မတ်၄၊၂၀၂၆ (နေပြည်တော်)-

မြန်မာနိုင်ငံတွင် စက်သုံးဆီများ ရက်၄၀ခန့်စာ တင်သွင်း သိုလှောင်ထားရှိပြီး ပြည်ပမှ စက်သုံးဆီ  သင်္ဘောများ စဉ်ဆက်မပြတ် ရောက်ရှိစေရေး သက်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများဖြင့် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်   ထားရှိပြီးဖြစ်တယ်လို့ စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနက ယနေ့မတ် ၄ရက် ရက်စွဲဖြင့် သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

သတင်းထုတ်ပြန်ချက်အပြည့်အစုံမှာအောက်ပါအတိုင်းဖြစ်ပါတယ်။

နိုင်ငံအတွင်း စက်သုံးဆီပြတ်လပ်မှု မဖြစ်ပေါ်နိုင်ကြောင်းနှင့် စိုးရိမ်ကြောင့်ကြမှု မဖြစ်ပေါ်စေရေး အသိပေးထုတ်ပြန်ချက်

၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မတ်လ ၄ ရက်

အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသအတွင်း၌ ဖြစ်ပေါ်လျက်ရှိသော စစ်ရေးပဋိပက္ခအခြေအနေများကြောင့် စက်သုံးဆီတင်သွင်းမှုလမ်းကြောင်းတွင် အကျပ်အတည်းဖြစ်ပေါ်မှုများသည် ကမ္ဘာ့နိုင်ငံအသီးသီးကို ရိုက်ခတ်လျက်ရှိပြီး  အထူးသဖြင့် ယင်းဒေသမှ ရေနံစိမ်းနှင့် ရေနံထွက်ပစ္စည်းများကို အားပြု တင်သွင်းနေရသည့်  အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများအတွက် ထိခိုက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်လာမည်ဖြစ်ရာ ယင်းအခက်အခဲ အကျပ်အတည်းများကို ကျော်လွှားနိုင်ရေးအတွက် ကမ္ဘာတစ်ဝှမ်းရှိ နိုင်ငံများအနေဖြင့် နည်းလမ်းများရှာဖွေ၍ ပူးပေါင်းဖြေရှင်း ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပါသည်။

မြန်မာနိုင်ငံမှ တင်သွင်းနေသော စက်သုံးဆီများသည် ထိုင်းနိုင်ငံမှ တင်သွင်းနေခြင်း မဟုတ်ကြောင်းနှင့် စင်္ကာပူ၊ မလေးရှားနိုင်ငံတို့မှ ပင်လယ်ရေကြောင်းဖြင့် အဓိကတင်သွင်းနေပြီး စက်သုံးဆီဖြည့်ဆည်း မှုကွင်းဆက် Supply Chain တစ်လျှောက်တွင် အခက်အခဲများ မဖြစ်ပေါ် စေရေးအတွက် စီမံဆောင်ရွက်ထားရှိပြီး ဖြစ်ပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတွင် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနမှ စက်သုံးဆီ ဖူလုံမှုရှိစေရေး အစီအမံဖြင့် ဆောင်ရွက်ထားရှိသည့်အတွက် ရက်(၄၀)ခန့်စာ တင်သွင်းသိုလှောင်ထားရှိပြီး စက်သုံးဆီ များကို သီလဝါမှ နိုင်ငံတစ်ဝှမ်းသို့ ဆီတင်ယာဉ်များဖြင့် ဖြည့်တင်းဖြန့်ဖြူးပေးလျက်ရှိပါသည်။

ဆက်လက်၍ ကြိုတင်စီမံထားသည့်အစီအစဉ်အတိုင်း သီလဝါဆိပ်ကမ်းတွင် သင်္ဘော ၂ စီး၊ လမ်းခရီးတွင် သင်္ဘော ၆ စီး၊ ဆီတင်ရန် စောင့်ဆိုင်းနေသည့် သင်္ဘော ၈ စီးဖြင့် ထပ်မံဖြည့်တင်းသွားမည် ဖြစ်ပါသည်။ ပြည်ပမှ စက်သုံးဆီသင်္ဘောများ စဉ်ဆက်မပြတ် ရောက်ရှိစေရေး သက်ဆိုင်ရာ အဖွဲ့အစည်းများဖြင့် ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်ထားရှိပြီး ဖြစ်သည့်အပြင် အရေးပေါ်အခြေအနေ ဖြစ်ပေါ်လာပါက ဖြေရှင်း ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် နည်းလမ်းများ ရှာဖွေချိတ်ဆက် ဆောင်ရွက်ထားရှိပြီး ဖြစ်ပါသည်။ စွမ်းအင် ဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့်လည်း ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည့် ရေနံနှင့်သဘာဝဓာတ်ငွေ့အခြေအနေများကို အနီးကပ် စောင့်ကြည့်လျက်ရှိပါသည်။

သို့ဖြစ်ပါ၍ ပြည်သူများအနေဖြင့် စက်သုံးဆီပြတ်လပ်မည်ကို စိုးရိမ်ကြောင့်ကြမှု မဖြစ်ကြရန်နှင့် သက်ဆိုင်ရာဌာနမှ တရားဝင်ထုတ်ပြန်ပေးလျက်ရှိသည့် သတင်းများကိုသာ ယုံကြည်ကြရန် လိုအပ်ပါကြောင်း၊ တရားမဝင် ကောလာဟလသတင်းများကို မယုံကြည်ကြရန်နှင့် စိုးရိမ်စိတ်လွန်ကဲ၍ စက်သုံးဆီကို မလိုအပ်ဘဲ ဝယ်ယူသိုလှောင်ခြင်းများကို လုံးဝ (လုံးဝ) မပြုလုပ်ကြပါရန် စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနမှ မိဘပြည်သူများသို့ မေတ္တာရပ်ခံအပ်ပါကြောင်း အသိပေးထုတ်ပြန်အပ်ပါသည်။

စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန

သီလဝါရှိ Terminal များတွင် စက်သုံးဆီတင်သင်္ဘောများ ဝင်ရောက်လျက်ရှိနေသည်ကိုတွေ့ရစဉ်။ (ဓါတ်ပုံ-စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာန)

#World_News
Published 04 March 2026

■ အစ္စရေးလ်နဲ့ အမေရိကန်တပ်တွေက အင်္ဂါနေ့မှာလည်း အီရန်ပစ်မှတ်တွေကို တိုက်ခိုက်ခဲ့ရာ အီရန်ကလည်း ပင်လယ်ကွေ့တဝိုက် လက်တုံ့ပြန် တိုက်ခိုက်ခဲ့ပါတယ်။

■ ပဋိပက္ခက လက်ဘနွန်အထိ ပျံ့နှံ့လာပြီး ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်တွေ ရုတ်ရုတ်သဲသဲ ဖြစ်လာကာ ရေနံဈေးတွေ သိသိသာသာ မြင့်တက်လာပါတယ်။

■ စစ်ပွဲ ၄ ရက်မြောက် ဖြစ်လာတဲ့အချိန် အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က အီရန်ရေတပ်နဲ့ လေကြောင်းပစ်မှတ်များစွာကို တိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်လို့ သတင်းထောက်တွေကို ပြောပါတယ်။

■ နျူကလီးယားအစီအစဉ် ညှိနှိုင်းမှုများအပြီးမှာ အီရန်က တိုက်ခိုက်လာမယ်လို့ ခံစားရသဖြင့် ထရမ့်က စစ်ဆင်ရေးညွှန်ကြားခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

■ အီရန်ဒရုန်းတွေက ကူဝိတ်မှ အမေရိကန်သံရုံးကို တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် ဆော်ဒီမှသံရုံးကိုလည်း ပစ်မှတ်ခဲ့ပြီးနောက် ဆော်ဒီ၊ ကူဝိတ်၊ လက်ဘနွန်တို့မှ အမေရိကန်သံရုံးများ ပိတ်ထားရပါတယ်။

■ အင်္ဂါနေ့မှာ အစ္စရေးလ်က အီရန်မြို့တော်တဟီရန်တဝိုက် တိုက်ခိုက်နေခဲ့ရာ ပေါက်ကွဲသံတွေ ဆက်တိုက်ကြားခဲ့ရပါတယ်။

■ အီရန်နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင် အယာတိုလာအလီခါမေနီ သေဆုံးမှုအပါအဝင် အရပ်သားဆုံးရှုံးမှုတွေ ရှိနေပါတယ်။

■ အီရန်က စီးပွားရေးအချက်အခြာ နေရာများကို ပစ်မှတ်ထားကာ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို နှောင့်ယှက်နေပြီး သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနဲ့ ထုတ်လုပ်မှုအပိုင်းတွေကို ကမောက်ကမ ဖြစ်စေပါတယ်။

■ အစ္စရေးလ်နဲ့ အမေရိကန်အရာရှိများက အီရန်အစိုးရနဲ့ စစ်အင်အားကို အားနည်းစေဖို့ ရည်ရွယ်ပေမယ့် စစ်ဆင်ရေးကြာမြင့်ချိန်က မသေချာပါဘူး။

Source: Reuters

မနီလာ၊ ၃ မတ်၊၂၀၂၆ – အရှေ့အလယ်ပိုင်းက တင်းမာမှုတွေကြောင့် ကမ္ဘာ့ရေနံဈေးတွေ ရုတ်တရက် တက်လာခဲ့ရင် အရေးပေါ် ဝင်ရောက်ကုစားဖို့ အစိုးရက ပြင်ဆင်နေတဲ့အချိန်မှာပဲ အစိုးရရုံးတွေအနေနဲ့ စွမ်းအင်ချွေတာရေး အစီအစဉ်တွေကို အကောင်အထည်ဖော်ဖို့ သမ္မတ ဖာဒီနန်မားကို့စ် ဂျူနီယာက အင်္ဂါနေ့မှာ အမိန့်ပေးလိုက်ပါတယ်။

မာလာကန်နန်း သမ္မတနန်းတော်မှာ လုပ်ခဲ့တဲ့ သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ စွမ်းအင်ဖူလုံရေး၊ ကုန်ဈေးနှုန်း တည်ငြိမ်ရေးနဲ့ ဘဏ္ဍာရေး ရေရှည်တည်တံ့ရေးတွေကို မျှမျှတတဖြစ်အောင် လုပ်ဖို့လိုတယ်လို့ မားကို့စ်က ထည့်သွင်းပြောသွားခဲ့ပါတယ်။ ပဋိပက္ခတွေ ဆက်မဖြစ်ဖို့ သူက မျှော်လင့်ထားပေမယ့် ရေနံ ဈေး အတက်အကျဒဏ်တွေ ဆက်ရှိနေမယ်ဆိုရင်တော့ အရေးပေါ် အစီအမံတွေကို ချမှတ်ထား  ပြီးပြီလို့လည်း သူက ဆိုပါတယ်။ ဒါ့အပြင် အစိုးရဌာနတွေအားလုံး စွမ်းအင်သုံးစွဲမှု လျှော့ချဖို့ ညွှန်ကြား  ထားသလို စွမ်းအင်ချွေတာနိုင်မယ့် နည်းလမ်းတွေရှာဖို့လည်း မှာကြားထားတယ်လို့ သိရပါတယ်။

ပြည်သူတွေအနေနဲ့လည်း ကားကြုံလိုက်စီးတာ၊ မလိုအပ်ဘဲ ခရီးမသွားတာနဲ့ အများပြည်သူသုံး သယ်ယူ ပို့ဆောင်ရေးစနစ်ကို အဓိကထား အသုံးပြုတာစတဲ့ စွမ်းအင်ချွေတာရေး အလေ့အကျင့်တွေ လုပ်ကြဖို့  ကိုလည်း မေတ္တာရပ်ခံထားပါတယ်။ အများပြည်သူသုံး သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကို သုံးဖို့ သူက တိုက်တွန်း  ထားပြီး ကိုယ်ပိုင်ကားသုံးမယ်ဆိုရင်တောင် တစ်ယောက်တည်းမစီးဘဲ လူအပြည့်တင်စီးကြဖို့ကိုလည်း ထပ်လောင်းပြောဆိုထားပါတယ်။

ပြည်တွင်းမှာ လောင်စာဆီ လုံလုံလောက်လောက် ရှိနေသေးပေမယ့် သုံးစွဲမှုလျှော့ချတာက ကမ္ဘာ့ ဈေးကွက်မှာ ဈေးတက်လာတဲ့အခါ အိမ်ထောင်စုတွေအပေါ် သက်ရောက်လာမယ့် ရိုက်ခတ်မှုတွေကို သက်သာစေနိုင်တယ်လို့ မားကို့စ်က ပြောပါတယ်။

ကမ္ဘာ့ရေနံစိမ်းဈေးက တစ်စည်ကို ကန်ဒေါ်လာ ၈၀ ကျော်သွားမယ်ဆိုရင်တော့ အစိုးရရဲ့ လောင်စာဆီ ထောက်ပံ့ကြေး အစီအစဉ်ကို အလိုအလျောက် စတင်သွားမှာဖြစ်ပြီး ရေနံဈေးအတက်အကျကြောင့် အထိခိုက်ဆုံး ကဏ္ဍတွေကို ပစ်မှတ်ထား ကူညီသွားမှာပါ။ ဒီလိုကူညီတဲ့အခါမှာ ပို့ဆောင်ရေးနဲ့ စိုက်ပျိုး ရေးကဏ္ဍတွေဟာ အမျိုးသားဘတ်ဂျက်အောက်မှာရှိတဲ့ လက်ရှိ လောင်စာဆီအကူအညီပေးရေး အစီ အစဉ်တွေအရ ထောက်ပံ့မှုရဖို့ မျှော်လင့်ရတဲ့အထဲမှာ ပါဝင်နေပါတယ်။

ဈေးတက်တာတွေ ကြာလာမယ်ဆိုရင်တော့ လောင်စာဆီ ယစ်မျိုးခွန်တွေကို ပြင်ဆင်သတ်မှတ်ဖို့ အစိုးရ က လေ့လာနေတယ်လို့လည်း သမ္မတက ဆိုပါတယ်။ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံဟာ လိုအပ်တဲ့ ရေနံအားလုံးနီးပါးကို ပြည်ပကနေ တင်သွင်းနေရတာဖြစ်လို့ အရှေ့အလယ်ပိုင်းက ပဋိပက္ခတွေလိုမျိုး ကမ္ဘာ့ရေနံဖြန့်ဖြူးမှုနဲ့ ဈေးနှုန်းအပေါ် သက်ရောက်စေတဲ့ ပထဝီနိုင်ငံရေး မတည်ငြိမ်မှုတွေကြောင့် အလွယ်တကူ ထိခိုက်နိုင်ခြေ ရှိနေတာပါ။

စွမ်းအင်ချွေတာရေး အစီအမံတွေနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ပြည်သူတွေကို အသိပေးတာတွေကို လာမယ့်ရက်ပိုင်း အတွင်း အစိုးရက ထပ်မံထုတ်ပြန်သွားမယ်လို့လည်း သိရပါတယ်။ (PNA)

#World_Health
Published 04 March 2026

■ အူမကြီးကင်ဆာကြောင့် အသက်ငယ်ငယ်ရွယ်ရွယ်ဖြင့် သေဆုံးသူတွေ များပြားလာပါတယ်။

■ သရုပ်ဆောင် ဂျိမ်းစ်ဗန်ဒါဘိခ်ဆိုရင် ၂၀၂၃ ခုနှစ်မှာ အူမကြီးကင်ဆာ တွေ့ရှိခဲ့ပြီး ၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီမှာ အသက် ၄၈ နှစ်အရွယ်ဖြင့် ကွယ်လွန်သွားခဲ့ပါပြီ။

■ ငယ်ရွယ်သူတွေမှာ အူမကြီးကင်ဆာ အဖြစ်များလာတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အချက်အလက်အချို့ကို သုတေသီတွေ ရှာတွေ့ခဲ့ပါတယ်။

■ အဆင့်ဆင့်ထုပ်ပိုးစားစရာများ၊ အယ်ကိုဟော စားသုံးခြင်း၊ လေ့ကျင့်ခန်းမလုပ်ခြင်းတို့လို နေထိုင်စားသောက်မှုပုံစံတွေက စောစောစီးစီး အူမကြီးကင်ဆာ ဖြစ်ခြင်းနဲ့ ဆက်စပ်နေပါတယ်။

■ အူလမ်းကြောင်းထဲက ပိုးမွှားစနစ်တွေ မျှခြေမရှိတဲ့အခါ ရောင်ရမ်းခြင်းတွေ ဖြစ်လာပြီး ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေ များလာပါတယ်။

■ အသားကြီးနဲ့ အဆင့်ဆင့်ထုပ်ပိုးစားစရာ အစားများခြင်း၊ အမျှင်ဓာတ် လုံလောက်စွာ မစားခြင်းတို့က အူမကြီးကင်ဆာ ဖြစ်နိုင်ခြေ များစေနိုင်ပါတယ်။

■ ဒါ့အပြင် ဆေးလိပ်၊ အဝလွန်ခြင်း၊ လေ့ကျင့်ခန်းမလုပ်ခြင်းတို့လည်း ပါဝင်နေပါတယ်။

■ အစောပိုင်းရောဂါတွေ့ရှိဖို့က အရေးကြီးပြီး စောစောစီးစီး သိရှိပါက အသက်ရှင်နိုင်ခြေ မြင့်မားပါတယ်။

■ ဝမ်းထဲသွေးပါခြင်း၊ ဝမ်းဗိုက်နာခြင်း၊ ဝမ်းသွားပုံစံ ပြောင်းလဲခြင်း၊ အကြောင်းမရှိဘဲ သွေးအားနည်းခြင်းတို့က ရောဂါလက္ခဏာတွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

■ အူမကြီးကင်ဆာ စစ်ဆေးဖို့အတွက် ပျမ်းမျှအားဖြင့် အသက် ၄၅ နှစ်ကနေ စတင်စစ်ဆေးဖို့ အကြံပြုထားပါတယ်။

■ ပုံမှန်လေ့ကျင့်ခန်းပြုလုပ်ခြင်း၊ အသီးအနှံ ဟင်းရွက် အမျှင်ဓာတ်တို့ ကြွယ်ဝစွာ စားသုံးပြီး ဆေးလိပ်အရက် ရှောင်ရှားခြင်းတို့ဖြင့် ကြိုတင်ကာကွယ်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

Source: The Hindu

#World_Health
Published 04 March 2026

■ နီပါဗိုင်းရပ်စ်က တောင်အာရှနဲ့ အရှေ့တောင်အာရှတို့မှာ ကျန်းမာရေးအန္တရာယ်ကြီးအဖြစ် ထွက်ပေါ်လာပြီး အသက်ဆုံးပါးနိုင်ခြေ မြင့်မားကာ လူသားချင်း ကူးစက်နိုင်ခြေ ရှိပါတယ်။

■ နီပါဗိုင်းရပ်စ်က Paramyxoviridae မျိုးနွယ် ဟန်နီပါဗိုင်းရပ်စ် မျိုးစိတ်ဖြစ်ပြီး အသီးစားလင်းနို့တွေ သယ်ဆောင်ထားကြပါတယ်။

■ ရောဂါပိုးရှိနေတဲ့ အသီးစားလင်းနို့တွေနဲ့ တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ခြင်း၊ လင်းနို့အညစ်အကြေးတွေ ထိတွေ့ထားတဲ့ အစားအစာများ စားမိခြင်း၊ ရောဂါကူးစက်နေတဲ့ တိရိစ္ဆာန်များနဲ့ ထိတွေ့ခြင်း၊ လူသားချင်း ခန္ဓာကိုယ်တွင်းအရည်များမှတဆင့် ကူးစက်ခြင်းတို့ကနေ နီပါဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်နိုင်ပါတယ်။

■ ရောဂါအစပျိုးချိန်က ၄ ရက်မှ ၁၄ ရက်ကြားအတွင်း ဖြစ်ပြီး ၄၅ ရက်အထိ ကြာရှည်နိုင်ကာ ဖျားနာခြင်း၊ ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ အချို့လူနာတွေမှာ အသက်ရှူပြဿနာများ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

■ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုအပေါ် မူတည်ပြီး အသက်အန္တရာယ်ဖြစ်နိုင်ခြေက ၄၀ မှ ၇၅ ရာခိုင်နှုန်းကြား ရှိပါတယ်။

■ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်မှာ ပုံမှန်ပျံ့ပွားတတ်ပြီး အိန္ဒိယမှာတော့ ကာလအလိုက် ရောဂါကူးစက်မှုတွေ ရှိပါတယ်။

■ မလေးရှားနဲ့ စင်္ကာပူတို့မှာ ယခင်က ပျံ့ပွားခဲ့တာတွေ ရှိထားပါတယ်။

■ ရောဂါစစ်ဆေးတွေ့ရှိဖို့အတွက် အဆင့်မြင့် ဇီဝဘေးကင်းရေး ဓာတ်ခွဲခန်းများ လိုအပ်ပါတယ်။

■ လက်ရှိမှာ နီပါဗိုင်းရပ်စ်အတွက် အထူးတလည် ကုသဆေး၊ ကာကွယ်ဆေးတွေ အသိအမှတ်ပြု မရှိသေးပါဘူး။

■ အထူးကြပ်မတ် စောင့်ရှောက်ခြင်းဖြင့်သာ ထောက်ပံ့ကူညီပေးနိုင်ပြီး လိုအပ်ရင် အသက်ရှူကိရိယာများ အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။

■ အဓိကကာကွယ်ရေးနည်းလမ်းတွေကတော့ အသီးများကို ရေဆေးအခွံနွှာစားခြင်း၊ တိရိစ္ဆာန်များနဲ့ မထိတွေ့ခြင်း၊ လူနာတွေနဲ့ ထိတွေ့တဲ့အခါ ကာကွယ်ကိရိယာများ တပ်ဆင်ခြင်းတို့ ပြုလုပ်နိုင်ပါတယ်။

Source: 24NewsHD

လာမယ့်နှစ်များအတွင်း အမေရိကန်ဟာ အကြွေးထူလာနိုင်တယ်လို့ နိုင်ငံတကာရန်ပုံငွေအဖွဲ(IMF)က ခန့်မှန်းထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။

#World_Economy
Published 03 March 2025
#IMF #အမေရိကန်
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group