#World_Health
Published 30 June 2026

■ အင်စတာဂရမ်ထဲက ဗီဒီယိုတစ်ခုထဲမှာ ခြေထောက်လေ့ကျင့်ခန်း ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ဆီးချိုလူနာတွေမှာ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို ၅၂ ရာခိုင်နှုန်း လောင်ကျွမ်းစေနိုင်တယ်လို့ ဖော်ပြထားကာ ဆီးချိုဝေဒနာရှင်တွေ နေ့စဉ် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု ပြုလုပ်ဖို့ အားပေးရာရောက်နိုင်တယ်လို့ ကြံ့ခိုင်ရေးထရိန်နာ ရီတစ်ချောင်ဒယ်ရီက ပြောထားပါတယ်။

■ လေ့ကျင့်ခန်းတွေက ဆီးချိုထိန်းချုပ်ရာမှာ အရေးပါပြီး ကြွက်သားတွေ အထူးသဖြင့် ခြေထောက်လေ့ကျင့်ခန်းတွေက ဂလူးကို့စ် ထိန်းချုပ်စေနိုင်ပါတယ်။

■ ခြေထောက်ကြွက်သားတွေရဲ့ အရွယ်အစားကြောင့် လှုပ်ရှားမှုပြုလုပ်စဉ်မှာ ဂလူးကို့စ်ပမာဏ အများအပြား စုပ်ယူစေကာ အင်ဆူလင်တုံ့ပြန်မှု အားကောင်းစေတာကြောင့် ဆီးချိုသမားတွေအတွက် အကြံပြုထားပါတယ်။

■ ဆီးချိုထိန်းချုပ်ရာမှာ ဘေးကင်းပြီး ထိရောက်မှုရှိတဲ့ လေ့ကျင့်ခန်းတွေထဲမှာ လမ်းလျှောက်ခြင်း၊ ထိုင်ထလုပ်ခြင်း၊ စက်ဘီးစီးခြင်း၊ လှေကားတက်ခြင်း၊ အလေးချိန်ပါသော အားစိုက်ထုတ်ရတဲ့ လေ့ကျင့်ခန်းများ ပါဝင်ပါတယ်။

■ ပုံမှန်လေ့ကျင့်ခန်း ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ဂလူးကို့စ်ထိန်းချုပ်မှု တိုးတက်စေခြင်း၊ အင်ဆူလင်ယဉ်ပါးမှု လျော့ကျခြင်း၊ ကိုယ်အလေးချိန် ထိန်းချုပ်စေနိုင်ခြင်း၊ နှလုံးသွေးကြောကျန်းမာရေး တိုးတက်စေခြင်းတို့ ရရှိနိုင်ပါတယ်။

■ လေ့ကျင့်ခန်းပြုလုပ်ခြင်းလိုမျိုး နေထိုင်စားသောက်မှုပုံစံ ပြောင်းလဲမှုများ ဂရုတစိုက်ပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ဆီးချိုအစောပိုင်းရှိသူတွေမှာ ဆေးဝါးအပေါ် မှီခိုရမှု လျော့ကျနိုင်ကာ ဒီလိုပြောင်းလဲမှုတွေကို ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်သူတွေက စောင့်ကြည့်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

Source: The Indian Express

#World_News
Published 29 June 2026

■ ဥရောပမှာ မုန်တိုင်းရွေ့လျားနေပြီး တနင်္ဂနွေနေ့ကဆိုရင် နေရာအချို့မှာ အပူချိန် ၄၀ ဒီဂရီဆဲလ်စီးယပ်စ်အထိ ရှိခဲ့ကာ ယခုစံချိန်တင်အပူလှိုင်းကာလအတွင်း ပြင်သစ်မှာ သေဆုံးသူ ၁ ထောင်ကျော်ပြီလို့ သိရပါတယ်။

■ အပူဒဏ်ကြောင့် သေဆုံးရခြင်းအများစုမှာ သက်ကြီးရွယ်အိုတွေဖြစ်တယ်လို့ ပြင်သစ်ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးဌာနက ပြောထားကာ လူနေအိမ်တွေရဲ့ အသက်ဆုံးပါးမှုတွေကိုလည်း အသေးစိတ်သိလာရပြီ ဖြစ်သဖြင့် အရေအတွက် တိုးများလာနိုင်တယ်လို့ သတိပေးထားပါတယ်။

■ ဇွန် ၂၀ ရက်နေ့ကစတင်ကာ ဥရောပမှာ အဆိုးရွားဆုံး အပူလှိုင်းဖြစ်ပေါ်ခဲ့ပြီး ဓာတ်အားထုတ်လုပ်ရေးတွေ ထိခိုက်ကာ ကျန်းမာရေးစနစ်များကို ဖုံးလွှမ်းသွားခဲ့ပါတယ်။

■ အခုဆိုရင် လူပေါင်းသန်း ၁၅၀ လောက်ဟာ အလွန်ပူပြင်းတဲ့ အခြေအနေအောက် နေထိုင်နေရပြီး ရာနဲ့ချီ သေဆုံးထားသလို ကျောင်းတွေပိတ်ထားရတယ်လို့ WHO ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ် တက်ဒရိုအက်ဒါနွမ်ဂေဘရီယေဆပ်စ်က X မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

■ ဂျာမနီ၊ ပိုလန်၊ ချက်၊ ဩစတြီးယားတို့မှာ အပူချိန်စံချိန်တင်ခဲ့ပြီး ပြင်သစ်မှာ မုန်တိုင်းတွေကြောင့် နောက်ထပ်ပျက်စီးမှုတွေ ဖြစ်ပေါ်စေပါတယ်။

■ ဒီလိုအပူလှိုင်းက လူသားတွေကြောင့်ဖြစ်ရတဲ့ ရာသီဥတုဖောက်ပြန်မှုဖြစ်ပြီး နောက်ထပ်လည်း မကြာခဏ ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ သိပ္ပံပညာရှင်တွေ ပြောပါတယ်။

■ အပူဒဏ်လွန်ကဲခြင်းကြောင့် ပို့ဆောင်ရေး၊ ဓာတ်အားစနစ်များ၊ စိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍတို့ကို သက်ရောက်စေပြီး နျူကလီးယားစက်ရုံတွေ ဓာတ်အားထုတ်လုပ်မှု လျော့နည်းစေတဲ့အပြင် မြစ်တွေ ခန်းခြောက်လာပါတယ်။

■ အပူလှိုင်းက အရှေ့ဘက်သို့ ရွေ့လျားနေသဖြင့် ဥရောပအနောက်ခြမ်းမှာ ချမ်းအေးလာနိုင်တယ်လို့ ခန့်မှန်းရပေမယ့် သီတင်းပတ်တွေကြာအောင် ဆက်ရှိနေနိုင်ပါတယ်။

Source: Reuters

#World_Health
Published 29 June 2026

■ လူသားတွေမှာ တစ်ချိန်လုံး နှာချေနေပြီဆိုရင် ဓာတ်မတည့်တဲ့ကာလ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ အိမ်မွေးတိရိစ္ဆာန်တွေမှာလည်း ယားယံပြီး တစ်ညလုံးကုတ်နေကြတယ်ဆိုရင် ဓာတ်မတည့်တာမျိုး ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

■ ကြောင်၊ ခွေးအပါအဝင် အိမ်မွေးတိရိစ္ဆာန်တွေဟာ ဝတ်မှုန်၊ အစားအစာ၊ ခြနဲ့ လူအရေပြားဆဲလ်သေတို့လို အရာတွေနဲ့ ဓာတ်မတည့်ဝေဒနာ ခံစားရနိုင်ပါတယ်။

■ အိမ်မွေးတွေမှာ ဖြစ်ပွားတဲ့ ဓာတ်မတည့်မှုလက္ခဏာတွေက လူသားတွေနဲ့ ကွဲပြားပြီး အရေပြားရောင်ရမ်းခြင်း၊ လျှာဖြင့်လျက်ခြင်း၊ ကုတ်ခြင်း၊ ကိုက်ခြင်းတို့ ပြုလုပ်လာကာ ထိုကနေ ရောဂါပိုးဝင်ခြင်းတို့ ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။

■ အိမ်မွေးတွေမှာ ဓာတ်မတည့်မှုကို အတည်ပြုနိုင်ဖို့အတွက် အရေပြားပိုးဝင်ခြင်း၊ မွှားကောင်များ၊ သန်းများ၊ ကင်ဆာလိုမျိုး ရောဂါအခြေအနေတွေ စတဲ့အကြောင်းအရင်းတွေကို အရင်ပယ်ထုတ်ရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ဈေးကွက်အတွင်း ဝယ်ယူရရှိနိုင်တဲ့ အိမ်မွေးဓာတ်မတည့်မှု စစ်ဆေးချက်တွေဟာ စိတ်ချရခြင်းမရှိဘဲ တိရိစ္ဆာန်အရေပြားအထူးကုများရဲ့ အရေပြားအတွင်းပိုင်း စစ်ဆေးခြင်းကသာ အတိကျဆုံးနည်းလမ်း ဖြစ်ပါတယ်။

■ ကုသနည်း ရွေးချယ်စရာများ အနေဖြင့် ဆေးထိုးခြင်း၊ ဆေးသောက်ခြင်း၊ ခေါင်းလျှော်ရည်၊ စပရေးများ ပါဝင်ပြီး နောက်ပိုင်းထွက်ရှိလာတဲ့ ဆေးဝါးသစ်တွေဟာ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး နည်းပါးစွာဖြင့် ယားယံခြင်း၊ ရောင်ရမ်းခြင်းတို့ကို ပိုမိုထိရောက်စွာ သက်သာစေပါတယ်။

■ အပြင်ထွက်ချိန် နည်းပါးခြင်း၊ ပြုပြင်မွမ်းမံထားတဲ့ အစားအစာများ ကျွေးခြင်း၊ ရေခဏခဏချိုးပေးခြင်း၊ လူ့အရေပြားဆဲလ်သေများနဲ့ ထိတွေ့ရခြင်းတို့ အပါအဝင် ခေတ်သစ်လူနေမှုပုံစံတွေကြောင့် အိမ်မွေးတွေမှာ ဓာတ်မတည့်မှု အဖြစ်များလာပါတယ်။

Source: BBC

#World_Health
Published 29 June 2026

■ သွားတွေ အဝါရောင်သမ်းလာခြင်းဟာ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း တစ်ခုတည်းကြောင့် မဟုတ်ဘဲ နေ့စဉ်စားသုံးတဲ့ အစားအသောက်တွေကလည်း ဖြူနေတဲ့သွားတွေကို အရောင်စွန်းခြင်း၊ အဝါရောင်သမ်းခြင်း၊ ပျက်စီးခြင်းတို့ ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။

■ ဒီအတွက် အဓိကအကြောင်းအရင်းက ရောင်ခြယ်ပစ္စည်းတွေ၊ အက်ဆစ်ဓာတ်တွေကြောင့် ဖြစ်ပြီး သွားအပြင်ဘက်မှာ ကာကွယ်ပေးတဲ့ ကြွေလွှာကို ထိခိုက်စေပါတယ်။

■ ကြွေလွှာက အနည်းငယ်မျှ ကွာကျရုံဖြင့် အစားအသောက်တွေကရတဲ့ အရောင်တွေ စွန်းထင်းလွယ်လာပါတယ်။

■ ကော်ဖီ၊ လက်ဖက်ရည်တို့မှာ ပါဝင်တဲ့ တန်နင်ဓာတ်က သွားကြွေလွှာနဲ့ ဆက်စပ်နေပြီး အရောင်ကျွတ်ခြင်း ဖြစ်စေပါတယ်။

■ နနွင်း၊ မုန်ညင်း၊ ဝိုင်နီ၊ မုန်လာဥ၊ ကိုလာတို့ဆိုရင် ရောင်ခြယ်ပစ္စည်းနဲ့ အက်ဆစ်ဓာတ်တွေ များတာကြောင့် သွားတွေ အရောင်စွန်းစေပါတယ်။

■ ဒိန်ခဲအမာ၊ ပီကေတို့ကတော့ အက်ဆစ်ဓာတ်ကို ညီမျှစေပြီး တံတွေးထုတ်လုပ်မှု ကောင်းစေတာကြောင့် ကြွေလွှာကို ကာကွယ်ကာ အရောင်စွန်းခြင်းကို လျှော့ချပေးနိုင်ပါတယ်။

■ ဒီလိုပြောလို့ ကော်ဖီတွေ မုန်လာဥတွေ စားသောက်ခြင်းကို ရပ်တန့်ဖို့ မလိုပါဘူး။

■ အချိုရည်တွေ သောက်ပြီးနောက် ရေသောက်ခြင်း၊ အက်ဆစ်ဓာတ်ပါတဲ့ အရည်တွေ သောက်တဲ့အခါ ပိုက်ဖြင့်သောက်ခြင်း၊ အက်ဆစ်ပါတဲ့ အစားအစာတွေ စားပြီးနောက် ခဏအကြာမှ သွားတိုက်ခြင်း စတဲ့အလေ့အကျင့်များဖြင့် အရောင်စွန်းခြင်းကို လျော့ပါးစေနိုင်ပါတယ်။

Source: The Jerusalem Post

#World_Science
Published 28 June 2026

■ သိပ္ပံပညာရှင်တွေဟာ ပင်လယ်မျှော့တစ်ခုရဲ့ ပြတ်တောက်ပျက်စီးနေတဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဟာ ပင်လယ်ရေထဲမှာ ၃ နှစ်ကျော်ကြာအောင် ရှင်သန်နေခဲ့ပြီး ပါးစပ်မပါဘဲ အာဟာရများကို စုပ်ယူပြီးတော့ ဒဏ်ရာကို ပြန်လည်ကုစားနေတာကို တွေ့ရှိခဲ့ကြတယ်လို့ CNN မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

■ ပြတ်နေတဲ့ တစ်ရှူးတွေဟာ စမ်းသပ်ကာလထက် များစွာပိုပြီး အသက်ရှည်ခဲ့ကြကာ နောက်ဆုံးမှာ စမ်းသပ်မှု ရပ်နားပြီးသည့်တိုင်အောင် ထိုတစ်ရှူးတွေဟာ ဆွေးမြည့်ပျက်စီးခြင်း လက္ခဏာရပ်များ လုံးဝမပြသတာကြောင့် ထာဝရ ဆက်လက်ရှင်သန်နိုင်မယ့် ပုံစံမျိုး ရှိပါတယ်။

■ တစ်ရှူးအသစ် ပြန်ဖြစ်ပေါ်နိုင်စွမ်းရှိတယ်လို့ သိထားတဲ့ Psolus fabricii ပင်လယ်မျှော့ရဲ့ ပြတ်တောက်ပျက်စီးနေတဲ့ တစ်ရှူးတွေဟာ ဆွေးမြည့်မသွားဘဲ ယင်းတို့ကိုယ်တိုင် ပြန်လည်ပြုပြင် ကြီးထွားလာကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ကြပါတယ်။

■ ထိုတစ်ရှူးတွေဟာ ပျက်စီးသွားတဲ့ အစိတ်အပိုင်းများကို ဖယ်ထုတ်ပစ်ခြင်း၊ အပေါ်ယံ အရေပြားတစ်ရှူးများ ပိတ်ဆို့ခြင်းတို့ဖြင့် ဒဏ်ရာကို ပြန်လည်ကုသခဲ့ကြပါတယ်။

■ ဆဲလ်လုပ်ဆောင်ချက်များ ထိန်းသိမ်းပြီး ရှင်သန်နေနိုင်ခဲ့ပေမယ့် ထိုတစ်ရှူးတွေဟာ သက်ရှိအသစ်အဖြစ် ကြီးထွားလာတာမျိုး မဟုတ်တာကြောင့် မသေမျိုးတို့ရဲ့ ထာဝရရှင်သန်ခြင်းလားလို့ မေးခွန်းထုတ်စရာ ဖြစ်လာပါတယ်။

■ ဒီရှာဖွေတွေ့ရှိမှုကနေ တစ်ရှူးပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်မှု၊ ဆဲလ်ဇီဝဗေဒနဲ့ မူလသက်ရှိခန္ဓာကိုယ်မှ သီးခြားကွဲထွက်နေတဲ့ သက်ရှိတစ်ရှူးများရဲ့ အယူအဆတို့ကို နားလည်သဘောပေါက်စေဖို့အတွက် သက်ရောက်မှုတွေ ရှိလာနိုင်ပါတယ်။

Source: Gizmodo

#World_Science
Published 28 June 2026

■ ခြင်ကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ရောဂါတွေ လျှော့ချရန် စမ်းသပ်ချက်ခေါင်းစဉ်အောက်မှာ Google က ဖလော်ရီဒါနဲ့ ကယ်လီဖိုးနီးယားတို့မှာ ဓာတ်ခွဲခန်းဖောက် ခြင် ၃၂ သန်းကို ဖြန့်လွှတ်သွားဖို့ ခွင့်ပြုချက် တောင်းခံနေပါတယ်။

■ Google က ရောဂါဖြစ်စေတဲ့ ခြင်ကောင်ရေထိန်းချုပ်ဖို့ ရည်မှန်းတဲ့ နည်းပညာတွေကို လုပ်ဆောင်နေတာ ဆယ်စုနှစ်တစ်ခု ကျော်ပြီဖြစ်ပါတယ်။

■ Debug အစီအစဉ် လုပ်ဆောင်နေတဲ့ အဖွဲ့က ရောဂါပျံ့ပွားစေတဲ့ ခြင်တွေကိုထိန်းချုပ်ဖို့ သုတေသီများ၊ အသင်းအဖွဲ့များ၊ အစိုးရအေဂျင်စီများနဲ့အတူ နည်းလမ်းသစ်တွေ ရှာဖွေနေပြီး လူတွေကို အသက်ရှည်ကျန်းမာစေဖို့ ကူညီနေကြောင်း Debug ဝက်ဘ်ဆိုက်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

■ လုပ်ငန်းစဉ်ကတော့ ခြင်ထီးတွေမှာ Wolbachia pipientis ဘက်တီးရီးယားမျိုးစိတ် ထည့်သွင်းလိုက်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ဒီဘက်တီးရီးယားသယ်ဆောင်တဲ့ ခြင်ထီးက ခြင်မနဲ့ မိတ်လိုက်တဲ့အခါ မျိုးဥမပေါက်နိုင် ဖြစ်သွားပါလိမ့်မယ်။

■ ကြာလာရင် ခြင်ကောင်ရေ လျော့နည်းလာပြီး ရောဂါပျံ့ပွားနှုန်းလည်း ကျဆင်းလာမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ပထမနှစ်အတွင်း ဓာတ်ခွဲခန်းဖောက် ခြင်ထီး ၁၆ သန်းကို ဖလော်ရီဒါနဲ့ ကယ်လီဖိုးနီးယားတို့မှာ လွှတ်မှာဖြစ်ပြီး ဒုတိယနှစ်မှာ နောက်ထပ် ၁၆ သန်း လွှတ်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ဒီအဆိုပြုချက်ကို အမေရိကန် ပတ်ဝန်းကျင်ကာကွယ်ရေး အေဂျင်စီက လက်ရှိမှာ စစ်ဆေးသုံးသပ်နေပါတယ်။

■ ရောဂါပိုးတွေကို ပြုပြင်သားဖောက်တဲ့ နည်းလမ်းကို အသုံးပြုလာကြတာ ဆယ်စုနှစ်တွေ ကြာပြီဖြစ်ပြီး ယခင်က မွေးမြူရေးတိရိစ္ဆာန်တွေ၊ တောရိုင်းသတ္တဝါတွေ၊ အိမ်မွေးတိရိစ္ဆာန်တွေမှာ အဓိကဖြစ်ပွားတဲ့ လောက်ကောင်ပျံတစ်မျိုးမှာလည်း အသုံးပြုဖြေရှင်းနိုင်ခဲ့ပါတယ်။

Source: NDTV