်စေရန် စဉ်ဆက်မပြတ်လေ့ကျင့်ရေး၊ ခေတ်မီစစ်လက်နက်များ ကိုယ်တိုင်ထုတ် လုပ်တပ်ဆင်ရေးတို့ကို အလေးထားရမည့်အပြင် တပ်တွင်းစည်းလုံးညီညွတ်မှုနှင့် အမိန့်နာခံမှုကို ခိုင်မာ အောင် တည်ဆောက်ရမည်ဖြစ်သည်။
◾️၄။အကြမ်းဖက်မှုနှိမ်နင်းရေးနှင့်ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းစနစ်- နိုင်ငံတော် တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေးကို ထိခိုက် စေသော အကြမ်းဖက်မှုများ၊ မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုစသည့် နိုင်ငံဖြတ်ကျော်မှုခင်းများကို အရှိန်အဟုန်မြှင့် နှိမ်နင်းလျက်ရှိပြီး ပြည်သူ့လုံခြုံရေးစနစ်နှင့် ပြည်သူ့စစ်မှုထမ်းဥပဒေကို အကောင် အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည်။
◾️၅။ငြိမ်းချမ်းရေးနှင့်ဖက်ဒရယ်စနစ်တည်ဆောက်ရေး- တိုင်းရင်းသား လက်နက်ကိုင်များနှင့် တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးမှုများ ပြုလုပ်ကာ NCA သဘောတူညီချက်များမှတစ်ဆင့် ထာဝရငြိမ်းချမ်းရေးကို ဖော်ဆောင် နေပြီး လူမျိုးကိုအခြေမခံဘဲ နိုင်ငံနှင့်ကိုက်ညီသော ဒေသကိုအခြေခံသည့် ဖက်ဒရယ်စနစ်နှင့် ပါတီစုံ ဒီမို ကရေစီစနစ်ကို ခိုင်မာအောင် တည်ဆောက်သွားမည်ဖြစ်သည်။
◾️၆။ပြည်သူလူထုနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး- တပ်မတော်သည် "ပြည်သူသာအမိ၊ ပြည်သူသာအဖ" ဟူ သော ခံယူချက်ဖြင့် ပြည်သူလူထုနှင့် တစ်သားတည်း ရပ်တည်ကာ နိုင်ငံတော်နှင့် ပြည်သူ့အကျိုးကို ဆက် လက် ကာကွယ်စောင့်ရှောက်သွားမည်ဖြစ်သည်။
ကိုးကား- ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်၏ မိန့်ခွန်းအပြည့်အစုံ
နေပြည်တော်၊ မတ်၂၇ ၊ ၂၀၂၆
ပြည်သူများ စက်သုံးဆီဝယ်ယူရာတွင် ပိုမိုအဆင်ပြေချောမွေ့စေရန်နှင့် အရောင်းဆိုင်များ၌ ယာဉ်များ တန်းစီရမှု လျှော့ချနိုင်ရန် ရည်ရွယ်၍ အဆင့်မြှင့်တင်ထားသော Bar Code/QR Code စနစ်သစ်ကို နေပြည်တော်၊ ရန်ကုန်၊ မန္တလေးနှင့် တောင်ကြီးမြို့များတွင် ယနေ့မှစတင်၍ ကျင့်သုံးလျက်ရှိကြောင်း စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနကသတင်းထုတ်ပြန်သည်။
ယင်းစနစ်ဖြင့် စိစစ်ရောင်းချနေမှုကို စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးကျော်နိုင်ဝင်းနှင့် တာဝန်ရှိ သူများက နေပြည်တော်ရှိ Online Monitoring Center မှတစ်ဆင့် ကြည့်ရှုစစ်ဆေးခဲ့ကြောင်းသိရသည်။
စနစ်၏ လုပ်ဆောင်ပုံနှင့် တိုးချဲ့မည့် အစီအစဉ်
ဤစနစ်သစ်အရ မော်တော်ယာဉ် တစ်စီးချင်းစီ၏ အင်ဂျင်စက်စွမ်းအား (Engine Power) အလိုက် သတ်မှတ်ထားသော ပမာဏအတိုင်း စက်သုံးဆီများကို စနစ်တကျ စိစစ်ရောင်းချပေးမည်ဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင် အဓိက မြို့ကြီး ၄ မြို့၌ စတင်နေပြီဖြစ်ပြီး၊ ရန်ကုန်-မန္တလေး လမ်းမကြီးတစ်လျှောက်နှင့် အခြားသော တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်များရှိ မြို့များတွင်လည်း ဆက်လက်ကျင့်သုံးနိုင်ရန် တာဝန် ရှိသူများအား သင်တန်းပေးခြင်းများ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနကပြောသည်။
နောက်ခံအကြောင်းအရာနှင့် ခြွင်းချက်များ
QR Code ဖတ်ရန် အခက်အခဲရှိသော ယာဉ်များ၊ လုပ်ငန်းသုံး မော်တော်ယာဉ်ငယ်များနှင့် အခြား လုပ်ငန်းသုံး ကဏ္ဍများအတွက်မူ သီးခြားမှတ်တမ်းများထားရှိ၍ လိုအပ်သော စက်သုံးဆီများကို ဆက်လက်ရောင်းချပေးမည်ဖြစ်သည်။
သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ် ကြီးကြပ်စစ်ဆေးရေး အရာရှိရုံးများမှ ပူးပေါင်းအဖွဲ့များသည် အရောင်းဆိုင်များသို့ မြေပြင်ကွင်းဆင်း၍ လိုအပ်သည်များ ကူညီပေးခြင်းနှင့် စစ်ဆေးခြင်းများကို ပြုလုပ် လျက်ရှိသည်။
အရောင်းဆိုင်များတွင် စက်သုံးဆီပြတ်လပ်မှုမရှိစေရန် စီစဉ်ထားပြီး အလုံအလောက်ရှိသည့်အတွက် ပြည်သူများအနေဖြင့် စိုးရိမ်ကြောင့်ကြမှုဖြင့် အလုအယက် ဝယ်ယူခြင်းမပြုဘဲ လိုအပ်သလောက်သာ ဝယ်ယူကြရန် တာဝန်ရှိသူများက အသိပေးထားသည်။
ဆက်သွယ်တိုင်ကြားနိုင်မည့်ဖုန်းနံပါတ်များ
စက်သုံးဆီဝယ်ယူရာတွင် နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့လာပါကဖြစ်စေ၊ အခြား တင်ပြတိုင်ကြားလိုမှုများ ရှိပါကဖြစ်စေ အချိန်နှင့်တစ်ပြေးညီ ဖြေရှင်းနိုင်ရန် အောက်ပါ Call Center များသို့ ဆက်သွယ်နိုင်ကြောင်းလည်းသိရသည်။
ဖုန်းနံပါတ်များ: ၀၉ ၄၄၀၄၃၃၃၂၄ ၊ ၀၉ ၈၉၉၁၂၉၂၉၆
Viber: ၀၉ ၄၀၁၇၄၈၅၉၈
ကိုင်ရို/ပါရီ၊ မတ်လ ၂၈ (ရိုက်တာ) - အီရန်စစ်ပွဲစတင်ပြီးနောက်ပိုင်း သူတို့ရဲ့ ပထမဆုံးအကြိမ် တိုက်ခိုက် မှုအဖြစ် ယီမင်မှာရှိတဲ့ အီရန်လိုလားတဲ့ ဟူသီသူပုန်တွေက စနေနေ့မှာ အစ္စရေးကို ဒုံးကျည်တွေနဲ့ ပစ်ခတ် ခဲ့ပြီး တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကိုရူဘီယိုက အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အနေနဲ့ စစ်ဆင်ရေးတွေကို ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်အတွင်း အပြီးသတ်နိုင်မယ်လို့ မျှော်လင့်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ဟူသီတွေရဲ့ပါဝင်ပတ်သက်မှုဟာ ပဉ္စမမြောက် သီတင်းပတ်ကို ရောက်ရှိလာပြီဖြစ်တဲ့ စစ်ပွဲကို ပိုမို ကျယ် ပြန့်လာစေဖို့နဲ့ ကြာရှည်လာစေဖို့ အန္တရာယ်ရှိနေပါတယ်။ မျက်နှာစာအားလုံးက "ကျူးကျော်မှု" တွေ မပြီး ဆုံးမချင်း သူတို့ရဲ့စစ်ဆင်ရေးတွေ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်သွားမယ်လို့ ဟူသီတွေက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ယီမင်ကပစ်ခတ်လိုက်တဲ့ ဒုံးကျည်တစ်စင်းကို ကြားဖြတ်ဟန့်တားနိုင်ခဲ့တယ်လို့ အစ္စရေးက ဆိုပါတယ်။
ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်မှာ အီရန်ကို အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးတို့ရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုတွေနဲ့ စတင်ခဲ့တဲ့ ဒီစစ်ပွဲဟာ အရှေ့အလယ်ပိုင်းတစ်ခွင်ကို ပျံ့နှံ့သွားခဲ့ပြီး လူထောင်ပေါင်းများစွာ သေဆုံးကာ စွမ်းအင်ထောက်ပံ့မှု တွေကို အကြီးမားဆုံး အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေခဲ့သလို ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးကို ထိခိုက်စေပြီး ငွေကြေး ဖောင်း ပွလာမယ့်အရေး စိုးရိမ်မှုတွေကိုလည်း မြင့်တက်လာစေခဲ့ပါတယ်။
ဟူသီတွေဟာ ယီမင်နဲ့ အဝေးမှာရှိတဲ့ ပစ်မှတ်တွေကို တိုက်ခိုက်နိုင်စွမ်းရှိ
အီရန်နဲ့ "ခုခံရေးဝင်ရိုးတန်း (Axis of Resistance)" ကို ဆန့်ကျင်တဲ့ အရှိန်မြှင့်တင်မှုလို့ သူတို့အမည် ပေးထားတဲ့ လုပ်ရပ်တွေ စစ်ပွဲအတွင်း ဆက်လက်ရှိနေမယ်ဆိုရင် အရေးယူဆောင်ရွက်ဖို့ ပြင်ဆင်ထား တယ်လို့ ဟူသီတွေက သောကြာနေ့မှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ဒီအဖွဲ့ဟာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၇ ရက်နောက်ပိုင်း ဂါဇာက ဟားမတ်စ်တွေကို ထောက်ခံတဲ့ အနေနဲ့ လုပ်ဆောင်ခဲ့သလိုမျိုး ယီမင်နိုင်ငံနဲ့ အလွန်ဝေးကွာတဲ့ ပစ်မှတ်တွေကို တိုက်ခိုက်နိုင်စွမ်းရှိပြီး အာရေဗျကျွန်းဆွယ်နဲ့ ပင်လယ်နီတဝိုက်က ရေကြောင်းသင်္ဘောလိုင်းတွေကို နှောင့်ယှက်နိုင်စွမ်းရှိတယ် ဆိုတာကို ပြသခဲ့ပါတယ်။
တကယ်လို့ ဟူသီတွေက ပဋိပက္ခမှာ စစ်မျက်နှာသစ်တစ်ခု ဖွင့်မယ်ဆိုရင်၊ ထင်ရှားတဲ့ ပစ်မှတ်တစ်ခုက ယီမင်ကမ်းလွန်က ဘက်အယ်-မန်ဒက် (Bab al-Mandab) ရေလက်ကြားပဲ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။ အီရန်က အရေးပါတဲ့ ဟော်မုဇ် (Hormuz) ရေလက်ကြားကို ထိရောက်စွာ ပိတ်ဆို့လိုက်ပြီးနောက် ဒါဟာ စူးအက် တူးမြောင်းဆီကို ပင်လယ်ရေကြောင်းသွားလာမှုကို ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ အဓိက သင်္ဘောသွားလာရေး အချက်အချာနေရာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဟူသီတွေရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုမတိုင်မီ သောကြာနေ့က ပြောကြားရာမှာ ရူဘီယိုက အမေရိကန်အစိုးရဟာ "သတ်မှတ်ချိန်အတိုင်း ဒါမှမဟုတ် သတ်မှတ်ချိန်ထက်စောပြီး" လုပ်ဆောင်နေပြီး စစ်ဆင်ရေးတွေကို "လနဲ့မချီစေဘဲ ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်အတွင်း" အပြီးသတ်ဖို့ မျှော်လင့်ထားတယ်လို့ ပြောကြားခဲ့ပါ တယ်။
ကမ္ဘာ့ရေနံနဲ့ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ထောက်ပံ့မှုရဲ့ ငါးပုံတစ်ပုံ ဖြတ်သန်းသွားလာရာ လမ်းကြောင်းဖြစ်တဲ့ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကတဆင့် ကုန်သွယ်မှုပြုခြင်းအားဖြင့် အကျိုးအမြတ်ရရှိနေတဲ့ ဥရောပနဲ့ အာရှ နိုင်ငံတွေအနေနဲ့ လွတ်လပ်စွာ ဖြတ်သန်းသွားလာခွင့်ရရှိရေး ကြိုးပမ်းမှုတွေမှာ ပါဝင်ကူညီ သင့်တယ်လို့ ပြင်သစ်နိုင်ငံက Group of Seven (ဂျီ-၇) မိတ်ဖက်တွေကိုလည်း ရူဘီယိုက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
စစ်ပွဲဟာ အမေရိကန်နှင့် ဘေးဖယ်နေခဲ့ကြတဲ့ သူ့ရဲ့ အစဉ်အလာမဟာမိတ်တွေအကြား သပ်လျှိုခွဲခြား သလို ဖြစ်စေခဲ့ပါတယ်။ ဒီလို ထောက်ခံမှုအားနည်းတာဟာ အနောက်အုပ်စုရဲ့ အရေးအကြီးဆုံး မဟာ မိတ်အဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ နေတိုး (NATO) အတွက် သက်ရောက်မှုတွေရှိတယ်လို့ သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
"ကျွန်တော်တို့က သူတို့အတွက် အမြဲတမ်းရှိနေပေးမှာပါ။ ဒါပေမဲ့ အခု သူတို့ရဲ့ လုပ်ရပ်တွေအရဆိုရင် ကျွန်တော်တို့ ရှိနေပေးစရာ မလိုတော့ဘူးလို့ ထင်ပါတယ်။ ဟုတ်တယ်မလား" လို့ ထရမ့်က သောကြာ နေ့မှာ မိုင်ယာမီက ကျင်းပတဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဖိုရမ်တစ်ခုမှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ "သူတို့က ကျွန်တော်တို့ အတွက် မရှိပေးရင် ကျွန်တော်တို့ကရော သူတို့အတွက် ဘာလို့ ရှိနေပေးရမှာလဲ၊ သူတို့က ကျွန်တော်တို့ အတွက် ရှိမနေပေးခဲ့ပါဘူး”လို့ထရမ့်ကပြောပါတယ်။
အမေရိကန်က ကာလကြာရှည်စွာ ဦးဆောင်လာခဲ့တဲ့ မြောက်အတ္တလန္တိတ်စာချုပ်အဖွဲ့ (NATO) ရဲ့ အခြေခံပဋိညာဉ်စာတမ်းမှာ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးကို တိုက်ခိုက်ခြင်းဟာ အားလုံးကို တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြစ်တယ်လို့ ဖော်ပြထားပြီး အချင်းချင်း ပံ့ပိုးကူညီဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ ပြဋ္ဌာန်းထားပါတယ်။
အမေရိကန်အနေနဲ့ မြေပြင်တပ်ဖွဲ့တွေ မပါဝင်ဘဲ သူ့ရဲ့ရည်မှန်းချက်တွေကို ရရှိနိုင်တယ်လို့ ရူဘီယိုက ပြောကြားခဲ့ပေမဲ့၊ တကယ်လို့များ အရေးပေါ်အခြေအနေတွေ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ရင်၊ သမ္မတအနေနဲ့ ချိန်ညှိ တုံ့ပြန်နိုင်ဖို့အတွက် အမြင့်ဆုံး အခွင့်အရေးနဲ့ ရွေးချယ်စရာလမ်းကြောင်းတွေ အများဆုံးရှိနေစေဖို့ ဒေ သတွင်းကို တပ်ဖွဲ့အချို့ စေလွှတ်နေတယ်လို့ သူက ဝန်ခံခဲ့ပါတယ်။
အမေရိကန်အစိုးရဟာ မရိန်းတပ်သား ထောင်ပေါင်းများစွာပါဝင်တဲ့ တပ်ဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့ကို ဒေသတွင်းကို စေ လွှတ်ခဲ့ပြီး ပထမတစ်ဖွဲ့က လာမယ့်ရက်ပိုင်းအတွင်း ကြီးမားတဲ့ ကမ်းတက် တိုက်ခိုက်ရေးသင်္ဘောကြီးနဲ့ ရောက်ရှိလာမှာဖြစ်ပါတယ်။ ပင်တဂွန်စစ်ဌာနချုပ်ကလည်း ထိပ်တန်းလေထီးစစ်သည် ထောင်ပေါင်းများ စွာကို တပ်ဖြန့်ချထားမယ်လို့ မျှော်လင့်ရပါတယ်။
ဒီလို တပ်ချထားမှုတွေကြောင့် စစ်ပွဲဟာ ကြာရှည်တဲ့ မြေပြင်တိုက်ပွဲအဖြစ်ကို ပြောင်းလဲသွားနိုင်တယ် ဆိုတဲ့ စိုးရိမ်မှုတွေ မြင့်တက်လာစေခဲ့ပါတယ်။
ထရမ့်က စေ့စပ်ညှိနှိုင်းမှုတွေအကြောင်း ပြောဆိုနေစဉ်မှာပဲ တိုက်ခိုက်မှုတွေ ပိုမိုလုပ်ဆောင်လာ
ပဋိပက္ခ ပိုမိုကြာရှည်လာမယ်လို့ စိုးရိမ်မှုတွေကြောင့် သောကြာနေ့မှာ စတော့ဈေးကွက်တွေ သိသိသာ သာ ထိုးကျသွားခဲ့ပြီး Brent ရေနံစိမ်းဈေးနှုန်းက ၁၁၂ ဒေါ်လာအထက်ကို ရောက်ရှိသွားကာ စစ်ပွဲ စတင် ချိန်ကစပြီး ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် မြင့်တက်လာခဲ့ပါတယ်။
လောင်စာဆီဈေးနှုန်း မြင့်တက်လာမှုကြောင့် နိုင်ငံရေးအရ ထရမ့်အထိနာနိုင်တဲ့ အမေရိကန် ပြည် ထောင်စုရဲ့ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်က ဒီဇယ်ဆီဈေးနှုန်းဟာ တစ်ဂါလံကို ၇.၁၇ ဒေါ်လာအထိ စံချိန် တင် ပျမ်းမျှအမြင့်ဆုံးကို ရောက်ရှိခဲ့တယ်လို့ American Automobile Association (အမေရိကန် မော် တော်ကားအသင်း) က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ထရမ့်ဟာ လူကြိုက်မများတဲ့ စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ဖို့ စိတ်အားထက်သန်နေပုံရပြီး ပဋိပက္ခကို သံတမန် ရေး အရ အဆုံးသတ်နိုင်ဖို့ ရည်ရွယ်ကာ အီရန်နဲ့ အကျိုးရှိတဲ့ စေ့စပ်ညှိနှိုင်းမှုတွေလို့ သူကဆိုတဲ့ အရာတွေ ကို ဒီသီတင်းပတ်အတွင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ဝါရှင်တန်နဲ့ အဲဒီလို စေ့စပ်ညှိနှိုင်းမှုတွေ မရှိခဲ့ဘူးလို့ တီဟီရန်က ထပ်တလဲလဲ အခိုင်အမာ ပြောဆိုနေ ပေမဲ့၊ ပါကစ္စတန်၊ အီဂျစ်နဲ့ တူရကီတို့က စစ်ပွဲဖြစ်ပွားနေတဲ့ နှစ်ဖက်အကြား သတင်းစကားတွေ လက်ဆင့် ကမ်း ပေးပို့နေပါတယ်။
နောက်ကွယ်က ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုတွေကို သိရှိသူ နှစ်ဦးကတော့ မကြာခင်အချိန်အတွင်း တိုက်ရိုက် ဆွေးနွေးမှုတွေ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ခြေအပေါ် သံသယရှိတယ်လို့ ပြောကြပါတယ်။
ကြာသပတေးနေ့မှာ ထရမ့်က အီရန်အနေနဲ့ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပြန်ဖွင့်ဖို့၊ မဖွင့်ရင် လျှပ်စစ် ဓါတ်အားပေးစက်ရုံတွေနဲ့ အခြားစွမ်းအင် အခြေခံအဆောက်အအုံတွေကို တိုက်ခိုက်မှုတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်ရ ဖို့အတွက် နောက်ဆုံးသတ်မှတ်ရက်ကို ၁၀ ရက် ထပ်မံတိုးပေးခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီတိုက်ခိုက်မှုတွေကို ဆိုင်းငံ့ ထားစဉ်မှာ အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးတို့က အီရန်ကို ဆက်လက် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်နေခဲ့ပါတယ်။
အီရန်ဟာ ညတွင်းချင်း အစ္စရေးကို ဒုံးကျည်တွေ အလုံးအရင်းနဲ့ ပစ်လွှတ်ခဲ့လို့ လူတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ ကလက်စတာ ခဲယမ်းတွေနဲ့ ကြားဖြတ်ဟန့်တားခံရတဲ့ ဒုံးကျည်အပျက်အစီးတွေကြောင့် တဲလ်အဗစ် (Tel Aviv) ဒေသအတွင်း ထိခိုက်မှုတွေ အများကြီး ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပါတယ်။
ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံက လေတပ်စခန်းတစ်ခုကို အီရန်က တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာမှာ အမေရိကန် စစ်မှုထမ်း ၁၂ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး နှစ်ဦးကတော့ ပြင်းထန်တယ်လို့ အမေရိကန် အရာရှိတစ်ဦးက သောကြာနေ့မှာ ရိုက်တာ သတင်းဌာနကို ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအချိန် ပင်လယ်ကွေ့တစ်ဝိုက်မှာ ဒရုန်းတွေ၊ ဒုံးကျည်တွေနဲ့ ဆက်လက်တိုက်ခိုက်မှုတွေ ရှိနေခဲ့ပါတယ်။
အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု (ယူအေအီး) နဲ့ ဘာရိန်းနိုင်ငံတို့က စနေနေ့အစောပိုင်းမှာ ဒုံးကျည်နဲ့ တိုက်ခိုက်ခံရမှုတွေကို သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး၊ ပင်လယ်ကွေ့ရဲ့ အဓိက ရေနက်ကွန်တိန်နာ ဆိပ်ကမ်း တွေထဲက တစ်ခုဖြစ်တဲ့ အဘူဒါဘီက ခါလီဖာဆိပ်ကမ်း (Khalifa Port) အနီးမှာ ဒုံးကျည်တစ်စင်းကို ကြားဖြတ်ပစ်ချပြီးနောက် လူငါးဦး ဒဏ်ရာရကာ မီးလောင်ကျွမ်းမှုတွေ ဖြစ်ပွားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
အီရန်နိုင်ငံ အနောက်မြောက်ပိုင်း ဇန်ဂျန် (Zanjan) မြို့က လူနေအိမ်ယာတစ်ခုကို အမေရိကန်-အစ္စရေး ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီးနောက် လူအနည်းဆုံး ငါးဦးသေဆုံးပြီး ခုနစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့တယ်လို့ အီရန် မီဒီယာတွေက စနေနေ့အစောပိုင်းမှာ သတင်းဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ တီဟီရန်မြို့က အီရန်သိပ္ပံနဲ့ နည်းပညာ တက္ကသိုလ် (Iran University of Science and Technology) လည်း တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရတယ်လို့ မီဒီယာ တွေက ဖော်ပြပါတယ်။
(သတင်းရင်းမြစ် - ရိုက်တာ)
-တရုတ်စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ကျေးလက်ရေးရာဝန်ကြီးဌာန နိုင်ငံခြားစီးပွားရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဗဟိုဌာန ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် Jin Ke)
ယခုနှစ် မတ်လတွင် လန်ချန်း-မဲခေါင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် ပထမအကြိမ် ခေါင်းဆောင်များအစည်းအဝေး၏ ၁၀ နှစ်ပြည့် အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် အရေးကြီးသော မှတ်တိုင်သစ်တစ်ခုသို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး အရည်အသွေးမြင့်မားသော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု "ဗားရှင်း ၂.ဝ" အဆင့်သစ်သို့ တရားဝင် ကူးပြောင်း ရောက်ရှိလာခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ ပထမအကြိမ် ခေါင်းဆောင်များ အစည်းအဝေးတွင် စိုက်ပျိုးရေးနှင့် ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှု လျှော့ချရေးကို ဦးစားပေး ကဏ္ဍများအဖြစ် သတ်မှတ်ခဲ့ချိန်မှစ၍ လန်ချန်း-မဲခေါင် ၆ နိုင်ငံမှ စိုက်ပျိုးရေး ဌာနများသည် "တူညီသောမြစ်ရေကို သောက်သုံးရသူများ၊ ကံကြမ္မာချင်း ဆက်စပ်နေကြသည်" ဟူသော စိတ်ဓာတ်ကို အခြေခံပြီး ဒေသတွင်း "ရိက္ခာအိုး" (စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံရေး) ကို ခိုင်မာအောင် လက်တွဲ တည်ဆောက်ခဲ့ကြပြီး လယ်သမား သန်းပေါင်းများစွာ၏ ဝင်ငွေကို တိုးပွားလာစေရန် ဆောင်ရွက်ခဲ့ကြသည်။ စိုက်ပျိုးရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို လန်ချန်း-မဲခေါင် ယန္တရား၏ "လှပသောပြယုဂ်" တစ်ခု ဖြစ်လာစေရန် အတူတကွ လက်တွဲ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပြီး အေးအတူပူအမျှ လန်ချန်း-မဲခေါင် ကံကြမ္မာတူ အသိုက်အဝန်း တည်ဆောက်ရေး အတွက် ပံ့ပိုးကူညီပေးခဲ့ပါသည်။
ယန္တရားဖြင့် ဦးဆောင်ခြင်း - " အဆင့်မြင့်မဟာဗျူဟာမြောက်ဒီဇိုင်း" မှသည် "စနစ်တကျ ပေါင်းစည်း ဆောင်ရွက်မှု" ဆီသို့
ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် တည်ငြိမ်ပြီး ရေရှည်တည်တံ့ခိုင်မြဲကာ ယန္တရားသည်လည်း "ပင် တိုင်အခြေခံအုတ်မြစ် " တစ်ခုကဲ့သို့ပင် ဖြစ်သည်။ လွန်ခဲ့သည့် ဆယ်စုနှစ် အတွင်း လန်ချန်း -မဲခေါင် ၆ နိုင်ငံသည် ခေါင်းဆောင်များအစည်းအဝေးမှ ချမှတ်ထားသော မဟာ ဗျူဟာမြောက် မူဘောင် အောက်တွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို မြှင့်တင်ခဲ့ပါသည်။ မဟာ ဗျူဟာမြောက် စီမံကိန်းများက လမ်းညွှန်ပေးခြင်း၊ စီမံကိန်း အကောင်အထည်ဖော်မှုများက ထောက်ပံ့ပေးခြင်းနှင့် ယန္တရားဆိုင်ရာပလက်ဖောင်းများ တည်ဆောက်ခြင်းတို့ဖြင့် ဆက်နွှယ် နေသည့် တစ်နေ့ထက်တစ်နေ့ ပိုမိုပြည့်စုံကောင်းမွန်လာသော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ကွန်ရက်တစ်ခုကို တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သည်။ လန်ချန်း-မဲခေါင် စိုက်ပျိုးရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ပူးတွဲလုပ်ငန်းအဖွဲ့၊ လန်ချန်း-မဲခေါင် စိုက်ပျိုးရေး ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှု ဗဟိုဌာန၊ ကွမ်ရှီးဌာနခွဲနှင့် သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး အဖွဲ့တို့ကို တစ်ခုပြီးတစ်ခု ဆက်တိုက် တည်ထောင်ခဲ့ပြီး "ဗဟိုဌာန + ဌာနခွဲ + ကျွမ်းကျင် မှုဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး" ဟူသော ထောက်ပံ့မှုစနစ်တစ်ခုကို ဖော်ဆောင် နိုင်ခဲ့သည်။ လန်ချန်း-မဲခေါင် စိုက်ပျိုးရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဆိုင်ရာ သုံးနှစ်တာ လုပ်ငန်းစီမံချက် (၂၀၂၀-၂၀၂၂) နှင့် ငါးနှစ်တာလုပ်ငန်းစီမံချက် (၂၀၂၃-၂၀၂၇) တို့ကို အဆင့်ဆင့် အတည်ပြုနိုင်ခဲ့ခြင်းသည် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအတွက် ရှင်းလင်း ပြတ်သားသော " တည်ဆောက်ရေးပုံစံများ" ကို ရေးဆွဲနိုင်ခဲ့သည်။ "လန်ချန်း-မဲခေါင် အသီးအပွင့်များရိတ်သိမ်းခြင်း" စီမံကိန်းအစုအဖွဲ့ （LMC Bumper Harvest Projects）နှင့် "လန်ချန်း-မဲခေါင် စိုက်ပျိုးရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု လုပ်ငန်းစီမံချက် (Lancang–Mekong Agricultural Cooperation "Hundred, Thousand, Ten Thousand” Action Plan)တို့ကို ဆက်လက် အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့ပြီး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု နယ်ပယ်များကိုလည်း စဉ်ဆက်မပြတ် တိုးချဲ့နိုင်ခဲ့သည်။ ယင်းတို့သည် လန်ချန်း-မဲခေါင် စိုက်ပျိုးရေး ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုကို ဘက်စုံ၊ ကဏ္ဍစုံနှင့် နယ်ပယ်ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့်ဖြင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု အဆင့်သစ်သို့ ကူးပြောင်းနိုင်ရန် တွန်းအားပေးခဲ့ပါသည်။
နည်းပညာဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု - "မျိုးကောင်းမျိုးသန့် မွေးမြူခြင်း" မှသည် "စမတ် နည်းပညာဖြင့် စွမ်းဆောင်ရည်မြှင့်တင်ခြင်း"ဆီသို့
နည်းပညာ မျှဝေခြင်းသည် လန်ချန်း-မဲခေါင် စိုက်ပျိုးရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၏ ထူးခြားသော လက္ခဏာ တစ်ခု ဖြစ်ပါသည်။ လန်ချန်း-မဲခေါင် ရန်ပုံငွေမူဘောင်အောက်တွင် ရာနှင့်ချီသော အသေးစားနှင့် အလတ်စား စိုက်ပျိုးရေးစီမံကိန်းများကို အကောင်အထည် ဖော်ခဲ့ပြီး မျိုးကောင်းမျိုးသန့်များ မြှင့်တင်ခြင်းမှသည် အထွက်နှုန်း အဆမတန် တိုးတက် လာခြင်းအထိ လည်းကောင်း၊ နည်းပညာဆိုင်ရာ ပုံစံသစ်များ တီထွင်ဖန်တီးခြင်းမှသည် ထုတ်လုပ်မှုနှင့် ဝင်ငွေတိုးပွားလာခြင်းအထိ လည်းကောင်း ဆောင်ရွက်နိုင်ခဲ့ကြရာ ဒေသတွင်း စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံမှု ခိုင်မာအားကောင်းစေရန် ကူညီပေးခဲ့ပါသည်။ ဓာတု ကင်းစင်သော စပါးအထွက်နှုန်း တိုးတက်ရေး နည်းပညာစမ်းသပ်မှုစီမံကိန်းကြောင့် ဒေသ တွင်း စပါးအထွက်နှုန်း ၂၅% တိုးတက်လာခဲ့ပြီး အရည်အသွေးမြင့် ဓာတုကင်းစင် စပါးမျိုးစေ့ ရွေးချယ်ခြင်းနှင့် နည်းပညာပေါင်းစပ်မှု စီမံကိန်းသည် မျိုးစေ့ကဏ္ဍ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို မော်လီကျူးမျိုးပွားခြင်း (Molecular Breeding) အဆင့်သို့ ရောက်ရှိစေခဲ့သည်။ "စပါး - ပဲ - ဆီထွက်သီးနှံ" သီးလှည့်စိုက်ပျိုးနည်းစနစ်သည် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အရင်းအမြစ်များကို အကျိုးရှိရှိ အသုံးပြုနိုင်မည့် လမ်းစဉ်သစ်ကို ရှာဖွေဖော်ထုတ်ပေးနိုင်ခဲ့သည်။ လက်ရှိတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် "ဒစ်ဂျစ်တယ်နှင့် စမတ်နည်းပညာ" ဆီသို့ ကူးပြောင်း နေပြီဖြစ်ရာ စမတ်လယ်ယာမြေများ တပြေးညီ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေး စီမံကိန်းများကို တည်ငြိမ်စွာ တွန်းအားပေးလျက်ရှိသည်။ ထိုင်းနိုင်ငံရှိ စမတ်ဒူးရင်းခြံ၊ ကမ္ဘောဒီးယားရှိ စမတ်ငါးလုပ်ငန်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ရာသီဥတုနှင့် ကိုက်ညီသော စမတ် စိုက်ပျိုးရေး စမ်းသပ်ချက်များသည် ဒေသတွင်း စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍ ဒစ်ဂျစ်တယ်အသွင်ကူးပြောင်း မှုအတွက် စံနမူနာများ ဖြစ်လာခဲ့ပြီး အဆိုပါ အောင်မြင်မှုများကို ကမ္ဘာ့ ဉာဏ်ရည်တု ညီလာခံတွင် စံပြဖြစ်ရပ်များအဖြစ် ထည့်သွင်း ဖော်ပြခြင်း ခံခဲ့ရပါသည်။
ပြည်သူ့အကျိုးပြု လုပ်ငန်းများ - " သေးငယ်သော်လည်း ထိရောက်မှုရှိသောစီမံကိန်းများ" မှသည် "စက်မှုလုပ်ငန်းစုကြီးများ" အထိ
လန်ချန်း-မဲခေါင် စိုက်ပျိုးရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် တိကျပြီးအဆင့်မြင့်သော နည်း ပညာများကိုသာမက လက်တွေ့ကျပြီး ပြည်သူတို့၏လူမှုစီးပွားဘဝ အကျိုးပြုရေးကိုလည်း ပိုမို အလေးထား ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါသည်။ မဲခေါင်မြစ်ဝှမ်းနိုင်ငံများသည် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ကောင်းမွန်ပြီး သယံဇာတ ပေါကြွယ်ဝကာ ရော်ဘာ၊ ပီလောပီနံ၊ ကြံ၊ ငရုတ်ကောင်းနှင့် အပူပိုင်း သီးနှံများ စသည့် ထူးခြားသော သီးနှံများမှာ သိသာထင်ရှားသည့် အားသာချက်များ ရှိကြသည်။ ထို့ကြောင့် သေးငယ်သော်လည်း ထိရောက်မှုရှိသော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု စီမံကိန်း (Small yet Smart livelihood project) အမြောက်အများ ပေါ်ထွက်လာခဲ့ပြီး မျိုးစေ့ထုတ်လုပ်ခြင်း၊ အထွက်နှုန်းကောင်းမွန်အောင် စိုက်ပျိုးခြင်း၊ စက်မှုလယ်ယာစနစ်ဖြင့် စိုက်ပျိုးရိတ်သိမ်းခြင်း၊ ပြုပြင်ထုတ်လုပ်မှုနည်းပညာနှင့် စက်ကိရိယာများ တီထွင်ခြင်း စသည့် ကွင်းဆက်တစ်ခုလုံးဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို ပံ့ပိုးပေးခဲ့သည်။ ၎င်းသည် ဒေသတွင်း၌ စံချိန်စံညွှန်းမီ ထုတ်လုပ်မှုစနစ်များ တည်ထောင်နိုင်စေရန်၊ ထုတ်ကုန်များ၏ တန်ဖိုး မြှင့်တင်ရန်၊ ပြည်သူများ၏ လူမှုစီးပွားဘဝနှင့် စက်မှုကဏ္ဍ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို တစ်ပြိုင်နက်တည်း မြှင့်တင်ရန် ကူညီပေးခဲ့သည်။ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံတွင် အကောင်အထည်ဖော်နေသည့် "စပါးနှင့် ငါး တွဲဖက်မွေးမြူရေးစနစ်" သည် "ရေတစ်မြောင်းထဲ နှစ်မျိုးသုံး၊ လယ်တစ်ကွက်ထဲ နှစ်မျိုးရိတ်သိမ်း" ဟူသော ဂေဟစနစ်အခြေပြု ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှု လျှော့ချရေး နည်းလမ်းသစ်ကို ဖော်ဆောင်ပေးခဲ့သည်။ လာအိုနိုင်ငံရှိ ရော်ဘာနည်းပညာ စံပြ စီမံကိန်းသည် ဒေသခံများ၏ ဝင်ငွေတိုးပွားမှုကို တွန်းအားပေးနိုင်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘောဒီးယားရှိ စမတ် ငါးလုပ်ငန်း၊ ငရုတ်ကောင်းနှင့် ဖာလာ စိုက်ပျိုးရေးဆိုင်ရာ နည်းပညာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု စီမံကိန်းများကိုလည်း ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှုလျှော့ချရေး စံနမူနာများအဖြစ် ရွေးချယ်ခံခဲ့ရပါသည်။
နှစ်ဦးနှစ်ဖက် အကျိုးရှိသော စီးပွားရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေး - " ထုတ်လုပ်ကုန်သွယ်မှု" မှသည် "တန်ဖိုးကွင်းဆက် မြှင့်တင်ခြင်း" သို့
ကုန်သွယ်မှု လွယ်ကူချောမွေ့ခြင်းသည် အပြန်အလှန် အကျိုးဖြစ်ထွန်းသော ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှု၏ "စစ်ဆေးမှုကျောက်စာ"ပင် ဖြစ်သည်။ ၂၀၂၅ ခုနှစ်တွင် တရုတ်နိုင်ငံနှင့် မဲခေါင် ငါးနိုင်ငံအကြား စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန် ကုန်သွယ်မှုပမာဏသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃၄.၅၆ ဘီလီယံ အထိ ရှိလာခဲ့ပြီး ၂၀၁၆ ခုနှစ် ပထမအကြိမ် ခေါင်းဆောင်များအစည်းအဝေး ကျင်းပချိန်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက တရုတ်နိုင်ငံမှ မဲခေါင်ငါးနိုင်ငံထွက် စိုက်ပျိုးရေးထွက်ကုန် တင်သွင်းမှုသည် ၂၂၂% တိုးတက်လာခဲ့သည်။ ထိုင်းနိုင်ငံမှ ထွက်ရှိသော ဒူးရင်းသီး စုစုပေါင်း ရောင်းအား၏ ၇၃% ကို တရုတ်ဈေးကွက်တွင် ရောင်းချနိုင်ခဲ့ပြီး ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ ဆန် တင်ပို့မှု စုစုပေါင်း၏ ၃၀% ကျော်မှာ တရုတ်နိုင်ငံသို့ တင်ပို့ခြင်း ဖြစ်ကာ လာအိုနိုင်ငံမှ ငှက်ပျောသီး များသည်လည်း တရုတ်-လာအို ရထားလမ်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ အအေးခန်း ကုန်တင်ရထားဖြင့် တရုတ်ဈေးကွက်အတွင်းသို့ ဝင်ရောက်လာခဲ့သည်။ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ကဏ္ဍတွင် "နည်းပညာက ဦးဆောင်ပြီး လုပ်ငန်းရှင်များက နောက်မှလိုက်ပါခြင်း" ဟူသော ပုံစံသည် သိသာထင်ရှားသော အောင်မြင်မှုများ ရရှိခဲ့သည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ်ကုန်အထိ တရုတ် နိုင်ငံ၏ မဲခေါင်ငါးနိုင်ငံအတွင်း စိုက်ပျိုးရေး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုပမာဏမှာ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၆.၀၅ ဘီလီယံအထိ ရှိလာခဲ့ပြီး ၂၀၁၆ ခုနှစ်နှင့် နှိုင်းယှဉ်ပါက ၁၄၆.၃% တိုးတက်လာခဲ့သည်။ နယ်စပ် ဖြတ်ကျော် စက်မှုလုပ်ငန်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် ဒေသတွင်း ထူးခြားသော စိုက်ပျိုးရေး ထွက်ကုန်များ၏ တန်ဖိုးမြှင့်တင်ရန်အတွက် အရေးပါသော လမ်းကြောင်းတစ်ခု ဖြစ်လာသည်။ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသည် တရုတ်နိုင်ငံမှ သစ်သီးဝလံများ တာရှည်ခံ နည်းပညာနှင့် ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ခြင်း နည်းပညာများ၊ စက်ကိရိယာများနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံ မှုများကို ရယူကာ အခြောက်ခံသစ်သီးပြားများ၊ သစ်သီးဝိုင်များနှင့် သစ်သီးရှာလကာရည် ကဲ့သို့သော တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်များကို ပူးပေါင်းထုတ်လုပ်ခဲ့ခြင်းဖြင့် သစ်သီးဝလံနှင့် ဟင်း သီးဟင်းရွက် ထွက်ကုန်များ၏ ဈေးကွက်ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းကို ထိရောက်စွာ မြှင့်တင် နိုင်ခဲ့ ပါသည်။
အနာဂတ်မျှော်မှန်းချက် - "လန်ချန်း-မဲခေါင် စိုက်ပျိုးရေး ၂.၀ ဗားရှင်း" ကို အရည် အသွေးမြင့်မားစွာ တွန်းအားပေးဆောင်ရွက်ခြင်း
လက်ရှိတွင် လန်ချန်း-မဲခေါင် စိုက်ပျိုးရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် အဘက်ဘက်မှ အကျိုးကျေးဇူးများစွာ ထပ်ဆင့်ရရှိနိုင်သည့် အရေးကြီးသော အခွင့်အလမ်းကောင်းများကို ရရှိ ပိုင်ဆိုင်နေပြီဖြစ်ပါသည်။ တရုတ်-အာဆီယံ လွတ်လပ်သောကုန်သွယ်ရေးဇုန် ၃.၀ ဗားရှင်း စတင်ခြင်း၊ ဒေသတွင်း ဘက်စုံစီးပွားရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု သဘောတူညီချက် (RCEP) မှ အကျိုးအမြတ်များ စဉ်ဆက်မပြတ် ထွက်ပေါ်လာခြင်းနှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ် စီးပွားရေး၊ အစိမ်းရောင် စီးပွားရေးစသည့် ထွန်းသစ်စ နယ်ပယ်များတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ တိုးချဲ့လာခြင်းတို့သည် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အတွက် အရည်အသွေး မြင့်မားသော ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု အဆင့်သစ်သို့ ကူးပြောင်းရန် အားကောင်းသော တွန်းအားများ ဖြစ်စေပါသည်။ ဒေသတွင်းနိုင်ငံများသည် သိပ္ပံနည်းကျ တီထွင်ဆန်းသစ်မှုနှင့် ဒစ်ဂျစ်တယ် နည်းပညာများကို အသုံးပြု၍ စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍကို ပြောင်းလဲရန် ခိုင်မာသော ဘုံသဘောတူညီချက်များ ရှိကြသည်။ လန်ချန်း-မဲခေါင် စိုက်ပျိုးရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် ထုတ်လုပ်မှုကဏ္ဍရှိ နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုမှတစ်ဆင့် ဒစ်ဂျစ်တယ် အသွင်ကူးပြောင်းမှု၊ ပတ်ဝန်းကျင်နှင့်ကိုက်ညီသောထုတ်လုပ်မှု၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့် ဝန်ဆောင်မှုကုန်သွယ်ရေး တို့ပါဝင်သော လုပ်ငန်းကွင်းဆက်တစ်ခုလုံး ဆိုင်ရာ နက် ရှိုင်းသော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအထိ တိုးချဲ့လုပ်ဆောင်နေပါသည်။ ၎င်းသည် ပိုမိုပါဝင်နိုင်ခွင့်ရှိသော၊ ခိုင်မာအားကောင်းသော ၊ ရေရှည်တည်တံ့သော နှင့် ယှဉ်ပြိုင်နိုင်စွမ်းရှိသော ဒေသတွင်း စိုက်ပျိုးရေးနှင့် စားနပ်ရိက္ခာစနစ်ကို တည်ဆောက်ရန်အတွက်လည်း ရည်ရွယ်ပါသည်။
လန်ချန်း-မဲခေါင် စိုက်ပျိုးရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အဆင့် အတန်းကို ဆက်လက် မြှင့်တင်သွားမည်ဖြစ်ပြီး အဓိကကျသော ကိစ္စရပ်များတွင် ပေါင်းစပ် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်မှုကို အားကောင်းစေခြင်း မူဝါဒပိုင်းဆိုင်ရာ ညှိနှိုင်းမှုနှင့် စံချိန်စံညွှန်းများ ဖလှယ်ခြင်းတို့ကို တိုးမြှင့်သွားမည်ဖြစ်သည်။ ဒစ်ဂျစ်တယ်စိုက်ပျိုးရေးနှင့် အစိမ်းရောင် စိုက်ပျိုးရေးနယ်ပယ်များတွင် ဒေသတွင်းဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများနှင့် စံချိန်စံညွှန်းများကို ဦး ဆောင် သတ်မှတ်သွားမည်ဖြစ်သည်။ သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာ မောင်းနှင်အားကို ပိုမို နက်ရှိုင်း စေပြီး စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံရေး၊ ထူးခြားသော ဒေသထွက်လုပ်ငန်းများနှင့် စမတ်စိုက်ပျိုးရေး ကဲ့သို့သော အဓိကနယ်ပယ်များကို အာရုံစိုက်ကာ စံပြစီမံကိန်းများကို တည်ဆောက် သွားမည် ဖြစ်သည်။ တစ်ဦးတည်းမူပိုင် နည်းပညာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အဆင့်မှသည် ပူးတွဲ သုတေသနပြုခြင်း၊ စံချိန်စံညွှန်းများ အတူတကွ သတ်မှတ်ခြင်းနှင့် အမှတ်တံဆိပ်များ ပူးတွဲ အသုံးပြုခြင်းစသည့် အသိပညာနှင့် အကျိုးအမြတ်များကို အတူတကွ မျှဝေ ခံစား နိုင်သည့် ပုံစံသို့ ကူးပြောင်းသွားမည်ဖြစ်သည်။ ကဏ္ဍစုံပါဝင်သော စီးပွားရေးနှင့် ကုန်သွယ်မှု မြှင့်တင်ရေး ပလက်ဖောင်းတစ်ခုကို တည်ဆောက်ပြီး လန်ချန်း-မဲခေါင် စိုက်ပျိုးရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဗဟိုဌာန၏ အခန်းကဏ္ဍကို အပြည့်အဝ အသုံးချကာ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို အတူတကွ တည်ဆောက်သွားမည်ဖြစ်ပြီး ဒေသထွက် ထူးခြားသော စိုက်ပျိုးရေး ထွက်ကုန်များကို အရည်အသွေးမြင့်မားသော၊ တန်ဖိုး မြင့်မားသောနှင့် အမှတ်တံဆိပ် ခိုင်မာသော ထုတ်ကုန်များအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိအောင် ဦးတည်ဆောင်ရွက်သွားမည် ဖြစ်သည်။
လန်ချန်း-မဲခေါင် မြစ်တစ်စင်းတည်းက ခြောက်နိုင်ငံကို ပံ့ပိုးပေးနေသကဲ့သို့ ဆယ်စုနှစ် တစ်ခုကြာ အစွမ်းကုန် ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများမှ အခန်းကဏ္ဍသစ်တစ်ရပ်ကို ဖွင့်လှစ် ပေးခဲ့ပြီဖြစ်သည်။ အနာဂတ်သို့ မျက်နှာမူလျက် လန်ချန်း-မဲခေါင် ၆ နိုင်ငံသည် စိုက်ပျိုးရေး ကဏ္ဍပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို နက်ရှိုင်းစေရန်၊ စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံမှုကို အတူတကွ ကာကွယ် စောင့်ရှောက်ရန်နှင့် စက်မှုကဏ္ဍ ကြီးပွားထွန်းကားမှုကို အတူတကွ မြှင့်တင်ရန်အတွက် လက်တွဲဆောင်ရွက်သွားကြမည်ဖြစ်သည်။ ပိုမိုမြင့်မားသော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဖြင့် အေးအတူ ပူအမျှ လန်ချန်း-မဲခေါင် ကံကြမ္မာတူ အသိုက်အဝန်း တည်ဆောက်ရေးကို တွန်းအားပေးကာ နှစ်ဦးနှစ်ဖက် အပြန်အလှန် အကျိုးဖြစ်ထွန်းစေမည့် အောင်မြင်မှု မှတ်တိုင်သစ်များကို ဆက်လက်ရေးထိုးသွားမည်ဖြစ်ပါသည်။
လန်ဒန်၊ မတ်၂၁-လန်ဒန်ကို ပျံသန်းတဲ့ ဗြိတိသျှလေကြောင်းလိုင်း (British Airways) လေယာဉ်ပေါ်မှာ ခရီးသည်တွေဟာ ရုပ်အလောင်းတစ်ခုနဲ့အတူ ၁၃ နာရီကျော်ကြာ အချိန်ဖြတ်သန်းခဲ့ရပါတယ်။
The Sun, Daily Express နဲ့ The Standard သတင်းတွေအရဆိုရင် မတ်လ ၁၅ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့က ဟောင်ကောင်ကနေ ထွက်ခွာလာတဲ့ လေယာဉ်အမှတ် BA32 ပေါ်မှာ လေယာဉ်ထွက်ပြီး တစ်နာရီလောက်အကြာမှာပဲ အသက် ၆၀ အရွယ် အမျိုးသမီးတစ်ဦး သေဆုံးသွားခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။
ဗြိတိသျှလေကြောင်းလိုင်းက ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူတစ်ယောက်က PEOPLE မဂ္ဂဇင်းကို ပြောပြ တာကတော့ "လေယာဉ်ပေါ်မှာ ခရီးသည်တစ်ဦး ဝမ်းနည်းဖွယ် ကွယ်လွန်သွားခဲ့ပါတယ်။ ဒီလိုခက်ခဲ တဲ့အချိန်မှာ ကျန်ရစ်သူ မိသားစု၊ မိတ်ဆွေတွေနဲ့ ထပ်တူ ဝမ်းနည်းရပါတယ်။ လေယာဉ်ဝန်ထမ်း တွေကို လည်း လိုအပ်တာတွေ ကူညီပံ့ပိုးပေးနေသလို၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း အားလုံးကိုလည်း မှန်မှန်ကန်ကန် လိုက်နာဆောင်ရွက်ခဲ့ပါတယ်" လို့ ဆိုပါတယ်။
ဒီအမျိုးသမီး သေဆုံးသွားပြီးနောက်ပိုင်း မိသားစုဝင်တွေရော လေယာဉ်ဝန်ထမ်းတွေပါ အရမ်းကို စိတ် ဆင်းရဲပူဆွေးခဲ့ရတယ်လို့ သတင်းရင်းမြစ်တစ်ခုက The Sun သတင်းစာကို ပြောပြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ခရီးသည်က သေဆုံးသွားခဲ့ပြီ ဖြစ်တဲ့အတွက် ဒီအခြေအနေကို "အရေးပေါ်အခြေအနေ" လို့တော့ မသတ်မှတ်ခဲ့ပါဘူး။
"ရုပ်အလောင်းကို ဘယ်လိုထားရမလဲဆိုတာ ဆွေးနွေးခဲ့ကြပါတယ်။ လေယာဉ်မှူးခန်းဘက်က ရုပ်အလောင်းကို အိမ်သာထဲမှာ သော့ခတ်ထားဖို့ တောင်းဆိုပေမယ့် လေယာဉ်ဝန်ထမ်းတွေက လက်မခံခဲ့ ပါဘူး" လို့ အဲဒီသတင်းရင်းမြစ်ကပဲ ပြောပါတယ်။ "ဒါကြောင့် သူတို့က ရုပ်အလောင်းကို သီးခြားခွဲထားဖို့ ပိတ်စတွေနဲ့ပတ်ပြီး လေယာဉ်အနောက်ဘက်က မီးဖိုချောင်ခန်း (Galley) ထဲကို ရွှေ့ထားခဲ့ရပါတယ်။"
"အဲဒီ မီးဖိုချောင်ခန်းမှာ အပူပေးစနစ်ပါတဲ့ ကြမ်းပြင်ရှိနေတာကို တချို့ဝန်ထမ်းတွေ သတိမထား မိခဲ့ကြဘူး။ အဲဒါကြောင့် လေယာဉ်ခရီးစဉ် ပြီးဆုံးခါနီးလောက်မှာတော့ အဲဒီနေရာတစ်ဝိုက်ကနေ အနံ့ဆိုး တွေ ထွက်လာတယ်လို့လည်း ပြောကြတယ်" လို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။
လေယာဉ်က လန်ဒန်မြို့က ဟီသရိုး (Heathrow) လေဆိပ်ကို ဆင်းသက်လိုက်တဲ့အချိန်မှာတော့ ရဲတွေ က လေယာဉ်ပေါ်တက်လာပြီး စစ်ဆေးမှုတွေ လုပ်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအချိန်အတွင်းမှာ ခရီးသည်တွေကို သူတို့ထိုင်ခုံတွေမှာပဲ ၄၅ မိနစ်လောက် ဆက်ထိုင်နေခိုင်းခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။
အမ်စတာဒမ်မြို့ ရှီဖိုးလ် (Schiphol) လေဆိပ်မှာ ခရီးသွားတွေ သေဆုံးသွားရင် ရုပ်အလောင်း နဲ့ပတ်သက်ပြီး စီစဉ်ဆောင်ရွက်ပေးရတဲ့ သီးသန့်ဌာန (Mortuarium Schiphol) တစ်ခုရှိပါတယ်။ အဲဒီက ညှိနှိုင်းရေးမှူး Ben Vos က လေယာဉ်ပေါ်မှာ ခရီးသည်သေဆုံးတဲ့ ရှားပါးဖြစ်ရပ်မျိုး ကြုံလာရင် နောက် ဆက်တွဲတွေကို ဘယ်လိုကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းလေ့ရှိတယ်ဆိုတာကို အရင်က ဗဟုသုတအနေနဲ့ ဝေမျှဖူး ပါတယ်။
"လေယာဉ်နားကို တိုက်ရိုက်လာတဲ့ အထူးယာဉ်တစ်စီး ရှိတယ်" လို့ သူက ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာတုန်းက CNN ကို ရှင်းပြခဲ့ပါတယ်။ "ကျွန်တော်တို့က လေယာဉ်ပေါ်ကနေ အဲဒီကားပေါ်ကို တိုက်ရိုက် ဆင်းနိုင်တဲ့အတွက် လေဆိပ်မှာ ကျွန်တော်တို့ ဘာတွေလုပ်နေလဲဆိုတာကို လူအများစု မမြင်နိုင်ပါဘူး။"
အဲဒီကနေမှတစ်ဆင့် အဖွဲ့ငယ်လေးတစ်ခုက ရုပ်အလောင်းတွေကို နာရေးကူညီမှုအသင်းတွေဆီ ပို့ ဆောင်ပေးဖို့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ စည်းမျဉ်းတွေအတိုင်း ပြင်ဆင်ကြပါတယ်။ အဲဒီလိုလုပ်တဲ့နေရာမှာ ရုပ် အလောင်းမပျက်စီးအောင် ဆေးစီရင်တဲ့ အဖွဲ့တွေနဲ့ စီစဉ်တာ၊ အကယ်၍ ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်း လှူဒါန်းဖို့ရှိရင် ဆေးရုံ/ဆေးခန်းတွေနဲ့ ညှိနှိုင်းတာ၊ ပြီးတော့ မိသားစုတွေကို မီးသင်္ဂြိုဟ်ပေးတဲ့ ကုမ္ပဏီ တွေနဲ့ ချိတ်ဆက်ပေးတာတွေ ပါဝင်ပါတယ်။
New England Journal of Medicine မှာ ဖော်ပြထားတဲ့ ၂၀၁၃ ခုနှစ်က လေ့လာမှုတစ်ခုအရဆိုရင် လေယာဉ်ပေါ်မှာ သေဆုံးတဲ့ဖြစ်စဉ်တွေဟာ တော်တော်လေးကို "ရှားပါး" ပါတယ်။ လေယာဉ် ပေါ်မှာဖြစ်တဲ့ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အရေးပေါ်အခြေအနေတွေရဲ့ သုည ဒသမ ၃ ရာခိုင်နှုန်းလောက်ပဲ သေဆုံးမှုအထိ ဖြစ်လေ့ရှိတာပါလို့ ဆိုပါတယ်။
(သတင်းရင်းမြစ် - People.com)
အထူးသုံးသပ်ချက်ဆောင်းပါး
ပြီးခဲ့တဲ့ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တုန်းက အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးတို့ ပေါင်းပြီး အီရန်ကို ဝင်တိုက် ကြတဲ့အခါ၊ သူတို့ရဲ့ စစ်ဆင်ရေးက စာအုပ်ထဲက လေကြောင်းစစ်ပွဲတစ်ခုလိုဖြစ်ခဲ့တယ်။ ရည်ရွယ်ချက်က သိပ်ရှင်းပါတယ်။ ရန်သူ့ ကာကွယ်ရေးစနစ်တွေကို ဖျက်ဆီးမယ်၊ ပြန်လည်တိုက်ခိုက်နိုင်စွမ်းကို ချိုးနှိမ် မယ်၊ ပြီးတော့ ခေါင်းဆောင်ပိုင်းကို အမြစ်ဖြတ်မယ်ပေါ့။ ပြီးခဲ့တဲ့ နွေရာသီစစ်ပွဲကတည်းက အတော်လေး ယိုင်နဲ့နေပြီဖြစ်တဲ့ အီရန်ရဲ့ လေကြောင်းရန်ကာကွယ်ရေးစနစ်တွေကို ယခုအပြီးတိုင် ရှင်းလင်းပစ်လိုက် ကြတယ်။
အီရန်က ပြန်မတိုက်နိုင်အောင် ဒုံးကျည်စက်ရုံတွေ၊ ဒရုန်းစခန်းတွေနဲ့ ရေတပ်စခန်းတွေကိုလည်း ပစ်မှတ် ထားခဲ့ကြတယ်။ အဓိကကတော့ အီရန်ရဲ့ ထိပ်ပိုင်းတပ်မှူးတွေကို ဆက်တိုက် လုပ်ကြံဖယ်ရှားပြီး တီဟီရန်အစိုးရရဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ချတဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်တစ်ခုလုံးကို ကမောက်ကမဖြစ်အောင် ရည်ရွယ် လုပ်ဆောင်ခဲ့တာပဲဖြစ်ပါတယ်။
စစ်ဆင်ရေးရှုထောင့်ကနေ ကြည့်ရင်တော့ သူတို့အတွက် အတော်လေး အကျိုးအမြတ်ထွက်ပါတယ်။ လေပိုင်နက်ကို စိုးမိုးလိုက်နိုင်ပြီဆိုတာနဲ့ စစ်စရိတ်က သက်သာသွားပါပြီ။ အရင်လို စျေးကြီးတဲ့ တာဝေး ပစ် လက်နက်ကြီးတွေ သုံးစရာမလိုတော့ဘဲ၊ စျေးပေါပေါနဲ့ အလွယ်တကူရနိုင်တဲ့ လက်နက်တွေနဲ့တင် အလုပ်ဖြစ်သွားပါပြီ။
ခေါင်းဆောင်ပိုင်းကို ဖယ်ရှားတယ်ဆိုတာကလည်း စစ်ရေးမှာ ရိုးရှင်းတဲ့ သဘောတရားတစ်ခုပါ။ ရန်သူရဲ့ ဦးနှောက်ကို ဝင်မွှေတာလို့ပြောရမယ်။ အတွေ့အကြုံရှိတဲ့ ခေါင်းဆောင်တွေ ခဏခဏ အသတ်ခံနေရရင်၊ ကျန်တဲ့သူတွေက နေရာလုတာ၊ အချင်းချင်း မယုံသင်္ကာဖြစ်တာတွေနဲ့ပဲ အချိန်ကုန်နေတော့မှာလေ။ အဲဒီ အခါ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ မှားလာမယ်၊ တုံ့ပြန်ဖို့ အချိန်နှေးသွားမယ်၊ စည်းလုံးမှုတွေ ပြိုကွဲလာမယ်။ ထိပ် ပိုင်းမှာ ရှုပ်ထွေးနေတာကိုက လက်နက်တစ်ခုဖြစ်နေတယ်။
ဒါပေမဲ့ စစ်မြေပြင်မှာ နည်းဗျူဟာပိုင်း သာလွန်နေရုံနဲ့ မဟာဗျူဟာမြောက် အောင်ပွဲရပြီလို့ ပြောလို့ မရသေးပါဘူး။ ဒီစစ်ဆင်ရေးရဲ့ အကြီးမားဆုံး အန္တရာယ်က သူတို့ရဲ့ "မှန်းဆချက်" တွေထဲမှာ ရှိနေတယ်။ အီရန်ကို ဖိအားပေးလိုက်ရင် ဘယ်လို တုံ့ပြန်မလဲ၊ ဖိအားတွေကနေ ဘာရလဒ်တွေ ထွက်လာမလဲ ဆိုတဲ့ မှန်းဆချက်တွေပဲဖြစ်တယ်။
ဆယ်စုနှစ်တွေနဲ့ချီပြီး အမေရိကန်ဟာ အီရန်ကို ရှုထောင့်နှစ်ခုတည်းကနေပဲ လွဲမှားစွာ မြင်ခဲ့တယ်။ တစ်ခုက အီရန်ဆိုတာ ဘာဆုံးရှုံးမှုမှ ဂရုမစိုက်တဲ့ "ဘာသာရေး အစွန်းရောက်နိုင်ငံ" လို့ မြင်တာ။ နောက်တစ်ခုကကျတော့ နည်းနည်းလေး တွန်းချလိုက်တာနဲ့ ပြိုလဲသွားမယ့် "ခိုင်မာမှုမရှိတဲ့ အာဏာရှင် စနစ်" လို့ မြင်တာပါ။
တကယ့်လက်တွေ့မှာ အီရန်ရဲ့ အုပ်ချုပ်ရေးယန္တရားက အပြင်ကလူတွေထင်သလို အရမ်းကြီး ဇာတ်မဆန် ပါဘူး၊ ပိုပြီးတော့တောင် ခိုင်မာပါသေးတယ်။ အီရန်အတွက် သူတို့ရဲ့ ဘာသာရေးနဲ့ နိုင်ငံရေးခံယူချက်က အလွန်အရေးကြီးတယ်ဆိုပေမဲ့၊ သူတို့အစိုးရ သက်ဆိုးရှည်ရေးဆိုတဲ့ အခြေခံဗီဇထက်တော့ ဘယ်အရာ ကမှ ပိုအရေးမကြီးပါဘူး။
အယာတိုလာ အလီ ခါမေနီ လက်ထက်မှာ အီရန်က တစ်ခုကို သက်သေပြခဲ့တယ်။ အဲဒါကတော့ တော်လှန်ရေးသမားဆိုတဲ့ ဟန်ပန်နဲ့ လက်တွေ့ကျတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေကို ပေါင်းစပ်လို့ရတယ် ဆိုတာ ပါပဲ။ အထင်ရှားဆုံးကတော့ ၂၀၁၅ ခုနှစ် နျူကလီးယား သဘောတူညီချက်ပါ။ ခါမေနီက အမေရိကန်ကို လူပုံအလယ်မှာ "မိစ္ဆာကြီး" လို့သာ အော်ဆဲနေပေမယ့် သူတို့ရဲ့ စီးပွားရေးနဲ့ အစိုးရ သက်ဆိုးရှည်ရေးကို ထိခိုက်လာမယ့် အရေးယူပိတ်ဆို့မှုတွေကို ဖြေလျှော့ဖို့ အမေရိကန်နဲ့ တံခါးပိတ်စားပွဲဝိုင်းမှာ ဝင်ထိုင်ခဲ့ တာပါပဲ။ ဒါဟာ အီရန်ရဲ့ နိုင်ငံရေးခံယူချက် ပြောင်းသွားတာ မဟုတ်ဘဲ ကိုယ့်အတွက်ကိုယ် မဟာဗျူဟာ ကျကျ တွက်ချက်လိုက်ခြင်းသာဖြစ်ပါတယ်။
ဝါရှင်တန်က အဲဒီသဘောတူညီချက်ကို ဖျက်သိမ်းပြီး အစ္စရေးကလည်း အီရန်ကို ဆိုက်ဘာ တိုက်ခိုက်မှု တွေ၊ လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်မှုတွေ လုပ်လာတဲ့အချိန်မှာတောင် အီရန်က စကားပြောဖို့ လမ်းကြောင်းလေး တွေကို ဖွင့်ထားခဲ့တုန်းပါပဲ။ သူတို့အတွက်တော့ ထိပ်တိုက်တွေ့တာရယ်၊ စကားပြောတာရယ်ဆိုတာ ဆန့်ကျင်ဘက်အရာတွေ မဟုတ်ပါဘူး။ အစိုးရ ရှင်သန်ရေးဆိုတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်တစ်ခုတည်းအတွက် ပြိုင်တူသုံးနေတဲ့ လက်နက်နှစ်ခုပဲဖြစ်ပါတယ်။
ဒီသမိုင်းကြောင်းတွေကို ပြန်ကြည့်ဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ အခု အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေး မူဝါဒရေးဆွဲသူတွေ ထင်နေသလို "စစ်ရေးဖိအားတွေ အများကြီးပေးလိုက်ရင် အီရန်က အလိုလို လက်နက်ချမယ်၊ ဒါမှမဟုတ် ပြိုကွဲသွားလိမ့်မယ်" ဆိုတဲ့ အထင်အမြင်တွေကို ဒီသမိုင်းက ချေဖျက် နေလို့ပါပဲ။ ပြိုကွဲချင်လည်း ပြိုကွဲသွားနိုင်ပေမဲ့၊ သေချာပေါက် ဖြစ်လာမယ်လို့တော့ ဘယ်သူမှ တပ်အပ် မပြောနိုင်ပါဘူး။ အီရန်အစိုးရအတွက် အောင်ပွဲဆိုတာ အရှင်းဆုံးပြောရရင် "မသေဘဲ ရှင်ကျန်ရစ်တာ" ပါပဲ။ ပြီးခဲ့တဲ့နှစ်က ၁၂ ရက်ကြာ စစ်ပွဲမှာ အီရန်ဘက်က အထိနာခဲ့ပေမဲ့၊ သူတို့ ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်ခဲ့လို့ ဒါကိုပဲ အောင်ပွဲတစ်ခုလို ပုံဖော်ခဲ့တာကို ကြည့်ရင်သိနိုင်ပါတယ်။
ဒီနေရာမှာ တူရကီ-အော့တိုမန်နဲ့ ပါရှား-ဆာဖာဗစ် အင်ပါယာတို့ ချကြတဲ့ ၁၆ ရာစု ချယ်ဒီရန် (Chaldiran) တိုက်ပွဲကို ပုံဖော်ထားတဲ့ အစ်စဖာဟန်မြို့က နံရံဆေးရေးပန်းချီကားကြီးအကြောင်း ပြောပြ ချင်ပါတယ်။ အဲဒီပန်းချီကားထဲမှာ ပါရှား(အီရန်) တွေက တူရကီတွေကို အနိုင်ယူပြီး အောင်ပွဲခံနေပုံ ဆွဲထားတယ်။ တကယ်တမ်း သမိုင်းမှာ အနိုင်ရခဲ့တာက တူရကီတွေပါ။ ဒါဟာ ရှုံးနိမ့်မှုကို ဖုံးကွယ်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ လက်နက်အင်အား၊ လူအင်အား အဆမတန် သာလွန်တဲ့ ရန်သူကို ရွပ်ရွပ်ချွံချွံ ခုခံခဲ့တဲ့ သူတို့ ရဲ့ "ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်စွမ်း" ကို အောင်ပွဲတစ်ခုအဖြစ် ပုံပြောင်းထားတာပဲဖြစ်ပါတယ်။
အခုလည်း အီရန်က အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးကို အင်အားချင်း မယှဉ်နိုင်တာ သိတယ်။ ဒါကြောင့် စစ်ပွဲကို အချိန်ရော နေရာပါ ဆွဲဆန့်တဲ့ ဗျူဟာကို သုံးလာတယ်။ သူတို့ရဲ့ ဒရုန်းတွေ၊ ဒုံးကျည်တွေက အစ္စရေး ကိုတင်မကဘူး၊ ပင်လယ်ကွေ့ဒေသတလွှားက အမေရိကန်စခန်းတွေနဲ့ ကုန်သွယ်ရေး လမ်းကြောင်း တွေကိုပါ လိုက်ပစ်နေတယ်။ အလုံးအရင်းနဲ့ မပစ်ဘဲ နည်းနည်းချင်းစီ ကန့်သတ်ပစ်နေတာပါ။ သူတို့ ရည်ရွယ်ချက်က ပျက်စီးစေချင်ရုံတင် မဟုတ်ဘူး၊ အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးကို စစ်မျက်နှာ အများကြီးဖွင့် ရအောင် လုပ်ပြီး စိတ်ရောကိုယ်ပါ ပင်ပန်းလာအောင်၊ စီးပွားရေးအရပါ ကုန်ကျစရိတ်တွေ များလာအောင် "အချိန်ဆွဲကစား" နေတာပါ။
ဒီလို ဖြည်းဖြည်းချင်း ကစားနေတာကလည်း နောက်ကွယ်မှာ အကြောင်းရှိတယ်။ အီရန်ဘက်ကလည်း သူတို့ရဲ့ ဒုံးကျည်စက်ရုံတွေဟာ ရန်သူ့ရဲ့ အဓိကပစ်မှတ်တွေဆိုတာ သိနေတယ်။ အဆက်မပြတ် ဗုံးကြဲခံရ ရင် ခံနိုင်မှာမဟုတ်ပါဘူး။ အဲဒါကြောင့် ရှိတဲ့လက်နက်ကို အကုန်သွန်မချဘဲ နောက်တစ်ဆင့်အတွက် အရန်ချန်ထားတာပဲဖြစ်ပါတယ်။ ရေရှည်စစ်ပွဲမှာ လက်လွတ်စပယ် မသုံးဘဲ ချုပ်တည်းထားခြင်းကလည်း ပြင်ဆင်မှု တစ်မျိုးပါပဲ။ အတိုချုပ်ပြောရရင် ဒီစစ်ပွဲက "အချိန်" ကို အပြိုင်လုနေကြတာပါ။ အီရန်က "ငါတို့ ဘယ်လောက်ကြာကြာ တောင့်ခံနိုင်မလဲ" ဆိုတာကို အလောင်းအစားလုပ်နေပြီး၊ အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးကတော့ ဒေသတွင်း ဂယက်တွေ မရိုက်ခင် အီရန်ကို အမြန်ဆုံး အလဲထိုးဖို့ အလောင်းအစား လုပ်နေကြပါတယ်။
တကယ်လို့ ဒီစစ်ဆင်ရေးကြောင့် အီရန်အစိုးရ အယိုင်အလဲ ဖြစ်သွားပြီပဲ ထားပါတော့။ တချို့လူတွေ မျှော်လင့်ထားတဲ့ နိုင်ငံရေးအပြောင်းအလဲတွေ တကယ်ဖြစ်လာပါ့မလား။ ဆက်တိုက် ဗုံးကြဲလိုက်ရုံနဲ့ ပြည်သူတွေ လမ်းပေါ်ထွက်လာမယ်၊ တိုင်းပြည်ကြီး ပြိုကွဲသွားမယ်လို့ တွေးတာက အီရန်ရဲ့ ခံနိုင်ရည်နဲ့ အဲဒီစနစ်အောက်က လူ့အဖွဲ့အစည်းအကြောင်း သေချာနားမလည်လို့ပါ။
အီရန်ရဲ့ အစ္စလာမ္မစ် တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ် (IRGC) ဆိုတာ စစ်တပ်သက်သက်မှ မဟုတ်တာ။ သူက စီးပွားရေးလုပ်ငန်းကြီး၊ နိုင်ငံရေးကစားသူ၊ ပြီးတော့ တိုင်းပြည်ရဲ့ အယူဝါဒရေးရာ မဏ္ဍိုင်ကြီးပါ။ သူတို့ရဲ့ ဌာနချုပ်တွေကို လေယာဉ်နဲ့ သွားကြဲရုံနဲ့ ဖိနှိပ်မှုတွေ နည်းသွားနိုင်ပေမဲ့၊ တိုင်းပြည်ရဲ့ ယန္တရားတစ်ခုလုံးမှာ အမြစ်တွယ်နေတဲ့ ဒီလိုအဖွဲ့အစည်းကြီးကို လေကြောင်းကနေ ဗုံးကြဲရုံသက်သက်နဲ့ ဖျက်ဆီးပစ်လို့ ရမယ် ဆိုတာ ဖြစ်နိုင်ခြေ အရမ်းနည်းပါတယ်။
ပြီးတော့ ပြင်ပကလူတွေ ထင်သလို အီရန်ပြည်တွင်းရေးက ရှင်းရှင်းလင်းလင်း ကွဲပြားနေတာ မဟုတ်ဘူး။ တိုင်းရင်းသားလူနည်းစုတွေမှာ မကျေနပ်ချက်တွေ အများကြီးရှိတာ မှန်ပေမဲ့၊ တိုင်းပြည်ကြီး တစ်စစီ ပြိုကွဲသွားမယ့် အခြေအနေမျိုးကိုတော့ ဘယ်သူမှ မလိုလားကြဘူး။ အစိုးရကို မုန်းလို့ နိုင်ငံခြားက ဝင်တိုက်ပေးပါလို့ ဆုတောင်းနေတဲ့ အီရန်နိုင်ငံသားတွေတောင်မှ၊ တိုင်းပြည်ကြီး ပျက်စီးသွားပြီး နောက်ဆက်တွဲဖြစ်လာမယ့် ကမောက်ကမ အခြေအနေတွေကိုတော့ ကြောက်ကြတယ်။
"စနစ်ကို ပြောင်းချင်တာ" နဲ့ "တိုင်းပြည်ကို အပျက်စီးခံတာ" မတူပါဘူး။ အခုဆို အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေး ကျောထောက်နောက်ခံပေးထားတဲ့ အီရန်အနောက်ဘက်က ကာ့ဒ်သူပုန်တွေ မြေပြင်ကနေ ထိုးစစ်ဆင်ဖို့ ပြင်နေတယ်ဆိုတဲ့ သတင်းတွေက ဒီအကြောက်တရားကို ပိုကြီးစေပါတယ်။
တကယ်လို့များ အီရန်နိုင်ငံသာ စတင်ပြိုကွဲလာပြီဆိုရင်၊ ဒေသတွင်း သက်ရောက်မှုတွေက အကြီး အကျယ် ဖြစ်လာတော့မှာပါ။ အီရန်ရဲ့ မတည်ငြိမ်မှုတွေက အခုတလော ယိုင်နဲ့နဲ့ဖြစ်နေတဲ့ အီရတ်နိုင်ငံရဲ့ နိုင်ငံရေးစနစ်ဆီကို ကူးစက်သွားနိုင်သလို၊ တူရကီနဲ့ တင်းမာမှုတွေကိုလည်း ပိုဆိုးသွားစေနိုင်ပါတယ်။ ဘာလို့လဲဆိုတော့ တူရကီက ဒေသတွင်း ဘယ်နေရာမှာပဲဖြစ်ဖြစ် ကာ့ဒ်လူမျိုးတွေ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ် ခွင့်ရလာမှာကို သူတို့နိုင်ငံ တည်ရှိမှုအတွက် ခြိမ်းခြောက်မှုတစ်ခုလို့ မြင်ထားလို့ပါပဲ။ ပြည်တွင်းရေး ကမောက်ကမဖြစ်ပြီး ပြိုကွဲသွားအောင် လုပ်မယ့် ဗျူဟာဟာ ပြဿနာတွေနဲ့ ရှုပ်ထွေးပူညံနေပြီးသား အိမ်နီးချင်းနိုင်ငံတွေဆီကို ပြဿနာတွေ ထပ်တင်ပို့လိုက်တာနဲ့ အတူတူပါပဲ။
ဒါပေမဲ့ အီရန်တွေရဲ့ စိတ်နေသဘောထားကို နားလည်ဖို့ အစ်စဖာဟန်မြို့က နံရံဆေးရေးပန်းချီကား ကြီးကို လေ့လာဖို့ အရေးကြီးသလို၊ ၁၉၈၀ ပြည့်လွန်နှစ်တွေက အီရန်-အီရတ် စစ်ပွဲအတွင်းမှာ လူ ၅ သိန်း လောက် သေဆုံးခဲ့တာတွေ၊ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုတွေကြောင့် နှစ်ပေါင်းများစွာ ဒေါ်လာ ထရီလီယံနဲ့ချီပြီး စီးပွားရေးထိခိုက်နစ်နာခဲ့တာတွေကို ကြံ့ကြံ့ခံနိုင်ခဲ့တဲ့ သူတို့စနစ်ရဲ့ ခံနိုင်ရည်ကို လေ့လာဖို့ အရေး ကြီးပါ တယ်။ အဲသလိုမျိုးပဲ အခုလို ဝိုင်းပယ်ခံထားရတဲ့ အီရန်ခေါင်းဆောင်ပိုင်းဟာ "တွက်ချက်မှု အမှားတွေ" (miscalculation) လုပ်မိနိုင်ခြေများတယ် ဆိုတာကို နားလည်ဖို့ကလည်း အဓိကကျပါတယ်။
အစ္စရေးနဲ့ အမေရိကန်ထက်စောပြီး အီရန်ဘက်က လက်နက်ခဲယမ်းတွေ ပြတ်လပ်သွားနိုင်ပါတယ်။ ဒါမှမဟုတ် လက်နက်ရှိရင်တောင် သုံးခွင့်မရတော့တဲ့ အခြေအနေမျိုး ရောက်သွားနိုင်ပါတယ်။ ယူကရိန်း နဲ့ မတူတာက အီရန်မှာ လက်နက်တွေ အဆက်မပြတ် ထောက်ပံ့ပေးနေမယ့် ပြင်ပကူညီသူ မရှိပါဘူး။ တစ်ဖက်ရန်သူကို ဒုက္ခပေးဖို့ ဒေသတွင်း နိုင်ငံတွေကိုပါ မီးဟပ်အောင်လုပ်နေတဲ့ အီရန်ရဲ့ မူဝါဒကြောင့်၊ မကြာခင်မှာ အိမ်နီးချင်းတွေက ခံစစ်ကနေ ထိုးစစ်ကို ပြောင်းလာနိုင်ပြီး နှစ်ပေါင်းများစွာကြာ တည်ဆောက်ခဲ့ရတဲ့ ဆက်ဆံရေး တံတားတွေကို မီးရှို့ဖျက်ဆီးပစ်သလို ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။ အခုဆို အီရန်အစိုးရဟာ အကြီးအကျယ် မုန်းတီးမှုကို ခံနေရပြီး တိုင်းပြည်စီးပွားရေးနဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ကို ပြိုကျလု နီးပါး အခြေအနေအထိ တွန်းပို့ထားခံခဲ့ရပြီလည်းဖြစ်ပါတယ်။
ဒီစစ်ပွဲက အီရန်ကို ပြိုကွဲသွားစေမလား ဆိုတာကတော့ သေချာမသိရသေးပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ပြိုကွဲချင်လည်း ပြိုကွဲသွားနိုင်တယ်။ ဘာပဲဖြစ်ဖြစ် သေချာတာတစ်ခုကတော့ အီရန်ရော၊ သူ့အိမ်နီးချင်းတွေရော၊ သူ့ကို ဝင်တိုက်နေတဲ့ သူတွေပါ အားလုံး အရှုံးနဲ့ပဲ ရင်ဆိုင်ကြရမှာပါ။
(နိုင်ငံရေးသုံးသပ်ဆောင်းပါးရေးသားသူ-အလီဗာအက်ဇ်သည် International Crisis Group ၏ အီရန်ရေးရာ စီမံကိန်းညွှန်ကြားရေးမှူးနှင့် ဥက္ကဋ္ဌ၏ အကြီးတန်းအကြံပေးဖြစ်ပါတယ်)
The Guardian သတင်းစာပါ Ali Vaez ရေးသားသည့် “The US and Israel are waging war on an Iran they think they know. The reality is very different" သုံးသပ်ချက်ဆောင်းပါးကို မြန်မာဘာသာ သို့ ဆီလျော်အောင်ပြန်ဆိုပါတယ်။
မနီလာ၊ ၃ မတ်၊၂၀၂၆ – အရှေ့အလယ်ပိုင်းက တင်းမာမှုတွေကြောင့် ကမ္ဘာ့ရေနံဈေးတွေ ရုတ်တရက် တက်လာခဲ့ရင် အရေးပေါ် ဝင်ရောက်ကုစားဖို့ အစိုးရက ပြင်ဆင်နေတဲ့အချိန်မှာပဲ အစိုးရရုံးတွေအနေနဲ့ စွမ်းအင်ချွေတာရေး အစီအစဉ်တွေကို အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ သမ္မတ ဖာဒီနန်မားကို့စ် ဂျူနီယာက အင်္ဂါနေ့မှာ အမိန့်ပေးလိုက်ပါတယ်။
မာလာကန်နန်း သမ္မတနန်းတော်မှာ လုပ်ခဲ့တဲ့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ စွမ်းအင်ဖူလုံရေး၊ ကုန်ဈေးနှုန်း တည်ငြိမ်ရေးနဲ့ ဘဏ္ဍာရေး ရေရှည်တည်တံ့ရေးတွေကို မျှမျှတတဖြစ်အောင် လုပ်ဖို့လိုတယ်လို့ မားကို့စ်က ထည့်သွင်းပြောသွားခဲ့ပါတယ်။ ပဋိပက္ခတွေ ဆက်မဖြစ်ဖို့ သူက မျှော်လင့်ထားပေမယ့် ရေနံ ဈေး အတက်အကျဒဏ်တွေ ဆက်ရှိနေမယ်ဆိုရင်တော့ အရေးပေါ် အစီအမံတွေကို ချမှတ်ထား ပြီးပြီလို့လည်း သူက ဆိုပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အစိုးရဌာနတွေအားလုံး စွမ်းအင်သုံးစွဲမှု လျှော့ချဖို့ ညွှန်ကြား ထားသလို စွမ်းအင်ချွေတာနိုင်မယ့် နည်းလမ်းတွေရှာဖို့လည်း မှာကြားထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။
ပြည်သူတွေအနေနဲ့လည်း ကားကြုံလိုက်စီးတာ၊ မလိုအပ်ဘဲ ခရီးမသွားတာနဲ့ အများပြည်သူသုံး သယ်ယူ ပို့ဆောင်ရေးစနစ်ကို အဓိကထား အသုံးပြုတာစတဲ့ စွမ်းအင်ချွေတာရေး အလေ့အကျင့်တွေ လုပ်ကြဖို့ ကိုလည်း မေတ္တာရပ်ခံထားပါတယ်။ အများပြည်သူသုံး သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကို သုံးဖို့ သူက တိုက်တွန်း ထားပြီး ကိုယ်ပိုင်ကားသုံးမယ်ဆိုရင်တောင် တစ်ယောက်တည်းမစီးဘဲ လူအပြည့်တင်စီးကြဖို့ကိုလည်း ထပ်လောင်းပြောဆိုထားပါတယ်။
ပြည်တွင်းမှာ လောင်စာဆီ လုံလုံလောက်လောက် ရှိနေသေးပေမယ့် သုံးစွဲမှုလျှော့ချတာက ကမ္ဘာ့ ဈေးကွက်မှာ ဈေးတက်လာတဲ့အခါ အိမ်ထောင်စုတွေအပေါ် သက်ရောက်လာမယ့် ရိုက်ခတ်မှုတွေကို သက်သာစေနိုင်တယ်လို့ မားကို့စ်က ပြောပါတယ်။
ကမ္ဘာ့ရေနံစိမ်းဈေးက တစ်စည်ကို ကန်ဒေါ်လာ ၈၀ ကျော်သွားမယ်ဆိုရင်တော့ အစိုးရရဲ့ လောင်စာဆီ ထောက်ပံ့ကြေး အစီအစဉ်ကို အလိုအလျောက် စတင်သွားမှာဖြစ်ပြီး ရေနံဈေးအတက်အကျကြောင့် အထိခိုက်ဆုံး ကဏ္ဍတွေကို ပစ်မှတ်ထား ကူညီသွားမှာပါ။ ဒီလိုကူညီတဲ့အခါမှာ ပို့ဆောင်ရေးနဲ့ စိုက်ပျိုး ရေးကဏ္ဍတွေဟာ အမျိုးသားဘတ်ဂျက်အောက်မှာရှိတဲ့ လက်ရှိ လောင်စာဆီအကူအညီပေးရေး အစီ အစဉ်တွေအရ ထောက်ပံ့မှုရဖို့ မျှော်လင့်ရတဲ့အထဲမှာ ပါဝင်နေပါတယ်။
ဈေးတက်တာတွေ ကြာလာမယ်ဆိုရင်တော့ လောင်စာဆီ ယစ်မျိုးခွန်တွေကို ပြင်ဆင်သတ်မှတ်ဖို့ အစိုးရ က လေ့လာနေတယ်လို့လည်း သမ္မတက ဆိုပါတယ်။ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံဟာ လိုအပ်တဲ့ ရေနံအားလုံးနီးပါးကို ပြည်ပကနေ တင်သွင်းနေရတာဖြစ်လို့ အရှေ့အလယ်ပိုင်းက ပဋိပက္ခတွေလိုမျိုး ကမ္ဘာ့ရေနံဖြန့်ဖြူးမှုနဲ့ ဈေးနှုန်းအပေါ် သက်ရောက်စေတဲ့ ပထဝီနိုင်ငံရေး မတည်ငြိမ်မှုတွေကြောင့် အလွယ်တကူ ထိခိုက်နိုင်ခြေ ရှိနေတာပါ။
စွမ်းအင်ချွေတာရေး အစီအမံတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပြည်သူတွေကို အသိပေးတာတွေကို လာမယ့်ရက်ပိုင်း အတွင်း အစိုးရက ထပ်မံထုတ်ပြန်သွားမယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။ (PNA)
NAY PYI TAW, March 3, 2026 – The National Defence and Security Council (NDSC) has announced a nationwide fuel rationing system, introducing an "odd-even" driving schedule for private vehicles to manage a growing energy crisis.
The new regulations, set to take effect on March 7, are a direct response to global geopolitical instability. Authorities cited ongoing military conflicts in the Middle East as the primary cause for the disruption of maritime shipping routes, which has severely hampered the country's ability to import fuel.
The New Driving Schedule
Under the new mandate, private vehicle access to roads will be determined by the first digit of the vehicle’s license plate:
Odd-Numbered Days: Only vehicles with plates starting with an odd number (e.g., 1, 3, 5, 7, 9) are permitted to drive.
Even-Numbered Days: Only vehicles with plates starting with an even number (e.g., 2, 4, 6, 8, 0) are permitted to drive.
Electric Vehicles (EVs) and EV motorcycles are exempt from these restrictions and may continue to operate daily.
Exemptions and Essential Services
To minimize the impact on the economy and public welfare, the NDSC has exempted several categories from the rationing schedule. Public transport buses, taxis, fuel tankers, cargo trucks, construction vehicles, and emergency services—including ambulances and municipal garbage trucks—remain authorized for daily use.
Cracking Down on Hoarding
The announcement also issued a stern warning to both business owners and the general public against the stockpiling of fuel. The government has prohibited the "hoarding and reselling of fuel at inflated prices," stating that violators will face prosecution under existing laws.
The NDSC concluded the statement by noting that these measures will remain in place indefinitely until further notice.
#knl/ymg
နေပြည်တော်-မတ်၂၈၊၂၀၂၆- စက်သုံးစီဝယ်ယူမှုများနှင့်ပတ်သက်၍ စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန Call Center သို့တိုင်ကြားချက်အရ စည်းကမ်း ချိုးဖောက်ခဲ့သော စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်၊ပုလိပ်ကျေးရွာ၊ ရန်ကုန်-မန္တလေး လမ်းမကြီး (လမ်းဟောင်း)ပေါ်ရှိ “စိန်စီအောင်” စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်၊ လိုင်စင်အမှတ်(၀၅၁၂)အား စီမံခန့်ခွဲရေး နည်းလမ်းအရ လိုင်စင် ယာယီပိတ်သိမ်းထားကြောင်း ဝန်ကြီးဌာနက ယနေ့မတ်၂၈ ရက်တွင် သတင်းထုတ်ပြန်သည်။
အဆိုပါအရောင်းဆိုင်နှင့်သက်ဆိုင်သည့် တာဝန်ရှိသူ အဆင့်ဆင့်ကိုလည်း ဥပဒေနှင့်အညီ ထိရောက်စွာ အရေးယူနိုင်ရေး ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်းလည်းသိရသည်။
ထို့အပြင်ဝန်ကြီးဌာန၏ Online Monitoring Center မှ စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးမှုများပြုလုပ်ခဲ့ရာ စက်သုံး ဆီရောင်းချသည့် မော်တော်ယာဉ်စီးရေအားလုံးကို Bar Code/ QR Code များ Scan ဖတ်ခြင်းမပြုဘဲ ရောင်းချနေကြောင်းစစ်ဆေးတွေ့ရှိရသည့် အရောင်းဆိုင် (၃၀)ခန့်ကို နောက်ဆုံး အကြိမ် သတိပေးထား ပြီး ထပ်မံစစ်ဆေးတွေ့ရှိရပါက ထိရောက်စွာအရေးယူသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။
စက်သုံးဆီဝယ်ယူရာတွင် အခက်အခဲများရှိပါက ကူညီဖြေရှင်းပေးနိုင်ရေးအတွက် Call Center ကိုဖွင့် လှစ်ထားရှိပြီး နေ့စဉ် နံနက် (၆)နာရီမှ ည(၁၀) နာရီ အထိ မေးမြန်းလာမှုများအပေါ် ဖြေရှင်းပြန်ကြား ဆောင်ရွက်ပေးနေကြောင်းသိရသည်။
ပြည်သူများအနေဖြင့် စက်သုံးဆီဝယ်ယူရာတွင် တွေ့ကြုံရသည့် အခက်အခဲများ၊ သတင်းထုတ် ပြန်ချက်များအပေါ် သိရှိမေးမြန်းလိုသည်များရှိပါက စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန Call Center ဖုန်းအမှတ်၊ ၀၉ ၄၄၀၄၃၃၃၂၄ နှင့် ၀၉ ၈၉၉၁၂၉၂၉၆ သို့ဆက်သွယ်မေးမြန်းနိုင်ကြောင်း စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနက သတင်း ထုတ်ပြန်သည်။
ထို့အပြင် အရောင်းဆိုင်များမှ စက်သုံးဆီရောင်းချရာတွင် သတ်မှတ်ရည်ညွှန်းဈေးနှုန်းထက် မြှင့်တင် ရောင်းချခြင်း၊ စက်သုံးဆီကို သတ်မှတ်ပမာဏများအတိုင်းရောင်းချမပေးခြင်း၊ စက်သုံးဆီရှိလျက်နှင့် ရောင်းချမပေးခြင်း၊ Bar Code/ QR Code များ Scan မဖတ်ဘဲရောင်းချနေခြင်း၊ ပုံးပေပါများဖြင့် တရား မဝင်ထုတ်ယူ ရောင်းချနေခြင်းများတွေ့ရှိရပါက အထက်ဖော်ပြပါ Call Center ဖုန်း အမှတ်များသို့ ဆက် သွယ်တိုင်ကြားနိုင်ပါကြောင်းနှင့် တိုင်ကြားလိုသည့် သတင်းအချက်အလက်နှင့် အထောက်အထား စာရွက်စာတမ်းများ Video file များကိုလည်း Viber ဖုန်းအမှတ်၊ ၀၉ ၄၀၁၇၄၈၅၉၈ သို့ ပေးပို့တိုင်ကြား နိုင်ကြောင်းသိရသည်။
အချက်အလက်ပြည့်စုံစွာဖြင့် တိုင်ကြားလာမှုများအပေါ်တွင် ဝန်ကြီးဌာနက ထိရောက်စွာအရေးယူမှုများ ပြုလုပ်နေကြောင်းသတင်းရရှိသည်။
#ymg/knl
ကိုင်ရို/ပါရီ၊ မတ်လ ၂၈ (ရိုက်တာ) - အီရန်စစ်ပွဲစတင်ပြီးနောက်ပိုင်း သူတို့ရဲ့ ပထမဆုံးအကြိမ် တိုက်ခိုက် မှုအဖြစ် ယီမင်မှာရှိတဲ့ အီရန်လိုလားတဲ့ ဟူသီသူပုန်တွေက စနေနေ့မှာ အစ္စရေးကို ဒုံးကျည်တွေနဲ့ ပစ်ခတ် ခဲ့ပြီး တစ်ချိန်တည်းမှာပဲ အမေရိကန်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာကိုရူဘီယိုက အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု အနေနဲ့ စစ်ဆင်ရေးတွေကို ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်အတွင်း အပြီးသတ်နိုင်မယ်လို့ မျှော်လင့်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ဟူသီတွေရဲ့ပါဝင်ပတ်သက်မှုဟာ ပဉ္စမမြောက် သီတင်းပတ်ကို ရောက်ရှိလာပြီဖြစ်တဲ့ စစ်ပွဲကို ပိုမို ကျယ် ပြန့်လာစေဖို့နဲ့ ကြာရှည်လာစေဖို့ အန္တရာယ်ရှိနေပါတယ်။ မျက်နှာစာအားလုံးက "ကျူးကျော်မှု" တွေ မပြီး ဆုံးမချင်း သူတို့ရဲ့စစ်ဆင်ရေးတွေ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်သွားမယ်လို့ ဟူသီတွေက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ယီမင်ကပစ်ခတ်လိုက်တဲ့ ဒုံးကျည်တစ်စင်းကို ကြားဖြတ်ဟန့်တားနိုင်ခဲ့တယ်လို့ အစ္စရေးက ဆိုပါတယ်။
ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်မှာ အီရန်ကို အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးတို့ရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုတွေနဲ့ စတင်ခဲ့တဲ့ ဒီစစ်ပွဲဟာ အရှေ့အလယ်ပိုင်းတစ်ခွင်ကို ပျံ့နှံ့သွားခဲ့ပြီး လူထောင်ပေါင်းများစွာ သေဆုံးကာ စွမ်းအင်ထောက်ပံ့မှု တွေကို အကြီးမားဆုံး အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေခဲ့သလို ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးကို ထိခိုက်စေပြီး ငွေကြေး ဖောင်း ပွလာမယ့်အရေး စိုးရိမ်မှုတွေကိုလည်း မြင့်တက်လာစေခဲ့ပါတယ်။
ဟူသီတွေဟာ ယီမင်နဲ့ အဝေးမှာရှိတဲ့ ပစ်မှတ်တွေကို တိုက်ခိုက်နိုင်စွမ်းရှိ
အီရန်နဲ့ "ခုခံရေးဝင်ရိုးတန်း (Axis of Resistance)" ကို ဆန့်ကျင်တဲ့ အရှိန်မြှင့်တင်မှုလို့ သူတို့အမည် ပေးထားတဲ့ လုပ်ရပ်တွေ စစ်ပွဲအတွင်း ဆက်လက်ရှိနေမယ်ဆိုရင် အရေးယူဆောင်ရွက်ဖို့ ပြင်ဆင်ထား တယ်လို့ ဟူသီတွေက သောကြာနေ့မှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ဒီအဖွဲ့ဟာ ၂၀၂၃ ခုနှစ်၊ အောက်တိုဘာလ ၇ ရက်နောက်ပိုင်း ဂါဇာက ဟားမတ်စ်တွေကို ထောက်ခံတဲ့ အနေနဲ့ လုပ်ဆောင်ခဲ့သလိုမျိုး ယီမင်နိုင်ငံနဲ့ အလွန်ဝေးကွာတဲ့ ပစ်မှတ်တွေကို တိုက်ခိုက်နိုင်စွမ်းရှိပြီး အာရေဗျကျွန်းဆွယ်နဲ့ ပင်လယ်နီတဝိုက်က ရေကြောင်းသင်္ဘောလိုင်းတွေကို နှောင့်ယှက်နိုင်စွမ်းရှိတယ် ဆိုတာကို ပြသခဲ့ပါတယ်။
တကယ်လို့ ဟူသီတွေက ပဋိပက္ခမှာ စစ်မျက်နှာသစ်တစ်ခု ဖွင့်မယ်ဆိုရင်၊ ထင်ရှားတဲ့ ပစ်မှတ်တစ်ခုက ယီမင်ကမ်းလွန်က ဘက်အယ်-မန်ဒက် (Bab al-Mandab) ရေလက်ကြားပဲ ဖြစ်ပါလိမ့်မယ်။ အီရန်က အရေးပါတဲ့ ဟော်မုဇ် (Hormuz) ရေလက်ကြားကို ထိရောက်စွာ ပိတ်ဆို့လိုက်ပြီးနောက် ဒါဟာ စူးအက် တူးမြောင်းဆီကို ပင်လယ်ရေကြောင်းသွားလာမှုကို ထိန်းချုပ်ထားတဲ့ အဓိက သင်္ဘောသွားလာရေး အချက်အချာနေရာ ဖြစ်ပါတယ်။
ဟူသီတွေရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုမတိုင်မီ သောကြာနေ့က ပြောကြားရာမှာ ရူဘီယိုက အမေရိကန်အစိုးရဟာ "သတ်မှတ်ချိန်အတိုင်း ဒါမှမဟုတ် သတ်မှတ်ချိန်ထက်စောပြီး" လုပ်ဆောင်နေပြီး စစ်ဆင်ရေးတွေကို "လနဲ့မချီစေဘဲ ရက်သတ္တပတ်အနည်းငယ်အတွင်း" အပြီးသတ်ဖို့ မျှော်လင့်ထားတယ်လို့ ပြောကြားခဲ့ပါ တယ်။
ကမ္ဘာ့ရေနံနဲ့ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ထောက်ပံ့မှုရဲ့ ငါးပုံတစ်ပုံ ဖြတ်သန်းသွားလာရာ လမ်းကြောင်းဖြစ်တဲ့ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကတဆင့် ကုန်သွယ်မှုပြုခြင်းအားဖြင့် အကျိုးအမြတ်ရရှိနေတဲ့ ဥရောပနဲ့ အာရှ နိုင်ငံတွေအနေနဲ့ လွတ်လပ်စွာ ဖြတ်သန်းသွားလာခွင့်ရရှိရေး ကြိုးပမ်းမှုတွေမှာ ပါဝင်ကူညီ သင့်တယ်လို့ ပြင်သစ်နိုင်ငံက Group of Seven (ဂျီ-၇) မိတ်ဖက်တွေကိုလည်း ရူဘီယိုက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
စစ်ပွဲဟာ အမေရိကန်နှင့် ဘေးဖယ်နေခဲ့ကြတဲ့ သူ့ရဲ့ အစဉ်အလာမဟာမိတ်တွေအကြား သပ်လျှိုခွဲခြား သလို ဖြစ်စေခဲ့ပါတယ်။ ဒီလို ထောက်ခံမှုအားနည်းတာဟာ အနောက်အုပ်စုရဲ့ အရေးအကြီးဆုံး မဟာ မိတ်အဖွဲ့ဖြစ်တဲ့ နေတိုး (NATO) အတွက် သက်ရောက်မှုတွေရှိတယ်လို့ သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
"ကျွန်တော်တို့က သူတို့အတွက် အမြဲတမ်းရှိနေပေးမှာပါ။ ဒါပေမဲ့ အခု သူတို့ရဲ့ လုပ်ရပ်တွေအရဆိုရင် ကျွန်တော်တို့ ရှိနေပေးစရာ မလိုတော့ဘူးလို့ ထင်ပါတယ်။ ဟုတ်တယ်မလား" လို့ ထရမ့်က သောကြာ နေ့မှာ မိုင်ယာမီက ကျင်းပတဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဖိုရမ်တစ်ခုမှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ "သူတို့က ကျွန်တော်တို့ အတွက် မရှိပေးရင် ကျွန်တော်တို့ကရော သူတို့အတွက် ဘာလို့ ရှိနေပေးရမှာလဲ၊ သူတို့က ကျွန်တော်တို့ အတွက် ရှိမနေပေးခဲ့ပါဘူး”လို့ထရမ့်ကပြောပါတယ်။
အမေရိကန်က ကာလကြာရှည်စွာ ဦးဆောင်လာခဲ့တဲ့ မြောက်အတ္တလန္တိတ်စာချုပ်အဖွဲ့ (NATO) ရဲ့ အခြေခံပဋိညာဉ်စာတမ်းမှာ အဖွဲ့ဝင်တစ်ဦးကို တိုက်ခိုက်ခြင်းဟာ အားလုံးကို တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြစ်တယ်လို့ ဖော်ပြထားပြီး အချင်းချင်း ပံ့ပိုးကူညီဖို့ လိုအပ်တယ်လို့ ပြဋ္ဌာန်းထားပါတယ်။
အမေရိကန်အနေနဲ့ မြေပြင်တပ်ဖွဲ့တွေ မပါဝင်ဘဲ သူ့ရဲ့ရည်မှန်းချက်တွေကို ရရှိနိုင်တယ်လို့ ရူဘီယိုက ပြောကြားခဲ့ပေမဲ့၊ တကယ်လို့များ အရေးပေါ်အခြေအနေတွေ ပေါ်ပေါက်လာခဲ့ရင်၊ သမ္မတအနေနဲ့ ချိန်ညှိ တုံ့ပြန်နိုင်ဖို့အတွက် အမြင့်ဆုံး အခွင့်အရေးနဲ့ ရွေးချယ်စရာလမ်းကြောင်းတွေ အများဆုံးရှိနေစေဖို့ ဒေ သတွင်းကို တပ်ဖွဲ့အချို့ စေလွှတ်နေတယ်လို့ သူက ဝန်ခံခဲ့ပါတယ်။
အမေရိကန်အစိုးရဟာ မရိန်းတပ်သား ထောင်ပေါင်းများစွာပါဝင်တဲ့ တပ်ဖွဲ့နှစ်ဖွဲ့ကို ဒေသတွင်းကို စေ လွှတ်ခဲ့ပြီး ပထမတစ်ဖွဲ့က လာမယ့်ရက်ပိုင်းအတွင်း ကြီးမားတဲ့ ကမ်းတက် တိုက်ခိုက်ရေးသင်္ဘောကြီးနဲ့ ရောက်ရှိလာမှာဖြစ်ပါတယ်။ ပင်တဂွန်စစ်ဌာနချုပ်ကလည်း ထိပ်တန်းလေထီးစစ်သည် ထောင်ပေါင်းများ စွာကို တပ်ဖြန့်ချထားမယ်လို့ မျှော်လင့်ရပါတယ်။
ဒီလို တပ်ချထားမှုတွေကြောင့် စစ်ပွဲဟာ ကြာရှည်တဲ့ မြေပြင်တိုက်ပွဲအဖြစ်ကို ပြောင်းလဲသွားနိုင်တယ် ဆိုတဲ့ စိုးရိမ်မှုတွေ မြင့်တက်လာစေခဲ့ပါတယ်။
ထရမ့်က စေ့စပ်ညှိနှိုင်းမှုတွေအကြောင်း ပြောဆိုနေစဉ်မှာပဲ တိုက်ခိုက်မှုတွေ ပိုမိုလုပ်ဆောင်လာ
ပဋိပက္ခ ပိုမိုကြာရှည်လာမယ်လို့ စိုးရိမ်မှုတွေကြောင့် သောကြာနေ့မှာ စတော့ဈေးကွက်တွေ သိသိသာ သာ ထိုးကျသွားခဲ့ပြီး Brent ရေနံစိမ်းဈေးနှုန်းက ၁၁၂ ဒေါ်လာအထက်ကို ရောက်ရှိသွားကာ စစ်ပွဲ စတင် ချိန်ကစပြီး ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် မြင့်တက်လာခဲ့ပါတယ်။
လောင်စာဆီဈေးနှုန်း မြင့်တက်လာမှုကြောင့် နိုင်ငံရေးအရ ထရမ့်အထိနာနိုင်တဲ့ အမေရိကန် ပြည် ထောင်စုရဲ့ ကယ်လီဖိုးနီးယားပြည်နယ်က ဒီဇယ်ဆီဈေးနှုန်းဟာ တစ်ဂါလံကို ၇.၁၇ ဒေါ်လာအထိ စံချိန် တင် ပျမ်းမျှအမြင့်ဆုံးကို ရောက်ရှိခဲ့တယ်လို့ American Automobile Association (အမေရိကန် မော် တော်ကားအသင်း) က ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ထရမ့်ဟာ လူကြိုက်မများတဲ့ စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ဖို့ စိတ်အားထက်သန်နေပုံရပြီး ပဋိပက္ခကို သံတမန် ရေး အရ အဆုံးသတ်နိုင်ဖို့ ရည်ရွယ်ကာ အီရန်နဲ့ အကျိုးရှိတဲ့ စေ့စပ်ညှိနှိုင်းမှုတွေလို့ သူကဆိုတဲ့ အရာတွေ ကို ဒီသီတင်းပတ်အတွင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ဝါရှင်တန်နဲ့ အဲဒီလို စေ့စပ်ညှိနှိုင်းမှုတွေ မရှိခဲ့ဘူးလို့ တီဟီရန်က ထပ်တလဲလဲ အခိုင်အမာ ပြောဆိုနေ ပေမဲ့၊ ပါကစ္စတန်၊ အီဂျစ်နဲ့ တူရကီတို့က စစ်ပွဲဖြစ်ပွားနေတဲ့ နှစ်ဖက်အကြား သတင်းစကားတွေ လက်ဆင့် ကမ်း ပေးပို့နေပါတယ်။
နောက်ကွယ်က ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုတွေကို သိရှိသူ နှစ်ဦးကတော့ မကြာခင်အချိန်အတွင်း တိုက်ရိုက် ဆွေးနွေးမှုတွေ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ခြေအပေါ် သံသယရှိတယ်လို့ ပြောကြပါတယ်။
ကြာသပတေးနေ့မှာ ထရမ့်က အီရန်အနေနဲ့ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ပြန်ဖွင့်ဖို့၊ မဖွင့်ရင် လျှပ်စစ် ဓါတ်အားပေးစက်ရုံတွေနဲ့ အခြားစွမ်းအင် အခြေခံအဆောက်အအုံတွေကို တိုက်ခိုက်မှုတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်ရ ဖို့အတွက် နောက်ဆုံးသတ်မှတ်ရက်ကို ၁၀ ရက် ထပ်မံတိုးပေးခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီတိုက်ခိုက်မှုတွေကို ဆိုင်းငံ့ ထားစဉ်မှာ အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးတို့က အီရန်ကို ဆက်လက် ဗုံးကြဲတိုက်ခိုက်နေခဲ့ပါတယ်။
အီရန်ဟာ ညတွင်းချင်း အစ္စရေးကို ဒုံးကျည်တွေ အလုံးအရင်းနဲ့ ပစ်လွှတ်ခဲ့လို့ လူတစ်ဦး သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ ကလက်စတာ ခဲယမ်းတွေနဲ့ ကြားဖြတ်ဟန့်တားခံရတဲ့ ဒုံးကျည်အပျက်အစီးတွေကြောင့် တဲလ်အဗစ် (Tel Aviv) ဒေသအတွင်း ထိခိုက်မှုတွေ အများကြီး ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့ပါတယ်။
ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံက လေတပ်စခန်းတစ်ခုကို အီရန်က တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာမှာ အမေရိကန် စစ်မှုထမ်း ၁၂ ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး နှစ်ဦးကတော့ ပြင်းထန်တယ်လို့ အမေရိကန် အရာရှိတစ်ဦးက သောကြာနေ့မှာ ရိုက်တာ သတင်းဌာနကို ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအချိန် ပင်လယ်ကွေ့တစ်ဝိုက်မှာ ဒရုန်းတွေ၊ ဒုံးကျည်တွေနဲ့ ဆက်လက်တိုက်ခိုက်မှုတွေ ရှိနေခဲ့ပါတယ်။
အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု (ယူအေအီး) နဲ့ ဘာရိန်းနိုင်ငံတို့က စနေနေ့အစောပိုင်းမှာ ဒုံးကျည်နဲ့ တိုက်ခိုက်ခံရမှုတွေကို သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး၊ ပင်လယ်ကွေ့ရဲ့ အဓိက ရေနက်ကွန်တိန်နာ ဆိပ်ကမ်း တွေထဲက တစ်ခုဖြစ်တဲ့ အဘူဒါဘီက ခါလီဖာဆိပ်ကမ်း (Khalifa Port) အနီးမှာ ဒုံးကျည်တစ်စင်းကို ကြားဖြတ်ပစ်ချပြီးနောက် လူငါးဦး ဒဏ်ရာရကာ မီးလောင်ကျွမ်းမှုတွေ ဖြစ်ပွားခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
အီရန်နိုင်ငံ အနောက်မြောက်ပိုင်း ဇန်ဂျန် (Zanjan) မြို့က လူနေအိမ်ယာတစ်ခုကို အမေရိကန်-အစ္စရေး ပူးပေါင်းတိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီးနောက် လူအနည်းဆုံး ငါးဦးသေဆုံးပြီး ခုနစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့တယ်လို့ အီရန် မီဒီယာတွေက စနေနေ့အစောပိုင်းမှာ သတင်းဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။ တီဟီရန်မြို့က အီရန်သိပ္ပံနဲ့ နည်းပညာ တက္ကသိုလ် (Iran University of Science and Technology) လည်း တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရတယ်လို့ မီဒီယာ တွေက ဖော်ပြပါတယ်။
(သတင်းရင်းမြစ် - ရိုက်တာ)
NAYPYITAW, March 28 — To withstand potential future natural disasters, Acting President of the Republic of the Union of Myanmar and Chairman of the State Security and Peace Commission, Senior General Min Aung Hlaing, has urged the mandatory integration of resilience and established standards—including strict adherence to Building Codes—into the construction of all new buildings, roads, and bridges.
The directive was the centerpiece of his address today at the Myanmar International Convention Centre (MICC-1) during a memorial and rehabilitation ceremony marking the one-year anniversary of the devastating 7.7 magnitude Mandalay earthquake.
The catastrophic tremor, which struck exactly a year ago on March 28, 2025, claimed 3,818 lives across 10 regions and states. In his speech, the Acting President noted that subsequent investigations revealed the majority of these fatalities were the direct result of collapsed structures that failed to meet engineering specifications and building regulations. Consequently, he issued a firm instruction to government departments, private sector engineers, architects, and developers to prioritize the systematic construction of safe, secure infrastructure for the public.
The earthquake inflicted severe economic damage, with total losses estimated at over 7,979 billion kyats and affecting more than 424,000 individuals. Amidst the crisis, Myanmar received a massive outpouring of international support. A total of 1,935 search and rescue personnel and 845 medical experts from 25 nations deployed to the affected zones.
The Head of State expressed his deep gratitude to both domestic and international rescue teams, highlighting that their courageous, collaborative efforts resulted in 653 people being rescued alive from the rubble.
Outlining the state's rehabilitation efforts, Senior General Min Aung Hlaing detailed that the government provided 1 million kyats in financial assistance to the families of each deceased victim. Furthermore, over 1,600 billion kyats were disbursed to support the injured and repair damaged housing. An additional 3,421.975 billion kyats from the National Disaster Management Fund was allocated for the reconstruction of public infrastructure, religious institutions, and cultural heritage sites. Currently, overall rehabilitation works are estimated to be 84% complete.
Citing the World Risk Index 2025, which ranks Myanmar sixth globally for disaster vulnerability, the Acting President underscored the urgent necessity of mainstreaming disaster management protocols across all sectors.
Concluding his address, he emphasized that government action alone is insufficient. Invoking the resilient spirit of "We are stronger, We are together"—which he credited for guiding the nation through the Covid-19 pandemic, Cyclone Mocha, and Cyclone Yagi—he called for unified cooperation between the state and the public to build a resilient and sustainably developed nation for the future.
Along with the Senior General, the ceremony was attended by Vice Chairman of the Commission Vice-Senior General Soe Win and other commission members. Also present in full attendance were ambassadors and diplomats from foreign countries that provided assistance during the earthquake, as well as representatives from domestic and international organizations, donors, and other contributors.
နေပြည်တော်-မတ်၂၈၊၂၀၂၆- စက်သုံးစီဝယ်ယူမှုများနှင့်ပတ်သက်၍ စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန Call Center သို့တိုင်ကြားချက်အရ စည်းကမ်း ချိုးဖောက်ခဲ့သော စဉ့်ကိုင်မြို့နယ်၊ပုလိပ်ကျေးရွာ၊ ရန်ကုန်-မန္တလေး လမ်းမကြီး (လမ်းဟောင်း)ပေါ်ရှိ “စိန်စီအောင်” စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်၊ လိုင်စင်အမှတ်(၀၅၁၂)အား စီမံခန့်ခွဲရေး နည်းလမ်းအရ လိုင်စင် ယာယီပိတ်သိမ်းထားကြောင်း ဝန်ကြီးဌာနက ယနေ့မတ်၂၈ ရက်တွင် သတင်းထုတ်ပြန်သည်။
အဆိုပါအရောင်းဆိုင်နှင့်သက်ဆိုင်သည့် တာဝန်ရှိသူ အဆင့်ဆင့်ကိုလည်း ဥပဒေနှင့်အညီ ထိရောက်စွာ အရေးယူနိုင်ရေး ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်းလည်းသိရသည်။
ထို့အပြင်ဝန်ကြီးဌာန၏ Online Monitoring Center မှ စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးမှုများပြုလုပ်ခဲ့ရာ စက်သုံး ဆီရောင်းချသည့် မော်တော်ယာဉ်စီးရေအားလုံးကို Bar Code/ QR Code များ Scan ဖတ်ခြင်းမပြုဘဲ ရောင်းချနေကြောင်းစစ်ဆေးတွေ့ရှိရသည့် အရောင်းဆိုင် (၃၀)ခန့်ကို နောက်ဆုံး အကြိမ် သတိပေးထား ပြီး ထပ်မံစစ်ဆေးတွေ့ရှိရပါက ထိရောက်စွာအရေးယူသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။
စက်သုံးဆီဝယ်ယူရာတွင် အခက်အခဲများရှိပါက ကူညီဖြေရှင်းပေးနိုင်ရေးအတွက် Call Center ကိုဖွင့် လှစ်ထားရှိပြီး နေ့စဉ် နံနက် (၆)နာရီမှ ည(၁၀) နာရီ အထိ မေးမြန်းလာမှုများအပေါ် ဖြေရှင်းပြန်ကြား ဆောင်ရွက်ပေးနေကြောင်းသိရသည်။
ပြည်သူများအနေဖြင့် စက်သုံးဆီဝယ်ယူရာတွင် တွေ့ကြုံရသည့် အခက်အခဲများ၊ သတင်းထုတ် ပြန်ချက်များအပေါ် သိရှိမေးမြန်းလိုသည်များရှိပါက စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန Call Center ဖုန်းအမှတ်၊ ၀၉ ၄၄၀၄၃၃၃၂၄ နှင့် ၀၉ ၈၉၉၁၂၉၂၉၆ သို့ဆက်သွယ်မေးမြန်းနိုင်ကြောင်း စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနက သတင်း ထုတ်ပြန်သည်။
ထို့အပြင် အရောင်းဆိုင်များမှ စက်သုံးဆီရောင်းချရာတွင် သတ်မှတ်ရည်ညွှန်းဈေးနှုန်းထက် မြှင့်တင် ရောင်းချခြင်း၊ စက်သုံးဆီကို သတ်မှတ်ပမာဏများအတိုင်းရောင်းချမပေးခြင်း၊ စက်သုံးဆီရှိလျက်နှင့် ရောင်းချမပေးခြင်း၊ Bar Code/ QR Code များ Scan မဖတ်ဘဲရောင်းချနေခြင်း၊ ပုံးပေပါများဖြင့် တရား မဝင်ထုတ်ယူ ရောင်းချနေခြင်းများတွေ့ရှိရပါက အထက်ဖော်ပြပါ Call Center ဖုန်း အမှတ်များသို့ ဆက် သွယ်တိုင်ကြားနိုင်ပါကြောင်းနှင့် တိုင်ကြားလိုသည့် သတင်းအချက်အလက်နှင့် အထောက်အထား စာရွက်စာတမ်းများ Video file များကိုလည်း Viber ဖုန်းအမှတ်၊ ၀၉ ၄၀၁၇၄၈၅၉၈ သို့ ပေးပို့တိုင်ကြား နိုင်ကြောင်းသိရသည်။
အချက်အလက်ပြည့်စုံစွာဖြင့် တိုင်ကြားလာမှုများအပေါ်တွင် ဝန်ကြီးဌာနက ထိရောက်စွာအရေးယူမှုများ ပြုလုပ်နေကြောင်းသတင်းရရှိသည်။
#ymg/knl
နေပြည်တော်၊ မတ်၂၇ ၊ ၂၀၂၆
ပြည်သူများ စက်သုံးဆီဝယ်ယူရာတွင် ပိုမိုအဆင်ပြေချောမွေ့စေရန်နှင့် အရောင်းဆိုင်များ၌ ယာဉ်များ တန်းစီရမှု လျှော့ချနိုင်ရန် ရည်ရွယ်၍ အဆင့်မြှင့်တင်ထားသော Bar Code/QR Code စနစ်သစ်ကို နေပြည်တော်၊ ရန်ကုန်၊ မန္တလေးနှင့် တောင်ကြီးမြို့များတွင် ယနေ့မှစတင်၍ ကျင့်သုံးလျက်ရှိကြောင်း စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနကသတင်းထုတ်ပြန်သည်။
ယင်းစနစ်ဖြင့် စိစစ်ရောင်းချနေမှုကို စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးကျော်နိုင်ဝင်းနှင့် တာဝန်ရှိ သူများက နေပြည်တော်ရှိ Online Monitoring Center မှတစ်ဆင့် ကြည့်ရှုစစ်ဆေးခဲ့ကြောင်းသိရသည်။
စနစ်၏ လုပ်ဆောင်ပုံနှင့် တိုးချဲ့မည့် အစီအစဉ်
ဤစနစ်သစ်အရ မော်တော်ယာဉ် တစ်စီးချင်းစီ၏ အင်ဂျင်စက်စွမ်းအား (Engine Power) အလိုက် သတ်မှတ်ထားသော ပမာဏအတိုင်း စက်သုံးဆီများကို စနစ်တကျ စိစစ်ရောင်းချပေးမည်ဖြစ်သည်။ လက်ရှိတွင် အဓိက မြို့ကြီး ၄ မြို့၌ စတင်နေပြီဖြစ်ပြီး၊ ရန်ကုန်-မန္တလေး လမ်းမကြီးတစ်လျှောက်နှင့် အခြားသော တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ်များရှိ မြို့များတွင်လည်း ဆက်လက်ကျင့်သုံးနိုင်ရန် တာဝန် ရှိသူများအား သင်တန်းပေးခြင်းများ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနကပြောသည်။
နောက်ခံအကြောင်းအရာနှင့် ခြွင်းချက်များ
QR Code ဖတ်ရန် အခက်အခဲရှိသော ယာဉ်များ၊ လုပ်ငန်းသုံး မော်တော်ယာဉ်ငယ်များနှင့် အခြား လုပ်ငန်းသုံး ကဏ္ဍများအတွက်မူ သီးခြားမှတ်တမ်းများထားရှိ၍ လိုအပ်သော စက်သုံးဆီများကို ဆက်လက်ရောင်းချပေးမည်ဖြစ်သည်။
သက်ဆိုင်ရာ တိုင်းဒေသကြီးနှင့် ပြည်နယ် ကြီးကြပ်စစ်ဆေးရေး အရာရှိရုံးများမှ ပူးပေါင်းအဖွဲ့များသည် အရောင်းဆိုင်များသို့ မြေပြင်ကွင်းဆင်း၍ လိုအပ်သည်များ ကူညီပေးခြင်းနှင့် စစ်ဆေးခြင်းများကို ပြုလုပ် လျက်ရှိသည်။
အရောင်းဆိုင်များတွင် စက်သုံးဆီပြတ်လပ်မှုမရှိစေရန် စီစဉ်ထားပြီး အလုံအလောက်ရှိသည့်အတွက် ပြည်သူများအနေဖြင့် စိုးရိမ်ကြောင့်ကြမှုဖြင့် အလုအယက် ဝယ်ယူခြင်းမပြုဘဲ လိုအပ်သလောက်သာ ဝယ်ယူကြရန် တာဝန်ရှိသူများက အသိပေးထားသည်။
ဆက်သွယ်တိုင်ကြားနိုင်မည့်ဖုန်းနံပါတ်များ
စက်သုံးဆီဝယ်ယူရာတွင် နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာ အခက်အခဲများ ကြုံတွေ့လာပါကဖြစ်စေ၊ အခြား တင်ပြတိုင်ကြားလိုမှုများ ရှိပါကဖြစ်စေ အချိန်နှင့်တစ်ပြေးညီ ဖြေရှင်းနိုင်ရန် အောက်ပါ Call Center များသို့ ဆက်သွယ်နိုင်ကြောင်းလည်းသိရသည်။
ဖုန်းနံပါတ်များ: ၀၉ ၄၄၀၄၃၃၃၂၄ ၊ ၀၉ ၈၉၉၁၂၉၂၉၆
Viber: ၀၉ ၄၀၁၇၄၈၅၉၈
နေပြည်တော်-မတ်၂၆၊၂၀၂၆
◾️စက်သုံးဆီဝယ်ယူရာတွင် စက်စွမ်းအားအလိုက် ဝယ်ယူခွင့်ပမာဏကို သတ်မှတ်ပြီး ပိုမို၍ ပြည့်စုံသည့်စနစ်ဖြင့် နေပြည်တော်ကောင်စီနယ်မြေ၊ ရန်ကုန်မြို့၊ မန္တလေးမြို့နှင့် တောင်ကြီးမြို့များ တွင် ၂၇-၃-၂၀၂၆ ရက်နေ့မှစ၍ ရောင်းချသွားမည်ဖြစ်ပြီး ကျန်မြို့များတွင်လည်း ယခုစနစ်အား ဆက်လက်အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ပါသည်။
◾️စနစ်အားအသုံးပြုရာတွင် မော်တော်ယာဉ်၏ Wheel Tax တွင် အာမခံမှုအမှတ်အသား (Hologram) ပါရှိမှသာ အရောင်းဆိုင်ဝန်ထမ်းက Scan ဖတ်မည်ဖြစ်ပါသည်။
◾️ယင်းအချိန်တွင် Gas ကားဖြစ်ပါက “Gas ဆိုင်တွင်သာ ဝယ်ယူရန်” စာသားပေါ်လာမည် ဖြစ်ပါသည်။
◾️ဓာတ်ဆီ၊ ဒီဇယ်ဆီကားများဖြစ်ပါက မော်တော်ယာဉ်နံပါတ်၊ တစ်ပတ်အတွင်း ဝယ်ယူခွင့် ပမာဏ၊ ဝယ်ယူပြီးသည့်ပမာဏ၊ ဝယ်ယူရန်ကျန်ရှိသည့်ပမာဏ ပေါ်လာမည်ဖြစ်ပါသည်။
◾️ဝယ်ယူမည့်ဆီအမျိုးအစားနှင့်ပမာဏကို ဖြည့်သွင်းပြီး ဝယ်ယူနိုင်မည်ဖြစ်ပြီး ရောင်းချသည့် ဆိုင်နံပါတ်၊ တည်နေရာ၊ ဆီပမာဏများ အလိုအလျောက် Server သို့ ဝင်ရောက်သွားပါမည်။ ဒုတိယအကြိမ်ထပ်မံဝယ်ယူသည့်အချိန်တွင် Quota ကုန်နေပါက ဝယ်ယူခွင့် မပြုကြောင်း ဖော်ပြပေးပါမည်။
◾️သတ်မှတ်ပေးသည့် Quota ကို တစ်ပတ်အတွင်း အပြီးအပြတ် ဝယ်ယူရပါမည်။
◾️ခရီးဝေးသွားရောက်မည့်ယာဉ်များအတွက် မူလဝယ်ယူထားသည့် စက်သုံးဆီငွေရှင်းပြေစာ ကိုပြသ၍ ရောက်ရှိရာ အခြားတိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ်ရှိ အရောင်းဆိုင်များတွင် Scan ဖတ်၍ ထပ်မံဝယ်ယူနိုင်မည်ဖြစ်ပါသည်။
◾️ခရီးဝေးပြေးဆွဲနေသည့် အထူးဘတ်စ်ကား၊ လူမှုကူညီရေးယာဉ်၊ လူနာတင်ယာဉ်၊ နိဗ္ဗာန် ယာဉ်၊ စည်ပင်အမှိုက်သိမ်းယာဉ်၊ ရေပုတ်စုပ်ယာဉ် စသည့်ယာဉ်များကို Quota များ သတ်မှတ်ခြင်း မရှိဘဲ အရောင်းဆိုင်များမှ လိုအပ်သည့်ပမာဏအတိုင်း စိစစ် ရောင်းချပေးသွားပါမည်။ Scan ဖတ်၍ မှတ်တမ်းတင်ထားပြီး Online Monitoring စနစ်ဖြင့် ကြပ်မတ် ထိန်းကျောင်းသွားပါမည်။
◾️ကုန်တင်ယာဉ်ကြီးများအနေဖြင့် မြို့ပြင်ရှိစက်သုံးဆီဆိုင်များတွင်သာ QR Code စနစ်ဖြင့် ဖြည့်သွင်း ဆောင်ရွက်ရမည်ဖြစ်ပါသည်။
◾️စက်မှုလယ်ယာကဏ္ဍတွင် အသုံးပြုသည့် ထွန်စက်၊ လယ်ယာသုံးစက်ကိရိယာများ၊ အိမ်တွင်း စက်မှုလုပ်ငန်းများနှင့် မီးစက်များအတွက် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနမှ သတ်မှတ်ပေးထားသည့်ပုံစံတွင် ဖြည့်စွက်၍ နီးစပ်သောအရောင်းဆိုင်များတွင် မှတ်တမ်းထားရှိ၍ ရောင်းချပေးမည် ဖြစ်ပါသည်။
◾️စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်များအနေဖြင့် Bar Code သို့မဟုတ် QR Code ဖတ်၍ ရောင်းချပေးထားမှု နှင့် ပုံစံတွင်ဖြည့်စွက်၍ ရောင်းချပေးထားသည့် စက်သုံးဆီပမာဏကိုသာ ပြန်လည်ဖြည့်တင်းခွင့်ရရှိ မည်ဖြစ်ပါသည်။
◾️ယာဉ်တစ်စီးချင်းအနေဖြင့် တစ်ပတ်စာဝယ်ယူခွင့်အကြိမ်ရေနှင့် ပမာဏကို ထုတ်ပြန်ပေး မည်ဖြစ်ပြီး သတ်မှတ်ချက်အတိုင်း ရောင်းချပေးသွားမည်ဖြစ်ပါသဖြင့် ပြည်သူများ အဆင်ပြေ ချောမွေ့စွာ စက်သုံးဆီဝယ်ယူခွင့်ရရှိနိုင်ရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ပေးကြပါရန် မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါ ကြောင်း အသိပေးထုတ်ပြန်အပ်ပါသည်။
စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန
-အယ်ဒီတာတစ်ဦး
အိန္ဒိယနိုင်ငံအခြေအနေ
လက်ရှိတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ် (West Bengal) ၌ နီပါဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်မှု အသစ်တစ်ခု ဖြစ်ပွားနေတယ်လို့ သတင်းများအရသိရပါတယ်။
နောက်ဆုံးအခြေအနေအဖြစ် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့အထိ စာရင်းများအရ ကောလ်ကတ္တား (Kolkata) မြို့အနီးရှိ ပုဂ္ဂလိကဆေးရုံတစ်ခုတွင် အတည်ပြုလူနာ ၅ ဦး တွေ့ရှိ ထားပါတယ်။
ထိုသူတို့အနက် အများစုမှာ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများဖြစ်တဲ့ သူနာပြုများနှင့် ဆရာဝန်များ ဖြစ်ကြပြီး ကနဦးလူနာကို ပြုစုကုသရာမှတစ်ဆင့် ကူးစက်ခံရခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
လက်ရှိတွင် လူပေါင်း ၁၀၀ နီးပါးကို သီးသန့်ခွဲခြား (Quarantine) ထားပြီး စောင့်ကြည့် စစ်ဆေးနေ တယ်လို့သိရပါတယ်။ယခုဖြစ်စဉ်သည် အနောက်ဘင်္ဂလားတွင် ၁၉ နှစ်အတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံအခြေအနေ
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် နီပါဗိုင်းရပ်စ်သည် နှစ်စဉ်ကူးစက်လေ့ရှိသော်လည်း ၂၀၂၅ နှင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း ကူးစက်မှုပုံစံ ပြောင်းလဲလာကြောင်း သတိပေးချက်များ ထွက်ပေါ်နေပါတယ်။
ယခင်က ဒီဇင်ဘာမှ ဧပြီလအတွင်းသာ ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသော်လည်း ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ သြဂုတ်လတွင် ရာသီပြင်ပ ကူးစက်မှုများ တွေ့ရှိခဲ့ရတာဖြစ်ပါတယ်။
ဗိုင်းရပ်စ်သည် ယခင်က မတွေ့ရှိဖူးသည့် ဘိုလာ (Bhola) ကဲ့သို့သော ဒေသအသစ်များသို့ ပြန့်နှံ့လာပြီး နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ ခရိုင်ပေါင်း ၃၅ ခုတွင် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကို တွေ့ရှိထားပါသည်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင် ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း တွေ့ရှိခဲ့သည့် အတည်ပြုလူနာအားလုံး သေဆုံးခဲ့သဖြင့် သေဆုံးမှုနှုန်း အလွန်မြင့်မားတယ်လို့ဆိုနိုင်ပါတယ်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင် ယခုနှစ်အတွက် လူနာသစ် မတွေ့သေးသော်လည်း အိမ်နီးချင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ် (West Bengal) တွင်အတည်ပြုလူနားများတွေ့ရှိထားတဲ့အတွက် အခြေအနေမှာ စိုးရိမ်ရဆဲဖြစ်နေပါတယ်။
ကူးစက်မှု အများစုသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နယ်စပ်နှင့် နီးစပ်သော ဒေသများတွင် ဖြစ်ပွားနေခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ထို့အပြင် ယခုအချိန်သည် နီပါဗိုင်းရပ်စ် အများဆုံး ကူးစက်လေ့ရှိသည့် ရာသီ (ဒီဇင်ဘာမှ မေလအတွင်း) ဖြစ်သဖြင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အာဏာပိုင်များက တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ခရိုင်ပေါင်း ၃၅ ခုတွင် အထူးသတိပေးချက်များ ထုတ်ပြန်ထားဆဲဖြစ်တယ်လို့သိရပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံ အခြေအနေ
မြန်မာနိုင်ငံသည် နီပါဗိုင်းရပ်စ် သယ်ဆောင်နိုင်သည့် လင်းနို့ (Fruit Bats) များ ကျက်စားရာဇုန်တွင် ရှိနေပြီး အိမ်နီးချင်း အိန္ဒိယနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တို့တွင် ကူးစက်မှုများ ရှိနေခြင်း ရှိခဲ့ခြင်းတို့ကြောင့် ် "အန္တရာယ်ရှိ နိုင်ခြေရှိသော နိုင်ငံ" (High-risk area) အဖြစ် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့နှင့် ပညာ ရှင်များက သတ်မှတ်ထားပါတယ်။
အထူးသဖြင့် နယ်စပ်ဒေသများတွင် စောင့်ကြည့်မှုများ အားကောင်းရန် လိုအပ်သည့် အခြေအနေဖြစ်ပါ တယ်။
နီပါဗိုင်းရပ်စ် ကာကွယ်ရန် နည်းလမ်းများ
ဗိုင်းရပ်စ်သည် လင်းနို့၏ တံတွေး၊ ဆီး သို့မဟုတ် ဝက်များမှတစ်ဆင့် လူထံသို့ ကူးစက်နိုင်သဖြင့် အောက်ပါတို့ကို ဆင်ခြင်ရန် လိုအပ်ပါတယ်။
◾️သစ်သီးဝလံများလင်းနို့ကိုက်ထားသော အမှတ်အသားပါသည့် အသီးများကို လုံးဝမစားပါနှင့်။ ◾️အသီးများကို သေချာစွာဆေးကြောပြီး အခွံခွာစားပါ။
◾️ထန်းရည်/ဓနိရည်- လတ်ဆတ်သော ထန်းရည်၊ ဓနိရည်များကို အစိမ်းလိုက် သောက်သုံးခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။ (ချက်ပြုတ်အပူပေးပြီးမှ သောက်ပါ)
◾️တစ်ကိုယ်ရေသန့်ရှင်းရေး-လက်ကို ဆပ်ပြာနှင့် မကြာခဏ ဆေးကြောပါ။
◾️တိရစ္ဆာန်များနှင့် ထိတွေ့မှု-နေမကောင်းသော ဝက်များ သို့မဟုတ် လင်းနို့များနှင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
Source: Wire News
ဟောင်ကောင်၊ နိုဝင်ဘာ ၁၂ (ရိုက်တာ) - တရုတ်အာဏာပိုင်များက မူလတန်းနှင့် အလယ် တန်းကျောင်းသားများ၏ ပညာရေးဆိုင်ရာ ဖိအားများ လျှော့ချခြင်း၊ စခရင်ကြည့်ချိန် (screen time) လျှော့ချခြင်း နှင့် နေ့စဉ် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု နှစ်နာရီ မဖြစ်မနေ လုပ်ဆောင်စေခြင်းတို့ဖြင့် ကျောင်းသား သူငယ်တို့၏ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေး တိုးတက်စေရန် ရည်ရွယ်သည့် အစီအမံများကို ကြေညာခဲ့ သည်။
ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနက ပြီးခဲ့သည့်လတွင် ကြေညာခဲ့သည့် အဆိုပါ အစီအမံများတွင် စာသင်ခန်းအတွင်း မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းများ အသုံးပြုခြင်းကို တားမြစ်ခြင်းနှင့် အင်တာနက်အပေါ် အလွန်အကျွံ မှီခိုမှုကို လျှော့ချရန် "စခရင်မကြည့်ရ" (screen-free) အချိန်ကာလတစ်ခု ထားရှိခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။
ကျောင်းများအနေဖြင့် အိမ်စာပမာဏ စုစုပေါင်းကို "တင်းကြပ်စွာ ထိန်းချုပ်" ရမည်ဖြစ်ပြီး မူလတန်းနှင့် အလယ်တန်း ကျောင်းသားများအတွက် ကျောင်းဖွင့်ရက်တိုင်းတွင် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု "အနည်းဆုံး" နှစ်နာရီ ပေးရမည်ဖြစ်သည်။
ကျောင်းများအား ကျောင်းလာချိန်နှင့် ကျောင်းဆင်းချိန်များကို "ကျိုးကြောင်းဆီလျော်သော" ပုံစံဖြင့် စီစဉ်ခြင်း၊ လုံလောက်သော နေ့လည်စာစားချိန်များ ခွင့်ပြုခြင်းတို့ဖြင့် "ကျောင်းသားများ လုံလောက်စွာ အိပ်စက်အနားယူခွင့် အသေအချာရရှိစေရန် " ကိုလည်း တိုက်တွန်းထားသည်။
"အိပ်စက်ချိန် စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများကို တင်းကြပ်စွာ အကောင်အထည်ဖော်ရန်၊ အလွန်အကျွံ စာကျက်ခြင်းကဲ့သို့သော ချိုးဖောက်မှုများကို ပြတ်ပြတ်သားသား တားဆီးရန် နှင့် အလွန်အကျွံ ပညာရေးဆိုင်ရာ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးများကို ကာကွယ်ရန်" ဟု ဝန်ကြီးဌာနက အဆိုပါ အစီအမံများကို ကြေညာ သည့် ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။
အဆိုပါ အစီအမံများသည် အထူးသဖြင့် စာမေးပွဲများရှိလာသည့်ကာလတွင် ကျောင်းသားများ စိတ်ဖိစီး မှုနှင့် စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကို ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းနိုင်ရန် ကူညီပေးရန် ရည်ရွယ်သည်။
တရုတ်နိုင်ငံတစ်ဝှမ်းရှိ ကျောင်းများတွင် အိမ်စာ ဝန်းပိခြင်းကို အများအားဖြင့် တွေ့ကြုံနေရပြီး၊ ယင်းသည် အိပ်ရေးပျက်ခြင်း၊ စိုးရိမ်ပူပန်မှုနှင့် စိတ်ကျရောဂါများ တိုးပွားလာစေသည်ဟု ကျွမ်းကျင် သူများက ပြောကြားသည်။
အောက်တိုဘာလတွင် သီးခြား ထုတ်ပြန်ခဲ့သော အသိပေးချက်တစ်ခုတွင်လည်း ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနက ဆရာ၊ ဆရာမများ၏ ကျောင်းပြင်ပတာဝန်များကို ကန့်သတ်ခြင်း၊ အားလပ်ရက်များနှင့် စနေ၊ တနင်္ဂနွေများတွင် အလုပ်လုပ်ခြင်းမှ တားမြစ်ခြင်းတို့ဖြင့်ယင်းတို့၏ အလုပ်ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးများကို လျှော့ချ ပေးနေသည်ဟု ဆိုသည်။
တရုတ်နိုင်ငံသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် အိမ်စာများ လျှော့ချရန်နှင့် အဓိက ဘာသာရပ်များအတွက် ကျောင်းချိန်ပြင်ပ ကျူရှင်များကို တားမြစ်ရန် ကြိုးပမ်းသည့် ပညာရေး ဥပဒေတစ်ရပ်ကို အတည်ပြုခဲ့ သည်။ သို့သော်လည်း မိဘအများအပြားသည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပြင်းထန်စွာယှဉ်ပြိုင်မှုရှိသော ပညာရေး စနစ်တွင် သူတို့၏ ကလေးများ အသာစီးရစေရန်အတွက် ကျူရှင် ဝန်ဆောင်မှုများကို ဆက်လက် ရှာဖွေ နေကြဆဲ ဖြစ်သည်။
၂၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
နယူးယောက်ပြည်နယ်၊ ဝက်စ်ဘူရီမြို့ရှိ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံတစ်ခုတွင် သံလိုက်စက် ကွင်းပဲ့တင်သံ ရုပ်ပုံဖော်စက် (MRI) ထဲသို့ ဆွဲငင်ခံရပြီးနောက် လောင်းအိုင်လန်မှ အသက် ၆၁ နှစ်အရွယ် ကိတ် မက်အဲလိစ်တာ သေဆုံးသွားကြောင်း အာဏာပိုင်များက အတည်ပြုခဲ့သည်။
အဆိုပါ ဖြစ်ရပ်သည် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က Nassau Open MRI တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး မက်အဲလိစ်တာသည် သူ၏ဇနီးဖြစ်သူ Adrienne Jones-McAllister ဒူးကို စကင်ဖတ်ရန်အတွက် လိုက်ပါလာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဇနီးဖြစ်သူAdrienne ၏ ပြောကြားချက်အရ သူမ၏ခင်ပွန်းသည် စကင်ဖတ်သည့် စားပွဲမှ သူမ မတ်တပ်ထရပ်နိုင်ဖို့ ကူညီရန်အတွက် MRI အခန်းထဲသို့ ဝင်ရောက်သွားစဉ် အားပြင်းသော သံလိုက်စက်ကွင်းတစ်ခုက စတင်အလုပ်လုပ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
"သူ့ကိုယ်လုံးက ပျော့ခွေသွားတယ်" ဟု News 12 Long Island သို့ သူမက ပြောကြားခဲ့သည်။ "ကျွန်မ လက်ထဲမှာ သူ ပျော့ခွေသွားတာ အခုထိ ကျွန်မ ဦးနှောက်ထဲမှာ စွဲနေတုန်းပဲ" ဟု ဆိုသည်။
Adrienne နှင့် တာဝန်ကျ MRI နည်းပညာရှင်တို့က မက်အဲလိစ်တာကို စက်မှ ဆွဲထုတ်ရန် ကြိုးစားခဲ့ကြသော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
မက်အဲလိစ်တာသည် လေးလံသော သော့နှင့် သံကြိုးကြီးကို ဝတ်ဆင်ထားခဲ့ပြီး ယင်းသံကြိုးကြောင့် အားပြင်းသော MRI သံလိုက်စက်က သူ့အား စက်ထဲသို့ ဆွဲသွင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ရဲတပ်ဖွဲ့က ပြောကြားခဲ့သည်။ စိုးရိမ်ရသည့် အခြေအနေကြောင့် သူ့ကို ဆေးရုံသို့ အလျင်အမြန် ပို့ဆောင်ခဲ့သော် လည်း နောက်တစ်နေ့တွင် ဒဏ်ရာများဖြင့် သေဆုံးသွားခဲ့သည်။
Adrienne က သူမ၏ခင်ပွန်းသည် ကိုယ်အလေးချိန် လေ့ကျင့်ခန်းများအတွက် အလေးချိန် ပေါင် ၂၀ ရှိသော သံကြိုးကို ပုံမှန်ဝတ်ဆင်လေ့ရှိပြီး ယင်းဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံသို့လည်း ယခင်က ရောက်ဖူးကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
"အဲ့ဒီလူ (နည်းပညာရှင်) က အဲ့ဒီသံကြိုးကို ပထမဆုံးအကြိမ် မြင်တာမဟုတ်ဘူး။ သူတို့ အရင်ကလည်း အဲ့ဒီအကြောင်း ပြောဖူးတယ်" ဟု သူမက ဆိုသည်။
Nassau ကောင်တီရဲဌာန၏ လူသတ်မှု စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့က အဆိုပါ ဖြစ်ရပ်ကို စုံစမ်းစစ်ဆေးလျက်ရှိသည်။ ယခုအချိန်အထိ မည်သည့် စွဲချက်မှ မတင်ရသေးပေ။
အဆိုပါ ကြေကွဲဖွယ်ရာ ဖြစ်ရပ်အပြီးတွင် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ပညာရှင်များက MRI ဘေးကင်းရေး လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ၏ အရေးကြီးပုံကို ပြောကြားခဲ့ကြသည်။
North Shore တက္ကသိုလ်ဆေးရုံမှ ဆရာဝန် Payal Sud က "အန္တရာယ်တွေက အလွန်ကြီးမားနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဘေးကင်းရေး ကြိုတင်ကာကွယ်မှုတွေ အားလုံးကို ဘာကြောင့် လုပ်ထားရတာ လဲဆိုတာကိုလည်း ထောက်ပြနေပါတယ်" ဟု CBS New York သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
MRI စက်၏ ပြင်းထန်သော သံလိုက်စက်ကွင်းကြောင့် လူနာများအား MRI စကင်မဖတ်မီ လက်ဝတ်ရတနာများ၊ ခါးပတ်များ၊ အချို့အဝတ်အစားများ အပါအဝင် သတ္တုပစ္စည်းများ အားလုံးကို ဖယ်ရှားရန် လိုအပ်သည်။
"အဲဒါက သံလိုက်စက်ကွင်းရဲ့ အလယ်ဗဟိုကို ဝင်ဖို့ ကြိုးစားနေတဲ့ တော်ပီဒိုလိုမျိုးနှင့်တူသွားလိမ့်မယ်" ဟု ဆေးရုံ၏ ပုံရိပ်ဖော်ဝန်ဆောင်မှုဌာန ဒါရိုက်တာ Charles Winterfeldt က CBS New York သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
Source:hindustantimes.com
၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၆-
မန်ချက်စတာယူနိုက်တက်အသင်းရဲ့ အဓိကရှယ်ယာရှင်နှင့်ပိုင်ရှင် ဂျင်မ် ရက်ကလစ်ဖ်ဟာ ဗြိတိန်နိုင်ငံကို ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူတွေက "နယ်ချဲ့ကျူးကျော်နေပြီ" လို့ ပြောကြားခဲ့တဲ့အတွက် ဝေဖန်မှုတွေ ထွက် ပေါ်ခဲ့ပေမဲ့၊ အင်္ဂလန်ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် (FA) ကတော့ သူ့ကို အရေးယူမှာမဟုတ်ဘူးလို့ စနေနေ့မှာ အတည်ပြုလိုက်ပါတယ်။
ဒီကိစ္စနဲ့ပတ်သက်ပြီး ရက်ကလစ်ဖ်က သူသုံးနှုန်းခဲ့တဲ့ အသုံးအနှုန်းအတွက် ပြီးခဲ့တဲ့အပတ်က တောင်းပန်ခဲ့ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ နိုင်ငံရဲ့စီးပွားရေးမှာ လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးပြဿနာက ဆွေးနွေးဖို့ အရေးကြီးတဲ့အချက်ဖြစ်တယ်လို့လည်း သူက ဆိုပါတယ်။ သူရဲ့ ကနဦးပြောကြားချက်တွေကြောင့် ဝန်ကြီးချုပ် ကီယာ စတာမာရဲ့ ပြစ်တင်ဝေဖန်မှုကိုတောင် ခံခဲ့ရတာပါ။
FA ရဲ့ ထုတ်ပြန်ချက်အရ ရက်ကလစ်ဖ်ကို အရေးယူမှုမလုပ်ပေမဲ့၊ အင်္ဂလိပ်ဘောလုံးလောကမှာ ပါဝင်ပတ်သက်နေသူတစ်ဦးအနေနဲ့ မီဒီယာတွေမှာ စကားပြောတဲ့အခါ ပိုပြီးတာဝန်ယူမှုရှိဖို့ သတိပေး ချက်တစ်ခုတော့ ထုတ်ပြန်ထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။
ရက်ကလစ်ဖ်ဟာ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၁ ရက်နေ့က အင်တာဗျူးမှာ "အစိုးရထောက်ပံ့ကြေးနဲ့ နေနေသူ ၉ သန်းလောက်ရှိပြီး ရွှေ့ပြောင်းနေထိုင်သူတွေ ဒီလောက်အလုံးအရင်းနဲ့ ဝင်လာနေရင် စီးပွားရေးက ဘယ်လိုမှ မကောင်းနိုင်ဘူး။ တကယ်တော့ ယူကေဟာ နယ်ချဲ့ခံနေရတာပါ၊ ဒါဟာ ကုန်ကျစရိတ်တွေ အရမ်းများလွန်းတယ်" ဆိုပြီး ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့တာပါ။
အသင်းပိုင်ရှင်ရဲ့ ဒီလိုအငြင်းပွားဖွယ်ရာ မှတ်ချက်တွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မန်ယူမန်နေဂျာ မိုက်ကယ် ကာရစ်ကို မေးမြန်းတဲ့အခါမှာတော့ သူက ဒီကိစ္စထဲကို ဝင်မပါဘဲ ရှောင်လွှဲသွားခဲ့ပါတယ်။ ကာရစ်က "ကျွန်တော်တို့ ကလပ်အသင်းအနေနဲ့ တစ်ဦးကိုတစ်ဦး လေးစားဖို့၊ တန်းတူညီမျှရှိဖို့နဲ့ ကွဲပြား ခြားနားမှုတွေကို လက်ခံဖို့ဆိုတဲ့ မူဝါဒတွေကိုပဲ နေ့စဉ်ကျင့်သုံးသွားမှာပါ" လို့သာ တုံ့ပြန်ခဲ့ပါတယ်။
လောလောဆယ် မန်ချက်စတာယူနိုက်တက်ဟာ ၂၆ ပွဲကစားအပြီးမှာ ရမှတ် ၄၅ မှတ်နဲ့ အဆင့် ၄ နေရာ မှာ ရှိနေပါတယ်။ လာမယ့်တနင်္လာနေ့မှာ အဲဗာတန်နဲ့ ကစားရမှာဖြစ်ပြီး ချန်ပီယံလိဂ်ဝင်ခွင့်အတွက် အဆင့် ၄ အတွင်း မြဲနေအောင် ဆက်လက်ကြိုးစားသွားရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
Source: Reuters
၅ ဒီဇင်ဘာ၊၂၀၂၅
◾️ကမ္ဘာ့ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် (FIFA) သည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း စည်းလုံးညီညွတ်မှုနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် အထူး ဆောင်ရွက်သူများကို ဂုဏ်ပြုမည့် ယင်းတို့၏ ပထမဆုံး 'ငြိမ်းချမ်းရေးဆု' ကို စတင်ပေးအပ်ရန် စီစဉ်နေကြောင်း သိရသည်။ အမေရိကန်သမ္မတဒေါ်နယ်ထရမ့် ရရှိရန် မျှော်လင့်ရကြောင်း သတင်းများ က ဖော်ပြနေပြီး ဖီဖာဥက္ကဋ္ဌ ဂီယန်နီ အင်ဖန်တီနို နှင့် သမ္မတထရမ့်တို့ တွေ့ဆုံမည့် အစီအစဉ်လည်း ရှိနေ သည်ဟု ဂါဒီယန်သတင်းစာကရေးသားသည်။
◾️အဆိုပါဖီဖာ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဆုအတွက် လုပ်ငန်းစဉ်များကို ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲမည့် သူမှာ ဖီဖာဘောလုံး ဆိုင်ရာလူမှုတာဝန်ယူမှုကော်မတီ (FIFA Football Social Responsibility Committee) ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ခန့်အပ်ခံထားရသည့် မြန်မာနိုင်ငံ ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးဇော်ဇော် ဖြစ်သည်ဟုလည်း သတင်းတွင်ဖော်ပြထားသည်။
◾️နှစ်ပေါင်းများစွာ မြန်မာ့ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်ကို ဦးဆောင်နေသည့် လုပ်ငန်းရှင်ကြီးဦးဇော်ဇော်သည် ယခု အခါတွင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လူမှုတာဝန်ယူမှုနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များအတွက် အရေး ပါသော ဆုံးဖြတ်ချက်များကို ကိုင်တွယ်ရမည့် ကော်မတီကို ဦးဆောင်နေခြင်းဖြစ်သည်။
◾️ယင်း၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် ကော်မတီသည် ဖီဖာ၏ လူမှုရေးဆိုင်ရာ ရည်မှန်းချက်များနှင့် ငြိမ်း ချမ်းရေးရည်ရွယ်ချက်များကို အကောင်အထည်ဖော်ရန်ရှိနေသည်။
#ymg/knl
၂၂ နိုဝင်ဘာ၊၂၀၂၅-
ကမ္ဘာ့ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်ဖြစ်သော FIFA သည် သဘာဝအရ နိုင်ငံသားပြုခွင့်ရရှိရေ စာရွက်စာတမ်းများကို မမှန်မကန် ပြင်ဆင်အသုံးပြုခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခံထားရသော ကစားသမားခုနစ်ဦးအား ပိတ်ပင်လိုက်ပြီး နောက် မလေးရှားဘောလုံးအသင်း၏ ပြည်တွင်းလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများကို တရားဝင် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု စတင်ရန် စီစဉ်နေသည်။
စက်တင်ဘာလနှောင်းပိုင်းတွင် FIFA ၏ စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးကော်မတီသည် ကစားသမား ခုနစ်ဦးဖြစ်သည့် - Gabriel Palmero ၊ Facundo Garcés၊ Rodrigo Holgado၊ Imanol Machuca၊ João Figueiredo၊ Hector Hevel နှင့် Jon Irazábal တို့အား နိုင်ငံတကာအဆင့်တွင် မလေးရှားနိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုနိုင်ရန်အတွက် စာရွက်စာတမ်း အတုများကို အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရ ပြီးနောက် ၁၂ လ ပိတ်ပင်မှု ချမှတ်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် (FAM) အား ဆွစ်ဖရန့် ၃၅၀,၀၀၀ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၃၉,၀၀၀ ခန့်) ဒဏ်ငွေပေးဆောင်ရန် အမိန့်ချခဲ့သည်။
စွပ်စွဲချက်အရ ထိုစာရွက်စာတမ်းများကို ယခင်က မလေးရှားတွင် နေထိုင်ခြင်း မရှိဖူးသော ထိုကစားသမားများသည် မလေးရှားမျိုးနွယ်မှ အဘိုးအဘွားများ ရှိကြောင်း သက်သေပြ ရန်အတွက် အသုံးပြုခဲ့ပြီး၊ ယင်းအား အသုံးပြု၍ သူတို့ကို မလေးရှားနိုင်ငံသားပြုခွင့် ရယူခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ FIFA က ယင်းသည် FIFA စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးဥပဒေပုဒ်မ ၂၂ ကို ချိုးဖောက်ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ပြောခဲ့သည်။
ကစားသမားခုနစ်ဦးစလုံးသည် ဇွန်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော ၂၀၂၇ အာရှဖလား ခြေစစ်ပွဲ တတိယ အဆင့်တွင် ဗီယက်နမ်ကို ၄-၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သည့် မလေးရှားအသင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြပြီး၊ သူတို့အထဲမှ လေးဦး၏ ကစားခွင့်ကို FIFA မှ အတည်ပြုပေးပြီး တစ်ရက်အကြာတွင် ဖြစ်သည်။ (ကျန်သုံးဦးမှာ ဇွန်လ ၆ရက်နေ့တွင် ကစားခွင့်ရရှိခဲ့သည်)။ ထိုပွဲအပြီး မကြာမီတွင် FIFA သည် ယင်းတို့၏ ကစားခွင့် နှင့်ပတ်သက်၍ တိုင်ကြားချက်တစ်စောင် လက်ခံရရှိခဲ့ပြီး၊ ထိုတိုင်ကြားချက်တွင် ကစားသမားများ၏ “နိုင်ငံသားပြုလုပ်သည့် လုပ်ငန်းစဉ်နှင့် နိုင်ငံတကာပွဲဦးထွက်သည် မေးခွန်းထုတ်စရာအချိန်အတွင်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်” ဟု တိုင်ကြားစာ၌ ဖော်ပြထားသည်။
မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် သည် စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးကော်မတီ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို အယူခံဝင်ခဲ့ သော်လည်း နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် FIFA က ယင်းအယူခံကို ပယ်ချခဲ့သည်။
အင်္ဂါနေ့တွင် ထုတ်ပြန်သည့် ကြေညာချက်တွင် FIFA က တာဝန်ရှိသူကို အတိအကျ ဖော်ထုတ် နိုင်ရန်အတွက် မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်၏ ပြည်တွင်းလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများအား တရားဝင် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ စတင်ကာ ကိစ္စရပ်များကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ ဆောင်ရွက်သွားရန် စီစဉ်ထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
“ဤစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုသည် စာရွက်စာတမ်းအတုပြုလုပ်မှုရာတွင် တာဝန်ရှိသူများကို ဖော်ထုတ်ရန်၊ မလေး ရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်၏အဖွဲ့အစည်းအတွင်းလေးစားလိုက်နာမှုနှင့်အုပ်ချုပ်မှုယန္တရားများကမည်မျှလုံလောက်မှု၊ ထိရောက်မှုကိုရှိသည်ကိုအကဲဖြတ်ရန်၊ မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်အရာရှိများအပေါ် နောက် ထပ် စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး အရေးယူမှုများ ပြုလုပ်သင့်၊မပြုလုပ်သင့်ကို ဆုံးဖြတ်ရန် ရည်ရွယ်သည်” ဟု FIFA ၏ပြောကြားချက်ကို ရိုက်တာသတင်းဌာနကဖော်ပြခဲ့သည်။
အဆိုပါနိုင်ငံသားပြုလုပ်မှု အရှုပ်တော်ပုံသည် ကွင်းအတွင်းရော ကွင်းပြင်ပတွင်ပါ သိသာထင်ရှားသော သက်ရောက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ မလေးရှားနိုင်ငံအတွက် ပထမဆုံးအကြိမ် အာရှဖလား ဝင်ခွင့်ရရှိရေး မျှော်လင့်ချက်ကို အဟန့်အတား ဖြစ်စေနိုင်ပြီး ဘောလုံးပရိသတ်များအကြား ဆူပူမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေသည့်အပြင်၊ ဤအငြင်းပွားဖွယ်ရာကိစ္စသည် ကစားသမားများအား နိုင်ငံသားပြုခွင့်ပေးခဲ့သော ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် အမျိုးသားမှတ်ပုံတင်ရေးဦးစီးဌာနတို့အပြင် မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် ရှိ တာဝန်ရှိအရာရှိများအား တာဝန်ယူရန် ပရိသတ်များနှင့် နိုင်ငံရေးသမားများထံမှ တောင်းဆိုမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
အောက်တိုဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် သည် ယင်း၏ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးအား ရာထူးမှ ဆိုင်းငံ့ထားပြီး FIFA ၏ ပိတ်ပင်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည့် သူတို့အခေါ်“နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာအမှား” ကို စုံစမ်းစစ်ဆေးရန် လွတ်လပ်သော ကော်မတီတစ်ရပ်ကို ဖွဲ့စည်းမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ သို့သော် သူတို့က စာရွက်စာတမ်းများကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိဖြင့် အတုပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟူသော FIFA ၏ ပြောကြားချက်ကို ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် အယူခံပယ်ချခံရပြီးနောက် မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်က က အားကစားဆိုင်ရာ ခုံသမာဓိတရားရုံး (CAS) သို့ အမှုအား ဆက်လက်တင်ပြသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ FIFA ၏ အင်္ဂါနေ့ကြေညာချက်အပြီးတွင်လည်း ယင်းအချက်ကို ထပ်မံအတည်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။
မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်၏ ယာယီဥက္ကဋ္ဌ Mohd Yusoff Mahadi က ကြေညာချက်တွင် "ဤလုပ်ဆောင်ချက်ကို တရားမျှတမှု ထိန်းသိမ်းရန်နှင့် မလေးရှားအစိုးရနှင့် သက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်း များက သတ်မှတ်ထားသည့် ကစားသမားအရည်အချင်းပြည့်မီမှု လုပ်ငန်းစဉ်၏ သမာဓိကို ထိန်းသိမ်းရန် အတွက် ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်သည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ မလေးရှား ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး Nasution Ismailကလည်း ကစားသမားခုနစ်ဦးအား နိုင်ငံသားပြုလုပ်ရန် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကာကွယ်ပြောဆိုခဲ့သည်။
ESPN သတင်းဌာန၏ ဖော်ပြချက်အရ အင်္ဂါနေ့တွင် FIFA သည် စာမျက်နှာ ၆၃ မျက်နှာပါ အစီရင်ခံစာတစ်စောင်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ အစီရင်ခံစာတွင် ကစားသမားများသည် စပိန်၊ ဘရာဇီး၊ အာဂျင်တီးနားနှင့် နယ်သာလန်တို့တွင် မွေးဖွားကြောင်း သူတို့၏ မူရင်းမွေးစာရင်းတွင် ဖော်ပြထားသည့် အဘိုးအဘွားများမှတစ်ဆင့် မလေးရှားမျိုးနွယ်ရှိကြောင်း သက်သေပြရန် စာရွက်စာတမ်းအတုများကို မည်သို့ အသုံးပြုခဲ့သည်ကို အသေးစိတ် ဖော်ပြထားကြောင်းသိရသည်။
ခြုံငုံပြောရလျှင် FIFA သည် အဆိုပါ မလျော်ကန်မှုအား အပြည့်အဝ စုံစမ်းစစ်ဆေးရန်အတွက် “နောက် ထပ် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ စတင်ရန် ခိုင်လုံသောအကြောင်းပြချက်များ” ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် “ပြစ်မှုများ၏ သဘာဝနှင့် ကြီးလေးမှု၊ အထူးသဖြင့် တရားဝင်စာရွက်စာတမ်းများကို အတုပြုလုပ်မှုတို့ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစား၍” ယင်း၏ အတွင်း ရေးမှူးရုံးသည် မလေးရှား၏ သက်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များအား အသိပေးမည်ဖြစ်သကဲ့သို့ ဘရာဇီး၊ အာဂျင်တီးနား၊ နယ်သာလန်နှင့် စပိန်ရှိ အာဏာပိုင်များကိုလည်း အသိပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
“သင့်လျော်သော ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများနှင့် တရားစွဲဆိုမှုများကို ဆက်လက် ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် သက်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များအား အသိပေးရန် အလွန်အရေးကြီးသည်” ဟု FIFA က ပြောကြားခဲ့သည်။
Source The Diplomat
စက်သုံးဆီမပြတ်လပ်စေရန်နှင့် အမှန်တကယ်လိုအပ်သူများ အဆင်ပြေစွာဝယ်ယူနိုင်ရန် စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်များတွင် မတ်လ ၁၂ရက်နေ့မှစ၍ Barcode နှင့် QR Code များကို Application ဖြင့် အလို အလျောက်စစ်ဆေးသည့်နည်းလမ်းဖြင့် စိစစ်ရောင်းချပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနက ယနေ့သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။ ထုတ်ပြန်ချက်အပြည့်အစုံကို အောက်ပါအတိုင်းဖော်ပြပါတယ်။
စက်သုံးဆီရောင်းချမှုများအပေါ် စိစစ်ကြပ်မတ်နိုင်ရေးဆောင်ရွက်သွားမည့်အစီအမံ အသိပေးထုတ်ပြန်ခြင်း
၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၁၁ ရက်
စက်သုံးဆီမပြတ်လပ်စေရန်နှင့် စက်သုံးဆီအမှန်တကယ်လိုအပ်သူများ အဆင်ပြေချောမွေ့စွာ ဝယ်ယူရရှိနိုင်စေရန်ရည်ရွယ်၍ အရောင်းဆိုင်များတွင် တစ်ရက်အတွင်း ၂ ကြိမ် (သို့မဟုတ်) ၃ ကြိမ် တန်းစီ ဝယ်ယူမှုများလျော့နည်းပပျောက်စေရေးအတွက် အရောင်းဆိုင်များအနေဖြင့် တယ်လီဖုန်း Application ကို အသုံးပြုပြီး စိစစ်ရောင်းချမှုများဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ပါသည်။
ယင်းသို့ဆောင်ရွက်ရာတွင် အများပြည်သူဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးမဖြစ်စေရေးနှင့် ပိုမိုရိုးရှင်းလွယ်ကူစွာ ဆောင်ရွက်နိုင်ရေးအတွက် ယာဉ်ပိုင်ရှင်များမှ Application အသုံးပြုရန်နှင့် Registration ပြုလုပ်ရန် လုံးဝ မလိုအပ်ဘဲ အရောင်းဆိုင်အခြေပြုစိစစ်သည့်နည်းလမ်းဖြင့်ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ပါသည်။ မော်တော် ယာဉ်များအတွက် Wheel Tax ၏ Barcode ကိုလည်းကောင်း၊ မော်တော်ဆိုင်ကယ်များအတွက် Wheel Tax ပါအချက်အလက်များကို အသုံးပြုပြီး QR Code ထုတ်ပေး၍လည်းကောင်း Application ဖြင့် အလို အလျောက်စစ်ဆေးသည့်နည်းလမ်းဖြင့် စိစစ်ရောင်းချပေးသွားမည်ဖြစ်ပါသည်။
မော်တော်ယာဉ်များအတွက် Wheel Tax တွင်ပါရှိသော Barcode အား ဆိုင်ဝန်ထမ်းမှ Scan ဖတ်၍ စနစ်မှ အလိုအလျောက်စစ်ဆေးပြီး တစ်ရက်အတွင်း တစ်ကြိမ်မျှ စက်သုံးဆီဝယ်ယူထားခြင်းမရှိသေးပါက စက်သုံးဆီများဆက်လက်ရောင်းချပေးမည်ဖြစ်ပါသည်။ အကယ်၍ တစ်ရက်အတွင်း နောက်တစ်ကြိမ် ထပ်မံ ဝယ်ယူရန် မည်သည့်ဆိုင်တွင်မဆို Scan ဖတ်ပါက ၎င်းရက်အတွင်း ပထမအကြိမ်ဝယ်ယူခဲ့မှုကို ဖော်ပြပေး မည်ဖြစ်ကာ ဆီဝယ်ယူခွင့်ရရှိမည်မဟုတ်ဘဲ နောက်တစ်ရက်တွင်မှသာ ထပ်မံဝယ် ယူခွင့် ရရှိမည်ဖြစ်ပါသည်။ တစ်ရက်အတွင်း တစ်ကြိမ်ဝယ်ယူပြီးနောက် ထပ်မံတန်းစီဝယ်ယူမှုများမရှိစေရေး စိစစ်တားမြစ် သွားမည်ဖြစ်ပါသည်။
မော်တော်ဆိုင်ကယ်များ၏ Wheel Tax တွင် Barcode မပါရှိသည့်အတွက် အရောင်းဆိုင်တွင် QR Code များထုတ်ယူရမည်ဖြစ်ပါသည်။ ယင်းသို့ ထုတ်ယူနိုင်ရေးအတွက် ယာဉ်ပိုင်ရှင်များအနေဖြင့် ဆိုင်ကယ်၏ Wheel Tax အား အရောင်းဆိုင်ဝန်ထမ်းသို့ပေးအပ်ပြီး ဝန်ထမ်းမှ Application တွင် ယာဉ် နံပါတ်နှင့် သက်တမ်းကုန်ဆုံးရက်များဖြည့်သွင်းကာ QR Code ထုတ်ပေးမည်ဖြစ်ပါသည်။ ယင်း QR Code ကို ပိုင်ရှင်အနေဖြင့် ဖုန်းဖြင့် ဓာတ်ပုံရိုက်ယူခြင်း သို့မဟုတ် အရောင်းဆိုင်မှ Print ထုတ်ပေးခြင်းဖြင့် ရယူသိမ်းဆည်းထားရှိရန် လိုအပ်မည်ဖြစ်ပါသည်။ စက်သုံးဆီဝယ်ယူသည့်အခါတိုင်း ၎င်း QR Code အား အရောင်းဆိုင်ဝန်ထမ်းသို့ပြသဝယ်ယူနိုင်မည်ဖြစ်ပြီး မော်တော်ယာဉ်များတွင် စိစစ်သကဲ့သို့ တစ်ရက်အတွင်း ၂ ကြိမ် (သို့မဟုတ်) ၃ ကြိမ်ဝယ်ယူမှုမရှိစေရေး စနစ်မှအလိုအလျောက်စစ်ဆေးရောင်းချပေးသွားမည်ဖြစ်ပါသည်။
အရောင်းဆိုင်များမှ စက်သုံးဆီများစိစစ်ရောင်းချရာတွင် နိုင်ငံတော်မှ ထုတ်ပြန်ထားရှိသည့် မူဝါဒ များနှင့်အညီ ယာဉ်အသုံးပြုခွင့် ခွင့်ပြုထားမှုအလိုက် စက်သုံးဆီရောင်းချနိုင်ရေးကိုလည်း တစ်ပါတည်း စစ်ဆေးမည်ဖြစ်ပါသဖြင့် မိမိယာဉ်အသုံးပြုခွင့်ရှိသည့်ရက်များအတွက်သာ စက်သုံးဆီဝယ်ယူခွင့်ရရှိမည် ဖြစ်ပါကြောင်း အသိပေးအပ်ပါသည်။
နေပြည်တော်ကောင်စီနယ်မြေ ၊ ရန်ကုန်မြို့၊ မန္တလေးမြို့နှင့် တောင်ကြီးမြို့တို့တွင် ၁၂-၃-၂၀၂၆ ရက်နေ့မှစတင်၍ စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်များ၌ Application ဖြင့် အလိုအလျောက်စစ်ဆေးသည့် နည်းလမ်းကို စမ်းသပ်အသုံးပြုသွားမည်ဖြစ်ပြီး စနစ်အား လိုအပ်သောစစ်ဆေးပြုပြင်မှုများဆောင်ရွက် ပြီးပါက ကျန်မြို့ကြီးများတွင်လည်း ဆက်လက်၍ Application ကို အသုံးပြုသွားမည်ဖြစ်ပါသည်။
ပြည်သူများ၏ပူးပေါင်းပါဝင်ကူညီဆောင်ရွက်ပေးမှုများကြောင့် စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်များတွင် ယာဉ်တန်းစီမှုများလျော့ကျသွားပြီး ပုံမှန်ဖြန့်ဖြူးရောင်းချနိုင်သည့်အခြေအနေသို့ပြန်လည်ရောက်ရှိခဲ့ပါသည်။ စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့်လည်း နေပြည်တော်ရှိ ရေနံထွက်ပစ္စည်းကြီးကြပ်စစ်ဆေးရေးဦးစီးဌာန၏ Online Monitoring Center တွင် စက်သုံးဆီတင်သွင်း၊ သိုလှောင်၊ ဖြန့်ဖြူးရောင်းချခြင်းလုပ်ငန်းစဉ် (Supply Chain) တစ်လျှောက်ကို အချိန်နှင့်တပြေးညီစောင့်ကြည့်ကြပ်မတ်လျက်ရှိခြင်း၊ စက်သုံးဆီရောင်းချမှု များနှင့်ပတ်သက်၍ မြို့ကြီးများရှိ စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်များတွင် ရောင်းချပေးသည့် ယာဉ်အမျိုးအစား နှင့်ယာဉ်နံပါတ်၊ ဆီအမျိုးအစားနှင့်ပမာဏ၊ ရောင်းချပေးသည့်ဈေးနှုန်း စသည်တို့ကိုလည်း အချိန်နှင့်တပြေးညီ စောင့်ကြည့်ကြပ်မတ်လျက်ရှိခြင်းတို့အပြင် ပြည်တွင်းစက်သုံးဆီဖူလုံမှုရှိစေရေးကိုလည်း အစီအမံအတိုင်း အထူးအလေးထားဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါကြောင်း အသိပေးထုတ်ပြန်အပ်ပါသည်။
စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန
YANGON, 9 March — In a major expansion of its maritime defense and shipbuilding capabilities, the Myanmar Navy commissioned its largest domestically built frigate and inaugurated a massive 40,000-ton dry dock in Yangon on Sunday morning.
The ceremonies, officiated by Senior General Min Aung Hlaing, Chairman of State Security and Peace Commission and Commander-in-Chief of Defence Services, also included a keel-laying event for a new fleet of anti-submarine vessels. The newly commissioned fleet features the UMS King Thalun , a frigate that marks a historic milestone in the country's indigenous naval manufacturing, alongside several multi-purpose riverine vessels.
The centerpiece of the commissioning, the UMS King Thalun , is now the largest warship entirely constructed by the Myanmar Navy. Prior to commissioning, the frigate successfully completed rigorous sea trials, logging over 270 hours and traversing approximately 3,500 nautical miles to ensure all onboard systems met operational standards.
The newly opened 40,000-ton dry dock, located at the Naval Dockyard Command in Thanlyin, is the largest facility of its kind in Myanmar. It is designed to accommodate and repair both large military warships and commercial cargo vessels. During the event, Senior General Min Aung Hlaing officially activated the facility, laid the keel for upcoming anti-submarine ships, and inspected the shipyard's modern management software systems.
The completion of the 40,000-ton dry dock is the culmination of a project initiated in 2018 aimed at achieving self-reliance in shipbuilding and generating revenue through commercial maritime repairs.
This facility represents the successful completion of the third phase of the Naval Dockyard Command's master development plan. The initial phase ran from 1998 to 2002, followed by a second phase from 2009 to 2013, steadily transforming the shipyard into an international-standard facility capable of supporting a modernizing navy.
In his address, Senior General Min Aung Hlaing framed the naval expansion as a vital necessity for safeguarding Myanmar’s national and economic interests. He emphasized that the nation’s maritime territory extends deep into its Exclusive Economic Zone (EEZ) and sits along crucial global trade routes.
A stronger navy, he noted, is required to protect these shipping lanes, secure deep-sea ports, and safeguard offshore energy and fishery resources. He urged the Navy to continuously study modern naval architecture and maintain the new facilities at full capacity to ensure long-term strategic readiness.
The commissioning ceremony concluded at a naval wharf in Yangon, attended by high-ranking officials including the chiefs of the Army, Navy, and Air Force.
Following the transfer of commissioning pennants and the sounding of the traditional eight bells, Senior General Min Aung Hlaing boarded the UMS Moattama to sign the guestbook. The event closed with a 21-gun salute fired by the UMS Yan Taing Aung and UMS Yan Gyi Aung, after which the Navy Chief presented the Senior General with the first artillery shell casing from the salute as a commemorative token.
#knl/ymg
ရန်ကုန် မတ်၉ — တပ်မတော်(ရေ)၏ ရေကြောင်းကာကွယ်ရေးနှင့် ရေယာဉ်တည်ဆောက်မှုစွမ်းရည်ကို ပိုမိုတိုးချဲ့သည့်အနေဖြင့် ပြည်တွင်း၌ ကိုယ်တိုင်တည်ဆောက်ထားသော အကြီးမားဆုံး ဖရီဂိတ် စစ်ရေ ယာဉ်သစ် တပ်တော်ဝင်ခြင်းနှင့် တန် ၄၀,၀၀၀ ဆံ့ ရေလုံလွန်းကျင်းကြီး ဖွင့်လှစ်ခြင်း အခမ်းအနား ကို တနင်္ဂနွေနေ့ နံနက်ပိုင်းက ရန်ကုန်မြို့တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ် ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင် တက်ရောက်ချီးမြှင့်ခဲ့သည့် အဆိုပါအခမ်းအနားတွင် ရေငုပ်သင်္ဘော တိုက် ဖျက်ရေး ရေယာဉ်များ၏ ဧရာခင်းမင်္ဂလာကိုလည်း တစ်ပါတည်း ကျင်းပခဲ့သည်။
ယခုတပ်တော်ဝင်ခဲ့သည့် ဖရီဂိတ်စစ်ရေယာဉ် (သာလွန်မင်း) သည် တပ်မတော်(ရေ) သမိုင်းတစ်လျှောက် ပြည်တွင်း၌ ကိုယ်တိုင်တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့သည့် အရွယ်အစားအားဖြင့် အကြီးမားဆုံး စစ်ရေယာဉ် ဖြစ်သည်။ အဆိုပါရေယာဉ်သည် တပ်တော်မဝင်မီ ခရီးရှည်စမ်းသပ်မောင်းနှင်မှုအဖြစ် နာရီပေါင်း ၂၇၀ ကျော်၊ ရေမိုင် ၃,၅၀၀ ခန့် မောင်းနှင်ခဲ့ပြီး ရေယာဉ်ပေါ်ပါ စနစ်များအားလုံး စံချိန်စံညွှန်းပြည့်မီကြောင်း သေချာစွာ စစ်ဆေးအတည်ပြုနိုင်ခဲ့သည်။
သန်လျင်တပ်နယ် ရေတပ်သင်္ဘောကျင်းဌာနချုပ်တွင် ဖွင့်လှစ်လိုက်သည့် တန် ၄၀,၀၀၀ ဆံ့ ရေလုံလွန်း ကျင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် အကြီးမားဆုံးဖြစ်ပြီး အရွယ်အစားကြီးမားသော စစ်ရေယာဉ်များနှင့် ကုန်သွယ်ရေကြောင်း ရေယာဉ်ကြီးများကို တည်ဆောက်ရန်နှင့် ပြုပြင်ရန် ရည်ရွယ်ထားသည်။ ဗိုလ်ချုပ် မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က အဆိုပါလွန်းကျင်းကြီးအား စက်ခလုတ်နှိပ် ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့ပြီး ရေငုပ်သင်္ဘော တိုက်ဖျက်ရေး ရေယာဉ်များတည်ဆောက်ရန် ဧရာခင်းပေးခဲ့ကာ Shipyard Management Software ခန်းအတွင်း လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်နေမှုများကိုပါ ကြည့်ရှုစစ်ဆေးခဲ့သည်။
ယခု တန် ၄၀,၀၀၀ ဆံ့ ရေလုံလွန်းကျင်းကြီးကို ရေယာဉ်များ ကိုယ်တိုင်တည်ဆောက်နိုင်ရန်နှင့် အရပ်ဘက်ကုန်တင်ရေယာဉ်ကြီးများ ပြုပြင်တည်ဆောက်ပေးခြင်းမှ ဝင်ငွေပြန်လည်ရရှိရန် ရည်ရွယ်၍ ၂၀၁၈ ခုနှစ်ကတည်းက စတင်အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဤစီမံကိန်းသည် ရေတပ်သင်္ဘောကျင်းဌာနချုပ်၏ အဆင့်သုံးဆင့်ပါဝင်သော မဟာဗျူဟာစီမံကိန်း၏ တတိယမြောက်နှင့် နောက်ဆုံးအဆင့်ကို အောင်မြင်စွာ ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ ပထမအဆင့်ကို ၁၉၉၈ ခုနှစ်မှ ၂၀၀၂ ခုနှစ်အထိ လည်းကောင်း၊ ဒုတိယအဆင့်ကို ၂၀၀၉ ခုနှစ်မှ ၂၀၁၃ ခုနှစ်အထိ လည်း ကောင်း အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့ပြီး ရေတပ်သင်္ဘောကျင်းကို နိုင်ငံတကာအဆင့်မီဖြစ်လာစေရန် တဖြည်းဖြည်း အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်၏ အမှာစကားတွင် ယခုကဲ့သို့ ရေတပ်အင်အားတိုးချဲ့ခြင်းသည် မြန်မာ နိုင်ငံ၏ အမျိုးသားရေးနှင့် စီးပွားရေးအကျိုးအမြတ်များကို ကာကွယ်ရန် မရှိမဖြစ်လိုအပ်ကြောင်း ထည့် သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။ မြန်မာ့ပင်လယ်ပြင်သည် သီးသန့်စီးပွားရေးဇုန်ဖြစ်သည့် ကမ်းလွန်ပင်လယ်ပြင် အထိ ကျယ်ပြန့်ပြီး ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေကြောင်းရေယာဉ်ကြီးများ ဖြတ်သန်းသွားလာနေသည့် အဓိက ရေလမ်းကြောင်းများပေါ်တွင် တည်ရှိနေကြောင်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ထောက်ပြခဲ့သည်။ ထို့ကြောင့် ပင်လယ်ပြင် ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများ၊ ရေနက်ဆိပ်ကမ်းများနှင့် ရေထွက်သယံဇာတများကို ကာကွယ်ရန် အင်အားတောင့်တင်းသော ရေတပ်တစ်ခု လိုအပ်ကြောင်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့သည်။
စစ်ရေယာဉ်များ တပ်တော်ဝင်ခြင်းအခမ်းအနားကို ရန်ကုန်မြို့ရှိ ရေတပ်ဆိပ်ခံတံတား၌ ဆက်လက် ကျင်းပခဲ့ပြီး တပ်မတော်(ကြည်း၊ ရေ၊ လေ) ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များနှင့် အဆင့်မြင့်တပ်မတော် အရာရှိကြီးများ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။ တပ်တော်ဝင်တံခွန်အလံများ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခြင်းနှင့် ခေါင်းလောင်းရှစ်ချက်တီးခြင်းစသည့် တပ်တော်ဝင်အစဉ်အလာများ ပြုလုပ်ပြီးနောက် ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်သည် စစ်ရေယာဉ် (မုတ္တမ) ပေါ်သို့ တက်ရောက်ကာ ဧည့်သည်တော်မှတ်တမ်းတွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့သည်။ အခမ်းအနားကို စစ်ရေယာဉ် (ရန်တိုင်းအောင်) နှင့် (ရန်ကြီးအောင်) တို့မှ အမြောက် ၂၁ ချက် ပစ်ဖောက်ဂုဏ်ပြုကာ ရုပ်သိမ်းခဲ့ပြီး၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်(ရေ)က အဆိုပါ ဂုဏ်ပြု ပစ်ခတ်ခဲ့သည့် ပထမဆုံး အမြောက်ကျည်ဆန်ခွံကို အထိမ်းအမှတ်အဖြစ် ဂါရဝပြု ပေးအပ်ခဲ့သည်။
Knl/ymg
