#World_Science
Published 01 September 2026

■ သုတေသနအသစ်အရ ကမ္ဘာပေါ်ရှိ သက်ရှိများဟာ ပင်လယ်ရေနက်ပိုင်း အပူထွက်ပေါက်များအနီးမှာ သီးခြားနည်းလမ်း ၂ မျိုးဖြင့် စတင်ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့ခြင်း ဖြစ်နိုင်ကြောင်း သိရပါတယ်။

■ သုတေသီများဟာ အမိုင်နိုအက်ဆစ်လိုမျိုး သက်ရှိများရဲ့ ရှေးဦးအခြေခံဒြပ်ပေါင်းများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့တဲ့ ဓာတုဓာတ်ပြုမှုပေါင်း ၄၂၀ ခန့်ကို လေ့လာဆန်းစစ်ခဲ့ကြပါတယ်။

■ ရှေးဦးကမ္ဘာပေါ်ရှိ ဘက်တီးရီးယားနဲ့ အာခီယာတို့ဟာ ထိုဓာတ်ပြုမှုဖြစ်စဉ်များကို လှုံ့ဆော်ပေးရန် လုံးဝကွဲပြားခြားနားတဲ့ အင်ဇိုင်းဓာတ်ပြုမှုများကို အသုံးပြုခဲ့ကြကြောင်း သုတေသနအဖွဲ့က တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။

■ ဒါဟာ ဘက်တီးရီးယားနဲ့ အာခီယာတို့ဟာ ပင်မရှေးဦးဓာတုအရည်မှတဆင့် သီးခြားလွတ်လပ်တဲ့ ဆဲလ်များအဖြစ် သီးခြားစီ ဆင်းသက်ပြောင်းလဲလာခဲ့ကြောင်း ညွှန်ပြနေပါတယ်။

■ သက်ရှိအားလုံးရဲ့ ဘုံဘိုးဘေးမှာ ဇီဝရုပ်ဖြစ်ပျက်ဓာတ်ပြုမှုများရဲ့ တဝက်ခန့်အတွက်သာ အင်ဇိုင်းများ ပါရှိခဲ့ကြောင်း သိပ္ပံပညာရှင်များ တွေ့ရှိခဲ့ကြပါတယ်။

ကျန်ရှိတဲ့ ဓာတ်ပြုမှုများအတွက် ပယ်လေဒီယံလိုမျိုး ပင်လယ်ရေနက် အပူထွက်ပေါက်တွေမှာ သဘာဝအတိုင်း တွေ့ရတဲ့ သတ္တုများက ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ ဓာတ်ကူပစ္စည်းများအဖြစ် ဆောင်ရွက်ပေးခဲ့ပါတယ်။

■ ရှေးဦးဇီဝရုပ် ဖြစ်ပျက်မှုဆိုင်ရာ စွမ်းအင်ကူးပြောင်းမှုများက ခေတ်သစ် ATP မော်လီကျူးများအစား ဖော့စ်ဖိုက်နဲ့ ပယ်လေဒီယံတို့ဖြင့် အဓိကလည်ပတ်ခဲ့ဟန်တူပါတယ်။

■ ဒီလိုမျိုး ပြိုင်တူဖြစ်ပေါ်ခဲ့တဲ့ ဓာတုလမ်းကြောင်းများကြောင့် သက်ရှိများရဲ့ အဓိကရှေးဦးမျိုးရိုးကြီး နှစ်ခုစလုံးဟာ သမုဒ္ဒရာများအတွင်း သီးခြားစီ ထွက်ပေါ်လာနိုင်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

Source: Independent