#World_Health
Published 02 November 2026

■ ပွဲတော်ရက်တွေ၊ အားလပ်ရက်တွေဆိုရင် မိသားစု၊ သူငယ်ချင်းတွေနဲ့ အသားကင်စားကြတာဟာ ပျော်စရာကောင်းတဲ့ အလေ့အထတစ်ခုပါ။

■ အသားကင်အပြင် ပေါင်မုန့်၊ ပီတာပေါင်မုန့်၊ ဟမ်မတ်စ်၊ အာလူးကြော်၊ အချိုရည်နဲ့ ဘီယာတွေပါ တွဲစားကြတာများပါတယ်။ တစ်ခါတလေ စားလိုက်နားလိုက်နဲ့ တစ်နေ့လုံး စားနေမိတတ်ပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ သိထားသင့်တဲ့အချက်တစ်ခုကတော့ အသားကင်တဲ့နည်းလမ်းဟာ ချက်ပြုတ်နည်းအားလုံးထဲမှာ ကျန်းမာရေးအတွက် သိပ်မသင့်တော်တဲ့ နည်းလမ်းတစ်ခု ဖြစ်နိုင်တယ်ဆိုတာပါပဲ။

■ ■ ၁။ အသားကင်စားတာ ဘာကြောင့် ကျန်းမာရေးအတွက် မကောင်းနိုင်တာလဲ။

■ အဓိကပြဿနာကတော့ အပူချိန်မြင့်မြင့်နဲ့ ကင်တာကြောင့်ပါ။

■ အသားကို မီးအပူပြင်းပြင်းနဲ့ အချိန်တိုအတွင်း ကင်တဲ့အခါ ဖြည်းဖြည်းချင်း ချက်ပြုတ်တာ၊ မီးဖိုနဲ့ဖုတ်တာတွေထက် ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်စေနိုင်တဲ့ ဓာတုပစ္စည်းတွေ ပိုမိုဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ပါတယ်။

■ အထူးသဖြင့် မီးသွေးရဲရဲတောက်နေတဲ့ အပေါ်မှာ အသားကင်တဲ့အခါ HCA နဲ့ PAH လို့ခေါ်တဲ့ ဓာတုပစ္စည်းနှစ်မျိုး ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ပါတယ်။

■ HCA (Heterocyclic Amines) – အသားထဲမှာပါတဲ့ ပရိုတင်းဓာတ်နဲ့ Creatine တို့ဟာ အပူချိန်မြင့်မြင့်နဲ့ ထိတွေ့တဲ့အခါ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တဲ့ ဓာတုပစ္စည်းပါ။

■ PAH (Polycyclic Aromatic Hydrocarbons) – အသားထဲက အဆီတွေ မီးသွေးပေါ်ကို ကျပြီး လောင်ကျွမ်းတဲ့အခါ ထွက်လာတဲ့ မီးခိုးထဲမှာ ပါဝင်နိုင်တဲ့ ဓာတုပစ္စည်းပါ။

■ အဲဒီမီးခိုးတွေဟာ အပေါ်ကိုပြန်တက်လာပြီး အသားထဲစိမ့်ဝင်သွားနိုင်ပါတယ်။

■ ဆိုလိုတာက အသားကို မီးအပူပြင်းပြင်းနဲ့ ကင်တာတစ်ခုတည်းကြောင့် မဟုတ်ဘဲ အဆီလောင်ကျွမ်းရာက ထွက်လာတဲ့ မီးခိုးတွေကြောင့်လည်း အန္တရာယ်ရှိတဲ့ ဓာတုပစ္စည်းတွေနဲ့ ထိတွေ့နိုင်တာပါ။

■ အသားမှာ မည်းတူးပြီး မီးကျွမ်းနေတဲ့ အပိုင်းတွေဟာလည်း အပူချိန်လွန်ကဲမှုကြောင့် ဓာတုဖွဲ့စည်းပုံ ပြောင်းလဲပျက်စီးသွားတဲ့ နေရာတွေ ဖြစ်ပါတယ်။

■ အသားကင်မှာ မည်းတူးနေတဲ့ အပိုင်းတွေများလေလေ မလိုလားအပ်တဲ့ ဓာတုပစ္စည်းတွေ ပါဝင်နိုင်ခြေ ပိုများလေလေ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ဒီနေရာမှာအရေးကြီးတာက အသားစားတာကိုယ်တိုင်ထက် အသားကို ဘယ်လိုချက်ပြုတ်သလဲဆိုတဲ့ နည်းလမ်းက ပိုပြီးအရေးပါပါတယ်။

■ ■ ၂။ အသားအမျိုးအစားအလိုက် အာဟာရတန်ဖိုး ဘယ်လောက်ရှိသလဲ။

အသား၊ ကြက်သားနဲ့ ငါးတွေဟာ ပရိုတင်း၊ သံဓာတ်၊ ဇင့်နဲ့ ဗီတာမင် B12 တို့ကို ရရှိစေတဲ့ အစားအစာတွေ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ အသားအမျိုးအစားနဲ့ အသားရဲ့ အဆီပါဝင်မှုအပေါ်မူတည်ပြီး ကယ်လိုရီနဲ့ အာဟာရတန်ဖိုးတွေ ကွာခြားပါတယ်။

■ အသားကင်စားတာကို လုံးဝရပ်ပစ်ဖို့ မလိုပါဘူး။ အရေးကြီးတာက ဘယ်အသားကို ရွေးစားသလဲ၊ ဘယ်လိုကင်သလဲ၊ ဘယ်လောက်စားသလဲ ဆိုတာပါပဲ။

■ အထူးသဖြင့် အဆီနည်းတဲ့ ကြက်ရင်အုံသား၊ အမဲသားနုနဲ့ လတ်ဆတ်တဲ့ အသားတွေကို ရွေးချယ်ပါ။ အသားကို မီးကျွမ်းအောင် မကင်ပါနဲ့။ ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေနဲ့ တွဲစားပြီး ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ အသားတွေကိုလည်း တတ်နိုင်သမျှ လျှော့စားပါ။

■ မှတ်ထားရမှာက အသားကင်ရဲ့ အရသာကို ခံစားရင်း ကျန်းမာရေးကိုလည်း မထိခိုက်စေဖို့ စားသောက်ပုံကို မှန်ကန်အောင် ရွေးချယ်တတ်ဖို့ပါပဲ။

■ ငရုတ်ပွ၊ ကြက်သွန်နီ၊ ခရမ်းချဉ်သီး၊ သခွားသီးနဲ့ အရွက်စိမ်းတွေကို အသားကင်နဲ့ တွဲစားပါ။

■ ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေမှာပါတဲ့ Vitamin C နဲ့ Polyphenols လို ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်းတွေဟာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ဓာတ်တိုးပျက်စီးမှုကို တချို့အတိုင်းအတာအထိ လျှော့ချရာမှာ အထောက်အကူပြုနိုင်ပါတယ်။

Source- The Jerusalem Post

#World_Health
Published 02 November 2026

■ အသက်ကြီးလာတာနဲ့အမျှ ကျန်းမာရေးကောင်းကောင်းနဲ့ အသက်ရှည်ရှည်နေထိုင်နိုင်ဖို့ဆိုတာ အစားအသောက်နဲ့ နေထိုင်မှုပုံစံကို ဂရုစိုက်ဖို့လိုလာပါတယ်။

■ အဲဒီလိုကျန်းမာရေးကို အထောက်အကူပြုစေမယ့် အလေ့အကျင့်ကောင်းတွေထဲမှာ ညအိပ်ရာမဝင်ခင် နွားနို့တစ်ခွက်သောက်ပေးတာလည်းပါဝင်ပါတယ်။

■ ငယ်ငယ်တုန်းက အိပ်ရာမဝင်ခင် နွားနို့ပူပူလေး သောက်ခဲ့ဖူးကြမှာပါ။ အဲဒီအလေ့အကျင့်ဟာ ကလေးတွေအတွက်သာမက လူကြီးတွေအတွက်လည်း အာဟာရအကျိုးကျေးဇူးတွေ အများကြီးရှိတယ်လို့ အာဟာရပညာရှင် Danielle VenHuizen က ပြောပါတယ်။

■ ဒါဆို ညအိပ်ရာမဝင်ခင် နွားနို့တစ်ခွက် သောက်ပေးခြင်းက အသက်အရွယ်ကြီးလာတဲ့အခါ ကျန်းမာရေးကို ဘယ်လိုအထောက်အကူပြုနိုင်ပါသလဲ။

■ ■ ၁။ ကြွက်သားတွေ သန်မာနေစေဖို့ ပရိုတင်းဓာတ် ပေးစွမ်းတယ်

■ အသက်ကြီးလာတာနဲ့အမျှ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ကြွက်သားထုထည်ဟာ သဘာဝအတိုင်း တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းလာတတ်ပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် အသက်ကြီးလာသူတွေအတွက် ပရိုတင်းဓာတ် လုံလောက်စွာ ရရှိဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။

■ နွားနို့မှာ ခန္ဓာကိုယ်က အလွယ်တကူ စုပ်ယူအသုံးပြုနိုင်တဲ့ ပရိုတင်းဓာတ်တွေ ပါဝင်ပါတယ်။

■ ကြွက်သားသန်မာမှုကို ထိန်းသိမ်းဖို့ အထောက်အကူပြုပါတယ်။

■ အာဟာရပညာရှင် VenHuizen ရဲ့ ပြောကြားချက်အရ နွားနို့သောက်ခြင်းကို ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားလေ့ကျင့်ခန်း၊ အထူးသဖြင့် အလေးမခြင်းလို ကြွက်သားအားဖြည့်လေ့ကျင့်ခန်းတွေနဲ့ တွဲလုပ်ပေးမယ်ဆိုရင် အသက်ကြီးလာချိန်မှာ ကြွက်သားဆုံးရှုံးမှုကို လျှော့ချနိုင်ပါတယ်။

■ ■ ၂။ အရိုးကျန်းမာရေးအတွက် ကယ်လ်စီယမ်ဓာတ် ကြွယ်ဝတယ်

■ အသက်ကြီးလာတဲ့အခါ ကြွက်သားတွေသာမက အရိုးတွေကိုလည်း အထူးဂရုစိုက်ဖို့ လိုပါတယ်။

■ နွားနို့ဟာ ကယ်လ်စီယမ်ဓာတ် ကြွယ်ဝတဲ့ အစားအစာတစ်မျိုးဖြစ်ပြီး အရိုးနဲ့ ကြွက်သားကျန်းမာရေးအတွက် အရေးပါပါတယ်။

■ နွားနို့တစ်ခွက်မှာ ကယ်လ်စီယမ် ၃၀၉ မီလီဂရမ်ခန့် ပါဝင်ပြီး တစ်နေ့တာလိုအပ်တဲ့ ကယ်လ်စီယမ်ပမာဏရဲ့ ၃၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ရရှိနိုင်ပါတယ်။

■ ကယ်လ်စီယမ်ဓာတ် လုံလောက်စွာရရှိခြင်းက အရိုးတွေကို သန်မာစေပြီး အရိုးကျိုးနိုင်ခြေကို လျှော့ချရာမှာလည်း အထောက်အကူပြုပါတယ်။

■ အထူးသဖြင့် အသက်ကြီးလာသူတွေမှာ အရိုးကျိုးသွားရင် လှုပ်ရှားသွားလာနိုင်မှု လျော့နည်းလာတာ၊ ကိုယ်လက်မသန်စွမ်းဖြစ်လာတာနဲ့ နေ့စဉ်ဘဝမှာ သူတစ်ပါးအကူအညီ လိုအပ်လာတာမျိုးတွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

■ ■ ၃။ ခန္ဓာကိုယ်ဆဲလ်တွေရဲ့ ကျန်းမာရေးကို အထောက်အကူပြုနိုင်တယ်

■ ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ဆဲလ်လေးတွေ ကျန်းမာနေဖို့ဟာ အသက်အရွယ်ကြီးလာတဲ့အခါ အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။

■ ဆဲလ်တွေ ပျက်စီးယိုယွင်းလာတာနဲ့အမျှ ရောင်ရမ်းမှုတွေ၊ အသက်အရွယ်နဲ့ဆက်စပ်တဲ့ ရောဂါတွေ ဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ မြင့်တက်လာနိုင်ပါတယ်။

■ နွားနို့မှာပါတဲ့ အဆီပမာဏကလည်း ဆဲလ်တွေရဲ့ အိုမင်းမှုနဲ့ ဆက်စပ်မှုရှိနိုင်တယ်လို့ သုတေသနအချို့က ဖော်ပြထားပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် အာဟာရပညာရှင် VenHuizen က နေ့စဉ် နွားနို့သောက်လေ့ရှိသူတွေအတွက် အဆီပါဝင်မှု ၁ ရာခိုင်နှုန်း ဒါမှမဟုတ် ၂ ရာခိုင်နှုန်းရှိတဲ့ နွားနို့ကို ရွေးချယ်သောက်သုံးဖို့ အကြံပြုထားပါတယ်။

■ ■ ၄။ ဦးနှောက်နဲ့ မှတ်ဉာဏ်ကျန်းမာရေးကို အထောက်အကူပြုနိုင်တယ်

■ အသက်ကြီးလာတာနဲ့အမျှ မှတ်ဉာဏ်နဲ့ ဦးနှောက်ကျန်းမာရေးကိုလည်း ထိန်းသိမ်းဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

■ နွားနို့မှာ ဗီတာမင်၊ သတ္တုဓာတ်နဲ့ Antioxidants လို့ခေါ်တဲ့ ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်းတွေ ပါဝင်တာကြောင့် အာဟာရပြည့်ဝတဲ့ အစားအစာတစ်မျိုး ဖြစ်ပါတယ်။

■ သုတေသနအချို့အရ နို့ထွက်ပစ္စည်းတွေကို သင့်တင့်မျှတစွာ စားသုံးခြင်းဟာ အသက်ကြီးသူတွေရဲ့ ဦးနှောက်နဲ့ မှတ်ဉာဏ်ကျန်းမာရေးကို အထောက်အကူပြုနိုင်ပါတယ်။

■ ညဘက်မှာ နွားနို့တစ်ခွက် သောက်ရင်း အာဟာရပိုမိုပြည့်ဝစေချင်တယ်ဆိုရင် ဘယ်ရီသီး၊ အခွံမာသီးနဲ့ အစေ့အဆန်ပါဝင်တဲ့ မုန့်ကြမ်းလေးတွေနဲ့ တွဲစားနိုင်ပါတယ်။

■ ■ ၅။ ညဘက် ကောင်းကောင်းအိပ်ပျော်စေဖို့ ကူညီနိုင်တယ်

■ နွားနို့ပူပူလေး သောက်ရင် အိပ်ပျော်လွယ်တယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆကို လူအများ သိကြပါတယ်။
ဒါဟာ ရိုးရာယုံကြည်မှုသက်သက်တော့ မဟုတ်ပါဘူး။

■ နွားနို့မှာပါတဲ့ ကယ်လ်စီယမ်နဲ့ မဂ္ဂနီဆီယမ်ဓာတ်တွေဟာ ခန္ဓာကိုယ်ကို ပြေလျော့စေပြီး အိပ်စက်မှုကို အထောက်အကူပြုနိုင်ပါတယ်။

■ သုတေသနအချို့အရ နို့သောက်ခြင်းဟာ အိပ်ချိန်ကြာမြင့်မှုနဲ့ အိပ်စက်မှုအရည်အသွေးကို တိုးတက်စေနိုင်ပါတယ်။

■ အိပ်ရေးဝဝ အိပ်စက်ခြင်းဟာ ဦးနှောက်ကျန်းမာရေး၊ နှလုံးကျန်းမာရေးနဲ့ သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ထိန်းညှိမှုတို့အတွက်အရေးကြီးပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် ညဘက် အိပ်ရေးဝဝ အိပ်နိုင်ခြင်းကလည်း အသက်ကြီးလာတဲ့အခါ ကျန်းမာရေးကောင်းမွန်နေဖို့ အထောက်အကူပြုတဲ့ အချက်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

■ နွားနို့တစ်ခွက် သောက်ရုံနဲ့ကျန်းမာစွာအသက်ကြီးလာနိုင်တာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ နေ့စဉ်နေထိုင်မှုပုံစံတစ်ခုလုံးကိုလည်း ဂရုစိုက်ဖို့လိုပါတယ်။

■ အသက်အရွယ်ကြီးလာတဲ့အခါ ကျန်းမာရေးကောင်းမွန်စွာနဲ့ အသက်ရှည်ရှည်နေထိုင်နိုင်ဖို့ဆိုတာ ငယ်ရွယ်စဉ်ကတည်းက အလေ့အကျင့်ကောင်းတွေ မွေးမြူထားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

■ ညအိပ်ရာမဝင်ခင် နွားနို့တစ်ခွက် သောက်ပေးခြင်းဟာ ပရိုတင်းနဲ့ ကယ်လ်စီယမ်ဓာတ်တွေ ရရှိစေပြီး ကြွက်သား၊ အရိုး၊ ဦးနှောက်နဲ့ အိပ်စက်မှုကျန်းမာရေးတို့ကို အထောက်အကူပြုနိုင်တဲ့ ရိုးရှင်းတဲ့ အလေ့အကျင့်ကောင်းတစ်ခုပါ။

■ ဒါပေမဲ့ နွားနို့သောက်ရုံနဲ့ အသက်အရွယ်ကြီးလာမှုကို တားဆီးနိုင်တာ မဟုတ်ပါဘူး။ အာဟာရမျှတစွာ စားသောက်ခြင်း၊ လေ့ကျင့်ခန်းပုံမှန်လုပ်ခြင်း၊ အိပ်ရေးဝဝ အိပ်ခြင်းနဲ့ လူမှုဆက်ဆံရေးကောင်းမွန်ခြင်းတို့ကိုပါ ပေါင်းစပ်လုပ်ဆောင်ဖို့ လိုပါတယ်။

Source-EatingWell

#World_Health
Published 01 November October 2026

■ ကြက်ဥဟာ ပရိုတင်းဓာတ်၊ ဗီတာမင်နဲ့ သတ္တုဓာတ်တွေ ကြွယ်ဝတဲ့ အစားအစာတစ်မျိုးပါ။ ဒါပေမဲ့ ကြက်ဥမှာ ကိုလက်စထရောလည်း ပါဝင်နေတာကြောင့် နှလုံးကျန်းမာရေးအတွက် တစ်ပတ်ကို ဘယ်နှလုံးစားသင့်သလဲဆိုတာ လူတော်တော်များများ စိတ်ဝင်စားကြပါတယ်။

■ အာဟာရပညာရှင်တွေရဲ့ အဆိုအရ ကျန်းမာရေးကောင်းမွန်တဲ့ အရွယ်ရောက်ပြီးသူအများစုဟာ တစ်ပတ်ကို ကြက်ဥ ၇ လုံးခန့် စားသုံးနိုင်ပါတယ်။ အသက်ကြီးပြီး ကိုလက်စထရောပမာဏ ပုံမှန်ရှိသူအချို့ကတော့ အစားအသောက်အခြေအနေပေါ်မူတည်ပြီး တစ်ပတ်ကို ၁၄ လုံးအထိ စားသုံးနိုင်ပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ လူတိုင်းအတွက် သင့်တော်တဲ့ ပမာဏက အတူတူမဟုတ်ပါဘူး။ ကိုယ်မှာရှိနေတဲ့ ရောဂါအခြေအနေ၊ နေ့စဉ်စားသောက်မှုပုံစံနဲ့ ကြက်ဥကို ဘယ်လိုချက်စားသလဲဆိုတာတွေအပေါ် မူတည်ပါတယ်။

■ ■ ၁။ ကြက်ဥစားတာက ကိုလက်စထရောကို တက်စေသလား။

■ ကြက်ဥနဲ့ပတ်သက်ပြီး လူအများဆုံး စိုးရိမ်ကြတာက ကိုလက်စထရောပါပဲ။
■ ကြက်ဥအနှစ်မှာ အစားအစာကနေရရှိတဲ့ ကိုလက်စထရောပါဝင်ပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ အစားအစာကရတဲ့ ကိုလက်စထရောနဲ့ သွေးထဲက ကိုလက်စထရောဟာ တစ်ထပ်တည်း မဟုတ်ပါဘူး။

■ အာဟာရပညာရှင် Lauren Manaker ရဲ့ အဆိုအရ သွေးထဲက ကိုလက်စထရောကို မြင့်တက်စေရာမှာ ကြက်ဥထဲက ကိုလက်စထရောတစ်ခုတည်းထက် နေ့စဉ်စားသောက်မှုပုံစံတစ်ခုလုံးနဲ့ ပြည့်ဝဆီ  စားသုံးမှုပမာဏကလည်း အရေးကြီးပါတယ်။

■ ကြက်ဥတစ်လုံးမှာ ပြည့်ဝဆီ ၁.၆ ဂရမ်ခန့် ပါဝင်ပြီး ကြက်ဥထဲက အဆီအများစုဟာ မပြည့်ဝဆီတွေ ဖြစ်ပါတယ်။

■ လေ့လာမှုအချို့အရ ကျန်းမာတဲ့လူတွေမှာ ကြက်ဥတစ်နေ့တစ်လုံးခန့်၊ တစ်ပတ် ၇ လုံးခန့် စားသုံးခြင်းဟာ နှလုံးရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေ မြင့်တက်မှုနဲ့ သိသိသာသာ ဆက်စပ်မှုမရှိကြောင်း တွေ့ရှိထားပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ ကိုယ်မှာရှိနေတဲ့ ကျန်းမာရေးအခြေအနေနဲ့ စားသောက်မှုပုံစံကိုလည်း ထည့်စဉ်းစားဖို့ လိုပါတယ်။

■ ■ ၂။ ကြက်ဥအလွန်အကျွံစားရင် ဘာဖြစ်နိုင်လဲ။

■ ကြက်ဥဟာ အာဟာရပြည့်ဝတဲ့ အစားအစာဖြစ်ပေမဲ့ တစ်မျိုးတည်းကို အလွန်အကျွံစားတာထက် အစားအစာမျိုးစုံ မျှတအောင် စားသုံးတာက ပိုအရေးကြီးပါတယ်။

■ ကြက်ဥကို အလွန်အကျွံစားပြီး တခြားအစားအစာတွေကို လျှော့စားမိရင် အောက်ပါပြဿနာတွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။

■ အသီးအနှံနဲ့ ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေက ရရှိတဲ့ အာဟာရဓာတ်တွေ မလုံလောက်နိုင်ပါဘူး။

■ အစေ့အဆန်အပြည့်ပါတဲ့ အစားအစာတွေက ရရှိတဲ့ အမျှင်ဓာတ် လျော့နည်းနိုင်ပါတယ်။

■ ကြက်ဥကို ထောပတ်၊ ဝက်အူချောင်း၊ ဘေကွန်နဲ့ အဆီများတဲ့ ဒိန်ခဲတွေနဲ့ တွဲစားရင် ပြည့်ဝဆီနဲ့ ဆားစားသုံးမှု ပိုများလာနိုင်ပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် ကြက်ဥ ဘယ်နှလုံးစားသလဲဆိုတာတစ်ခုတည်းထက် တစ်နေ့တာလုံး ဘာတွေစားနေသလဲဆိုတာကလည်း အရေးကြီးပါတယ်။

■ ■ ၃။ ဘယ်သူတွေက ကြက်ဥစားတာကို ပိုသတိထားသင့်လဲ။

■ လူတိုင်းအတွက် တစ်ပတ်ကို ကြက်ဥ ၇ လုံး ဒါမှမဟုတ် ၁၄ လုံး စားလို့ရတယ်လို့ တစ်ထစ်ချ မဆိုနိုင်ပါဘူး။

■ သွေးတွင်းကိုလက်စထရော မြင့်နေသူများ

■ အထူးသဖြင့် LDL လို့ခေါ်တဲ့ မကောင်းတဲ့ကိုလက်စထရော မြင့်နေသူတွေဟာ ကြက်ဥစားသုံးမှုပမာဏနဲ့ တစ်နေ့တာ အဆီစားသုံးမှုကို ဂရုစိုက်သင့်ပါတယ်။

■ နှလုံးရောဂါရှိသူများ

■ ကြက်ဥကို ဘယ်လောက်စားသင့်သလဲဆိုတာဟာ ကိုယ်ရဲ့ နှလုံးကျန်းမာရေးအခြေအနေနဲ့ အခြားအစားအသောက်တွေ အပေါ်မူတည်ပါတယ်။ ဆရာဝန် ဒါမှမဟုတ် အာဟာရပညာရှင်နဲ့ တိုင်ပင်သင့်ပါတယ်။

■ ဆီးချိုရောဂါရှိသူများ

■ ဆီးချိုရှိသူတွေမှာ နှလုံးသွေးကြောဆိုင်ရာ အန္တရာယ်အချက်တွေကိုပါ ထည့်စဉ်းစားရတာကြောင့် ကြက်ဥစားသုံးမှုပမာဏကို တစ်ဦးချင်းအလိုက် သတ်မှတ်တာ ပိုသင့်တော်ပါတယ်။

■ မျိုးရိုးလိုက် ကိုလက်စထရောအလွန်မြင့်တဲ့ ရောဂါရှိသူများ

■ Familial hypercholesterolemia လို့ခေါ်တဲ့ မျိုးရိုးလိုက်ရောဂါရှိသူတွေမှာ LDL ကိုလက်စထရော အလွန်မြင့်နေနိုင်ပါတယ်။ ဒီလိုအခြေအနေမှာ ကြက်ဥစားသုံးမှုပမာဏကို ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်ဆုံးဖြတ်သင့်ပါတယ်။

■ ■ ၄။ အသက်ကြီးသူတွေက တစ်ပတ်ကို ကြက်ဥ ၁၄ လုံး စားလို့ရသလား။

■ အာဟာရပညာရှင် Lauren Manaker ရဲ့ အဆိုအရ ကိုလက်စထရောပုံမှန်ရှိပြီး ကျန်းမာရေးနဲ့ညီညွတ်တဲ့ အစားအသောက်ကို စားသုံးနေတဲ့ အသက်ကြီးသူအချို့ဟာ တစ်နေ့ကို ကြက်ဥ ၂ လုံး၊ တစ်ပတ်ကို ၁၄ လုံးအထိ စားသုံးနိုင်ပါတယ်။

■ အရေးကြီးဆုံးက ကြက်ဥဘယ်နှလုံးစားသလဲဆိုတာတစ်ခုတည်း မဟုတ်ပါဘူး။ ဘယ်လိုချက်စားသလဲ၊ ဘာတွေနဲ့တွဲစားသလဲ၊ ကိုယ့်ကျန်းမာရေးအခြေအနေက ဘယ်လိုရှိသလဲဆိုတာတွေလည်း အရေးကြီးပါတယ်။

Source-Martha Stewart

#World_Health
Published 01 November 2026

■ ကင်ဆာဆိုတာ အသက်ကြီးလာရင် မလွဲမသွေ ဖြစ်လာမယ့်ရောဂါလို့ ထင်တတ်ကြပါတယ်။ တကယ်တော့ ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေကို လျှော့ချနိုင်တဲ့ နည်းလမ်းတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။

■ ကင်ဆာကာကွယ်ရေးလို့ ပြောလိုက်ရင် ဆေးလိပ်မသောက်ဖို့၊ အရက်လျှော့သောက်ဖို့၊ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု ပုံမှန်လုပ်ဖို့တွေကို အရင်ဆုံး သတိရကြမှာပါ။

■ ဒါပေမဲ့ သုတေသနအသစ်တစ်ခုက နောက်ထပ် အရေးကြီးတဲ့အချက်တစ်ခုကို ဖော်ပြထားပါတယ်။ အဲဒါကတော့ ရောဂါပိုးကူးစက်မှုတွေကြောင့်လည်း ကင်ဆာဖြစ်ပွားနိုင်တာပါပဲ။

■ The Lancet Oncology ဂျာနယ်မှာ ဖော်ပြထားတဲ့ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းဆိုင်ရာ လေ့လာမှုအရ ၂၀၂၄ ခုနှစ်မှာ တွေ့ရှိခဲ့တဲ့ ကင်ဆာအသစ်အားလုံးရဲ့ ၁၂ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ဟာ ရောဂါပိုးကူးစက်မှုတွေနဲ့ ဆက်စပ်နေပါတယ်။

■ အရေအတွက်နဲ့တွက်ကြည့်ရင် ကင်ဆာအသစ်ဖြစ်ပွားမှု ၂.၃ သန်းခန့် ရှိပါတယ်။
ဒီကင်ဆာဖြစ်ပွားမှုတွေရဲ့ အများစုကို အဓိကရောဂါပိုး ၅ မျိုးနဲ့ ဆက်စပ်တွေ့ရှိခဲ့တာပါ။

■ ကင်ဆာနဲ့ ဆက်စပ်နေတဲ့ ရောဂါပိုး ၅ မျိုး

■ ■ ၁။ Helicobacter pylori (H. pylori)

■ အစာအိမ်ပိုး

■ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ကင်ဆာအသစ်ဖြစ်ပွားမှု ၇၆၀,၀၀၀ ခန့်နဲ့ ဆက်စပ်နေပြီး ကင်ဆာအားလုံးရဲ့ ၄ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ရှိပါတယ်။

■ ဒီပိုးဟာ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှာ အလွန်အဖြစ်များပါတယ်။ ကူးစက်ခံထားရသူ အများစုမှာ လက္ခဏာမပြတတ်ပေမဲ့ အချို့မှာ အစာအိမ်အနာဖြစ်စေနိုင်ပြီး ရေရှည်မှာ အစာအိမ်ကင်ဆာ ဖြစ်နိုင်ခြေကိုလည်း မြင့်တက်စေနိုင်ပါတယ်။

■ ■ ၂။ Human papillomavirus (HPV)

■ လူ့ Papilloma ဗိုင်းရပ်စ်

■ ကင်ဆာအသစ်ဖြစ်ပွားမှု ၇၅၀,၀၀၀ ခန့်နဲ့ ဆက်စပ်နေပြီး ကင်ဆာအားလုံးရဲ့ ၄ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ရှိပါတယ်။

■ HPV အမျိုးအစားအချို့ဟာ သားအိမ်ခေါင်းကင်ဆာအပြင် စအို၊ လိင်အင်္ဂါနဲ့ လည်ချောင်းပိုင်းကင်ဆာအချို့ကိုလည်း ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ HPV ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်းဟာ ဒီဗိုင်းရပ်စ်ကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ကင်ဆာအချို့ကို ကာကွယ်ရာမှာ အရေးကြီးပါတယ်။

■ ■ ၃။ Hepatitis B virus (HBV)

■ အသည်းရောင်အသားဝါ ဘီပိုး

■ ကင်ဆာအသစ်ဖြစ်ပွားမှုရဲ့ ၂ ရာခိုင်နှုန်းခန့်နဲ့ ဆက်စပ်နေပါတယ်။

■ ဒီပိုးက အသည်းကို ရေရှည်ရောင်ရမ်းစေပြီး အသည်းခြောက်ခြင်းနဲ့ အသည်းကင်ဆာ ဖြစ်နိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေနိုင်ပါတယ်။ ဘီပိုးကာကွယ်ဆေးဟာ အသည်းကင်ဆာကို ကာကွယ်ရာမှာ အရေးပါတဲ့ နည်းလမ်းတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။

■ ■ ၄။ Epstein-Barr virus (EBV)

■ Epstein-Barr ဗိုင်းရပ်စ်

■ ကင်ဆာအသစ်ဖြစ်ပွားမှုရဲ့ ၁ ရာခိုင်နှုန်းခန့်နဲ့ ဆက်စပ်နေပါတယ်။
ဒီဗိုင်းရပ်စ်ဟာ လူအများအပြားမှာ ကူးစက်ဖူးကြပြီး အရွယ်ရောက်သူတွေရဲ့ ၉၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့်မှာ တွေ့ရတတ်ပါတယ်။ ကူးစက်ခံရသူတိုင်း ကင်ဆာဖြစ်တာမဟုတ်ပေမဲ့ အချို့ကင်ဆာအမျိုးအစားတွေနဲ့ ဆက်စပ်နေပါတယ်။

■ ■ ၅။ Hepatitis C virus (HCV)

■ အသည်းရောင်အသားဝါ စီပိုး

■ ကင်ဆာအသစ်ဖြစ်ပွားမှုရဲ့ ၁ ရာခိုင်နှုန်းအောက်နဲ့ ဆက်စပ်နေပါတယ်။
စီပိုးကြောင့် အသည်းရေရှည်ရောင်ရမ်းနိုင်ပြီး အသည်းခြောက်ခြင်းနဲ့ အသည်းကင်ဆာ ဖြစ်နိုင်ခြေ မြင့်တက်လာနိုင်ပါတယ်။ စီပိုးအတွက် ကာကွယ်ဆေး မရှိသေးပေမဲ့ ထိရောက်တဲ့ ဗိုင်းရပ်စ်တိုက်ဖျက်ဆေးတွေနဲ့ ပျောက်ကင်းအောင် ကုသနိုင်တဲ့ အခြေအနေများစွာ ရှိပါတယ်။

■ ကာကွယ်ဆေးထိုးရုံနဲ့ ကင်ဆာအားလုံးကို ကာကွယ်နိုင်ပြီလား။
မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ တချို့ရောဂါပိုးကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ကင်ဆာတွေကို ကာကွယ်နိုင်တဲ့ အခွင့်အရေးကောင်းတစ်ခု ရှိပါတယ်။

■ HPV ကာကွယ်ဆေး — HPV ကြောင့်ဖြစ်တဲ့ ကင်ဆာအချို့ကို ကာကွယ်နိုင်ပါတယ်။ အမျိုးသားတွေလည်း သင့်တော်တဲ့ အသက်အရွယ်နဲ့ ကျန်းမာရေးလမ်းညွှန်ချက်အလိုက် ကာကွယ်ဆေးထိုးဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။

■ အသည်းရောင်အသားဝါ ဘီပိုးကာကွယ်ဆေး — ဘီပိုးကူးစက်မှုကို ကာကွယ်ပေးပြီး ဘီပိုးကြောင့်ဖြစ်နိုင်တဲ့ အသည်းကင်ဆာအန္တရာယ်ကို လျှော့ချနိုင်ပါတယ်။

■ အသည်းရောင်အသားဝါ စီပိုးစစ်ဆေးကုသခြင်း — စီပိုးအတွက် ကာကွယ်ဆေးမရှိသေးပေမဲ့ စစ်ဆေးတွေ့ရှိပါက ထိရောက်တဲ့ကုသမှုတွေရှိပါတယ်။

■ H. pylori ပိုး စစ်ဆေးကုသခြင်း — အစာအိမ်ပိုးကို စစ်ဆေးပြီး လိုအပ်ပါက သင့်တော်တဲ့ ပဋိဇီဝဆေးတွေနဲ့ ကုသနိုင်ပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ လူတိုင်းကို စစ်ဆေးကုသသင့်၊ မသင့်ဆိုတာက တစ်ဦးချင်းစီရဲ့ အခြေအနေနဲ့ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက်တွေအပေါ် မူတည်ပါတယ်။

■ ကင်ဆာဖြစ်စေတဲ့ ရောဂါပိုးတစ်မျိုး ကူးစက်ခံထားရတာနဲ့ ကင်ဆာမုချဖြစ်မယ်လို့ မဆိုလိုပါဘူး။ ရောဂါပိုးအမျိုးအစား၊ ကူးစက်မှုကြာချိန်၊ ကိုယ်ခံအားနဲ့ အခြားအန္တရာယ်အချက်တွေကလည်း အရေးကြီးပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ ကာကွယ်ဆေးထိုးခြင်း၊ လိုအပ်တဲ့ ရောဂါစစ်ဆေးမှုတွေ ပြုလုပ်ခြင်း၊ ရောဂါပိုးတွေ့ရှိရင် သင့်တော်စွာ ကုသခြင်းတို့က ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေကို လျှော့ချဖို့ အထောက်အကူပြုနိုင်ပါတယ်။

■ အဓိကမှတ်ထားရမှာက ကင်ဆာကာကွယ်ရေးဆိုတာ ဆေးလိပ်ရှောင်တာ၊ အစားအသောက်ဂရုစိုက်တာလောက်နဲ့ မပြီးပါဘူး။ ကာကွယ်လို့ရတဲ့ ရောဂါပိုးတွေကိုလည်းမမေ့သင့်ပါဘူး။

■ ကိုယ့်မှာ ဘီပိုးကာကွယ်ဆေး ထိုးထားခြင်းရှိ၊ မရှိ မသေချာရင် ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းနဲ့ တိုင်ပင်ပြီး စစ်ဆေးကာကွယ်ဖို့ စဉ်းစားသင့်ပါတယ်။

Source-Science Alert

#World_Health
Published 31 October 2026

■ Junk food လို့ခေါ်တဲ့ ကျန်းမာရေးအတွက် မသင့်တော်တဲ့ အစားအစာတွေကို မကြာခဏစားသုံးတာက ကလေးတွေရဲ့ ဦးနှောက်တုံ့ပြန်ပုံကို ပြောင်းလဲစေပြီး ကိုယ်အလေးချိန်တက်လာမှုနဲ့လည်း ဆက်စပ်နေနိုင်တယ်လို့ လေ့လာမှုအသစ်တစ်ခုက ဖော်ပြထားပါတယ်။

■ ဒီတွေ့ရှိချက်ကြောင့် ကလေးတွေကိုရည်ရွယ်တဲ့ Junk food ကြော်ငြာတွေကို ကန့်သတ်ဖို့နဲ့ သကြား၊ ဆား၊ ပြည့်ဝဆီများတဲ့ အစားအစာတွေမှာ သတိပေးစာတမ်းတွေ ထည့်သွင်းဖို့ တောင်းဆိုမှုတွေပိုမိုပြင်းထန်လာပါတယ်။

■ ကလေးတွေရဲ့ ဦးနှောက်မှာ ဘာတွေဖြစ်နေတာလဲ။

■ JAMA Network Open ဂျာနယ်မှာ ဖော်ပြထားတဲ့ ဒီလေ့လာမှုကို အမေရိကန်နိုင်ငံ University of Southern California နဲ့ Kaiser Permanente က သုတေသီတွေ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ခဲ့တာပါ။

■ သုတေသီတွေဟာ ကျန်းမာတဲ့ ကိုယ်အလေးချိန်ရှိတဲ့ ကလေး ၄၆ ယောက်ကို လေ့လာခဲ့ပြီး သူတို့ရဲ့ ပျမ်းမျှအသက်က ၈နှစ် ၇ နှစ် ဖြစ်ပါတယ်။ အစားအစာနဲ့ပတ်သက်တဲ့ အချက်ပြမှုတွေကို မြင်တွေ့တဲ့အခါ ကလေးတွေရဲ့ ဦးနှောက် ဘယ်လိုတုံ့ပြန်သလဲဆိုတာကို fMRI နည်းပညာနဲ့ စစ်ဆေးခဲ့ကြပါတယ်။

■ တွေ့ရှိချက်တွေအရ စက်မှုလုပ်ငန်းတွေမှာ အဆင့်ဆင့်ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ အစားအစာတွေ ကို ပိုစားတဲ့ကလေးတွေမှာ ဦးနှောက်ရဲ့ Dorsal striatum လို့ခေါ်တဲ့ အစိတ်အပိုင်းက ပိုမိုတုံ့ပြန်တာကို တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။

■ ပိုစိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတာက ဦးနှောက်တုံ့ပြန်မှု ပိုအားကောင်းတဲ့ ကလေးတွေမှာ နောက်တစ်နှစ်အတွင်း BMI နဲ့ ခန္ဓာကိုယ်အဆီရာခိုင်နှုန်း မြင့်တက်လာမှုကိုပိုတွေ့ရှိခဲ့တာပါ။

■ ဒါပေမဲ့ ဒီလေ့လာမှုဟာ ကလေး ၄၆ ယောက်ကိုသာ လေ့လာထားတာဖြစ်လို့ ကလေးအားလုံးမှာ ဒီလိုဖြစ်မယ်လို့ တစ်ထစ်ချ မဆိုနိုင်သေးပါဘူး။

■ ဦးနှောက်တုံ့ပြန်မှုနဲ့ ကိုယ်အလေးချိန်တက်မှုတို့ကြား ဆက်စပ်မှုကို တွေ့ရှိတာဖြစ်ပြီး အကြောင်းရင်းနဲ့ အကျိုးဆက်ကို အပြည့်အဝ သက်သေပြနိုင်ဖို့ နောက်ထပ်သုတေသနတွေ လိုအပ်ပါတယ်။

■ ဘာကြောင့် Ultra-processed food တွေကို အထူးစိုးရိမ်နေရတာလဲ။

■ Ultra-processed food ဆိုတာအဆင့်ဆင့်ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ထားပြီး သကြား၊ ဆား၊ အဆီနဲ့ အမျိုးမျိုးသော ဖြည့်စွက်ပစ္စည်းတွေ ပါဝင်နိုင်တဲ့ အစားအစာတွေကို ဆိုလိုပါတယ်။

■ ဥပမာအားဖြင့်အာလူးကြော်ထုပ်နဲ့ အသင့်စား အဆာပြေမုန့်တွေ
■ သကြားများတဲ့ အချိုရည်တွေ
■ သကြားနဲ့ အဆီများတဲ့ ဘီစကစ်၊ ကိတ်မုန့်နဲ့ မုန့်မျိုးစုံ
■ အလွန်အမင်း ပြုပြင်ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ အသင့်စားအစားအစာအချို့ ဒီအစားအစာအားလုံးဟာ အာဟာရတန်ဖိုးမရှိဘူးလို့ မဆိုလိုပါဘူး။

■ ဒါပေမဲ့ သကြား၊ ဆားနဲ့ အဆီများပြီး အမျှင်ဓာတ်နဲ့ အရေးကြီးတဲ့ အာဟာရတွေ နည်းပါးတဲ့ အစားအစာတွေကို မကြာခဏစားသုံးမိရင် ကျန်းမာရေးအတွက် ပြဿနာဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
သုတေသီတွေရဲ့အဆိုအရ သကြားတစ်မျိုးတည်းကြောင့် ဒီလိုဖြစ်တာမဟုတ်နိုင်ပါဘူး။

■ အဆီနဲ့ ကာဗွန်ဟိုက်ဒရိတ်ကို ပေါင်းစပ်ထားတဲ့ အစားအစာတွေက ဦးနှောက်ရဲ့ တုံ့ပြန်မှုကို ပိုမိုလှုံ့ဆော်နိုင်တယ်လို့ အရငစမ်းသပ်လေ့လာမှုတွေကလည်း ညွှန်ပြထားပါတယ်။

■ အဲဒီလိုအစားအစာတွေကို ထပ်ခါထပ်ခါစားသုံးတဲ့အခါ ထပ်စားချင်စိတ်ပိုဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။

■ အာဟာရဆိုင်ရာ လှုပ်ရှားမှုအဖွဲ့ Nutrition Advocacy in Public Interest (NAPI) ရဲ့ တာဝန်ရှိသူ ဒေါက်တာ Arun Gupta ကတော့ ဒီတွေ့ရှိချက်တွေဟာ အဝလွန်ခြင်းအကြောင်း ဆွေးနွေးမှုထက် ပိုကျယ်ပြန့်တဲ့ပြဿနာတစ်ခုကို ညွှန်ပြနေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

■ အစားအစာတွေက ကလေးတွေရဲ့ ဦးနှောက်တုံ့ပြန်ပုံကို ဘယ်လိုသက်ရောက်နိုင်သလဲဆိုတာကိုလည်း အလေးထားဖို့လိုတယ်လို့ သူကထောက်ပြထားပါတယ်။

■ ကလေးတွေ ဘာစားသလဲဆိုတာဟာ ကိုယ်အလေးချိန်တစ်ခုတည်းနဲ့ သက်ဆိုင်တာမဟုတ်ပါဘူး။ သူတို့ရဲ့ အစားအသောက်အလေ့အကျင့်၊ ဦးနှောက်ရဲ့ အစားအစာအပေါ် တုံ့ပြန်မှုနဲ့ ရေရှည်ကျန်းမာရေးတို့အတွက်ပါ အရေးကြီးပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် မိဘတွေရဲ့ လမ်းညွှန်မှုအပြင် ကလေးတွေကို ရည်ရွယ်တဲ့ အစားအသောက်ကြော်ငြာတွေအပေါ် သင့်တော်တဲ့ စည်းမျဉ်းစည်းကမ်းတွေ ရှိဖို့လည်း လိုအပ်ပါတယ်။ 

Source-India Today

#World_Health
Published 31 October 2026

■ အသက်ကြီးလာတာနဲ့အမျှ ကြွက်သားထုနဲ့ ကြွက်သားအားတွေ လျော့နည်းလာတတ်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် နေ့စဉ်လှုပ်ရှားမှုနည်းလာတာ၊ လေ့ကျင့်ခန်းမလုပ်တာနဲ့ အစားအသောက်မှာ ပရိုတင်းဓာတ်မလုံလောက်တာတွေက ကြွက်သားဆုံးရှုံးမှုကို ပိုမြန်စေနိုင်ပါတယ်။

■ အမေရိကန်နိုင်ငံ နယူးယောက်မြို့က Fitness Coach Jacob Zemer က အသက်ကြီးလာတဲ့အခါ ကြွက်သားတွေကို တတ်နိုင်သမျှ ထိန်းသိမ်းထားဖို့ အလေ့အကျင့် ၄ ခုကို အကြံပြုထားပါတယ်။

■ ■ ၁။ ပရိုတင်းဓာတ် လုံလောက်အောင် စားပါ

■ ပရိုတင်းဓာတ်က ကြွက်သားတွေ ပြန်လည်ပြုပြင်ဖို့နဲ့ ကြွက်သားအသစ် တည်ဆောက်ဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။

■ အသက်ကြီးလာတဲ့အခါ ကြွက်သားထုနဲ့ ကြွက်သားအားတွေ တဖြည်းဖြည်း လျော့နည်းလာတတ်တဲ့အတွက် အစားအသောက်ကနေ ပရိုတင်းဓာတ် လုံလောက်အောင် ရရှိဖို့ လိုပါတယ်။

■ ပရိုတင်းဓာတ်ရနိုင်တဲ့ အစားအစာတွေကတော့
■ ကြက်သား၊ ငါးနဲ့ အမဲသား
■ ကြက်ဥ
■ နို့နဲ့ ဒိန်ချဉ်
■ ပဲအမျိုးမျိုးနဲ့ တို့ဖူး
■ ကြွက်သားလေ့ကျင့်ခန်း ပုံမှန်လုပ်သူတွေအတွက် ကိုယ်အလေးချိန်တစ်ပေါင်ကို ပရိုတင်း ၀.၈ ဂရမ်ကနေ ၁ ဂရမ်အထိ စားသုံးဖို့ နည်းပြက အကြံပြုထားပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု၊ အသက်အရွယ်နဲ့ ကျန်းမာရေးအခြေအနေအလိုက် လိုအပ်ချက်က ကွာခြားနိုင်ပါတယ်။

■ ■ ၂။ ကြွက်သားအားကောင်းစေတဲ့ လေ့ကျင့်ခန်း ပုံမှန်လုပ်ပါ

■ ကြွက်သားတွေကို တည်ဆောက်ဖို့သာမက ရှိပြီးသားကြွက်သားတွေ မလျော့နည်းသွားအောင်လည်း လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ဖို့ လိုပါတယ်။

■ အမေရိကန် ကျန်းမာရေးလမ်းညွှန်ချက်တွေအရ လူကြီးတွေဟာ တစ်ပတ်ကို အနည်းဆုံး ၂ ရက် ကြွက်သားအားကောင်းစေတဲ့ လေ့ကျင့်ခန်း လုပ်သင့်ပါတယ်။

စတင်လုပ်ကိုင်သူတွေအတွက်တော့

■ Squats — ထိုင်ထလုပ်ခြင်း
■ Lunges — ခြေတစ်ဖက်စီ ရှေ့လှမ်းပြီး ဒူးကွေးလေ့ကျင့်ခြင်း
■ Push-ups — ဒိုက်ထိုးခြင်း
■ အလေးမခြင်း —Dumbbell ဒါမှမဟုတ် သင့်တော်တဲ့အလေးတွေ အသုံးပြုခြင်း
■ Farmer’s carry — အလေးနှစ်ဖက်ကိုင်ပြီး လမ်းလျှောက်ခြင်းစတဲ့ လေ့ကျင့်ခန်းတွေက အထောက်အကူပြုနိုင်ပါတယ်။

■ အချိန်မရှိလို့ Gym မသွားနိုင်ရင်တောင် တစ်ကြိမ်ကို မိနစ် ၃၀ ခန့်၊ တစ်ပတ် ၂ ကြိမ် လေ့ကျင့်ပေးတာက ကြွက်သားတွေကို ထိန်းသိမ်းရာမှာ အထောက်အကူဖြစ်နိုင်တယ်လို့ နည်းပြက ပြောထားပါတယ်။

■ ဒါ့အပြင် တစ်ပတ်ကို အေရိုးဗစ်လေ့ကျင့်ခန်း ၁၅၀ မိနစ်ကနေ ၃၀၀ မိနစ်အထိ လုပ်ပေးဖို့လည်း အကြံပြုထားပါတယ်။

■ ■ ၃။ အိပ်ရေးဝဝ အိပ်ပါ

■ ကြွက်သားတွေ ပြန်လည်နာလန်ထူဖို့နဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကို ပြန်လည်ပြုပြင်ဖို့ အိပ်စက်ခြင်းကလည်း အရေးကြီးပါတယ်။

■ နည်းပြ Jacob Zemer က တစ်ညကို ၇ နာရီကနေ ၉ နာရီအထိ အိပ်စက်ဖို့ အကြံပြုထားပါတယ်။

■ တစ်ခါတလေ အိပ်ချိန်မပြည့်တာနဲ့ ကြွက်သားတွေ ချက်ချင်းဆုံးရှုံးသွားတာမျိုးတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ရေရှည်မှာ တစ်ညကို ၅ နာရီလောက်ပဲ ပုံမှန်အိပ်ရတဲ့အထိ အိပ်ရေးပျက်နေမယ်ဆိုရင် ကြွက်သားထိန်းသိမ်းမှုကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် အိပ်ချိန်ပုံမှန်ထားဖို့၊ အိပ်ရေးဝဖို့နဲ့ အနားယူချိန် လုံလောက်ဖို့ ဂရုစိုက်သင့်ပါတယ်။

■ ■ ၄။ လေ့ကျင့်ခန်းမလုပ်နိုင်ရင်တောင် လှုပ်ရှားမှုကို လုံးဝမရပ်လိုက်ပါနဲ့

■ ဒူးနာတာ၊ ခါးနာတာ ဒါမှမဟုတ် ဒဏ်ရာရတာကြောင့် အရင်လို လေ့ကျင့်ခန်းမလုပ်နိုင်တော့တဲ့အခါ လုံးဝလှုပ်ရှားမှုမရှိဘဲ နေမယ့်အစား ကိုယ်လုပ်နိုင်တဲ့ လှုပ်ရှားမှုတွေကို ရှာဖွေလုပ်ဆောင်သင့်ပါတယ်။

ဥပမာ

■ လမ်းလျှောက်ခြင်း

■ ခန္ဓာကိုယ်အခြေအနေနဲ့ သင့်တော်တဲ့ အကြောလျှော့လေ့ကျင့်ခန်းများထိုင်ရာကနေ ဖြည်းဖြည်းချင်း ထိုင်ထလုပ်ခြင်း

■ နာကျင်မှုမဖြစ်စေတဲ့ ပေါ့ပါးသော ကြွက်သားလေ့ကျင့်ခန်းများ အဓိကကတော့ ကိုယ်လုပ်နိုင်သလောက် ပုံမှန်လှုပ်ရှားနေဖို့ပါပဲ။

■ နာကျင်မှုဖြစ်စေတဲ့ လေ့ကျင့်ခန်းကို အတင်းမလုပ်သင့်ပါဘူး။ နာကျင်မှုရှိနေတယ်ဆိုရင် ကိုယ့်အခြေအနေနဲ့ သင့်တော်တဲ့ လေ့ကျင့်ခန်းကို ကျန်းမာရေးပညာရှင်နဲ့ တိုင်ပင်ရွေးချယ်သင့်ပါတယ်။

■ ကိုယ်အလေးချိန်လျှော့ဆေး သုံးနေသူတွေအတွက်လည်း အရေးကြီးပါတယ်။

■ ကိုယ်အလေးချိန်လျှော့ဖို့ အသုံးပြုတဲ့ GLP-1 ဆေးဝါးတွေဟာ အဆီကျစေနိုင်သလို ကိုယ်ခန္ဓာရဲ့ ကြွက်သားထု ကိုလည်း လျော့နည်းစေနိုင်ပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် ဒီလိုဆေးတွေ သုံးနေသူတွေအနေနဲ့ ပရိုတင်းဓာတ် လုံလောက်စွာ စားသုံးဖို့၊ သင့်တော်တဲ့ ကြွက်သားလေ့ကျင့်ခန်း လုပ်ဖို့နဲ့ ကျန်းမာရေးပညာရှင်ရဲ့ အကြံဉာဏ်ကို ရယူဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။

■ မှတ်ထားရမယ့်အချက်က ကြွက်သားထိန်းသိမ်းဖို့ဆိုတာ အသက်ကြီးမှ စလုပ်ရမယ့်အရာ မဟုတ်ပါဘူး။ ငယ်ရွယ်စဉ်ကတည်းက စတင်ဂရုစိုက်ပြီး အသက်ကြီးလာတဲ့အထိ ပုံမှန်လုပ်ဆောင်သွားဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။ 

Source-New York Post