အရှေ့အလယ်ပိုင်း ပဋိပက္ခကြောင့် ရေနံဈေးမြင့်တက်ရာကနေ ထိုင်းနိုင်ငံရဲ့ စီးပွားရေး ရိုက်ခတ်လာပြီး ငါးဖမ်းလုပ်ငန်းကနေ လယ်ယာစိုက်ပျိုးရေးအထိ စွမ်းအင်မှီခိုရတဲ့ကဏ္ဍတွေ ထိခိုက်လာပါတယ်။

#Asia_Economy
Published 23 March 2026
#အီရန် #ထိုင်းနိုင်ငံ
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group

#World_Health
Published 23 March 2026

■ နေရောင်ခြည်၊ အစားအစာနဲ့ ဖြည့်စွက်ဆေးတို့မှ ရရှိတဲ့ ဗိုက်တာမင်-ဒီဟာ အရိုးတွေကို ကြံ့ခိုင်ကျန်းမာစေတယ်လို့ သိထားတဲ့အပြင် သိပ္ပံပညာရှင်တွေက ဦးနှောက်အပေါ်မှာ ဗိုက်တာမင်-ဒီရဲ့ သက်ရောက်မှုကို စတင်ရှာဖွေခဲ့ကြပါတယ်။

■ ရုဂျာစ်တက္ကသိုလ်က အဝလွန်ပြီး အသက် ၅၀ မှ ၇၀ ကြားရှိတဲ့ အမျိုးသမီးတွေကို သုတေသန လုပ်ခဲ့ကြပါတယ်။

■ ဗိုက်တာမင်-ဒီ ပမာဏအမျိုးမျိုးက မှတ်ဉာဏ်၊ သင်ယူနိုင်စွမ်း၊ တုံ့ပြန်မှုနှုန်းတို့အပေါ် ဘယ်လိုသက်ရောက်လဲဆိုတာကို လေ့လာချင်ခဲ့ကြပါတယ်။

■ အဖွဲ့တစ်ဖွဲ့ကို လူကြီးတွေအတွက် သင့်လျော်တဲ့ ဗိုက်တာမင်-ဒီ ၆၀၀ IU ကို ၁ နှစ်ကြာအောင် နေ့စဉ်သုံးစွဲစေပါတယ်။

■ နောက်တစ်ဖွဲ့က ၂,၀၀၀ IU နဲ့ နောက်ဆုံးတစ်ဖွဲ့က ၄,၀၀၀ IU သုံးစွဲစေခဲ့ပါတယ်။

■ နောက်တစ်နှစ်အကြာမှာ ၂,၀၀၀ IU နေ့စဉ်သုံးစွဲတဲ့ အမျိုးသမီးတွေက မှတ်ဉာဏ်ကောင်းမွန်ပြီး အသစ်သင်ယူမှုစွမ်းရည် မြင့်မားလာတာ တွေ့ရပါတယ်။

■ ကျန်တဲ့နှစ်ဖွဲ့ကတော့ တုံ့ပြန်မှုပိုနှေးတာကြောင့် ထိခိုက်ဒဏ်ရာ ရနိုင်ခြေ ပိုများပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် ဗိုက်တာမင်-ဒီကို နည်းပေးလမ်းပြမပါဘဲ ပမာဏများများ မသုံးစွဲဖို့ သတိပေးစရာ ဖြစ်လာပါတယ်။

■ ဦးနှောက်ကျန်းမာရေးအတွက် ဗိုက်တာမင်-ဒီ ဘယ်လောက်ပမာဏက အကောင်းဆုံးလဲဆိုတာကို သိချင်နေကြဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။

■ အမျှင်ဓာတ်၊ ဗိုက်တာမင်များ၊ ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်းများ ကြွယ်ဝတဲ့ အစားအစာတွေက ဦးနှောက်ကာကွယ်ပေးနိုင်ဖွယ်ရှိပြီး မှတ်ဉာဏ်ပြဿနာများ ဖြစ်နိုင်ခြေ လျော့နည်းစေနိုင်ပါတယ်။

■ အဆုံးမှာတော့ ကျန်းမာစွာ နေထိုင်တယ်ဆိုတာက အရာရာမျှခြေဖြစ်ဖို့လိုပြီး သင့်လျော်တဲ့ပမာဏအတိုင်း အသုံးပြုမှသာ ဗိုက်တာမင်-ဒီက အရိုးနဲ့ ဦးနှောက်ကျန်းမာရေးတို့ကို ကူညီပေးနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

Source: Knowridge.

#World_Health
Published 23 March 2026

■ အမျိုးသမီး လစဉ်ဓမ္မတာလာချိန် ပထမဆုံးနေ့မှာ အလွန်ဝေဒနာခံစားကြရပြီး ဗိုက်အောင့်ခြင်း၊ လေးလံခြင်း၊ ခါးကိုက်ခြင်း၊ မူးဝေခြင်းနဲ့ လှုပ်ရှားမှုယိုင်ခြင်းတို့ပါ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ ၃ ရက်မြောက် ၄ ရက်မြောက်လောက်ဆိုရင် နာကျင်ကိုက်ခဲမှုတွေ လျော့ပါးလာပါပြီ။

■ ဒါတွေဟာ ဟော်မုန်းပြောင်းလဲမှုတွေနဲ့ ပရော့စတာဂလန်ဒင်လို့ ခေါ်တဲ့ သဘာဝဓာတုတွေကြောင့်ဖြစ်တယ်လို့ ဒေလီမှ မီးယပ်သားဖွားဆရာဝန် ဒေါက်တာ ကီယာတီခေတန်နဲ့ ဒေါက်တာ ဆက်ရှီဂိုအယ်တို့က ပြောပါတယ်။

■ ဓမ္မတာ မလာခင်လေးမှာပဲ အီစထရိုဂျင်နဲ့ ပရိုဂျက်စထရုန်း ဟော်မုန်းတို့ သိသိသာသာ ကျဆင်းသွားကာ သားအိမ်နံရံများ ကြွေကျပြီး ကြွက်သားအပြင်းအထန်ကျုံ့တဲ့အတွက် ဝမ်းဗိုက်အောင့်ရတာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ပရော့စတာဂလန်ဒင်ဟော်မုန်းတွေက သားအိမ်ကျုံ့စေကာ ပထမဆုံးနေ့မှာ အမြင့်ဆုံးပမာဏ ရှိနေတဲ့အတွက် သားအိမ်ပိုကျုံ့ပြီး ပိုမိုကိုက်ခဲနာကျင်စေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ၂၄ နာရီကနေ ၄၈ နာရီအတွင်းမှာတော့ ပရော့စတာဂလန်ဒင်ထုတ်လုပ်မှု ကျဆင်းလာပြီး ၃-၄ ရက်လောက်ဆိုရင် ကြွက်သားကျုံ့ခြင်း သိပ်မပြင်းထန်တော့ပါဘူး။

■ ဒါ့အပြင် သားအိမ်ကျုံ့တဲ့အခါ အနီးနားက သွေးကြောတွေ ခဏတာဖိမိပြီး သွေးနဲ့ အောက်ဆီဂျင်ရောက်ရှိမှု လျော့နည်းသွားကာ စူးရှပြင်းထန်တဲ့ ခံစားမှုမျိုး ရစေနိုင်ပါတယ်။

■ ဓမ္မတာသွေးစီးဆင်းမှုက ပထမရက်နဲ့ ဒုတိယရက်တို့မှာ အများဆုံးဖြစ်ပြီး ထိုသွေးတွေတစ်ရှူးတွေကို တွန်းထုတ်ဖို့ သားအိမ်က အားပိုသုံးရပါတယ်။

■ ဓမ္မတာဝေဒနာတွေ ဆိုးရွားစွာ ခံစားရရင်တော့ ရောဂါပြဿနာတွေ ဖြစ်နိုင်ပြီး ဆရာဝန်နဲ့ ပြသသင့်ပါတယ်။

■ နေထိုင်စားသောက်မှုပုံစံ ပြောင်းလဲခြင်း၊ ရေနွေးအိတ်ကပ်ခြင်း၊ အကိုက်အခဲပျောက်ဆေး သောက်ခြင်း၊ ပေါ့ပေါ့ပါးပါး လှုပ်ရှားခြင်းတို့ဖြင့် ပထမဆုံးနေ့ ကိုက်ခဲခြင်းကို သက်သာစေနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

Source: India Today

လန်ဒန်၊ မတ်၂၁-လန်ဒန်ကို ပျံသန်းတဲ့ ဗြိတိသျှလေကြောင်းလိုင်း (British Airways) လေယာဉ်ပေါ်မှာ ခရီးသည်တွေဟာ ရုပ်အလောင်းတစ်ခုနဲ့အတူ ၁၃ နာရီကျော်ကြာ အချိန်ဖြတ်သန်းခဲ့ရပါတယ်။

The Sun, Daily Express နဲ့ The Standard သတင်းတွေအရဆိုရင် မတ်လ ၁၅ ရက် တနင်္ဂနွေနေ့က ဟောင်ကောင်ကနေ ထွက်ခွာလာတဲ့ လေယာဉ်အမှတ် BA32 ပေါ်မှာ လေယာဉ်ထွက်ပြီး တစ်နာရီလောက်အကြာမှာပဲ အသက် ၆၀ အရွယ် အမျိုးသမီးတစ်ဦး သေဆုံးသွားခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

ဗြိတိသျှလေကြောင်းလိုင်းက ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူတစ်ယောက်က PEOPLE မဂ္ဂဇင်းကို ပြောပြ  တာကတော့ "လေယာဉ်ပေါ်မှာ ခရီးသည်တစ်ဦး ဝမ်းနည်းဖွယ် ကွယ်လွန်သွားခဲ့ပါတယ်။ ဒီလိုခက်ခဲ တဲ့အချိန်မှာ ကျန်ရစ်သူ မိသားစု၊ မိတ်ဆွေတွေနဲ့ ထပ်တူ ဝမ်းနည်းရပါတယ်။ လေယာဉ်ဝန်ထမ်း တွေကို လည်း လိုအပ်တာတွေ ကူညီပံ့ပိုးပေးနေသလို၊ လုပ်ထုံးလုပ်နည်း အားလုံးကိုလည်း မှန်မှန်ကန်ကန် လိုက်နာဆောင်ရွက်ခဲ့ပါတယ်" လို့ ဆိုပါတယ်။

ဒီအမျိုးသမီး သေဆုံးသွားပြီးနောက်ပိုင်း မိသားစုဝင်တွေရော လေယာဉ်ဝန်ထမ်းတွေပါ အရမ်းကို စိတ်  ဆင်းရဲပူဆွေးခဲ့ရတယ်လို့ သတင်းရင်းမြစ်တစ်ခုက The Sun သတင်းစာကို ပြောပြပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ခရီးသည်က သေဆုံးသွားခဲ့ပြီ ဖြစ်တဲ့အတွက် ဒီအခြေအနေကို "အရေးပေါ်အခြေအနေ" လို့တော့ မသတ်မှတ်ခဲ့ပါဘူး။

"ရုပ်အလောင်းကို ဘယ်လိုထားရမလဲဆိုတာ ဆွေးနွေးခဲ့ကြပါတယ်။ လေယာဉ်မှူးခန်းဘက်က ရုပ်အလောင်းကို အိမ်သာထဲမှာ သော့ခတ်ထားဖို့ တောင်းဆိုပေမယ့် လေယာဉ်ဝန်ထမ်းတွေက လက်မခံခဲ့ ပါဘူး" လို့ အဲဒီသတင်းရင်းမြစ်ကပဲ ပြောပါတယ်။ "ဒါကြောင့် သူတို့က ရုပ်အလောင်းကို သီးခြားခွဲထားဖို့ ပိတ်စတွေနဲ့ပတ်ပြီး လေယာဉ်အနောက်ဘက်က မီးဖိုချောင်ခန်း (Galley) ထဲကို ရွှေ့ထားခဲ့ရပါတယ်။"

"အဲဒီ မီးဖိုချောင်ခန်းမှာ အပူပေးစနစ်ပါတဲ့ ကြမ်းပြင်ရှိနေတာကို တချို့ဝန်ထမ်းတွေ သတိမထား မိခဲ့ကြဘူး။ အဲဒါကြောင့် လေယာဉ်ခရီးစဉ် ပြီးဆုံးခါနီးလောက်မှာတော့ အဲဒီနေရာတစ်ဝိုက်ကနေ အနံ့ဆိုး  တွေ ထွက်လာတယ်လို့လည်း ပြောကြတယ်" လို့ သူက ဆက်ပြောပါတယ်။

လေယာဉ်က လန်ဒန်မြို့က ဟီသရိုး (Heathrow) လေဆိပ်ကို ဆင်းသက်လိုက်တဲ့အချိန်မှာတော့ ရဲတွေ  က လေယာဉ်ပေါ်တက်လာပြီး စစ်ဆေးမှုတွေ လုပ်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအချိန်အတွင်းမှာ ခရီးသည်တွေကို သူတို့ထိုင်ခုံတွေမှာပဲ ၄၅ မိနစ်လောက် ဆက်ထိုင်နေခိုင်းခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

အမ်စတာဒမ်မြို့ ရှီဖိုးလ် (Schiphol) လေဆိပ်မှာ ခရီးသွားတွေ သေဆုံးသွားရင် ရုပ်အလောင်း နဲ့ပတ်သက်ပြီး စီစဉ်ဆောင်ရွက်ပေးရတဲ့ သီးသန့်ဌာန (Mortuarium Schiphol) တစ်ခုရှိပါတယ်။ အဲဒီက ညှိနှိုင်းရေးမှူး Ben Vos က လေယာဉ်ပေါ်မှာ ခရီးသည်သေဆုံးတဲ့ ရှားပါးဖြစ်ရပ်မျိုး ကြုံလာရင် နောက်  ဆက်တွဲတွေကို ဘယ်လိုကိုင်တွယ်ဖြေရှင်းလေ့ရှိတယ်ဆိုတာကို အရင်က ဗဟုသုတအနေနဲ့ ဝေမျှဖူး ပါတယ်။

"လေယာဉ်နားကို တိုက်ရိုက်လာတဲ့ အထူးယာဉ်တစ်စီး ရှိတယ်" လို့ သူက ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဒီဇင်ဘာတုန်းက CNN ကို ရှင်းပြခဲ့ပါတယ်။ "ကျွန်တော်တို့က လေယာဉ်ပေါ်ကနေ အဲဒီကားပေါ်ကို တိုက်ရိုက်  ဆင်းနိုင်တဲ့အတွက် လေဆိပ်မှာ ကျွန်တော်တို့ ဘာတွေလုပ်နေလဲဆိုတာကို လူအများစု မမြင်နိုင်ပါဘူး။"

အဲဒီကနေမှတစ်ဆင့် အဖွဲ့ငယ်လေးတစ်ခုက ရုပ်အလောင်းတွေကို နာရေးကူညီမှုအသင်းတွေဆီ ပို့  ဆောင်ပေးဖို့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ စည်းမျဉ်းတွေအတိုင်း ပြင်ဆင်ကြပါတယ်။ အဲဒီလိုလုပ်တဲ့နေရာမှာ ရုပ်  အလောင်းမပျက်စီးအောင် ဆေးစီရင်တဲ့ အဖွဲ့တွေနဲ့ စီစဉ်တာ၊ အကယ်၍ ခန္ဓာကိုယ်အစိတ်အပိုင်း လှူဒါန်းဖို့ရှိရင် ဆေးရုံ/ဆေးခန်းတွေနဲ့ ညှိနှိုင်းတာ၊ ပြီးတော့ မိသားစုတွေကို မီးသင်္ဂြိုဟ်ပေးတဲ့ ကုမ္ပဏီ တွေနဲ့ ချိတ်ဆက်ပေးတာတွေ ပါဝင်ပါတယ်။

New England Journal of Medicine မှာ ဖော်ပြထားတဲ့ ၂၀၁၃ ခုနှစ်က လေ့လာမှုတစ်ခုအရဆိုရင် လေယာဉ်ပေါ်မှာ သေဆုံးတဲ့ဖြစ်စဉ်တွေဟာ တော်တော်လေးကို "ရှားပါး" ပါတယ်။ လေယာဉ်  ပေါ်မှာဖြစ်တဲ့ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အရေးပေါ်အခြေအနေတွေရဲ့ သုည ဒသမ ၃ ရာခိုင်နှုန်းလောက်ပဲ သေဆုံးမှုအထိ ဖြစ်လေ့ရှိတာပါလို့ ဆိုပါတယ်။

(သတင်းရင်းမြစ် - People.com)

#World_Health
Published 22 March 2026

■ အသံတိတ် နှလုံးဖောက်ခြင်းဆိုတာက ရောဂါလက္ခဏာတွေ မတွေ့ရဘဲ နှလုံးကြွက်သားကို ထိခိုက်စေပါတယ်။

■ အခုဆိုရင် အီလက်ထရွန်နစ်ပြားငယ်လေးတစ်ခုဖြင့် ECG ကနေ ယခင်နှလုံးဖောက်ခြင်းများကို တွေ့ရှိနိုင်ပြီး မိုဘိုင်းဖုန်းပေါ်က AI ကို ချိတ်ဆက်နိုင်ပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

အဆိုပါ စစ်ဆေးနည်းဖြင့် လူနာတွေ နှလုံးဖောက်ခြင်း မဖြစ်အောင် လုံလောက်တဲ့ဆေးတွေ ပေးနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ကယ်လီဖိုးနီးယား ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးကျောင်းမှ အရေးပေါ်အထူးကု ဒေါက်တာ ဇီယက်အိုဘာမိုင်ယာနဲ့ အဖွဲ့က တမီလ်နာဒူမှာ စမ်းသပ်ချက်တစ်ခု ပြုလုပ်နေပြီး AI စနစ်ဖြင့် ဆရာဝန်တွေ ဆုံးဖြတ်ချက် ပိုမိုကောင်းမွန်စွာ ချမှတ်နိုင်အောင် ကူညီပေးဖို့ဖြစ်ပါတယ်။

■ အရေးပေါ် မဟုတ်တဲ့ လူနာတွေထံမှ အချက်အလက်များ ရယူကာ နာတာရှည်ရောဂါများ စစ်ဆေးခဲ့ကြပါတယ်။

■ ယခင်က တစ်ချိန်ချိန်မှာ နှလုံးဖောက်တဲ့ အခြေအနေ ဖြစ်ခဲ့နိုင်တာကို ECG ကနေ ခန့်မှန်းနိုင်ပါတယ်။

■ ဒီနောက် နောက်ထပ်နှလုံးဖောက်ခြင်း မဖြစ်အောင် မှန်ကန်သင့်လျော်တဲ့ ဆေးတွေ ညွှန်ကြားပေးနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ဒါ့အပြင် လူနာတစ်ယောက် မကြာခင်မှာ နှလုံးဖောက်နိုင်မယ်ဆိုတာကို ခန့်မှန်းနိုင်မယ့် အယ်ဂိုရစ်သမ်တွေလည်း ဖန်တီးနေကြပါတယ်။

■ ဒီလိုမျိုး ကုန်ကျစရိတ်သက်သာတဲ့ ပစ္စည်းတွေကို ဆီးချို၊ နှလုံးရောဂါ၊ ကျောက်ကပ်ရောဂါ စတာတွေအတွက်လည်း အလားတူထုတ်လုပ်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ယခုသုတေသန ပြုလုပ်နေတာတွေဟာ လူအများအတွက် ဖြစ်တာကြောင့် ရလာတဲ့ အချက်အလက်တွေကို တရားဥပဒေများနဲ့အညီ အခြားသုတေသီတွေနဲ့ မျှဝေသွားနိုင်ပါတယ်။

Source: Indian Express.

#World_Health
Published 22 March 2026

■ ကော်လာဂျင်ဖြည့်စွက်ဆေးတွေ နေ့စဉ်သုံးစွဲခြင်းဖြင့် အရေပြား တင်းရင်းမှု၊ ရေဓာတ်ဖြည့်မှုတို့ကို မြှင့်တင်ပေးတယ်ဆိုပေမယ့် အရေးကြောင်းတွေကိုတော့ ဟန့်တားနိုင်မှာ မဟုတ်ဘူးလို့ သုံးသပ်ဖော်ပြထားပါတယ်။

■ အချိန်ကြာရှည် သုံးစွဲလာတဲ့အခါ အရေပြားအကျိုးကျေးဇူး ဖြည်းဖြည်းချင်းရလာမယ် ဆိုတာတော့ ပညာရှင်တွေ ယုံကြည်ထားပါတယ်။

■ ဒါ့အပြင် စမ်းသပ်မှုပေါင်း ၁၁၃ ခုကနေရတဲ့ ရလဒ်များအရ အဆစ်အမြစ်များ စုတ်ပြဲခြင်းနဲ့ တောင့်တင်းခြင်းတို့ကို သက်သာစေပါတယ်။

■ ကော်လာဂျင်ဆိုတာက ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ သဘာဝအတိုင်း ထုတ်လုပ်တဲ့ ပရိုတိန်းတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး အသက်အရွယ်ကြီးလာရင် ကျဆင်းလာပါတယ်။

■ ကော်လာဂျင်က အရေပြား၊ လက်သည်းခြေသည်း၊ အရိုး၊ တွယ်ဆက်တစ်ရှူးများကို ထောက်ပံ့ပေးပါတယ်။

■ ကော်လာဂျင်ဖြည့်စွက်ဆေးတွေက အသားအရေညီညာစေခြင်း၊ စိုစွတ်မှု၊ အရိုးအဆစ်တို့ကို အထောက်အကူ ပေးပေမယ့် အိုမင်းဆန့်ကျင်ပေးတဲ့ ပစ္စည်းတော့ မဟုတ်ပါဘူး။

■ ဗိုက်တာမင်-စီ၊ ဇင့်တို့ကြွယ်ဝတဲ့ အစားအစာများဖြင့် ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ကော်လာဂျင်ထုတ်လုပ်မှုကို ထောက်ပံ့နိုင်ပါတယ်။

■ သက်သက်လွတ် ကော်လာဂျင်ဖြည့်စွက်ဆေးတွေ ရှိသလို အပင်အခြေပြုပရိုတိန်းတွေကလည်း ကော်လာဂျင်ဖွဲ့စည်းပေးမယ့် အမိုင်နိုအက်ဆစ်တွေ ပံ့ပိုးပေးနိုင်ပါတယ်။

■ ဒီတွေ့ရှိချက်တွေကို အတည်ပြုနိုင်ဖို့ နောက်ထပ် အရေပြားလေ့လာမှုများ ပိုမိုပြုလုပ်သွားဖို့ တောင်းဆိုနေကြပါတယ်။

Source: BBC