ဇူလိုင် ၁၁၊ ၂၀၂၆၊

ဒစ်ဘရူးဂါ့ (Dibrugarh): နှစ်ဘက် ကုန်သွယ်ရေးအဖွဲ့အစည်းများအကြား နှစ်နိုင်ငံတွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲ  အပြီးတွင် ၆ နှစ်ကျော်ကြာ ရပ်နားထားခဲ့သော ပန်ဆောင်နယ်စပ်ဂိတ်မှ အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်စပ် ကုန်သွယ်ရေးကို ဇူလိုင် ၂၀ ရက်တွင် ပြန်လည်စတင်ရန် စီစဉ်ထားသည်။

လွတ်လပ်စွာ သွားလာခွင့်အစီအစဉ် (Free Movement Regime - FMR) အရ အိန္ဒိယ-မြန်မာ နယ်စပ် နှစ်ဖက်စလုံးရှိ ၁၀ ကီလိုမီတာ ပတ်လည်အတွင်း နေထိုင်သူများအနေဖြင့် ဒေသတွင်းကုန်သွယ်မှုနှင့် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ဖလှယ်မှုများ ပြုလုပ်ခွင့်ရှိသည်။

COVID-19 ကပ်ရောဂါကြောင့် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၃ ရက်ကတည်းက ပိတ်ထားခဲ့သော အဆိုပါ ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းသည် ပန်ဆောင်ဈေးကော်မတီနှင့် Nampong နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး လုပ်ငန်းရှင်များအသင်း (NBTBA) မှ ကိုယ်စားလှယ်များက မြန်မာနိုင်ငံဘက်မှ ကိုယ်စားလှယ်များနှင့် အာရုနာချယ်ပရာဒေ့ရှ် ပြည်နယ်၊ Changlang ခရိုင်၊ Nampong အနီးရှိ နယ်စပ်ဈေး (Border Haat) ၌ ဇူလိုင် ၉ ရက်နေ့က တွေ့ဆုံ၍ ကုန်သွယ်မှုပြန်လည်စတင်ရန် လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို အပြီးသတ် ဆွေးနွေးခဲ့ကြပြီးနောက် ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်မည်ဖြစ်သည်။

အိန္ဒိယကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့ကို ခရိုင်ကောင်စီ (Zilla Parishad) အဖွဲ့ဝင် Matton Ngaimong က NBTBA ဥက္ကဋ္ဌ Jongkham Morang၊ အထွေထွေအတွင်းရေးမှူး Rahulyong Tikhak တို့နှင့်အတူ ဦးဆောင်ခဲ့ သည်။ ယခုဆွေးနွေးပွဲသည် ဤကဲ့သို့သော ပထမဆုံး နှစ်နိုင်ငံတွေ့ဆုံမှုဖြစ်ပြီး နယ်စပ်ကုန်သွယ်ရေး ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရန်အတွက် မြန်မာဘက်မှ အပြည့်အဝ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများဖြင့် အပြု သဘောဆောင်စွာ ပြီးဆုံးခဲ့သည်။

နှစ်ပေါင်းများစွာ ပြတ်တောက်နေခဲ့ပြီးနောက် ပုံမှန်ကုန်သွယ်မှုလုပ်ငန်းများ ပြန်လည်စတင်လာမည့် အပေါ် အသင်းအနေဖြင့် မျှော်လင့်နေကြောင်း NBTBA ဥက္ကဋ္ဌ Jongkham Morang က ပြောကြားခဲ့သည်။ “ကျွန်တော်တို့ ကုန်သည်တွေနဲ့ နယ်စပ်တစ်ဖက်က ကုန်သည်တွေဟာ ဒီအတွက် အချိန်အကြာကြီး စောင့်ဆိုင်းခဲ့ကြရတာပါ။ ကပ်ရောဂါကာလအတွင်း ဆုံးရှုံးခဲ့ရတဲ့ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်း လုပ်ငန်းတွေ  ကို ဒါက ပြန်လည်သယ်ဆောင်လာပေးလိမ့်မယ်လို့ ကျွန်တော်တို့ မျှော်လင့်ပါတယ်” ဟု သူက ဆိုသည်။

ဤတိုးတက်မှုအပေါ် အကောင်းမြင်ကြောင်း Nampong လွှတ်တော်အမတ် Laisam Simai က “နယ်စပ် ဈေး ပြန်လည်အသက်ဝင်လာခြင်းဟာ ပိုမိုကောင်းမွန်တဲ့ စီးပွားရေးအခွင့်အလမ်းတွေ ဖန်တီးပေးပြီး ဒေသတွင်းက အသေးစားကုန်သည်တွေနဲ့ နေထိုင်သူတွေရဲ့ အသက်မွေးဝမ်းကျောင်းမှုကို တိုးတက်  စေခြင်းအားဖြင့် ဒေသတွင်းစီးပွားရေးကို သိသိသာသာ မြှင့်တင်ပေးပါလိမ့်မယ်” ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။

လွတ်လပ်စွာ သွားလာခွင့်အစီအစဉ် (FMR) အရ နယ်စပ်ဈေးကို လစဉ် ၁၀၊ ၂၀ နှင့် ၃၀ ရက်များတွင် ဖွင့်လှစ်မည်ဖြစ်ပြီး FMR လမ်းညွှန်ချက်များနှင့်အညီ သတ်မှတ်ထားသော နယ်စပ် ၁၀ ကီလိုမီတာ ပတ်လည်အတွင်း နေထိုင်သည့် အရည်အချင်းပြည့်မီသူများသာ ပါဝင်ခွင့်ရမည်ဖြစ်သည်။ တောင်တန်း များကို ဖြတ်သန်းသွားသော ပန်ဆောင် (Pangsau Pass) သည် Nampong ကို မြန်မာနိုင်ငံ ကချင်ပြည်နယ်နှင့် ဆက်သွယ်ပေးထားပြီး Nampong ဒေသမှ ကုန်သည်များနှင့် ယင်းတို့၏ မြန်မာ အိမ်နီးချင်းများအကြား အဓိကကုန်သွယ်ရေးနေရာအဖြစ် သမိုင်းစဉ်ဆက် တည်ရှိခဲ့သည်။

ယခုလဆန်းပိုင်းတွင် နယ်စပ်ဈေး ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရေး ကြိုးပမ်းမှု အားကောင်းလာခဲ့သည်။ ဇူလိုင် ၃ ရက်နေ့က နယူးဒေလီမြို့၊ Vanijya Bhawan ၌ ကျင်းပသော ကုန်သွယ်ရေးဘုတ်အဖွဲ့ အစည်းအဝေးတွင် အာရုနာချယ်ပရာဒေ့ရှ် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ် Mohesh Chai က ပြည်ထောင်စု ကူးသန်း  ရောင်းဝယ်ရေးနှင့် စက်မှုဝန်ကြီး Piyush Goyal ထံ ပန်ဆောင်နယ်စပ်ဂိတ် ကုန်သွယ်ရေး ပြန်လည်  စတင်ရန် ကိစ္စကို တင်ပြခဲ့သည်။ ရက်ပိုင်းအကြာ ဇူလိုင် ၈ ရက်တွင် Nampong လွှတ်တော်အမတ် Laisam Simai သည် အာရုနာချယ်ပရာဒေ့ရှ် အစိုးရ၊ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးအတွင်းဝန် Bullo Mamu နှင့် တွေ့ဆုံကာ အခြားကုန်သွယ်ရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များနှင့်အတူ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်ရေးကို ဆွေးနွေးခဲ့သည်။

အဆိုပါ တွေ့ဆုံမှုအပြီး ထိုနေ့မှာပင် နယ်စပ်ဈေးကို “စနစ်တကျ၊ ပွင့်လင်းမြင်သာမှုရှိပြီး လုံခြုံစိတ်ချရ သော နည်းလမ်းဖြင့်” လုပ်ဆောင်နိုင်ရန် စံလုပ်ထုံးလုပ်နည်း (SOP) နှင့်အတူ ဇူလိုင် ၁၀ ရက်နေ့မှ စတင်၍ ပြန်လည်ဖွင့်လှစ်မည့် အကြောင်းကြားစာကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

သို့သော်လည်း ပန်ဆောင်ဈေးကော်မတီ၊ NBTBA နှင့် မြန်မာနိုင်ငံဘက်မှ ကိုယ်စားလှယ်များအကြား လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများကို အပြီးသတ် သတ်မှတ်နိုင်ခြင်း မရှိသေးသဖြင့် အမှန်တကယ် ပြန်လည်  စတင်မည့်ရက်ကို ဇူလိုင် ၉ ရက်နေ့ အစည်းအဝေးအပြီးတွင် ဇူလိုင် ၂၀ ရက်သို့ ရွှေ့ဆိုင်းခဲ့သည်။

ထို့ပြင် နယ်စပ်ဈေး၌ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် လူပုဂ္ဂိုလ်များ သွားလာမှုနှင့် ဆက်စပ်ကိစ္စရပ်များကို FMR ပါ ပြဋ္ဌာန်းချက်များ၊ အိန္ဒိယအစိုးရနှင့် အာရုနာချယ်ပရာဒေ့ရှ် အစိုးရတို့၏ အခြားသက်ဆိုင်ရာ ဥပဒေ၊ စည်းမျဉ်းများနှင့်အညီ အုပ်ချုပ်မည်ဖြစ်ကြောင်း အစိုးရအမိန့်စာတွင် ဖော်ပြထားသည်။

တာဝန်ရှိသူများနှင့် ကုန်သွယ်ရေးကိုယ်စားလှယ်များကမူ ယခုကဲ့သို့ ပြန်လည်စတင်ခြင်းသည် ဒေသ တွင်း ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးကို ပြန်လည်နိုးကြားစေပြီး၊ စီးပွားရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို မြှင့်တင် ပေးနိုင်မည့်အပြင် နိုင်ငံတကာနယ်နိမိတ်ကို ဖြတ်ကျော်၍ လူမျိုးရေးနှင့် မိသားစု ဆွေမျိုးဆက်စပ်မှု  များရှိသည့် အိန္ဒိယနှင့် မြန်မာ နယ်စပ်အသိုက်အဝန်းများအကြား ကာလရှည်ကြာ တည်ရှိခဲ့သော ဆက်ဆံ  ရေးကို ပိုမိုခိုင်မာစေမည်ဟု မျှော်လင့်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

Source: Times of India - Jul 11, 2026

အီရန်အစ္စလာမ်သမ္မတနိုင်ငံ ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်(FFIRI)က ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲအတွင်း အမေရိကန်ဘက်ကနေ အီရန်အသင်းအပေါ် မမျှတစွာ ဆက်ဆံခဲ့ပုံများကို ရှုတ်ချကြောင်း နောက်ထပ်ကြေညာချက်တစ်စောင် ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။

#World_Politics
Published 11 July 2026
#ကမ္ဘာ့ဖလားပြိုင်ပွဲ #FFIRI
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group

#World_News
Published 11 July 2026

■ ဗြိတိန်ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီးဌာနက အမျိုးသမီး စစ်သည်များ ခက်ခဲပင်ပန်းတဲ့ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ တာဝန်များကို ထမ်းဆောင်နိုင်ရန် လမ်းညွှန်ချက် အသစ်များ ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။

■ ဒီလုပ်ဆောင်ချက်အရ ထိပ်တန်း အထူးတပ်ရင်းတွေမှာ အမျိုးသမီး စစ်သည် အရေအတွက် တိုးမြှင့်ရန် ရည်ရွယ်ပါတယ်။

■ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်အနည်းငယ်က စည်းမျဉ်းအပြောင်းအလဲတစ်ခုကြောင့် အမျိုးသမီးများဟာ လေထီးတပ်ရင်းနဲ့ တော်ဝင်ရေတပ် အပါအဝင် အမျိုးသားများနဲ့တန်းတူ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ တပ်ဖွဲ့များသို့ လျှောက်ထားခွင့် ရရှိခဲ့ကြပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့လည်း ထိပ်တန်းအားကစား နောက်ခံရှိသူများသာ လက်တွေ့မြေပြင်မှာ စွမ်းဆောင်ရည် ပြည့်ဝစွာ အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ခဲ့ကြပါတယ်။

■ ဒါကို ပြောင်းလဲရန် ကြိုးပမ်းတဲ့အနေဖြင့် ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်များဟာ အာဟာရနဲ့ အိပ်စက်ခြင်းဆိုင်ရာ လမ်းညွှန်ချက်အသစ်များကို ထုတ်ပြန်ပေးခဲ့ကြပါတယ်။

■ အမျိုးသမီးစစ်သည်များ ဒဏ်ရာရရှိမှု လျှော့ချရန်နဲ့ ဟော်မုန်းမမျှတမှုများ ထိန်းညှိရန် နေ့စဉ် ကယ်လိုရီစားသုံးမှု ၃,၅၀၀ အထိ တိုးမြှင့်ရန်နဲ့ ပိုမိုအိပ်စက်ကြရန် ကျန်းမာရေးလမ်းညွှန်ချက်အသစ်မှာ အကြံပြုထားပါတယ်။

■ အချက်အလက်များအရ အမျိုးသမီး ၂၅ ရာခိုင်နှုန်းဟာ ရာသီမမှန်ခြင်း ကြုံတွေ့ရပြီး ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းကတော့ အလွန်အမင်း ရာသီပေါ်ခြင်း ခံစားရသဖြင့် စစ်မြေပြင်စွမ်းဆောင်ရည်ကို ထိခိုက်စေကြောင်း သိရပါတယ်။

■ ဝန်ကြီးဌာနအနေဖြင့် စစ်‌ေရးအသင့်ဖြစ်မှုကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် သင့်လျော်မယ့် စစ်အသုံးအဆောင်ပစ္စည်းများနဲ့ အထူးပံ့ပိုးမှုများ ကတိပြုထားပါတယ်။

Source: WION

#World_Health
Published 11 July 2026

■ အိုမီဂါ-၃ ဖက်တီးအက်ဆစ်လိုမျိုး ဦးနှောက်ကျန်းမာရေးအတွက် ဖြည့်စွက်အားဆေးတွေ ဈေးကွက်တွင်ကျယ်လာပေမယ့် သုတေသနပြုချက်အရ အကျိုးအာနိသင်နဲ့ ပတ်သက်ပြီး ရှုပ်ထွေးစရာ ဖြစ်လာပါတယ်။

■ သက်ကြီးရွယ်အိုတွေမှာ အိုမီဂါ-၃ သုံးစွဲခြင်းက ဦးနှောက်အသိစိတ်ကျဆင်းမှု ပိုမိုမြန်ဆန်စေပြီး ဦးနှောက်ဂလူးကို့စ်ဇီဝဖြစ်စဉ် လျော့ကျစေခြင်းတို့နဲ့ ဆက်စပ်နေတယ်လို့ လေ့လာချက်တစ်ခုမှာ တွေ့ရှိထားပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ ငါးစားသုံးခြင်းနဲ့တော့ သက်ဆိုင်မနေဘဲ အိုမီဂါ-၃ ကို ဖြည့်စွက်ဆေးအနေဖြင့် အဓိကအသုံးမပြုသင့်ဘူးလို့ တွေ့ရှိထားပါတယ်။

■ နေ့စဉ်သုံး ဗိုက်တာမင်အမျိုးမျိုးက ဇီဝဖြစ်စဉ်အိုမင်းခြင်းလက္ခဏာများကို နှေးစေနိုင်ဖွယ်ရှိပေမယ့် ကျန်းမာရေးအာနိသင် ပေးနိုင်လားဆိုတာ သေချာမသိရပါဘူး။

■ ဖြည့်စွက်ဆေး သုတေသနထဲမှာ ဇီဝဖြစ်စဉ်သက်ရောက်မှုတွေက နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာများ တိုးတက်စေတယ်လို့ ယူဆလို့မရပါဘူး။

■ ဒီဂျစ်တယ်စနစ်သုံး သိရှိမှုစွမ်းရည်ဆန်းစစ်ချက်များအရ ဖြည့်စွက်ဆေးတွေရဲ့ ထိရောက်မှုကို တိုင်းတာနိုင်ပေမယ့် သေချာစွာ စိစစ်အတည်ပြုရန် လိုအပ်ပါတယ်။

■ ကျန်းမာသန်စွမ်းတဲ့ လူကြီးများအတွက် ဒီစစ်ဆေးမှုတွေက တိကျမှုလျော့နည်းနိုင်ပါတယ်။

■ ဒီသုတေသနမှာ ဖြည့်စွက်ဆေးတွေက ဦးနှောက်လှုပ်ရှားမှုနဲ့ ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်များအပေါ် သက်ရောက်မှုကို လေ့လာရန်အတွက် ဦးနှောက်လျှပ်စစ်လှိုင်းတိုင်းတာခြင်း(EEG)နဲ့ မက်တာဘိုလိုမစ် နည်းပညာတို့ကို အသုံးပြုထားပါတယ်။

■ ဖြည့်စက်ဆေးများကို ဦးနှောက်ကျန်းမာရေးအတွက် ဖြတ်လမ်းတစ်ခုအဖြစ် မမှတ်ယူသင့်ဘဲ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု ပြုလုပ်ခြင်းနဲ့ ကျန်းမာရေးအန္တရာယ်များ ထိန်းသိမ်းခြင်းတို့ကလည်း အရေးကြီးပါတယ်။

Source: Independent

#World_Health
Published 11 July 2026

■ ဖြည့်စွက်ဆေးတွေဟာ သွေးကြောထဲမရောက်မီ အသည်းမှာ ဦးစွာခြေဖျက်ရသဖြင့် အသည်းကို ဝန်ပိစေနိုင်ပါတယ်။

■ အချို့သောဆေးပစ္စည်းတွေဟာ ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်ကို ထိခိုက်စေနိုင်ပြီး ပြင်းထန်တဲ့ ဒဏ်ရာတွေ ဖြစ်စေနိုင်ကြောင်း ဒေါက်တာ ရီရှမ်ရမ်ကစ်ဆွန်းက သတိပေးထားပါတယ်။

■ လက်ရှိ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှာ ဆေးဝါးကြောင့်အသည်းပျက်စီးမှုများရဲ့ ၁၆ ရာခိုင်နှုန်းကျော်ဟာ အာဟာရဖြည့်စွက်စာများကြောင့်ဖြစ်ပြီး အနာဂတ်မှာလည်း ပိုမိုမြင့်တက်လာနိုင်ပါတယ်။

■ (၁) လက်ဖက်စိမ်းရည်
လက်ဖက်စိမ်းရည် ဖြည့်စွက်စာများမှာ EGCG ပမာဏမြင့်မားစွာ ပါဝင်ပြီး ရိုးရိုးဖျော်သောက်တဲ့ လက်ဖက်ရည်ထက် အသည်းထိခိုက်နိုင်ခြေ ပိုများပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် ဆေးတောင့်များထက်စာရင် လက်ဖက်စိမ်းကို ရိုးရိုးသောက်သုံးခြင်းက ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်း အာနိသင်များ ပိုမိုရရှိစေနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ (၂) ဗိုက်တာမင်-အေ
ဗိုက်တာမင်-အေက ကျန်းမာရေးအတွက် မရှိမဖြစ် လိုအပ်ပေမယ့် ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ ပိုလျှံစွာသိုလှောင်ထားပါတယ်။

■ နေ့စဉ်ပမာဏ ၃,၀၀၀ mcg RAE ကျော်အောင် သုံးစွဲရင် အဆိပ်သင့်ခြင်း၊ ရောင်ရမ်းခြင်း၊ အသည်းထိခိုက်ခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်တာကြောင့် ဥ၊ နို့ထွက်ပစ္စည်းများ၊ ဟင်းရွက်များကနေ လိုအပ်တဲ့ပမာဏ ရရှိစေပါတယ်။

■ (၃) ငရုတ်ကောင်းပါဝင်သော နနွင်းဖြည့်စွက်ဆေး
ငရုတ်ကောင်း(ပိုက်ပရင်) ပါဝင်တဲ့ နနွင်းဖြည့်စွက်ဆေးတွေက အသည်းထိခိုက်ခြင်း အဖြစ်များစေပြီး အသည်းက မခြေဖျက်နိုင်တဲ့အခါ အဆိပ်သင့်လာနိုင်ပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် နနွင်းကို ဖြည့်စွက်ဆေးထက်စာရင် ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်အဖြစ် အသုံးပြုဖို့ အကြံပြုထားပါတယ်။

■ (၄) အိန္ဒိယဂျင်ဆင်း
အာယုဗေဒ ပရဆေးပင်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး စိတ်ဖိစီးမှု၊ အိပ်မပျော်ခြင်းတို့အတွက် အသုံးပြုကြပေမယ့် ၃-၆ ဂရမ်ထက် ကျော်သွားရင် အသည်းထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် အသုံးပြုမယ်ဆိုရင် အသားဝါခြင်း၊ ဆီးရင့်ရောင်ဖြစ်ခြင်း စတဲ့လက္ခဏာတွေ စောင့်ကြည့်သင့်ပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် ဖြည့်စွက်ဆေးတွေ အသုံးပြုမယ်ဆိုရင် FDA အသိအမှတ်ပြု ရှိလားဆိုတာကို အတည်ပြုသင့်သလို အာဟာရဖြည့်စွက်ဆေး မသုံးမီ အစားအစာများဖြင့် ဦးစားပေးဖြည့်စွက်သင့်ပါတယ်။

Source: Eating Well

ဥရောပမှာ ပြင်းထန်တဲ့ အပူလှိုင်းတစ်ခုဖြတ်သန်းနေပြီး အပူချိန်မြင့်တက်နေတာကြောင့် သေဆုံးမှုများရှိနေကာအစိုးရတွေကလည်း အရေးပေါ်သတိပေးချက်များ ထုတ်ပြန်နေပါတယ်။

#World_Climate
Published 10 July 2026
#ဥရောပ
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group