#World_Science
Published 18 January 2026

■ သမိုင်းဝင် Lake Otero ရေကန်ရဲ့ ခမ်းခြောက်နေတဲ့ကြမ်းပြင်ကို သုတေသီများ လေ့လာခဲ့ရာမှာ ရှေးခေတ်ခြေရာတွေ ဒါဇင်ခန့်နစ်မြုပ်နေတာကို တွေ့ရှိခဲ့ကြပါတယ်။

■ ရေဒီယိုကာဗွန်အစေ့တွေကိုကြည့်ပြီး လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၂၆,၅၀၀ မှ ၁၉,၀၀၀ အတွင်း ကာလအချိန်က ဖြစ်မယ်လို့ ခန့်မှန်းရပါတယ်။

■ ယခင်ယူဆချက်တွေမှာ လွန်ခဲ့တဲ့နှစ်ပေါင်း ၁၆,၀၀၀ ထက်စောပြီး မြောက်အမေရိကမှာ လူတွေမရှိခဲ့တာကြောင့် ယခုလေ့လာချက်က ဒီထက် နှစ်ပေါင်း ၇,၀၀၀ စောပြီး နယူးမက္ကဆီဒေသမှာ နေထိုင်ခဲ့ကြတယ်လို့ ဘုန်းမောက်တက္ကသိုလ်မှ ပရော်ဖက်ဆာ မက်သရူးဘန်းနက်ဦးဆောင်တဲ့ အဖွဲ့က တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။

■ ခြေရာအလွှာတွေ အောက်နဲ့အပေါ်တို့မှာ တွေ့ရတဲ့ Ruppia cirrhosa အစေ့တွေရဲ့ သက်တမ်းကို ခန့်မှန်းကြည့်ရင် နှစ်ပေါင်း ၂၃,၀၀၀ နဲ့ ၂၁,၀၀၀ ကြားဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

■ ခြေရာအများစုက ဆယ်ကျော်သက်တွေနဲ့ ကလေးတွေ ဖြစ်တာကြောင့် ထိုနေရာဟာ လူတွေနေထိုင်ခဲ့တဲ့ ပတ်ဝန်းကျင် ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

■ အမွှေးရှည်ဆင်၊ ဒိုင်းယားဝံပလွေတို့လို မျိုးသုဉ်းတိရိစ္ဆာန်တွေရဲ့ ခြေရာတွေလည်း တွေ့ရှိရပါတယ်။

■ ခြေရာတွေကိုကြည့်ပြီး ယခင်အကြောင်းအရာတွေကို ပြန်လည်သိရှိနိုင်မယ့် အခွင့်အရေးဖြစ်ပေမယ့် ထိုဒေသရဲ့ မျက်နှာပြင်က တိုက်စားမှုခံရပြီး ခြေရာတွေ ပျက်စီးကုန်ရပါတယ်။

Source: Daily Galaxy

#World_News
Published 17 January 2026

■ သောကြာနေ့က ဟာဗားနားမှာရှိတဲ့ အမေရိကန်သံရုံးရှေ့မှာ ကျူးဘားလူမျိုး ထောင်နဲ့ချီပြီး အမေရိကန်လုပ်ရပ်ကို ရှုတ်ချခဲ့ကြပါတယ်။

■ ကျူးဘားတို့ရဲ့ မိတ်ဆွေ ဗင်နီဇွဲလားသမ္မတ နီကိုလတ်စ်မဒူရိုကို အမေရိကန်တို့ တိုက်ခိုက်ဖမ်းဆီးခဲ့တဲ့ ဖြစ်ရပ်ကို ရည်ညွှန်းပါတယ်။

■ ဗင်နီဇွဲလားကို အမေရိကန်တိုက်ခိုက်ပြီးနောက် နှစ်နိုင်ငံတင်းမာမှု မြင့်တက်နေကာ ကျူးဘားတပ်သား ၃၂ ဦးနဲ့ မဒူရိုကို ကာကွယ်ပေးနေတယ်လို့ ယူဆရတဲ့ ထောက်လှမ်းရေးအရာရှိတွေ သေဆုံးခဲ့ကာ ဆယ်စုနှစ်များအတွင်း အမေရိကန်နဲ့ ကျူးဘားတပ်များ ပထမဆုံးအနေနဲ့ တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြပါတယ်။

■ ကျူးဘားမြို့တော်မှာ လူတွေက ဗင်နီဇွဲလားနဲ့ ကျူးဘားအလံတို့ ကိုင်ဆောင်ကာ စုဝေးခဲ့ကြတာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ကျူးဘားသမ္မတ မီဂွယ်ဒီယက်ဇ်ကနယ်ကလည်း အမေရိကန်ဖိအားတွေအောက် စည်းလုံးညီညွတ်ကြဖို့ ကျူးဘားတွေကို တိုက်တွန်းလိုက်ပါတယ်။

■ နယ်ချဲ့သမားတွေကို လုံးဝကြောက်ရွံ့ခြင်းမရှိဘူးလို့ သံရုံးဘက်ကို ညွန်ပြကြွေးကြော်ခဲ့ပါတယ်။

■ ဖလော်ရီဒါကမ်းခြေကနေ မိုင် ၉၀ အကွာလောက်မှာရှိတဲ့ ကျူးဘားနဲ့ အမေရိကန်တို့ကြား နိုင်ငံရေးဂယက်တွေ မြင့်တက်နေပါတယ်။

■ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က ဗင်နီဇွဲလားရေနံတွေ ငွေတွေ ကျူးဘားဆီ ထပ်မရောက်စေဖို့ သတိပေးထားပါတယ်။

Source: Reuters

#World_Health
Published 17 January 2026

■ အသက် ၁၀၀ ကျော်အထိ နေနိုင်သူတွေ များလာပေမယ့် ဒီလောက်အသက်ရှည်ရတဲ့ အကြောင်းအရင်းကို သေချာမသိကြသေးပါဘူး။

■ ပုံမှန်ဆေးစစ်ဆေးချက်တွေကနေ သွေးစမ်းသပ်ချက်များ ပြုလုပ်ခဲ့ကာ အသက် ၁၀၀ ကျော်နဲ့ ၁၀၀ မကျော်သူတွေကို နှိုင်းယှဉ်ခဲ့ကြပါတယ်။

■ ထိုအခါမှာ ယင်းတို့ကြား သိသာတဲ့ ခြားနားချက်တွေက အသက် ၁၀၀ ရှည်သူတွေက သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ပမာဏ နည်းပါးခြင်း၊ ဂလိုင်ကိုဆလိတ်ဟေမိုဂလိုဘင် နည်းပါးကာ သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ထိန်းသိမ်းပေးနိုင်ခြင်း၊ ခရီအိတ်တနင်းပမာဏ နည်းခြင်း၊ ယူရစ်အက်ဆစ်နည်းခြင်း၊ သံဓာတ်ထိန်းသိမ်းပေးတဲ့ ဖယ်ရီတင်ပမာဏ အသင့်အတင့်ရှိခြင်းတို့ တွေ့ရပါတယ်။

■ ဇီဝအချက်အလက်တွေထဲက ပြောင်းလဲမှုတွေက သက်တော်ရှည်ခြင်းနဲ့ ဆက်စပ်နေလားဆိုတာကို ယှဉ်ကြည့်တဲ့အခါ အသက် ၁၀၀ ရှည်သူတွေက သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ကောင်းစွာထိန်းသိမ်းနိုင်ခြင်း၊ ကိုလက်စ်ထရောပမာဏ တိုးတက်ပြောင်းလဲခြင်း၊ ကျောက်ကပ်လုပ်ဆောင်ချက် တည်ငြိမ်ခြင်း၊ အသည်းလုပ်ဆောင်ချက်လည်း တိုးတက်ခြင်း စတာတွေ တွေ့ရှိရပါတယ်။

■ ဇီဝဖြစ်စဉ်တစ်ခုတည်းက အသက် ၁၀၀ ရှည်ရခြင်းကို ရှင်းမပြနိုင်ဘဲ အခြားသော အကြောင်းအရာတွေထဲမှာ ရောဂါဘယထိတွေ့မှု ကွဲပြားခြင်း၊ သက်ကြီးရောဂါ ဖြစ်ပွားပုံ၊ လူမှုရေးနဲ့ စီးပွားရေးကျယ်ပြန့်မှု၊ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုနဲ့ ကာကွယ်ရေး ရရှိနိုင်ခြေ၊ နိုင်ငံဒေသအလိုက် လူဦးရေကွဲပြားခြင်းတို့ ပါဝင်ပါတယ်။

■ ပုံမှန်ဆေးစစ်ဆေးချက် မှတ်တမ်းများက အသက်ကြီးလာခြင်းနဲ့ ပတ်သက်တဲ့ အကြောင်းအရာတွေကို သိရှိစေနိုင်ကာ အသက်ရှည်ခြင်းနဲ့ ဆက်စပ်တဲ့ ပုံစံတွေကို သိရှိလာနိုင်ပါတယ်။

Source: Times of India

#World_Health
Published 17 January 2026

▪️ လူသားတွေရဲ့ စားသောက်ပုံ၊ လှုပ်ရှားနေထိုင်ပုံ၊ အသက်ရှူပုံတို့က ရေရှည်မှာ နှလုံးသွေးကြောအန္တရာယ်ကို သက်ရောက်နိုင်ပါတယ်။

▪️ နေထိုင်စားသောက်မှုပုံစံ အနည်းငယ်မျှ ပြောင်းလဲရုံဖြင့် နှလုံးကျန်းမာရေး တိုးတက်စေနိုင်ပြီး နာတာရှည်ရောဂါ ဖြစ်နိုင်ခြေ လျော့ကျနိုင်ပါတယ်။

▪️ ဒေါက်တာ ကူနယ်ဆုဒ်က နှလုံးအတွက် ကောင်းမွန်စေမယ့် ရိုးရှင်းတဲ့ အလေ့အကျင့်တွေကို မျှဝေသွားပါတယ်။

▪️ (၁) အိမ်မှချက်စားခြင်း - အိမ်မှာချက်ပြုတ်တဲ့ စားစရာတွေက ဆိုဒီယံ၊ အချိုဓာတ်၊ ပြည့်ဝဆီတို့ နည်းပါးနိုင်တာကြောင့် ကျန်းမာရေးအတွက် ပိုမိုသင့်လျော်စေပါတယ်။

▪️ (၂) အချိုရည်အစား ရေသောက်ခြင်း - အချိုရည်တွေမှာ သကြားတွေများတာကြောင့် သွေးတွင်းဂလူးကို့စ်တက်စေပြီး နှလုံးရောဂါ၊ လေဖြတ်အန္တရာယ်တို့ ဖြစ်နိုင်ခြေ များနိုင်ပါတယ်။

▪️ (၃) အသီးအရွက်အမျှင်ဓာတ်စားသုံးခြင်း - စားစရာမှရရှိတဲ့ အမျှင်ဓာတ်တွေ စားသုံးပေးပါက နှလုံးရောဂါနဲ့ လေဖြတ်ခြင်းတို့ ဖြစ်နိုင်ခြေ နည်းစေပြီး မကောင်းတဲ့အဆီတွေကို လျော့ကျစေပါတယ်။

▪️ (၄) စားသောက်ပြီးနောက် လမ်းလျှောက်ခြင်း - ထမင်းစားပြီးနောက် လမ်းလျှောက်ခြင်းဖြင့် သွေးတွင်းသကြားဓာတ် မြင့်တက်ခြင်းကို ထိန်းချုပ်ပေးကာ နှလုံးသွေးကြော ကျန်းမာရေးကို ကာကွယ်ပေးပါတယ်။

▪️ (၅) ပခုံးဖြေလျှော့ကာ အသက်ပြင်းပြင်းရှူခြင်း - ဖြည်းဖြည်းချင်း အသက်ရှူပုံပြောင်းလဲပြီး နက်ရှိုင်းစွာ ရှူရှိုက်ခြင်းဖြင့် သွေးပေါင်ချိန်ထိန်းညှိခြင်းနဲ့ နှလုံးခုန်နှုန်း လှုပ်ရှားပုံတို့ကို တိုးတက်စေပါတယ်။

Source: Hindustan Times.

ဟန်ဂေရီနိုင်ငံ ဘူဒါပက်စ်မှ သွားလာလှုပ်ရှားနေကြတဲ့ အလုပ်ဝန်ထမ်းတွေဟာ နှစ်သစ်မှာ ပိုမိုသက်တောင့်သက်သာရှိပြီး အဆင့်မြင့်မြင့်အလုပ်သွားနေကြပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

#World_Development
Published 16 January 2025
#ဟန်ဂေရီနိုင်ငံဘူဒါပက်စ် #BYD
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group

#World_News
Published 16 January 2026

■ ဗင်နီဇွဲလား အတိုက်အခံခေါင်းဆောင် မာရီယာကိုရီနာမာခါဒိုက သူမရဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးနိုဘယ်ဆုကို ကြာသပတေးနေ့ အစည်းအဝေးမှာ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ထံ ပေးအပ်ခဲ့ပြီး ဒါဟာ ဗင်နီဇွဲလား အနာဂတ်နိုင်ငံရေးကို ထရမ့်ဘယ်လိုပုံဖော်မလဲဆိုတဲ့အပေါ် သက်ရောက်လာနိုင်ပါတယ်။

■ ထရမ့်အနေနဲ့ ဆုကိုလက်ခံမလားဆိုတာ မသိရသေးပေမယ့် ဗင်နီဇွဲလားပြည်သူတွေရဲ့ လွတ်လပ်ရေးအတွက် ထရမ့်ကြိုးစားပေးတာကို အသိအမှတ်ပြုတဲ့အနေနဲ့ ပေးတာဖြစ်တယ်လို့ မာခါဒိုက ပြောပါတယ်။

■ သူမရဲ့ လုပ်ရပ်ဟန်ပန်က တိုင်းပြည်ရဲ့ အနာဂတ်လားရာကို လွှမ်းမိုးလာစေဖို့ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုကို ဖော်ပြနေပါတယ်။

■ ပြီးခဲ့တဲ့လ မာခါဒို နိုဘယ်ဆုမရခင် ထရမ့်က ဒီဆုအတွက် ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ကြိုးပမ်းပါဝင်ခဲ့ပါသေးတယ်။

■ မာခါဒိုက ထရမ့်ကို သူမရဲ့ဆု ပေးတယ်ဆိုရင်တောင် ဂုဏ်သိက္ခာကတော့ မာခါဒိုဆီမှာပဲ ကျန်ရှိနေမှာဖြစ်ကြောင်း၊ ဆုကို ရုပ်သိမ်း မျှဝေ လွှဲပြောင်းလို့ မဖြစ်နိုင်ကြောင်း နော်ဝေးနိုဘယ်ဆုအဖွဲ့အစည်းက ပြောထားပါတယ်။

■ ဒါနဲ့ပတ်သက်ပြီး ထရမ့်ကလည်း ဆုကိုလိုချင်တယ်လို့ မပြောကြောင်း ဖြေကြားခဲ့ပါတယ်။

■ ထရမ့်က ဗင်နီဇွဲလားရဲ့ ဒီမိုကရက်တစ်အရေးမှာ အားထုတ်ခဲ့တာကြောင့် ရေနံတွေကို အမေရိကန်ရရှိရေးကို ဦးစားပေးလိုပါတယ်။

■ မာခါဒိုက ဗင်နီဇွဲလားကနေ ထွက်ပြေးလွတ်မြောက်ခဲ့သူဖြစ်ပြီး နိုင်ငံရေးအနာဂတ်ကို လွှမ်းမိုးနိုင်ရန် ရည်မှန်းနေပါတယ်။

■ မာခါဒိုဟာ ၂၀၂၄ သမ္မတရွေးကောက်ပွဲကနေ ပိတ်ပင်ခံခဲ့ရပြီး အတိုက်အခံပါတီကတော့ မာခါဒိုဟာ ရှုံးနိမ့်ခဲ့ပေမယ့် အာဏာရထားသေးတယ်လို့ ဆိုထားပါတယ်။

Source: Reuters