#World_Health
Published 07 June 2026

■ သတ်လတ်ပိုင်းအရွယ်မှာ ကိုလက်စထရောမြင့်မားခြင်း အဖြစ်များကြပေမယ့် အခုဆိုရင် အသက် ၂၀၊ ၃၀ ဝန်းကျင်တွေမှာလည်း ကိုလက်စထရောပမာဏ၊ အသည်းအဆီဖုံးခြင်း၊ ဇီဝကျန်းမာရေး ယုတ်လျော့ခြင်းတို့ အဖြစ်များလာတယ်လို့ သတိပေးထားပါတယ်။

■ ဒါတွေဟာ အစားအသောက် တစ်ခုတည်းကြောင့်မဟုတ်ဘဲ စိတ်ဖိစီးမှု၊ အိပ်ရေးမဝခြင်း၊ ဝမ်းဗိုက်အဆီထွက်ခြင်း၊ လေ့ကျင့်ခန်းမလုပ်ခြင်း၊ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း၊ အချိုရည်သောက်ခြင်း၊ အဆင့်ဆင့်ထုတ်လုပ်စားစရာတွေကြောင့် ကျန်းမာရေး စောစောစီးစီး ထိခိုက်လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ နှလုံးကျန်းမာရေး၊ ဆီးချိုအန္တရာယ်တို့နဲ့ ပတ်သက်လာရင် LDL၊ HDL ၊ ထရိုင်ဂလစ်ဆရိုက်တို့ကို တိုင်းတာကြပါတယ်။

■ အသက် ၁၇-၂၀ ဝန်းကျင်ကစပြီး ကိုလက်စထရော စစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်သင့်ကာ အသက် ၃၀ နောက်ပိုင်းဆိုရင် ၃-၅ နှစ်နေတိုင်း ပုံမှန်စစ်ဆေးသင့်ပါတယ်။

■ ပိန်တဲ့သူတွေဆိုရင်တောင် ဝမ်းတွင်းကလီစာအဆီတွေ၊ ဇီဝကျန်းမာရေး ဆိုးရွားမှုတွေကြောင့် မကောင်းတဲ့ ကိုလက်စထရောတွေ မြင့်တက်နိုင်ပါတယ်။

■ အစားအသောက်၊ လေ့ကျင့်ခန်း၊ အိပ်စက်ခြင်းတို့ အပါအဝင် နေထိုင်စားသောက်မှုပုံစံ ပြောင်းလဲမှုတွေမှတဆင့် ကိုလက်စထရောပမာဏကို သဘာဝအတိုင်း ထိန်းချုပ်နိုင်ပါတယ်။

■ စတက်တင်တွေက ကိုလက်စထရော အလွန်မြင့်မားခြင်းအတွက် လိုအပ်နိုင်ပေမယ့် ဆေးကြပ်မတ်ကုသမှုတွေဖြင့် လျှော့ချနိုင်ပါသေးတယ်။

■ ရောဂါလက္ခဏာတွေ မပေါ်ခင်မှာ အခြေအနေတွေက အသံတိတ် စတင်တာကြောင့် စောစီးစွာ ကိုလက်စထရောစစ်ဆေးဖို့က အရေးကြီးပါတယ်။

Source: India Today

#World_Health
Published 07 June 2026

■ ခန္ဓာကိုယ်ဟာ ဗိုက်တာမင်-ဒီကို နေရောင်ခြည်ထိတွေ့မှုကနေ အဓိကရရှိပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ နေရောင်ခြည် ကောင်းစွာမရသူတွေအတွက်တော့ စားစရာတွေကနေ ရရှိဖို့က အရေးကြီးပါတယ်။

■ ဗိုက်တာမင်-ဒီက ကယ်စီယံနဲ့ ဖော့စရပ်စ်ဇီဝဖြစ်စဉ်၊ ကြွက်သားလုပ်ဆောင်ချက်၊ ဂလူးကို့စ်ဇီဝဖြစ်စဉ်၊ ရောင်ရမ်းမှုလျှော့ချခြင်း၊ ကိုယ်ခံအားစနစ်တို့ကို ထောက်ကူပေးပါတယ်။

■ အသက် ၇၀ အောက်လူတွေအတွက် နေ့စဉ် ဗိုက်တာမင်-ဒီ ၆၀၀ IU ရှိသင့်ပေမယ့် ၃၅ ရာခိုင်နှုန်းလောက်က မပြည့်မီကြဘဲ အရိုးအားနည်းခြင်း၊ ကြွက်သားကြွက်တက်ခြင်း၊ စိတ်ဓာတ်ကျခြင်း၊ ဒီမန်ရှာ၊ နှလုံးရောဂါ စသဖြင့် ဗိုက်တာမင်ချို့တဲ့လက္ခဏာတွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။

■ ဗိုက်တာမင်-ဒီကြွယ်ဝတဲ့ စားစရာတွေထဲမှာ ဒိန်ချဉ်၊ ဒိန်ခဲ၊ တူနာငါး၊ ကြက်ဥ၊ ဆာဒင်းငါး၊ ဆယ်မွန်ငါး၊ ထရောက်ငါး၊ ဓားရှည်ငါး၊ ငါးသလဲထိုး၊ အမဲအသည်း၊ ဝက်မိုးခိုသား၊ လိမ္မော်ရည်၊ ကောက်ပဲသီးနှံစာ၊ ပဲနို့၊ တိုဖူး၊ ငါးကြီးဆီတို့ ပါဝင်ပါတယ်။

■ အာဟာရဓာတ်ဖြည့်စွက်ထားတဲ့ ဒိန်ခဲ၊ လိမ္မော်ရည်၊ ကောက်ပဲသီးနှံအစာ၊ အပင်အခြေပြုနို့များ စတဲ့ အာဟာရဖြည့်စွက်စာများဟာ နေရောင်ခြည်ထိတွေ့မှု နည်းပါးသူများအတွက် ဗိုက်တာမင်-ဒီရရှိစေမယ့် အဓိကအရင်းအမြစ်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ဆယ်မွန်ငါး၊ ထရောက်ငါး၊ ဓားရှည်ငါး၊ တူနာငါး၊ ဆာဒင်းငါး၊ ငါးသလဲထိုးလို့ ငါးတွေဟာ ဗိုက်တာမင်-ဒီ ရရှိဖို့ အလွန်ကောင်းမွန်တဲ့ ရင်းမြစ်များဖြစ်ပြီး အချို့ငါးတွေဆိုရင် တစ်နေ့တာလိုအပ်ချက်ထက် ပိုပြီးထောက်ပံ့ပေးနိုင်ပါတယ်။

■ ငါးကြီးဆီဆိုရင် ဗိုက်တာမင်-ဒီ မြင့်မားစွာပါဝင်ပြီး လက်ဖက်ရည်တစ်ဇွန်းဆိုရင် ၄၅၀ IU လောက်ပါဝင်သလို ဗိုက်တာမင်-အေနဲ့ ဖက်တီးအက်ဆစ်တွေလည်း ပါဝင်ပါတယ်။

Source: Prevention

စင်္ကာပူနဲ့ အာဆီယံနိုင်ငံများသို ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းသစ် ဖြစ်လာမယ့် တရုတ်တောင်ပိုင်း ကွမ်ရှီးကျွန်းဒေသရှိ ပင်လုတူးမြောင်းတည်ဆောက်ရေးဟာ ယခုနှစ်နောင်းပိုင်းမှာ စတင်ဖွင့်လှစ်ရန် စီစဉ်ထားတဲ့အတိုင်း တူးမြောင်းအတွင်းသို့ ရေစတင်ဖြည့်သွင်းရန် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့မှာ အဓိကရေထိန်းဂိတ်နှစ်ခုကနေ စမ်းသပ်ရေလွှတ်ခြင်းလုပ်ငန်းကို စတင်ခဲ့ပြီး နောက်ထပ်မှတ်တိုင်တစ်ခု ထူနိုင်ခဲ့ပါတယ်။

#Asia_Development
Published 06 June 2026
#ပင်လုတူးမြောင်း #တရုတ်တောင်ပိုင်း
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group

#World_Health
Published 06 June 2026

■ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားဆီ ဦးတည်နေတဲ့ အီရန်ဒရုန်းတွေကို ပစ်ချပြီးနောက် အမေရိကန်တပ်တွေဟာ စနေနေ့မှာ အီရန်ကမ်းရိုးတန်းရေဒါနေရာတွေကို တိုက်ခိုက်ခဲ့တယ်လို့ အမေရိကန်စစ်တပ်က ပြောပါတယ်။

■ အီရန်ဒရုန်း ၄ စင်းက ရေလက်ကြားမှ သင်္ဘောသွားလာမှုတွေကို ပစ်မှတ်ထားနေတယ်လို့ အမေရိကန်က ယူဆခဲ့ပြီး ဂိုရပ်နဲ့ ခါရှမ်ကျွန်းမှ အီရန်ရဲ့ ကင်းစောင့်နေရာများကို ပစ်ခတ်ခဲ့တာဖြစ်ကြောင်း အမေရိကန် ဗဟိုဌာနချုပ်က X မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

■ အမေရိကန်နဲ့ အီရန်တို့ဟာ တိုက်ရိုက်မဟုတ်တဲ့ ဆွေးနွေးညှိနှိုင်းမှုကြီးများ ပြုလုပ်နေကြပြီး အီရန်နျူကလီးယားကိစ္စလည်း ပါဝင်ပါတယ်။

■ အီရန်က ရေနံအကျိုးအမြတ် ဒေါ်လာဘီလီယံချီ ရရှိရေး၊ ရေနံစိမ်းတင်ပို့မှုများအပေါ် ဒဏ်ခတ်ပိတ်ဆို့မှုများ လျှော့ချရေး၊ ဆိပ်ကမ်းတွေမှာ အမေရိကန်ပိတ်ဆို့မှုများ ဖယ်ရှားရေး၊ ရေလက်ကြား ထိန်းချုပ်ရေးတို့ အလိုရှိနေပါတယ်။

■ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်ထနယ်ထရမ့်ကတော့ စစ်ပွဲအကျိုးဆက်ကနေ လောင်စာဆီဈေးနှုန်း မြင့်တက်လာတာကြောင့် နိုင်ငံရေးဖိအား မြင့်တက်နေပါတယ်။

■ အီရန်ရဲ့ ဒရုန်းနဲ့ ဒုံးကျည်ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်း အများစုကို ဖျက်ဆီးထားပေမယ့် ၅ ပုံ ၁ ပုံလောက်တော့ အသုံးပြုနိုင်ဆဲဖြစ်တယ်လို့ ထရမ့်က ပြောထားပါတယ်။

■ ဒေသတွင်းမှာ တိုက်ခိုက်မှုတွေ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေပြီး အထူးသဖြင့် ဟစ်ဇ်ဘိုလာနဲ့ အစ္စရေးလ်တပ်များကြား ဖြစ်ပွားနေပါတယ်။

■ အီရန်က ဟစ်ဇ်ဘိုလာကို ထောက်ခံနေပြီး လက်ဘနွန်ကနေ အစ္စရေးလ်ဆုတ်ခွာပေးဖို့ အလိုရှိနေပါတယ်။

Source: Reuters

#World_Science
Published 06 June 2026

■ ခြင်တွေကြောင့် နှစ်စဉ်လူပေါင်း ၇၆၀,၀၀၀ ခန့် သေဆုံးကြရကြောင်း Our World in Data သုတေသနမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

■ ကူးစက်ရောဂါအားလုံးရဲ့ ၁၇ ရာခိုင်နှုန်းလောက်က ခြင်တွေကြောင့် ဖြစ်ပါတယ်။

■ ကမ္ဘာကြီးပူနွေးလာခြင်းကြောင့် ခြင်တွေက ပိုမိုဖြန့်ကျက်လာကြကာ ကျန်းမာရေးပြဿနာတွေ စိုးရိမ်စရာ ဖြစ်လာပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ ခြင်အားလုံးကို သတ်ပစ်စရာမလိုပါဘူး။

■ ခြင်မျိုးစိတ်ပေါင်း ၃,၅၀၀ ခန့်ရှိတဲ့ထဲကမှ ၁၀၀ လောက်ကပဲ လူတွေကို ကိုက်ကြပါတယ်။

■ ဒီထဲကမှ လူသားတွေ ရောဂါကူးစက်မှုရဲ့ ၉၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်က မျိုးစိတ် ၅ ခုပဲ ရှိပါတယ်။

■ ခြင်မျိုးတုံးအောင်ရှင်းလင်းခြင်းရဲ့ နောက်ဆက်တွဲ အကျိုးဆက်များနဲ့ ပတ်သက်ပြီး အငြင်းပွားနေကြကာ ခြင်တွေက အာဟာရဓာတ် ကူးပြောင်းပေးခြင်း၊ ဝတ်မှုန်ကူးပေးခြင်း၊ အခြားမျိုးစိတ်များအတွက် အစာဖြစ်စေခြင်း စတဲ့အခန်းကဏ္ဍတွေမှာပါဝင်နေကြောင်း ပညာရှင်တွေ ထောက်ပြကြပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ ဂေဟစနစ်အချို့က အခြေအနေပေါ် လိုက်လျောညီထွေဖြစ်အောင် ပြောင်းလဲနိုင်တယ်လို့ ယုံကြည်နေကြပါတယ်။

■ မျိုးဗီဇနည်းပညာနဲ့ ဘက်တီးရီးယား ကူးစက်နည်းလမ်းများက အန္တရာယ်ရှိတဲ့ခြင်တွေ ထိန်းချုပ်ရန် ဒါမှမဟုတ် မျိုးတုံးပျောက်ကွယ်ရန် ဖြစ်နိုင်ခြေရှိတဲ့ နည်းလမ်းတွေဖြစ်ပါတယ်။

■ ခြင်တွေကို မျိုးတုံးအောင် ရှင်းလင်းမယ့်အစား ဘေးအန္တရာယ်မရှိအောင် ပြုလုပ်ခြင်းက အောင်မြင်မှုများ ရနိုင်ပြီး ဥပမာအားဖြင့် ဘရာဇီးလ်မှာ ဘက်တီးရီးယား ကူးစက်ထားတဲ့ခြင်တွေကို အသုံးပြုပြီး သွေးလွန်တုပ်ကွေးဖြစ်ပွားမှုကို ၈၉ ရာခိုင်နှုန်းအထိ လျှော့ချနိုင်ခဲ့ပါတယ်။

■ ခြင်မှတဆင့် ကူးစက်ရောဂါများ တိုက်ဖျက်ရန် နည်းလမ်းများနဲ့အတူ ကုသခွင့်များ၊ နေထိုင်မှုစနစ်နဲ့ ကာကွယ်ဆေးတို့ အပါအဝင် ဘက်စုံပါဝင်တဲ့ ဖြေရှင်းနည်းများလိုအပ်ပါတယ်။

Source: Phys

#World_Health
Published 06 June 2026

■ နေ့စဉ် အသီးအနှံစားသုံးပြီး ကော်ဖီတစ်ခွက် သောက်သုံးပါက ဆဲလ်များ ကျန်းမာရေးမညီညွတ်စွာ အိုမင်းရင့်ရော်နိုင်ခြေကို တဝက်ခန့်လျှော့ချနိုင်တယ်လို့ သုတေသနတစ်ခုမှာ ယူဆထားပါတယ်။

■ ဘယ်ရီသီး၊ ပန်းသီး၊ ကော်ဖီ၊ ကိုကိုး၊ လက်ဖက်တို့လို စားစရာတွေမှာ ပိုလီဖီနောကြွယ်ဝပြီး ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်နဲ့ ရောင်ရမ်းဆန့်ကျင်အာနိသင်တို့ ရှိပါတယ်။

■ DNA ထိပ်ပိုင်းဖြစ်တဲ့ တယ်လိုမီယာတွေ တိုတောင်းတဲ့အခါ ဆဲလ်သေခြင်းနဲ့ ကျန်းမာရေးမညီညွတ်စွာ အိုမင်းရင့်ရော်ခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်ခြေများစေကာ ဒီလိုစားစရာတွေကတော့ တယ်လိုမီယာတိုတောင်းနိုင်ခြေ လျှော့ချပေးနိုင်ပါတယ်။

■ စပိန်နိုင်ငံ နာဗာရာတက္ကသိုလ်မှ သုတေသီများက လူပေါင်း ၁,၇၀၀ ကျော်ရဲ့ တယ်လိုမီယာ အတိုင်းအတာကို နှိုင်းယှဉ်ကြည့်ခဲ့ရာ ပိုလီဖီနောအနည်းဆုံး စားသုံးသူတွေက တယ်လိုမီယာ တိုတောင်းနိုင်ခြေ ၅၂ ရာခိုင်နှုန်းဖြင့် အများဆုံးဖြစ်ခဲ့ပြီး ကော်ဖီတစ်ခွက် နေ့စဉ်သောက်သုံးသူတွေကတော့ တယ်လိုမီယာ တိုတောင်းနိုင်ခြေ ၂၆ ရာခိုင်နှုန်း လျော့နည်းကာ အသီးစားသုံးသူတွေက ၂၉ ရာခိုင်နှုန်း လျော့နည်းတာ တွေ့ရပါတယ်။

■ တယ်လိုမီယာတိုတောင်းတဲ့အခါ နှလုံးသွေးကြောရောဂါ၊ ဆီးချို၊ ကင်ဆာအချို့အပါအဝင် အသက်အရွယ်နဲ့ဆိုင်တဲ့ ရောဂါများ ဖြစ်နိုင်ခြေတွေနဲ့ ဆက်စပ်ပါတယ်။

■ အိုမင်းဆန့်ကျင်ပေးနိုင်တဲ့ စားစရာတစ်ခုတည်းအပေါ် မှီခိုမယ့်အစား ပိုလီဖီနောကြွယ်ဝတဲ့ စားစရာတွေစားပြီး ဆဲလ်ကျန်းမာရေးကို ဂရုစိုက်ပေးဖို့ သုတေသီတွေ အလေးပေးပြောနေကြပါတယ်။

■ အပင်အခြေပြု စားစရာတွေမှာ ပိုလီဖီနောကြွယ်ဝတယ်ဆိုပေမယ့် ပိုလီဖီနောကြောင့်လား ကျန်းမာရေးညီညွတ်စွာ စားခြင်းကြောင့်လားဆိုတာ ခွဲခြားဖို့ ခက်ခဲနေပါတယ်။

Source: The Guardian