လတ်စ်ဗေးဂတ်စ်မှ ၂၀၂၆ သုံးစွဲသူ အီလက်ထရွန်နစ်ပြပွဲ(CES)မှာ ကုမ္ပဏီအများအပြားက ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုအပိုင်းမှာ AI ကို ဘယ်လိုအသုံးချမလဲဆိုတာနဲ့ ဒီဂျစ်တယ်ရုပ်ပွားများ အနာဂတ်မှာဖန်တီးမယ့် နည်းပညာတွေကို ပြသခဲ့ပါတယ်။

#World_Technology
Published 12 January 2026
#AI #လတ်စ်ဗေးဂတ်စ်အီလက်ထရွန်နစ်ပြပွဲ
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group

၁၂ ဇန်နဝါရီ၊၂၀၂၆

အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က သူ၏ လူမှုကွန်ရက်ပလက်ဖောင်းဖြစ်သော Truth Social တွင် ရေးသားဖော်ပြချက်တစ်ခု၌ မိမိကိုယ်ကို "ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံ၏ ယာယီသမ္မတ" ဟု ဖော်ပြခဲ့ပြီး ယင်းသည် ရေနံကြွယ်ဝသော တောင်အမေရိကနိုင်ငံအပေါ် ဝါရှင်တန်၏ အခန်းကဏ္ဍနှင့်ပတ်သက်၍ အငြင်းပွားဖွယ်ရာ အသစ်တစ်ရပ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။

တနင်္ဂနွေနေ့က မျှဝေခဲ့သော အဆိုပါ ပို့စ်တွင် ထရမ့်၏ တရားဝင် ရုပ်ပုံနှင့်အတူ "ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံ၏ ယာယီသမ္မတ၊ ၂၀၂၆ ဇန်နဝါရီလ လက်ရှိတာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ" ဟူသော ရာထူးအမည်ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် ပုံတွင် သူ့အား အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ၄၅ ဦးမြောက်နှင့် ၄၇ ဦးမြောက် သမ္မတအဖြစ် ဖော်ပြထားပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ရာထူးစတင်လက်ခံခဲ့ကြောင်း မှတ်ချက်ပြုထားသည်။

အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံတွင် "အကြီးစား" စစ်ရေးတိုက်ခိုက်မှုဟု ခေါ်ဆိုသော စစ်ဆင်ရေးကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး သီတင်းပတ်အနည်းငယ်အကြာတွင် ယခုကဲ့သို့ ထူးဆန်းသော ပြောဆိုမှု ပေါ်ထွက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ စစ်ဆင်ရေးကာလအတွင်း ဗင်နီဇွဲလားခေါင်းဆောင် နီကိုးလပ်စ် မာဒူရို နှင့် သူ၏ဇနီး စီလီယာ ဖလိုရက်စ် တို့ကို ဖမ်းဆီးပြီး နယူးယောက်မြို့သို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့ရာ သူတို့နှစ်ဦးစလုံးသည် မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် အကြမ်းဖက်မှု ပူးပေါင်းကြံစည်မှု စွဲချက်များဖြင့် တရားစွဲဆိုခြင်းကို ရင်ဆိုင်နေကြရသည်။

ထရမ့်က အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအနေဖြင့် "ဘေးကင်းလုံခြုံ၍ သင့်လျော်မှန်ကန်ပြီး တရားမျှတသော အသွင်ကူးပြောင်းမှု" တစ်ရပ် မရရှိမချင်း ဗင်နီဇွဲလား၏ အုပ်ချုပ်ရေးကို ကြီးကြပ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး နောက်ထပ် ခေါင်းဆောင်မှုကွက်လပ်တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်စေခြင်းသည် ဗင်နီဇွဲလား၏ အကျိုးစီးပွားကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်ဟု အကြောင်းပြခဲ့သည်။

မာဒူရိုအား ဖယ်ရှားပြီးနောက် ဗင်နီဇွဲလား ဒုတိယသမ္မတနှင့် ရေနံဝန်ကြီးဖြစ်သူ ဒယ်လ်စီ ရိုဒရီဂွက်ဇ် သည် ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်က နိုင်ငံ၏ ကြားဖြတ်သမ္မတအဖြစ် တရားဝင် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခဲ့သည်။

ထို့ပြင် "အရည်အသွေးမြင့် ပိတ်ဆို့အရေးယူခံထားရသော ရေနံ" ဟု သူဖော်ပြသည့် ရေနံစည်ပေါင်း သန်း ၃၀ မှ ၅၀ ကြားကို ကြားဖြတ်အစိုးရက အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ လွှဲပြောင်းပေးမည်ဟုလည်း ထရမ့် က ပြောဆိုခဲ့သည်။ သူ၏ အဆိုအရ ရေနံကို ပေါက်ဈေးအတိုင်း ရောင်းချမည်ဖြစ်ပြီး ရရှိလာသော ဝင်ငွေ များကို နိုင်ငံနှစ်ခုစလုံး အကျိုးရှိစေရန် အမေရိကန်အစိုးရက ထိန်းချုပ်သွားမည် ဖြစ်သည်။

စွမ်းအင်ဝန်ကြီး ခရစ်ရိုက်အား ဤအစီအစဉ်ကို ချက်ချင်း အကောင်အထည်ဖော်ရန် ညွှန်ကြားထား  ပြီးဖြစ်ကာ ရေနံများကို သိုလှောင်သင်္ဘောများဖြင့် အမေရိကန် ဆိပ်ကမ်းများသို့ သယ်ယူပို့ဆောင်မည်ဟု သူက ပြောကြားခဲ့သည်။

Truth Social ပို့စ်နှင့်အတူ ကျူးဘားနိုင်ငံသို့ သတိပေးချက်များလည်း ပါဝင်ခဲ့ပြီး ဗင်နီဇွဲလားထံမှ ကျွန်းနိုင်ငံ (ကျူးဘား) သို့ ပေးပို့နေသော ရေနံထောက်ပံ့မှုများနှင့် ဘဏ္ဍာရေး အကူအညီများကို ဖြတ်တောက်မည်ဟု ထရမ့်က ပြောကြားခဲ့ရာ ယင်းသည် ဒေသတွင်း မူဝါဒ၏ ကျယ်ပြန့်သော အပြောင်း အလဲတစ်ခုကို ပြသနေသည်။

အွန်လိုင်းပေါ်တွင် ထိုသို့ ကြေညာခဲ့သော်လည်း Wikipedia သို့မဟုတ် အခြားသော တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုသည့် အများပြည်သူဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းများတွင် ထရမ့်အား ဗင်နီဇွဲလား၏ ယာယီသမ္မတအဖြစ် စာရင်းသွင်း ဖော်ပြထားခြင်း မရှိပေ။ ယင်းအစား မှတ်တမ်းတင်ထားသည်မှာ အမေရိကန်၏ စစ်ရေး  လှုပ်ရှားမှု၊ မာဒူရို ဖမ်းဆီးခံရမှုနှင့် ကာရာကပ်စ်မြို့တွင် လက်ရှိ တာဝန်ယူထားသည့် အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ကြားဖြတ်ခေါင်းဆောင်မှု အခြေအနေတို့သာ ဖြစ်သည်။

Source India-today

#World_News
Published 12 January 2026

■ အမေရိကန်ရဲ့ လုံခြုံရေးပြဿနာများ ဖြေရှင်းဖို့အတွက် နေတိုး(NATO)အနေနဲ့ အာတိတ်မှာ စစ်ရေးစီမံကိန်း ဆောင်ရွက်သင့်တယ်လို့ ဘယ်ဂျီယံကာကွယ်ရေးဝန်ကြီးက တနင်္ဂနွေနေ့မှာ ပြောသွားပြီး အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့် ဂရင်းလန်းကို ထိန်းချုပ်လိုတဲ့ ကိစ္စနဲ့ ပတ်သက်ပြီး ဥရောပမှာ မငြိမ်မသက် ဖြစ်နေတဲ့ကြား နေတိုးကို တိုက်တွန်းလိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ အတူတကွ ပူးပေါင်းလုပ်ဆောင်ကြပြီး စည်းလုံးညီညွတ်မှု ပြသဖို့လိုအပ်ကာ နေတိုးအနေနဲ့ မြောက်ပိုင်းမှာ စစ်ရေးစီမံကိန်း လိုအပ်ကြောင်း ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး သီယိုဖရန်ကင်က ပြောသွားပါတယ်။

■ အမေရိကန်ကတော့ အနာဂတ်မှာ ဂရင်းလန်းကို ရုရှားနဲ့ တရုတ်တို့ရန်မှ ကာကွယ်လိုတဲ့အတွက် ထိန်းချုပ်ချင်တာဖြစ်တယ်လို့ ထရမ့်က ပြောထားပါတယ်။

■ ဒိန်းမတ်ရဲ့ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသဖြစ်တဲ့ ဂရင်းလန်းကျွန်းမှာ အမေရိကန်ရဲ့ လုံခြုံရေးပူပန်မှု ပြဿနာများ ပြေလည်အောင် ဥရောပအရာရှိတွေက ‌ဆွေးနွေးနေကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ နေတိုးရဲ့ ဘော်တိတ်အစောင့်နှင့် အရှေ့အစောင့်စစ်ဆင်ရေးများ ပြုလုပ်ဖို့ ဖရန်ကင်က အကြံပြုပြီး ဒရုန်းများ၊ ဆင်ဆာများ၊ နည်းပညာများဖြင့် နိုင်ငံအရပ်ရပ်မှ တပ်အင်အားများ ပေါင်းစည်းထားတဲ့ စစ်ဆင်ရေးတွေ ဖြစ်ပါတယ်။

■ နေတိုးအကြီးအကဲ မာ့ခ်ရုက အမေရိကန်သမ္မတ မာကိုရူဘီယိုနဲ့ အာတိတ်လုံခြုံရေး အရေးကြီးပုံတွေ၊ နေတိုးစွမ်းရည် မြှင့်တင်မယ့်အကြောင်းတွေကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြပါတယ်။

■ ဒိန်းမတ်နဲ့ ဂရင်းလန်းခေါင်းဆောင်များက ဂရင်းလန်းကျွန်းဟာ သိမ်းပိုက်ရန် မဟုတ်ကြောင်း၊ နိုင်ငံတကာလုံခြုံရေးက ဒီလိုလုပ်ရပ်ကို မဖြေရှင်းပေးနိုင်ကြောင်း ပြောထားပါတယ်။

■ ၁၉၅၁ သဘောတူညီချက်အရ အမေရိကန်ဟာ ဂရင်းလန်းမှာ စစ်အင်အားတွေ ချထားပြီးသား ဖြစ်ပါတယ်။

Source: Reuters

#World_Science
Published 12 January 2026

■ ကော်နယ်တက္ကသိုလ်မှ သုတေသီတွေက ဓာတ်ခွဲခန်းထဲက ကြွက် ၄၄ ကောင်ကို အပြင်ဘက်အလုံပိတ်နေရာကြီးတစ်ခုထဲ လွှတ်ပေးကာ လွတ်လပ်စွာ သွားလာနေထိုင်ခိုင်းခဲ့ပါတယ်။

■ တစ်ပတ်ပြီးတဲ့နောက်မှာပဲ ကြွက်တွေရဲ့ စိုးရိမ်စိတ်တွေက ပုံမှန်ပြန်ဖြစ်သွားတာ တွေ့ခဲ့ကြတယ်လို့ ဇီဝပညာရှင် မက်သရူးဇစ်ပယ်က ပြောပါတယ်။

■ ဒီလိုမျိုး သဘာဝကျတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်မှာ နေထိုင်ခြင်းဖြင့် ကြောက်ရွံ့စိတ်ဖြစ်ပေါ်မှုကို ပိတ်ပင်ပေးကာ ဓာတ်ခွဲခန်းထဲမှာတုန်းက ဖြစ်ပေါ်ခဲ့တဲ့ ကြောက်ရွံ့စိတ်ကိုလည်း ပြန်လျှော့ချနိုင်ခဲ့ပါတယ်။

■ ကြွက်တွေရဲ့ စိုးရိမ်မှုကို တိုင်းတာတဲ့ EPM ဝင်္ကပါကိရိယာဖြင့် စမ်းသပ်ခဲ့ကာ ပိတ်ထားတဲ့ဘက်မှာဆိုရင် ကြွက်တွေက ပိုမိုလုံခြုံသလို ခံစားရစေကာ ဖွင့်ထားတဲ့ဘက်ကတော့ ပိုပြီးလွတ်လပ်တဲ့နေရာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ကြွက်တွေက ဝင်္ကပါရဲ့ ဖွင့်ထားတဲ့ဘက်မှာဆိုရင် ရှောင်ရှားကြပြီး အလုံပိတ်တဲ့ဘက်ကို ပိုမိုကြိုက်နှစ်သက်ကြပါတယ်။

■ လွတ်လပ်စွာ နေထိုင်ခွင့်ပေးထားတဲ့ ကြွက်တွေကတော့ နှစ်ဖက်စလုံးကို စူးစမ်းကြပါတယ်။

■ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်နဲ့ ထိတွေ့တဲ့အခါ ကြွက်တွေရဲ့ စိုးရိမ်မှုအတိုင်းအတာ သိသိသာသာ ကျဆင်းသွားပြီး ယခင်က ပူပန်စိတ်တွေကိုပင် ကျော်လွှားသွားနိုင်ပါတယ်။

■ မတူညီတဲ့အရာတွေများစွာကို ကြုံတွေ့ရတဲ့အခါ ဘယ်ဟာက ကြောက်စရာကောင်းလဲဆိုတာကို ချင့်ချိန်သွားနိုင်တယ်လို့ အာရုံကြောဇီဝပညာရှင် မိုက်ကယ်ရှီဟန်က ပြောပါတယ်။

■ ဇီဝအချက်အလက်တွေထက် ပတ်ဝန်းကျင် အခြေအနေတွေက စိုးရိမ်စိတ်ကို ပုံဖော်ရာမှာ ပိုပြီးပါဝင်ပတ်သက်နေနိုင်တယ်လို့ ယူဆရပါတယ်။

■ မစိုးရိမ်သင့်တာကို သေချာမသိတဲ့အခါ မလိုလားအပ်ဘဲ ပူပန်မှုဖြစ်စေတယ်လို့ ရှီဟန်က သုံးသပ်ထားပါတယ်။

Source: NDTV

#World_Health
Published 12 January 2026

■ သွေးပေါင်ချိန်ကို ခဏခဏတိုင်းခြင်းက သင့်လျော်ရဲ့လားဆိုတာကို ဒေါက်တာ အာမစ်ဆာရက်ဖ်က ပြောပြပါတယ်။

■ သွေးပေါင်ချိန်ကို ပုံမှန်တိုင်းတာခြင်းက ဘေးအန္တရာယ်မရှိဘဲ ဘာအကြောင်းကြောင့် ဘယ်လိုတိုင်းလဲဆိုတာက အရေးကြီးပါတယ်။

■ အချို့တွေကတော့ မကြာခဏ တိုင်းခြင်းဖြင့် စိတ်ချရမှုခံစားကြပြီး အချို့ကတော့ မလိုလားအပ်တဲ့ စိုးရိမ်ပူပန်စိတ်တွေ ခံစားရတတ်ပါတယ်။

■ စိတ်ဖိစီးမှုဖြစ်တိုင်း၊ အစားစားပြီးတိုင်း၊ တစ်ခုခုခံစားရတိုင်း ခဏခဏတိုင်းနေတာကတော့ အသုံးမဝင်စေဘဲ ယာယီသွေးပေါင်ချိန်မြင့်တက်တာကိုကြည့်ပြီး စိုးရိမ်စိတ်ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

■ ဒါဟာ တကယ့်သွေးပေါင်ချိန် တက်တာမဟုတ်ဘဲ စိတ်ခံစားချက်ကြောင့်သာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ အိမ်မှာ သွေးပေါင်ချိန် ပုံမှန်တိုင်းတာသင့်တဲ့ သူတွေက သွေးတိုးရောဂါရှိသူ၊ သွေးထိန်းဆေး သုံးစွဲနေသူ၊ ဆီးချို ကျောက်ကပ် နှလုံးရောဂါဝေဒနာသည်တွေ ဖြစ်ပြီး သွေးတိုးမရှိသူတွေက နေ့စဉ် တိုင်းတာနေစရာ မလိုဘူးလို့ ပြောပါတယ်။

■ သွေးတိုးရှိသူတွေအနေနဲ့ မနက်တစ်ကြိမ်၊ ညနေတစ်ကြိမ် တိုင်းတာသွားနိုင်ပြီး ရေရှည်မှာတော့ တစ်ပတ်ကို အကြိမ်ရေအနည်းငယ် တိုင်းတာနိုင်ပါတယ်။

■ ဆက်တိုက်ခေါင်းကိုက်ခြင်း၊ မူးဝေခြင်း၊ ရင်ဘတ်မအီမသာဖြစ်ခြင်း၊ နွမ်းနယ်ခြင်း၊ နှလုံးတုန်ခြင်းစတဲ့ လက္ခဏာများ ခံစားရတဲ့အခါလည်း တိုင်းတာသင့်ပါတယ်။

■ အိမ်မှာ သွေးပေါင်ချိန်တိုင်းတဲ့အခါ မတိုင်းခင် ၅ မိနစ်ခန့် ငြိမ်သက်စွာထိုင်ခြင်း၊ ကဖင်းရှောင်ရှားခြင်း၊ လက်မောင်းကို နှလုံးနဲ့တစ်တန်းတည်းထားခြင်း၊ အသိအမှတ်ပြု သွေးပေါင်ချိန်စက် အသုံးပြုခြင်း၊ နှစ်ခါတိုင်းပြီး ပျမ်းမျှယူခြင်းတို့က အရေးကြီးပါတယ်။

Source: Indian Express

#World_Health
Published 11 January 2026

■ ကိုယ်ခံအားမြှင့်တင်ချင်တဲ့အခါ ဗိုက်တာမင်-စီနဲ့ ဇင့်တို့ကို အများဆုံးသောက်သုံးကြပြီး ရောဂါကာကွယ်ရေးအတွက် တစ်ခုနဲ့တစ်ခု ဖြည့်စွက်ထောက်ပံ့ပေးကြပါတယ်။

■ ဗိုက်တာမင်-စီက ကိုယ်ခံအားနစ် နိုးကြားနေအောင် ထိန်းသိမ်းပေးပြီး ရောဂါပိုးမွှားတွေကို တိုက်ခိုက်ပေးသလို ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်းအဖြစ်လည်း ဆောင်ရွက်ပေးပါတယ်။

■ ဇင့်ကတော့ ကိုယ်ခံအားဆဲလ်တွေ ပုံမှန်လုပ်ဆောင်စေပြီး နား၊ လည်ချောင်း၊ အဆုတ်နံရံတို့မှာ ရောဂါပိုးမွှားများကို တားဆီးပေးပါတယ်။

■ ဇင့်နဲ့ ဗိုက်တာမင်-စီတို့ကို အတူတကွ သောက်သုံးလျှင် ကိုယ်ခံအားကို ညီတူမျှတူ ထောက်ပံ့ပေးပြီး ကိုယ်ခံအားစနစ် လျင်မြန်စွာတုံ့ပြန်စေပါတယ်။

■ ဇင့်ကို ရေရှည်မှာ ပမာဏများများ မှီဝဲရင်တော့ အခြားသတ္တုဓာတ်တွေ စုပ်ယူမှုကို နှောင့်ယှက်စေပြီး ရောဂါခုခံအား ကျဆင်းသွားစေပါတယ်။

■ ဗိုက်တာမင်-စီ များလွန်းရင် အချို့လူတွေမှာ အစာအိမ်ပြဿနာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် ကျန်းမာရေးပညာရှင်များရဲ့ အကြံပြုချက်ဖြင့်သာ ချင့်ချိန်သောက်သုံးသင့်ပါတယ်။

■ အချို့သော ပဋိဇီဝဆေးများ၊ ဆီးရွှင်ဆေးများက ဇင့်၊ ဗိုက်တာမင်-စီတို့နဲ့ အပြန်အလှန်သက်ရောက်စေနိုင်ပါတယ်။

■ နှစ်မျိုးစလုံးက သင့်တင့်တဲ့ပမာဏဆိုရင် စိတ်ချရပေမယ့် များလွန်းရင်တော့ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးများ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။

■ လုံလောက်စွာ အိပ်စက်ခြင်း၊ မျှတစွာ စားသုံးခြင်း၊ ပုံမှန်လှုပ်ရှားခြင်း၊ ဖိစီးမှုထိန်းချုပ်ခြင်းတို့က ကိုယ်ခံအားအတွက် အရေးကြီးပြီး လိုအပ်တဲ့ပမာဏအတိုင်းသာ ဖြည့်စွက်သုံးစွဲသင့်ပါတယ်။

Source: Indian Express