နယူးဒေလီ (ဇွန် ၂)-မြန်မာနိုင်ငံနှင့် အိန္ဒိယနိုင်ငံအကြား နယ်စပ်ဒေသ တည်ငြိမ်အေးချမ်းရေး၊ မူးယစ်   ဆေးဝါး တားဆီးနှိမ်နင်းရေးနှင့် အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှု (ကျားဖြန့်) တိုက်ဖျက်ရေး အပါအဝင် သတင်း  အချက်အလက်နှင့် ဉာဏ်ရည်တု (AI) နည်းပညာကဏ္ဍများတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု တိုးမြှင့်ရန် မြန်မာ  နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ် နာရင်ဒရာမိုဒီတို့ ယမန်နေ့က နယူးဒေလီမြို့ရှိ ဝန်ကြီးချုပ်ရုံး (Hyderabad House) ၌ ထိပ်သီးတွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။

အဆိုပါ သီးခြားတွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲတွင် နှစ်နိုင်ငံခေါင်းဆောင်များသည် ငြိမ်းချမ်းစွာ အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်  ရေး မူကြီး (၅) ရပ်နှင့်အညီ အိမ်နီးချင်းကောင်း ပီသစွာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သွားရန် သဘောတူညီခဲ့ကြ  သည်။

ဆွေးနွေးပွဲ၌ မြန်မာနိုင်ငံအတွက် လိုအပ်လျက်ရှိသော ဆောက်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းသုံးပစ္စည်းများ၊ စိုက်ပျိုးရေးသုံး ဓာတ်မြေဩဇာ၊ ဆေးဝါးနှင့် ရေနံထွက်ပစ္စည်းများကို အိန္ဒိယနိုင်ငံမှ တိုးမြှင့်တင်သွင်း  နိုင်ရေးအပြင် ပညာရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ ကာကွယ်ရေး၊ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ခရီးသွားလာရေး ကဏ္ဍများကို မြှင့်တင်ရန် အမြင်ချင်းဖလှယ်ခဲ့ကြသည်။ ထို့ပြင် အနာဂတ်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖြစ် အာကာသနည်း ပညာနှင့် AI ကဏ္ဍများကိုပါ ထည့်သွင်းဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။

အဆိုပါ ဆွေးနွေးပွဲသို့ မြန်မာနိုင်ငံဘက်မှ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများဖြစ်ကြသည့် ဦးခင်မောင်ရီ၊ ဦးတင်မောင်ဆွေ၊ ဒေါက်တာကံဇော်၊ ဦးမင်းနောင်နှင့် ဒေါက်တာချာလီသန်းတို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြပြီး၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံဘက်မှ ပြည်ပရေးရာဝန်ကြီး ဒေါက်တာ ဂျိုင်ရှန်ကာ၊ အမျိုးသားလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အကြံပေး ပုဂ္ဂိုလ် မစ္စတာ အဂျစ်ဒိုဗယ် အပါအဝင် အဆင့်မြင့်အရာရှိကြီးများ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။

ယခုခရီးစဉ်သည် သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် အနေဖြင့် သမ္မတတာဝန် စတင်ထမ်းဆောင်ပြီးနောက်ပိုင်း ပထမဆုံးအကြိမ် သွားရောက်သည့် ပြည်ပခရီးစဉ်ဖြစ်သည်။ ဝန်ကြီးချုပ် မိုဒီက မြန်မာသမ္မတသစ်၏ ပထမဆုံးပြည်ပခရီးစဉ်အဖြစ် အိန္ဒိယနိုင်ငံကို ရွေးချယ်ခဲ့မှုအပေါ် ဂုဏ်ယူဝမ်းမြောက်ကြောင်းနှင့် သူတို့နှစ်ဦးအကြား ယခုတွေ့ဆုံမှုသည် (၆) ကြိမ်မြောက် ရှိခဲ့ပြီဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

ထို့ပြင် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်အတွင်း မြန်မာနိုင်ငံတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သည့် မန္တလေးငလျင်ဘေးအန္တရာယ် ကာလ အတွင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံက ကူညီပံ့ပိုးပေးခဲ့မှုများနှင့် ပတ်သက်၍ သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ကျေးဇူး   တင်ရှိကြောင်း ပြန်လည်ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် မကြာမီက ရွေးကောက်ပွဲကို အောင်မြင်စွာ ကျင်းပနိုင်ခဲ့ကာ ဒီမိုကရေစီလမ်းကြောင်းပေါ်တွင် ခိုင်ခိုင်မာမာ ဆက်လက်လျှောက်လှမ်းနေသည့် အခြေ အနေများကိုလည်း ရှင်းလင်းပြောကြားခဲ့သည်။

ထိပ်သီးဆွေးနွေးပွဲအပြီးတွင် ဝန်ကြီးချုပ် မိုဒီက မြန်မာအဆင့်မြင့်ကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား ဂုဏ်ပြု  နေ့လည်စာစားပွဲဖြင့် တည်ခင်းဧည့်ခံခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံရိုးရာတေးသီချင်းများဖြင့် ဖျော်ဖြေခဲ့သည်။ ထို့နောက် သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် Hyderabad House ဧည့်သည်တော်မှတ်တမ်းစာအုပ်တွင် မှတ်တမ်းတင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီး အိန္ဒိယဝန်ကြီးချုပ်၏ လိုက်လံပို့ဆောင်မှုဖြင့် ပြန်လည်ထွက်ခွာခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

#World_Health
Published 02 June 2026

■ ကျွမ်းကျင်သူများ ပြောကြားချက်အရ ည ၉ နာရီနောက်ပိုင်းမှ ပုံမှန်ညစာစားခြင်းဟာ ခန္ဓာကိုယ် ဇီဝလည်ပတ်မှုပုံစံ ပျက်စီးစေပြီး ညဘက်သဘာဝအတိုင်း ပြန်လည်စုဖွဲ့‌‌ေပးတဲ့ဖြစ်စဉ်ကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေကာ ရေရှည်မှာနှလုံးသွေးကြောရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေ
မြင့်တက်စေပါတယ်။

■ ည ၉ နာရီနောက်ပိုင်း ညစာစားခြင်းက ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ သဘာဝအတိုင်း အနားယူမှုစနစ်ကို ထိခိုက်စေပြီး သွေးတိုး၊ ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာ ပြဿနာများနဲ့ လေဖြတ်နိုင်ခြေတို့ကို ပိုမိုမြင့်မားစေပါတယ်။

■ ညဉ့်နက်မှ အစာစားခြင်းကြောင့် ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ ညပိုင်းဂလူးကို့စ်ခံနိုင်ရည်စွမ်းရည် ကျဆင်းခြင်းနဲ့ သွေးဖိအားမြင့်တက်ခြင်းတို့ဟာ ဆီးချိုအပါအဝင် ရေရှည်ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။

■ စားပြီးနောက် လှဲနေမယ်ဆိုရင် အက်ဆစ်လျှံတက်ခြင်း၊ အစာမကြေခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်ကာ အိပ်စက်မှု ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။

■ ရေရှည်အိပ်ရေးပျက်တဲ့အခါ နှလုံးရောဂါ၊ ဆီးချို၊ အဝလွန်ခြင်းတို့ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။

■ ည ၇ နာရီမှ ၈ နာရီအတွင်း ညစာစားသင့်ကာ အိပ်ချိန်နဲ့ ၃ နာရီလောက် ခြားသင့်ပါတယ်။

■ ဒီလိုမျိုး အချိန်မှန်လေး စားတဲ့အခါ နှလုံးသွေးကြောကျန်းမာရေးကို ကာကွယ်ပေးမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

Source: NDTV

#World_Health
Published 02 June 2026

■ ဗိုက်တာမင် B12 ဟာ ပုံမှန်အားဖြင့် သွေးနီဥဆဲလ်များ၊ အာရုံကြောကျန်းမာရေးတို့နဲ့သာ ဆက်စပ်လေ့ ရှိကြပေမယ့် ကော်နယ်တက္ကသိုလ်မှ သုတေသနအသစ်များအရ ခန္ဓာကိုယ်မှ စွမ်းအင်ထုတ်လုပ်ပုံနဲ့ ကြွက်သားများ ထိန်းသိမ်းပုံတို့အပေါ်မှာ ပိုမိုသက်ရောက်မှုရှိကြောင်း ဖော်ပြနေပါတယ်။

■ Journal of Nutrition မှာ ဖော်ပြခဲ့တာဖြစ်ပြီး ဗိုက်တာမင် B12 က ဆဲလ်တွင်း ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်ကို ယခင်က သတိမပြုမိခဲ့တဲ့ နည်းလမ်းများဖြင့် ထောက်ပံ့ပေးပုံကို ဖော်ပြထားပါတယ်။

■ ဒါ့အပြင် ဗိုက်တာမင်ချို့တဲ့မှု လက္ခဏာများ မပေါ်လာခင်ကတည်းက ကြိုတင်သိရှိနိုင်မယ့် အစောပိုင်း သတိပေးအချက်ပြမှုများကိုလည်း ရှာဖွေဖော်ထုတ်ထားပါတယ်။

■ B12 ချို့တဲ့မှုက အရိုးငြမ်းကြွက်သား မိုင်တိုကွန်ဒရီယယ် စွမ်းအင်ထုတ်လုပ်ခြင်းအပေါ် သက်ရောက်မှု ရှိတယ်ဆိုတာကို ပထမဆုံး လေ့လာတွေ့ရှိတာပဲလို့ သုတေသနပြုစုသူ မာသာဖီးလ်က ပြောပါတယ်။

■ သုတေသနပြုချက်အရ ဗိုက်တာမင် B12 ဟာ အဆီဓာတ်ချေဖျက်မှု၊ ဆဲလ်တွင်းအင်္ဂါစုများ ဖိစီးမှုဖြစ်စဉ်နဲ့ မျိုးရိုးဗီဇဆိုင်ရာ ပြင်ပလွှမ်းမိုးမှု ထိန်းညှိခြင်းတို့နဲ့ ဘယ်လိုပတ်သက်နေလဲဆိုတာကို ဖော်ထုတ်နိုင်ခဲ့ပြီး အပြန်အလှန် ချိတ်ဆက်နေတဲ့ ဇီဝကမ္မစနစ် အများအပြားမှာ အဓိကကျတဲ့ ထိန်းညှိမှုအခန်းကဏ္ဍကနေ ပါဝင်နေကြောင်း ပြသနေကာ B12 အနည်းငယ်မျှ လျော့နည်းရုံဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်အနှံ့အပြားမှာ ကျယ်ပြန့်တဲ့ သက်ရောက်မှုတွေ ရှိလာနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြနေပါတယ်။

■ ကြွက်နဲ့ ဆဲလ်ပုံစံငယ် စမ်းသပ်ချက်များထဲမှာ ဗိုက်တာမင် B12 ချို့တဲ့ခြင်းက ကြွက်သားထုထည်နဲ့ ကြွက်သားခွန်အား လျော့နည်းခြင်းတို့နဲ့ ဆက်စပ်နေကြောင်း ဖော်ပြနေပါတယ်။

■ ဗိုက်တာမင် B12 လုံလောက်စွာမရှိခြင်းက ခန္ဓာကိုယ် ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာ ဖိစီးမှုများနဲ့ အိုမင်းရင့်ရော်မှု ရင်ဆိုင်နိုင်စွမ်းကို ကျဆင်းစေကြောင်း ညွှန်ပြနေပါတယ်။

Source: SciTechDaily

ငြိမ်းချမ်းရေးလိုလားတဲ့ ဖွဲစည်းပုံအခြေခံဥပဒေကို ဂျပန်အစိုးရ ပြင်ဆင်ရန်ကြိုးပမ်းမှုများနဲ့ စစ်ရေးချဲ့ထွင်မှုမူဝါဒများကို ဂျပန်ပြည်သူတွေ တိုကျိုမြို့မှာ အင်္ဂါနေ့ကစုဝေးဆန္ဒပြခဲ့ကြပါတယ်။

#Asia_News
Published 01 June 2026
#ဂျပန်
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group

#World_News
Published 01 June 2026

■ အမေရိကန် အစိုးရအဖွဲ့ဟာ စစ်တပ်အတွက် ဉာဏ်ရည်တု AI စွမ်းရည်ကို အပြည့်အဝအသုံးချရန် တွန်းအားပေးနေပေမယ့် လျင်မြန်စွာတိုးတက်နေသော ထိုနည်းပညာအပေါ် ထိန်းချုပ်ကန့်သတ်ချက်များ ထားရှိပေးရန် အချို့ကုမ္ပဏီများရဲ့ တောင်းဆိုမှုများနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရပြီး စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ ထိပ်သီးခေါင်းဆောင်များပင် သတိပေးနေပါတယ်။

■ အမေရိကန် အထူးစစ်ဆင်ရေးဌာနချုပ် ရေတပ်ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ဖရန့်ခ်ဘရက်ဒ်လေက ညီလာခံမှာ ပြောကြားရာမှာ တပ်မတော်သားများအနေဖြင့် လူသတ်နိုင်စွမ်းရှိတဲ့ လက်နက်စနစ်များ ပံ့ပိုးပေးရာမှာ AI ကို ဘယ်လိုမျိုး အသုံးချမလဲ ပေါင်းစပ်ထည့်သွင်းမလဲဆိုတဲ့ အချက်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး အထူးသတိထားကြရန် လိုအပ်ကြောင်း ဆိုပါတယ်။

■ ဗိုလ်ချုပ် ဘရက်ဒ်လေက အနာဂတ်မှာ AI ဟာ စစ်ရေးပစ်မှတ်များကို ရွေးချယ်ပေးလိမ့်မယ်လို့ စိတ်ကူးပုံဖော်ထားပြီး လူသားများအနေဖြင့် ထို AI ပစ်မှတ်တာတွေကိုပဲ သေချာပေါက်တိုက်ခိုက်မှု ပြုလုပ်မှာဖြစ်ကြောင်း အလေးအနက် ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

■ နည်းပညာကုမ္ပဏီများနဲ့ ဘေးကင်းလုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အစီအမံများ ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားနေချိန်အတွင်း ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ပိထ်ဟက်ဂ်ဆက်သ်က စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ AI အလျင်အမြန် အသုံးပြုရန် တွန်းအားပေးနေပါတယ်။

■ တရုတ်နိုင်ငံအပေါ် စစ်ရေးပြိုင်ဆိုင်မှုအသာစီး ဆက်လက်ရယူရန် ရီပတ်ဘလစ်ကန်အစိုးရက စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ AI အရှိန်မြှင့်တင်ရေးကို ဦးစားပေးလုပ်ဆောင်နေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ အမေရိကန်ရဲ့ နည်းပညာဆန်းသစ်တီထွင်မှုနှုန်းကို အဟန့်အတားမဖြစ်စေရန် သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က AI ဘေးကင်းလုံခြုံရေး အကာအကွယ်များပေးရန် ရည်ရွယ်ထားတဲ့ အမိန့်တစ်ခုကို ဖျက်သိမ်းပေးခဲ့ပါတယ်။

Source: Reuters

#World_Health
Published 01 June 2026

■ သွေးထိန်းဆေးတစ်မျိုးက အဖြစ်အများဆုံး ကုသရအခက်ဆုံး ဘက်တီးရီးယားကူးစက်မှု တစ်ခုကို တိုက်ဖျက်နိုင်စွမ်းရှိတယ်လို့ တွေ့ရှိထားပါတယ်။

■ Candesartan cilexetil လို့ခေါ်တဲ့ဆေးက ပဋိဇီဝဆေးယဉ်ပါးတဲ့ Staphylococcus aureus (ခေါ်) MRSA ဘက်တီးရီးယားကို တားဆီးနိုင်တယ်လို့ တက္ကဆပ် ဟူစတန်မက်သဒစ်သုတေသနမှ သိပ္ပံပညာရှင်များ တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။

■ ဒီရောဂါပိုးက လူအများကျန်းမာရေးအတွက် ခြိမ်းခြောက်မှုကြီးဖြစ်နေပြီး နှစ်စဉ် ရောဂါဆိုးဆိုးရွားရွား ကူးစက်နေကြကာ ထောင်ပေါင်းများစွာ သေဆုံးနေကြပါတယ်။

■ ပဋိဇီဝဆေး ထုတ်လုပ်ခြင်းက အခက်အခဲတွေရှိပြီး ဘဏ္ဍာရေးပြဿနာက ပဋိဇီဝဆေးယဉ်ပါး ဘက်တီးရီးယားတွေ တိုက်ဖျက်ရာမှာ အဟန့်အတား ဖြစ်စေပါတယ်။

■ သုတေသီတွေက ဒြပ်ပေါင်း ၈ သောင်းကို စစ်ဆေးခဲ့ရာ CC လို့ခေါ်တဲ့ဆေးက MRSA ကို တိုက်ဖျက်နိုင်စွမ်းရှိမယ်လို့ ဖော်ထုတ်ခဲ့ကြပါတယ်။

■ CC က MRSA ရဲ့ အမြှေးပါးကို ဖောက်ထွင်းပြီး အပျက်အစီးတွေ ဘက်တီးရီးယား သေဆုံးမှုတွေ ဖြစ်စေပါတယ်။

■ လက်ရှိ ပဋိဇီဝဆေးကို CC နဲ့ ပေါင်းစပ်မယ်ဆိုရင် ဆေးပမာဏနည်းနည်းဖြင့် ထိရောက်မှုမြှင့်တင်ပေးနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ကြွက်တွေနဲ့ စမ်းသပ်ရာမှာ CC က ဘက်တီးရီးယား သိသိသာသာ လျှော့ချပေးနိုင်ပြီး လူသားတွေမှာ အသုံးပြုနိုင်ဖွယ် ရှိပါတယ်။

■ သုတေသီတွေက လူသားစမ်းသပ်မှုတွေအတွက် ဆေးဝါးကုမ္ပဏီတွေနဲ့ လက်တွဲဖို့ ရည်မှန်းထားပြီး CC တွေရဲ့ သက်ရောက်နိုင်စွမ်းကို မြှင့်တင်မှာဖြစ်ပါတယ်။

Source: Science Alert