#World_Science
Published 01 September 2026

■ သုတေသနအသစ်အရ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ သက်ရှိများဟာ ပင်လယ်ရေနက်ပိုင်း အပူထွက်ပေါက်များအနီးမှာ သီးခြားနည်းလမ်း ၂ မျိုးဖြင့် စတင်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်ကြောင်း သိရပါတယ်။

■ သုတေသီများဟာ အမိုင်နိုအက်ဆစ်လိုမျိုး သက်ရှိများရဲ့ ရှေးဦးအခြေခံဒြပ်ပေါင်းများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့တဲ့ ဓာတုဓာတ်ပြုမှုပေါင်း ၄၂၀ ခန့်ကို လေ့လာဆန်းစစ်ခဲ့ကြပါတယ်။

■ ရှေးဦးကမ္ဘာပေါ်ရှိ ဘက်တီးရီးယားနဲ့ အာခီယာတို့ဟာ ထိုဓာတ်ပြုမှုဖြစ်စဉ်များကို လှုံ့ဆော်ပေးရန် လုံးဝကွဲပြားခြားနားတဲ့ အင်ဇိုင်းဓာတ်ပြုမှုများကို အသုံးပြုခဲ့ကြကြောင်း သုတေသနအဖွဲ့က တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။

■ ဒါဟာ ဘက်တီးရီးယားနဲ့ အာခီယာတို့ဟာ ပင်မရှေးဦးဓာတုအရည်မှတဆင့် သီးခြားလွတ်လပ်တဲ့ ဆဲလ်များအဖြစ် သီးခြားစီ ဆင်းသက်ပြောင်းလဲလာခဲ့ကြောင်း ညွှန်ပြနေပါတယ်။

■ သက်ရှိအားလုံးရဲ့ ဘုံဘိုးဘေးမှာ ဇီဝရုပ်ဖြစ်ပျက်ဓာတ်ပြုမှုများရဲ့ တဝက်ခန့်အတွက်သာ အင်ဇိုင်းများ ပါရှိခဲ့ကြောင်း သိပ္ပံပညာရှင်များ တွေ့ရှိခဲ့ကြပါတယ်။

ကျန်ရှိတဲ့ ဓာတ်ပြုမှုများအတွက် ပယ်လေဒီယံလိုမျိုး ပင်လယ်ရေနက် အပူထွက်ပေါက်တွေမှာ သဘာဝအတိုင်း တွေ့ရတဲ့ သတ္တုများက ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ဓာတ်ကူပစ္စည်းများအဖြစ် ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့ပါတယ်။

■ ရှေးဦးဇီဝရုပ် ဖြစ်ပျက်မှုဆိုင်ရာ စွမ်းအင်ကူးပြောင်းမှုများက ခေတ်သစ် ATP မော်လီကျူးများအစား ဖော့စ်ဖိုက်နဲ့ ပယ်လေဒီယံတို့ဖြင့် အဓိကလည်ပတ်ခဲ့ဟန်တူပါတယ်။

■ ဒီလိုမျိုး ပြိုင်တူဖြစ်ပေါ်ခဲ့တဲ့ ဓာတုလမ်းကြောင်းများကြောင့် သက်ရှိများရဲ့ အဓိကရှေးဦးမျိုးရိုးကြီး နှစ်ခုစလုံးဟာ သမုဒ္ဒရာများအတွင်း သီးခြားစီ ထွက်ပေါ်လာနိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

Source: Independent

#World_Health
Published 31 August 2026

■ ဦးခေါင်းကို ရှေ့သို့ ၆၀ ဒီဂရီ ငုံ့လိုက်ပြီး ဖုန်းကြည့်တဲ့အခါ လည်ပင်းပေါ်ကို ၂၇ ကီလိုဂရမ် (၅၉ ပေါင်)အထိ ဝန်ပိစေပါတယ်။

■ ဒီလိုမျိုး ဝန်ပိခြင်းဟာ လည်ပင်းကျောရိုးဆစ်များ၊ ကြွက်သားများနဲ့ အဆစ်ပြားများကို အတော်လေး ထိခိုက်နာကျင်စေပါတယ်။

■ ခေါင်းငုံ့တဲ့ပုံစံကြောင့် လည်ပင်းပေါ်ကျရောက်တဲ့ အလေးချိန် သိသိသာသာ တိုးလာပြီး ပုံမှန် ၅ ကီလိုဂရမ်ကနေ ခေါင်းငုံ့လိုက်ရုံဖြင့် ၁၂ ကီလိုဂရမ်အထိ မြင့်တက်သွားပါတယ်။

■ အချိန်ကြာမြင့်စွာ ပုံစံမမှန်ဘဲထိုင်ခြင်း၊ မတ်တပ်ရပ်ခြင်းတို့ဟာ တင်းအားကြောင့် ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ ပခုံးတွဲကျခြင်း၊ အာရုံကြောဖိအားများခြင်း အပါအဝင် နာတာရှည် ကျန်းမာရေးပြဿနာများ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပေါ်စေပါတယ်။

■ လည်ပင်းအာရုံကြော ဖိညပ်ခြင်းလက္ခဏာတွေထဲမှာ လက်မောင်းတစ်ခုလုံး ထိပ်ခွင်ခြင်း၊ ထုံကျင်ခြင်း၊ ပူစပ်ပူလောင်ဖြစ်ခြင်း စတဲ့ ပုံမှန်မဟုတ်တဲ့ ခံစားချက်များ ပါဝင်ပါတယ်။

■ ကလေးများနဲ့ လူငယ်များဟာ ခန္ဓာကိုယ်ဖွံ့ဖြိုးဆဲကာလ ဖြစ်တာကြောင့် ရေရှည်အရိုးအဆစ် ပုံသဏ္ဍာန်ပျက်ယွင်းတဲ့ အန္တရာယ်တွေ ရင်ဆိုင်နေရပါတယ်။

■ တံတောင်ဆစ်ကို လက်ရန်းများပေါ်တင်ခြင်း၊ စားပွဲပေါ် လက်ထောက်ခြင်းတို့လို အနေအထားပြုလုပ်ခြင်းဖြင့် ဖုန်းမျက်နှာပြင်ကို အမြင့်သို့ သဘာဝအတိုင်း ရောက်ရှိစေပါတယ်။

■ ခေါင်းကို ပုံမှန်အတိုင်းထားပြီး သူငယ်အိမ်ကိုသာ အောက်သို့စိုက်ကြည့်ခြင်း၊ စာလုံးအရွယ်အစား မြှင့်တင်ခြင်းတို့က လည်ပင်းကို ပုံမှန်မတ်မတ်အနေအထားမှာ ရှိနေစေရန် ကူညီပေးပါတယ်။

Source: The Jerusalem Post

#World_Health
Published 31 August 2026

■ အာဟာရပညာရှင်များရဲ့ အဆိုအရ နေ့စဉ် ငှက်ပျောသီးတစ်လုံး စားပေးခြင်းဟာ လူအများစုအတွက် စိတ်ချရပြီး အကျိုးကျေးဇူးများစွာ ရှိပါတယ်။

■ ငှက်ပျောသီးမှာ ပိုတက်စီယံပါဝင်မှု မြင့်မားပြီး ဆိုဒီယံပါဝင်မှု နည်းပါးခြင်းကြောင့် သွေးဖိအား ထိန်းညှိပေးပြီး နှလုံးနဲ့ သွေးကြောဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးကို အထောက်အကူ ပြုပါတယ်။

■ အမျှင်ဓာတ်နဲ့ prebiotic အမျှင်ဓာတ်များ ပါဝင်တာကြောင့် အစာခြေစနစ် အားကောင်းစေပြီး အူလမ်းကြောင်းရှိ အကျိုးပြုဘက်တီးရီးယားများ တိုးပွားစေပါတယ်။

■ သဘာဝသကြားဓာတ်နဲ့ ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်တို့ ပေါင်းစပ်ပါဝင်တာကြောင့် သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ရုတ်တရက် မမြင့်တက်စေဘဲ ပုံမှန်စွမ်းအင် ရရှိစေပါတယ်။

■ ဦးနှောက်လုပ်ဆောင်ချက်အတွက် ဗိုက်တာမင်-ဘီ၆ နဲ့ ခုခံအားစနစ်အတွက် ဗိုက်တာမင်-စီ စတဲ့ လိုအပ်တဲ့ ဗိုက်တာမင်များ ဖြည့်ဆည်းပေးပါတယ်။

■ ဆီးချိုရောဂါရှိသူများအနေဖြင့် သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ရုတ်တရက် မတက်စေရန် ငှက်ပျောသီးကို ပရိုတိန်း ဒါမှမဟုတ် အကျိုးပြုအဆီများပါတဲ့ အစားအစာများနဲ့ တွဲဖက်စားသုံးသင့်ပါတယ်။

■ နာတာရှည်ကျောက်ကပ်ရောဂါ ဒါမှမဟုတ် သွေးတွင်း ပိုတက်ဆီယံဓာတ်များတဲ့ ရောဂါရှိသူများအနေဖြင့် နေ့စဉ်မစားသုံးမီ ပိုတက်ဆီယံပမာဏကို စနစ်တကျ ထိန်းညှိရန် လိုအပ်ပါတယ်။

■ ငှက်ပျောသီးတစ်မျိုးတည်း အဓိကမထားဘဲ အခြားသစ်သီးဝလံများနဲ့ မျှတစွာ တွဲဖက်စားသုံးပေးသင့်ပါတယ်။

Source: Prevention

#World_Science
Published 30 August 2026

■ သုတေသနပညာရှင် ဂေဘရီယယ်ဟယ်ရီက နေလုံးကြီး သက်တမ်းကုန်ဆုံး ပျက်စီးသွားချိန်မှာ ကမ္ဘာဂြိုဟ်လွတ်မြောက်ကျန်ရစ်ပြီး ၉.၁ ကွာဒရီလီယံနှစ်အထိ သက်ရှိများ နေထိုင်နိုင်ရေးအတွက် အင်ဂျင်နီယာစီမံကိန်းတစ်ခု အဆိုပြုထားပါတယ်။

■ နေက နောက်ထပ်နှစ်သန်းပေါင်းများစွာအကြာမှာ ရေဒီယိုဓာတ်ကြွမှု မြင့်မားတဲ့ Giant Red ကြယ်ကြီးအဖြစ်သို့ ကျယ်ပြန့်လာမှာဖြစ်ပြီး ကမ္ဘာဂြိုဟ်ကို ဝါးမျိုကာ သက်ရှိများရှင်သန်နိုင်စွမ်းကို ဖျက်ဆီးပစ်နိုင်တဲ့အန္တရာယ် ရှိနေပါတယ်။

■ စီမံကိန်းပထမအဆင့်အဖြစ် နေရောင်ခြည် ပြင်းထန်စွာဖြာထွက်မှုကို တားဆီးရန် လပတ်လမ်းအပြင်ဘက်မှာ ကီလိုမီတာ ၇ သိန်းကျယ်ဝန်းတဲ့ အလူမီနီယံနေကာဒိုင်းတစ်ခု တပ်ဆင်ရန် အဆိုပြုထားပါတယ်။

■ ထိုနေကာဒိုင်းကို Lagrange Point 1 မှာ ထားရှိမယ့် အလေးချိန်ရှိ ထိန်းညှိပစ္စည်းနဲ့ ချိတ်ဆက်ထားတဲ့ ကီလိုမီတာ ၂ သန်းရှည် လျှပ်စစ်စီးကေဘယ်ဖြင့် ချည်နှောင်ထားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ နေကာဒိုင်းကြောင့် ကမ္ဘာဂြိုဟ် အေးခဲမသွားစေရန် ဂျူပီတာဂြိုဟ်ပတ်လမ်းမှာ တပ်ဆင်ထားတဲ့ နျူကလီးယား ပေါင်းစပ်ဓာတ်ပေါင်းဖိုသုံး ဖန်တီးထားတဲ့ နေများမှတဆင့် ကမ္ဘာမြေပြင်သို့ အပူဓာတ် ထုတ်လွှတ်ပေးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ နေရဲ့ဝါးမျိုခြင်းကနေ လွတ်မြောက်ဖို့ ဂျူပီတာမှ ရရှိတဲ့ အောက်ဆီဂျင်သုံး အမှုန်တန်းများကို အသုံးပြုကာ ကမ္ဘာပတ်လမ်းကို 1.0 AU မှ 1.2 AU အထိ ဖြည်းဖြည်းချင်း အပြင်ဘက်သို့ တွန်းထုတ်သွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ လက်ရှိမှာ စိတ်ကူးတောင် မယဉ်နိုင်သေးတဲ့ နည်းပညာများ လိုအပ်နေပေမယ့် တိုးတက်လာမယ့် အဖွဲ့အစည်းတွေဟာ စကြဝဠာအန္တရာယ်တွေကနေ ကမ္ဘာမြေကို ကာကွယ်မယ့် နည်းလမ်းများ အကောင်အထည် ဖော်နိုင်မယ်လို့ ယူဆနေပါတယ်။

Source: WION

#World_Health
Published 30 August 2026

■ မွေးကင်းစကလေးတွေရဲ့ အရေပြားဟာ သဘာဝအကာအကွယ်အလွှာ မဖွံ့ဖြိုးသေးတာကြောင့် ပါးလွှာပြီး ထိခိုက်လွယ်တဲ့အပြင် အပူချိန်၊ စိုထိုင်းဆ၊ နေရောင်ခြည်ဒဏ်တို့ကို ခံနိုင်ရည် မရှိပါဘူး။

■ ချွေးထွက်လွန်ပြီး ချွေးပေါက်များ ပိတ်ဆို့တဲ့အခါ အသားခေါက်တဲ့နေရာများ၊ လည်ပင်း၊ ဂျိုင်း၊ ပေါင်ခြံတို့မှာ မိတ်ထွက်တတ်ပါတယ်။

■ ကလေးအရေပြားအထူးကု ဆရာဝန်ကြီးများက လိုအပ်တာထက် ပိုသုံးစွဲခြင်းထက် ရိုးရှင်းတဲ့ ပြုစုစောင့်ရှောက်မှု ပုံစံမျိုးကိုသာ ကျင့်သုံးရန် အကြံပြုထားကြပါတယ်။

■ ကလေး အပူမများစေဖို့ ပေါ့ပါးပြီး ချောင်ချိတဲ့ အဝတ်အစားများ ဝတ်ဆင်ပေးသင့်ပါတယ်။

■ ကလေးတွန်းလှည်းများကို အထည်များဖြင့် အုပ်ထားခြင်းမျိုးကို ရှောင်ကြဉ်ရပါမယ်။

■ တစ်နေ့တစ်ကြိမ် ရေချိုးပေးကာ အနံ့မပါတဲ့ ဆပ်ပြာအသုံးပြုပေးပြီး အသားခြောက်ခြင်းကလွဲလို့ ခရင်မ်များ မလိုအပ်ဘဲ မလိမ်းပေးသင့်ပါဘူး။

■ အသက် ၆ လအောက် ကလေးများကို အရိပ်ရအောင်ထားခြင်း၊ ဦးထုပ်ဆောင်းပေးခြင်း၊ နံနက်စောစော ညနေစောင်းအချိန်တွေမှသာ အပြင်ထွက်ပေးခြင်းတို့ဖြင့် နေရောင်ခြည် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့မှုမှ ကာကွယ်ရပါမယ်။

■ သေးခံအထည်ကို မကြာခဏ လဲလှယ်ပေးသင့်ပြီး ကလေးကို ညင်သာစွာ သန့်စင်ပေးကာ အရေပြားလုံးဝခြောက်သွေ့သွားမှ သေးခံပြန်လည်ဝတ်ဆင်ရပါမယ်။

■ သေးခံကြောင့်ဖြစ်တဲ့ အနီကွက်တွေ ပိုဆိုးလာရင် ပြည်တည်လာရင် ပိုးဝင်တဲ့လက္ခဏာပြရင် ကလေးမအီမသာဖြစ်ရင် ဆရာဝန်နဲ့ ပြသသင့်ပါတယ်။

Source: The Jerusalem Post

နီပေါဘက်ခြမ်းမှ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ မြေပြိုမှုဟာ ဗုဒ္ဓဟူးနေ့နံနက်ပိုင်းမှာ တိဘက်ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ၊ တရုတ်-နီပေါနယ်စပ်ရှိ ဂျီရုန်းဆိပ်ကမ်းကို ထိခိုက်ခဲ့ပါတယ်။

#World_Crisis
Published 29 August 2026
#တရုတ်_နီပေါ
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group