#World_News
Published 15 July 2026

■ အမျိုးသမီးတစ်ဦးဟာ လောင်းကစားစွဲလမ်းမှုကြောင့် ငွေကြေးရရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် လက်စ်ဗေးဂတ်စ်မှာ အမျိုးသား ၅ ဦးနဲ့ လက်ထပ်ခဲ့ပါတယ်။

■ အသက် ၃၃ နှစ်အရွယ် ကျာယင်ချန်ဟာ အမျိုးသားများနဲ့ လက်ထပ်ပြီး ယင်းတို့ထံမှ ဒေါ်လာသောင်းချီ ယူသွားပြီးနောက် ပျောက်ကွယ်သွားတယ်လို့ သတင်းတွေမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

■ တိုင်ကြားချက်အရ ယခုနှစ် ဧပြီလမှ ဇွန်လကြား အမျိုးသား ၅ ဦးနဲ့ လက်ထပ်ခဲ့ပြီး ဇွန်လမှာ ဖမ်းဆီးခြင်းခံခဲ့ရပါတယ်။

■ အွန်လိုင်းမှတ်တမ်းများအရ သူမဟာ ၂၀၁၉ မတ်လနဲ့ ၂၀၂၄ မေလကြား ကလာ့ခ်ခရိုင် အိမ်ထောင်ရေးလိုင်စင်ဗျူရိုသို့ အိမ်ထောင်ပြုခွင့်လျှောက်လွှာ ၁၅ စောင် တင်သွင်းခဲ့ကြောင်း သိရပါတယ်။

■ ၂၀၂၄ တုန်းကလည်း လင်ပြိုင်ထားမှုဖြင့် ထိန်းသိမ်းခံခဲ့ရဖူးပါတယ်။

■ ဗစ်ကီလန်ဆိုတဲ့ အမည်ပွားကို အသုံးပြုပြီး နီဗာဒါးပြည်နယ် ယာဉ်မောင်းလိုင်စင်နဲ့ အမေရိကန်နိုင်ငံကူးလက်မှတ်တို့ အတုပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း News 3 သတင်းက ဖော်ပြထားပါတယ်။

■ ယခုအခါ လင်ပြိုင်ထားမှုအတွက် ထောင်ဒဏ် ၂၄ နှစ် ကျခံရမယ့်အရေး ကြုံနေရပါတယ်။

■ အမျိုးသားများနဲ့ အာဏာပိုင်များကို လှည့်ဖြားရန်အတွက် စာရွက်စာတမ်းအတုများ ပြုလုပ်ခြင်းနဲ့ အမည်ပွားများ အသုံးပြုခြင်းတို့ လုပ်ဆောင်ခဲ့ပါတယ်။

■ ကျာယင်ချန်ဟာ လင်ရှိလျက်နဲ့ ထပ်မံအိမ်ထောင်ပြုမှု၊ လိမ်လည်လှည့်ဖြားကာ ငွေကြေးရယူမှုတို့အတွက် ပြစ်မှုကျူးလွန်ကြောင်း တရားရုံးမှာ ဝန်ခံခဲ့ပါတယ်။

■ သူမဟာ Wynn ကာစီနိုမှာ ဒေါ်လာ ၃ သိန်း ဆုံးရှုံးခဲ့ပြီး အနည်းဆုံး အမျိုးသား ၃ ဦးထံမှ ဒေါ်လာ ၁၃၈,၀၀၀ ခန့် ခိုးယူခဲ့ပါတယ်။

Source: WION

#World_Health
Published 15 July 2026

■ ကျောက်ကပ်ကင်ဆာဆိုတာက ရောဂါလက္ခဏာတွေ သိသာစွာမပြဘဲ လတွေနှစ်တွေကြာအောင် ဆိုးရွားလာတတ်ပါတယ်။

■ ကျောက်ကပ်ထဲမှာ အကျိတ်ဖြစ်နေတာကို မသိကြဘဲ လက္ခဏာပေါ်လာတော့မှ ကင်ဆာနောက်ပိုင်းအဆင့်တွေ ရောက်ရှိနေကြကာ ကုသရခက်ခဲစေပါတယ်။

■ ဒီထဲမှာ အစောဆုံးနဲ့ အရေးအကြီးဆုံး လက္ခဏာတစ်ခုက ဆီးထဲသွေးပါခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

■ ဆီးထဲသွေးပါတိုင်း ကင်ဆာမဟုတ်နိုင်ပေမယ့် မနာမကျင်ဘဲ သွေးပါရင်တောင် လစ်လျူမရှုသင့်ပါဘူး။

■ ရောဂါကို စောစီးစွာ သိရှိရင်တော့ ကုသမှုပိုင်းမှာ အောင်မြင်မှု ရနိုင်မှာပါ။

■ ကျောက်ကပ်ရဲ့ ဆီးစုဆောင်းခြင်းစနစ်မှာ အကျိတ်စတင်သက်ရောက်တဲ့အခါ ဆီးထဲမှာ သွေးပါလာနိုင်ကြောင်း ဒေလီမြို့ CK Birla ဆေးရုံမှ ဒေါက်တာ ရီရှီရာဂျ်ဗိုဟရာက ပြောပါတယ်။

■ အချိန်ရက်ပိုင်းအကြာ သွေးမပါတော့ပေမယ့် ရောဂါပြဿနာ ပျောက်သွားတာမဟုတ်တာကို သတိပြုသင့်ပါတယ်။

■ ဘယ်သူမဆို ကျောက်ကပ်ကင်ဆာ ဖြစ်နိုင်ပေမယ့် အသက် ၅၀ အထက်တွေ၊ ဆေးလိပ်သမားတွေ၊ အဝလွန်သူတွေ၊ သွေးဖိအားများသူတွေ၊ ကျောက်ကပ်ကင်ဆာမျိုးရိုး ရှိသူတွေကတော့ ပိုပြီးဖြစ်နိုင်ခြေ များပါတယ်။

■ ဆီးထဲသွေးပါတာဟာ ရောဂါဖြစ်လို့လား၊ ကျောက်တည်လို့လား၊ ကျောက်ကပ်ကင်ဆာလားဆိုတာကို ဆရာဝန်တွေက ဆီးစစ်ဆေးမှုတွေ၊ ဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်းတို့ဖြင့် ဆုံးဖြတ်ကြပါတယ်။

■ အစောပိုင်း ကျောက်ကပ်ကင်ဆာက လက္ခဏာမပြတတ်ပေမယ့် ကုသလို့ရနိုင်ပြီး ဆီးထဲသွေးပါရင် ချက်ချင်းအထူးကုနဲ့ ပြသဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

■ စောစီးစွာ ရောဂါတွေ့ရှိမှသာ ကုသရွေးချယ်စရာ ပိုမိုများပြားတာကြောင့် သတိပေးလက္ခဏာတွေကို လစ်လျူမရှုသင့်ပါဘူး။

Source: India Today

#World_Science
Published 15 July 2026

■ မျိုးဆက်သစ်တွေဟာ ဇီဝဖြစ်စဉ်အရ လျင်မြန်စွာ အိုမင်းလာကြပြီး ကင်ဆာအဖြစ်များလာစေတယ်လို့ လေ့လာချက်တစ်ခုမှာ တွေ့ရှိထားပါတယ်။

■ ရောဂါဆိုတာ သက်ကြီးရွယ်အိုတွေနဲ့ ဆက်စပ်ပေမယ့် အသက် ၂၀၊ ၃၀ ၊ ၄၀ ဝန်းကျင်တွေမှာလည်း အဖြစ်များလာပါတယ်။

■ ပြောရရင်တော့ နေထိုင်မှုပုံစံနဲ့ စားသောက်ပုံစံတို့ကြောင့်လို့ ဆိုနိုင်ပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ ဆန်းစစ်ချက်များအရ အခြေခံအကြောင်းအရင်းတွေက ဒီထက်ပိုနက်ရှိုင်းနေပါတယ်။

■ လူတစ်ယောက်ရဲ့ သက္ကရာဇ်အသက်နဲ့ ဇီဝအသက်တို့ ကွဲပြားကာ ခန္ဓာကိုယ်တွင်း တစ်ရှူးများ၊ အင်္ဂါများ၊ စနစ်များအပေါ် အခြေခံတဲ့ ဇီဝအသက်က မျိုးဗီဇ၊ နေထိုင်စားသောက်မှုပုံစံ၊ ပတ်ဝန်းကျင်ထိတွေ့မှုများနဲ့ အခြားအကြောင်းအရာတွေအပေါ် မူတည်ပါတယ်။

■ ယခင်ခေတ်က လူတွေရဲ့ ဇီဝအသက်ထက် ယနေ့ခေတ် လူတွေရဲ့ ဇီဝအသက်က ပိုမိုလျင်မြန်စွာ အိုမင်းလာကြောင်း တွေ့ရတယ်လို့ သုတေသီတွေ တွေ့ရှိထားပါတယ်။

■ ကင်ဆာတစ်မျိုးချင်းစီအလိုက် ကာကွယ်ရေးနည်းလမ်းများ ဖော်ထုတ်နိုင်ဖို့အတွက် သုတေသီတွေက ကင်ဆာဖြစ်နိုင်ခြေအပေါ် ပတ်ဝန်းကျင် အကြောင်းအရာတွေ ဘယ်လိုသက်ရောက်လဲဆိုတာ နားလည်ဖို့ ရည်မှန်းထားပါတယ်။

■ အဝလွန်ခြင်း၊ အာဟာရနည်းတဲ့ အစားအစာ၊ အထိုင်များတဲ့ နေထိုင်မှုပုံစံတို့လို အကြောင်းအရာတွေက ထည့်သွင်းစဉ်းစားစရာ ဖြစ်ပေမယ့် ငယ်ရွယ်သူတွေမှာ ကင်ဆာအဖြစ်များတာ အတွက်ကတော့ ဒီကိစ္စတွေကြောင့်တင် မဟုတ်ပါဘူး။

■ ဇီဝအသက် စောစီးစွာအိုမင်းလာခြင်းကြောင့် နှလုံးရောဂါ၊ ဆီးချို၊ အသိစိတ်ကျဆင်းမှုတို့ ဖြစ်လာစေနိုင်ပါတယ်။

Source: WION

တရုတ်အရှေ့ပိုင်း ဖူကျန့်ပြည်နယ်၊ ကျိန်းကျန်းမြို့ ဖိနပ်စက်ရုံမီးလောင်ကျွမ်းမှုဖြစ်ပွားရာနေရာသို့ အရေးပေါ်စီမံခန့်ခွဲမှုဝန်ကြီးဌာနမှ အဖွဲဝင် ၈ ဦးပါဝင်တဲ့ ကျွမ်းကျင်သူများအဖွဲ့ဟာ သောကြာနေ့မှာ ရောက်ရှိလာခဲ့ကြောင်း၊ ကုမ္ပဏီပိုင်ရှင်အပါအဝင် အခြားတာဝန်ရှိသူများထိန်းသိမ်းထားကြောင်း အာဏာပိုင်များအတည်ပြုပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

#Asia_News
Published 14 July 2026
#တရုတ်ဖိနပ်စက်ရုံ
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group

ကောင်းမြတ်ကျော်သုံးသပ်ရေးသားသည်

အီရန်နှင့် အမေရိကန်တို့အကြား ဖြစ်ပွားနေသော ပဋိပက္ခသည် နှစ်နိုင်ငံအကြား စစ်ရေးအင်အား ပြိုင်ဆိုင်မှုအဆင့်မှ ကျော်လွန်ကာ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတစ်ခုလုံးကို ဖြန့်ကြက်ထိခိုက်လာနိုင်သည့် အန္တရာယ်အရှိဆုံးအဆင့်သို့ ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်သည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁၄ ရက်တွင် အီရန်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်က ဂျော်ဒန်နိုင်ငံရှိ အမေရိကန်  လေတပ်အခြေစိုက်စခန်းတစ်ခုကို ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်များဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ဂျော်ဒန် တပ်မတော်ကမူ အီရန်ဘက်မှ ဝင်ရောက်လာသော ဒုံးကျည်လေးစင်းကို ကြားဖြတ် ပစ်ချနိုင်ခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်း၌ပင် အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့များက အီရန်နိုင်ငံအတွင်း ငါးနာရီခန့်ကြာ စစ်ဆင်ရေးပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ယင်းသည် သုံးညဆက်တိုက် ပြုလုပ်သည့် တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ကြောင်း Reuters က ဖော်ပြထားသည်။

ထိုအခြေအနေကို သီးခြားစစ်ဆင်ရေးနှစ်ခုအဖြစ်သာ မြင်၍မရတော့ပေ။ ဂျော်ဒန်၊ ဆော်ဒီအာရေဗျ၊ ယီမင်၊ အိုမန်ရေပိုင်နက်နှင့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားတို့ တစ်ပြိုင်နက်တည်း ပဋိပက္ခ၏ မြေပုံပေါ်သို့ ရောက်ရှိလာခြင်းသည် စစ်ပွဲ၏ နယ်ပယ်နှင့် ပါဝင်ပတ်သက်သူများ ပို၍ကျယ်ပြန့်လာနေပြီဖြစ်ကြောင်း ပြသနေသည်။

စစ်ပွဲ၏ဗဟိုချက်သည် အီရန်မြေပေါ်တွင်သာ မရှိတော့

အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့က မိမိတို့၏ စစ်ရေးလုပ်ဆောင်ချက်များကို တစ်ဖက်၏ တိုက်ခိုက်မှုအပေါ် တုံ့ပြန်ခြင်း၊ ကာကွယ်ရေးဆောင်ရွက်ခြင်း သို့မဟုတ် ရေကြောင်းလွတ်လပ်စွာသွားလာရေးကို ထိန်း  သိမ်းခြင်းဟု အသီးသီး အကြောင်းပြနေကြသည်။ သို့သော် လက်တွေ့တွင် တုံ့ပြန်မှုတစ်ခုစီသည် နောက်ထပ်တုံ့ပြန်မှုတစ်ခုကို ဖိတ်ခေါ်နေသလိုဖြစ်နေသည်။

ယင်းကို “တိုက်ခိုက်မှု–တုံ့ပြန်မှု စက်ဝိုင်း” ဟု ဆိုနိုင်သည်။

အမေရိကန်က အီရန်ပစ်မှတ်များကို တိုက်ခိုက်သည်။ အီရန်က အမေရိကန်အခြေစိုက်စခန်းများ၊ ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများနှင့် စီးပွားရေးသင်္ဘောများကို ဖိအားပေးသည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် အမေရိကန်က ပင်လယ်ရေကြောင်းပိတ်ဆို့မှုနှင့် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကို တိုးမြှင့်သည်။ အီရန်နှင့် နီးစပ်သည့် ဒေသတွင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များကလည်း မိမိတို့၏ စစ်မျက်နှာများကို ပြန်လည်အသက်သွင်းလာကြ  သည်။

ယီမင်ရှိ ဟူသီအဖွဲ့က ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံရှိ အဘ်ဟာအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်ကို ဒုံးကျည်များဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ခြင်းသည် ဤတိုးချဲ့ကျယ်ပြန့်လာနေမှု၏ ထင်ရှားသောနမူနာဖြစ်သည်။ ယင်းတိုက်ခိုက်မှုသည် ၂၀၂၂ ခုနှစ်က စတင်ခဲ့သော အလွတ်သဘော အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးနောက်ပိုင်း ဟူသီအဖွဲ့က ဆော်ဒီ  အာရေဗျကို ပထမဆုံးပြန်လည်တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။

တိုက်ခိုက်မှု၏ အကြောင်းရင်းမှာ ဆာနားလေဆိပ်သို့ အီရန်လေယာဉ်တစ်စင်း ဆင်းသက်ခြင်းကို တားဆီးရန် လေယာဉ်ပြေးလမ်းအား ယီမင်အစိုးရတပ်ဖွဲ့က တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့်ဟု သိရသည်။ အီရန်လေယာဉ်သည် နောက်ပိုင်းတွင် ဟူသီထိန်းချုပ်ရာ ဟိုဒေးဒါးလေဆိပ်သို့ ဆင်းသက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဤဖြစ်ရပ်သည် ယီမင်ပြည်တွင်းစစ်နှင့် အီရန်–ဆော်ဒီ အင်အားပြိုင်ဆိုင်မှုတို့ မပြီးဆုံးသေးကြောင်း ပြန်လည်သတိပေးနေခြင်းလည်းဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် ယနေ့စစ်ပွဲ၏ မေးခွန်းမှာ “အီရန်နှင့် အမေရိကန် ဘယ်သူအနိုင်ရမည်နည်း” ဟူ၍သာ မဟုတ် တော့ပေ။ “စစ်မျက်နှာအသစ် ဘယ်နိုင်ငံတွင် နောက်ထပ်ပေါ်ပေါက်မည်နည်း” ဟူသည့်မေးခွန်းက ပို၍  အရေးကြီးလာနေသည်။

ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား—စစ်ရေးထက် ပိုမိုအရေးကြီးသော စီးပွားရေးစစ်မျက်နှာ

ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားသည် ယခုဖြစ်ရပ်များ၏ ပထဝီနိုင်ငံရေးဗဟိုချက်ဖြစ်လာသည်။

စစ်ပွဲမဖြစ်ပွားမီ ကမ္ဘာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့သယ်ယူပို့ဆောင်မှု၏ ငါးပုံတစ်ပုံခန့်သည် ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြားမှ နေ့စဉ်ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။ တစ်ရက်လျှင် လောင်စာဆီစည် ၁၅ သန်းကျော် သယ်ယူခဲ့ပြီး တန်ဖိုးအားဖြင့် အနည်းဆုံး အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁ ဒသမ ၂ ဘီလီယံခန့်ရှိကြောင်း Reuters က ဖော်ပြထားသည်။

ဟော်မုဇ်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်းသည် ရေနံတင်သင်္ဘောအချို့ကို တားဆီးနိုင်ခြင်းမျှသာမဟုတ်ပေ။ ကမ္ဘာ့ရေနံဈေး၊ သင်္ဘောအာမခံကြေး၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကုန်ကျစရိတ်၊ စက်သုံးဆီဈေးနှင့် ကုန်ဈေး နှုန်းဖောင်းပွမှုတို့ကို သက်ရောက်စေနိုင်သည့် အင်အားတစ်ရပ်ကို ကိုင်တွယ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။

အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က အမေရိကန်အား “ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား၏ စောင့်ရှောက်သူ” အဖြစ် သတ်မှတ်၍ ရေလက်ကြားမှဖြတ်သန်းသည့် ကုန်ပစ္စည်းများအပေါ် ၂၀ ရာခိုင်နှုန်း အခကြေးငွေ ကောက်ခံလိုကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော် ကုလသမဂ္ဂ ရေကြောင်းအဖွဲ့အစည်းဘက်က နိုင်ငံတကာရေကြောင်းသွားလာရာ ရေလက်ကြားများအပေါ် အခွန်အခအတင်းအကျပ်ကောက်ခံရန် တရားဝင်အခြေခံမရှိကြောင်း တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။

ဤအငြင်းပွားမှုသည် စစ်ရေးလုံခြုံရေးနှင့် နိုင်ငံတကာဥပဒေတို့ကြား မေးခွန်းကြီးတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ် စေသည်။ ရေကြောင်းလုံခြုံရေးပေးသည်ဟုဆိုကာ ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းတစ်ခုကို မည်သည့် နိုင်ငံက စီးပွားရေးအရ ထိန်းချုပ်ခွင့်ရှိသနည်း။

တစ်ဖက်တွင်လည်း အီရန်သည် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို မိမိ၏ဖိအားပေးကိရိယာအဖြစ် အသုံး ပြုနေသည်။ အိုမန်ရေပိုင်နက်အတွင်း သွားလာနေသော အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စုပိုင် ရေနံ တင်သင်္ဘောနှစ်စင်း အီရန်ခရုဇ်ဒုံးကျည်ဖြင့် တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရပြီး သင်္ဘောသားတစ်ဦးသေဆုံးကာ ရှစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း UAE က ပြောကြားထားသည်။

အီရန်၏ရည်ရွယ်ချက်မှာ အမေရိကန်နှင့် မဟာမိတ်များကို စစ်ရေးအရသာ ထိခိုက်စေရန်မဟုတ်ဘဲ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးထဲ ကုန်ကျစရိတ်လွှဲပြောင်းထည့်သွင်းပေးရန်ဖြစ်နိုင်သည်။ ထိုနည်းဗျူဟာအရ စစ်ပွဲ၏ စျေးနှုန်းကို ဝါရှင်တန်နှင့် တီဟီရန်တို့သာမက အာရှ၊ ဥရောပနှင့် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများပါ ပေးဆောင်ရမလို ဖြစ်နေသည်။

စစ်ပွဲတွင် “အန္တရာယ်ကို လွှဲပြောင်းခံရသောနိုင်ငံများ”

ဂျော်ဒန်၊ ဆော်ဒီအာရေဗျ၊ UAE နှင့် အိုမန်တို့သည် အမေရိကန်–အီရန် ပဋိပက္ခကို စတင်ခဲ့သည့်နိုင်ငံများ မဟုတ်ကြပေ။ သို့သော် ယင်းတို့၏မြေ၊ လေပိုင်နက်၊ စစ်စခန်းနှင့် ရေပိုင်နက်များမှာ စစ်မျက်နှာ ဖြစ်လာနေသည်။

အီရန်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်က ဂျော်ဒန်ပြည်သူများအား အမေရိကန်စစ်စခန်းများ ဖယ်ရှားရန် တိုက်တွန်းခဲ့ခြင်းမှာ ပင်လယ်ကွေ့နှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းနိုင်ငံများကို ရွေးချယ်မှုတစ်ခုပြုရန် ဖိအား ပေးခြင်းလည်းဖြစ်သည်။ အီရန်ပေးလိုသည့် သတင်းစကားမှာ ရှင်းလင်းသည်။ ယင်းမှာ အမေရိကန်  စစ်တပ်ကို အခြေစိုက်ခွင့်ပေးထားသည့်နိုင်ငံများသည် စစ်ပွဲတွင် ကြားနေနိုင်တော့မည်မဟုတ်ဟူသည့် သတိပေးချက်ဖြစ်သည်။

သို့သော် ဤဖိအားပေးမှုသည် အီရန်အတွက်လည်း ပြန်လည်ထိခိုက်နိုင်သည်။ ယခင်က အီရန်နှင့် ဆက်ဆံရေးပြေလည်အောင် ကြိုးပမ်းခဲ့သည့် ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများသည် ယခုအခါ အမေရိကန်၏ လုံခြုံရေးအကာအကွယ်ကို ပိုမိုလိုအပ်လာနိုင်သည်။ အီရန်က အမေရိကန်၏ဒေသတွင်းသြဇာကို လျှော့ချရန် ရည်ရွယ်သော်လည်း ယင်း၏ဒုံးကျည်တိုက်ခိုက်မှုများက အမေရိကန်တပ်များ ဒေသတွင်း  ဆက်လက်တည်ရှိရန် အကြောင်းပြချက် ပိုမိုခိုင်မာစေနိုင်သည်။

ထိုအချက်သည် စစ်ရေးနည်းဗျူဟာ၏ ဝိရောဓိဖြစ်သည်။ မိမိဖယ်ရှားလိုသည့် အင်အားကို မိမိ၏  လုပ်ဆောင်မှုကြောင့် ပိုမိုခိုင်မာစေနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။

အမေရိကန်ပြည်တွင်းတွင် စစ်ပွဲအပေါ် ယုံကြည်မှုလျော့နည်းလာခြင်း

ပြင်ပစစ်မျက်နှာသာမက အမေရိကန်ပြည်တွင်းနိုင်ငံရေးကလည်း ပဋိပက္ခ၏ အနာဂတ်ကို ဆုံးဖြတ်နိုင် သည်။

ဇူလိုင်လအတွင်း ပြုလုပ်ခဲ့သည့် Reuters/Ipsos စစ်တမ်းအရ အမေရိကန်ပြည်သူ ၇၉ ရာခိုင်နှုန်းက အီရန်နှင့်စစ်ပွဲသည် ကြာရှည်မည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြသည်။ မတ်လက ယင်းသို့ယူဆသူ ၆၅ ရာခိုင်  နှုန်းသာရှိခဲ့သည်။ စစ်ပွဲအမြန်ပြီးဆုံးမည်ဟု ယုံကြည်သူမှာ ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းသာရှိပြီး အီရန်အပေါ် အမေ  ရိကန်၏ စစ်ရေးတိုက်ခိုက်မှုကို ထောက်ခံသူမှာ ၃၇ ရာခိုင်နှုန်းသာရှိသည်။ ထို့ပြင် ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းက ဓာတ်ဆီဈေးတက်လာမည်ဟု ယူဆပြီး ထက်ဝက်ခန့်က စစ်ပွဲသည် ပေးဆပ်ရသည့်ကုန်ကျစရိတ်နှင့် မတန်ဟု မြင်ကြသည်။

စစ်ပွဲတစ်ခုသည် စစ်မြေပြင်တွင် အနိုင်ရနိုင်သော်လည်း ပြည်တွင်းလူထု၏ ထောက်ခံမှုဆုံးရှုံးသွားလျှင် နိုင်ငံရေးအရ အရှုံးပေါ်နိုင်သည်။

အမေရိကန်အစိုးရအတွက် အရေးကြီးသော စိန်ခေါ်မှုမှာ အီရန်၏စစ်ရေးစွမ်းရည်ကို ကန့်သတ်နိုင် ရေးသာ မဟုတ်တော့ပေ။ စစ်ပွဲ၏ရည်ရွယ်ချက်၊ အဆုံးသတ်မည့်အခြေအနေနှင့် အမေရိကန်ပြည်သူများ ပေးဆပ်ရမည့်ကုန်ကျစရိတ်တို့ကို ရှင်းလင်းစွာ အဓိပ္ပာယ်ဖော်ပြနိုင်ရေးဖြစ်လာနေသည်။

ရည်မှန်းချက်မရှင်းသော စစ်ပွဲများတွင် စစ်ဆင်ရေးအောင်မြင်မှုတစ်ခုစီက အဆုံးသတ်ကို ပိုမိုနီးကပ်  စေမည့်အစား နောက်ထပ်စစ်ဆင်ရေးအတွက် အကြောင်းပြချက်တစ်ခု ဖြစ်လာတတ်သည်ကို သတိပြု  ရန် လိုသည်။

စစ်ရေးအရအနိုင်ရခြင်းနှင့် နိုင်ငံရေးအရဖြေရှင်းခြင်း

အမေရိကန်တွင် အီရန်ထက် နည်းပညာ၊ လေကြောင်းနှင့် ရေတပ်အင်အားသာလွန်မှုရှိသည်။ အီရန်  တွင်လည်း ဒုံးကျည်များ၊ ဒရုန်းများ၊ ပထဝီဝင်အသာစီးနှင့် ဒေသတွင်းမဟာမိတ်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ မှတစ်ဆင့် အချိုးမညီစစ်ဆင်ရေးကို ဆင်နွှဲနိုင်သည့်အင်အားရှိသည်။

ထို့ကြောင့် တစ်ဖက်က တစ်ဖက်ကို အပြီးတိုင်ဖယ်ရှားနိုင်သည့် စစ်ပွဲမျိုးတော့မဟုတ်ပေ။

အမေရိကန်က အီရန်၏ စစ်ရေးပစ်မှတ်များကို ဖျက်ဆီးနိုင်သော်လည်း အီရန်၏ ပထဝီနိုင်ငံရေးသြဇာနှင့် တုံ့ပြန်နိုင်စွမ်းကို လုံးဝဖယ်ရှားရန် ခက်ခဲသည်။ အီရန်ကလည်း ရေကြောင်းလမ်းများကို အနှောင့်အယှက်ပေး၍ အမေရိကန်၏ကုန်ကျစရိတ်ကို မြှင့်တင်နိုင်သော်လည်း အမေရိကန် စစ်အင်အား  ကို ဒေသမှ အတင်းအကျပ်ဖယ်ရှားနိုင်ရန် မလွယ်ကူပေ။

ဤအခြေအနေတွင် စစ်ရေးအရ “အနိုင်” ဟူသည်မှာ တစ်ဖက်ကို လက်နက်ချစေခြင်းထက် ပိုမို ကောင်း  မွန်သော ဆွေးနွေးပွဲအနေအထားတစ်ခု ရရှိရန် ကြိုးပမ်းခြင်းဖြစ်လာသည်။

သို့သော် နှစ်ဖက်စလုံးက ဆွေးနွေးပွဲမစမီ မိမိ၏အင်အားကို သက်သေပြလိုကြသည့်အခါ ထိန်းချုပ်   မရသော တိုးမြှင့်မှုဖြစ်လာနိုင်သည်။ မှားယွင်းသည့်သတင်းအချက်အလက်၊ မှားယွင်းတွက်ချက်မှု သို့  မဟုတ် ဒုံးကျည်တစ်စင်းက လူအများအပြားသေဆုံးစေခြင်းတို့သည် မူလက မရည်ရွယ်ခဲ့သည့် အကြီး   စားစစ်ပွဲကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။

အရှေ့အလယ်ပိုင်း၏ အန္တရာယ်အရှိဆုံးအခြေအနေ

ယနေ့အခြေအနေကို အန္တရာယ်ရှိစေသည့်အချက်မှာ မည်သည့်နိုင်ငံမျှ စစ်ပွဲအပြည့်အဝ မလိုလား ကြောင်း ပြောဆိုနေသော်လည်း အားလုံး၏ လုပ်ဆောင်ချက်များက စစ်ပွဲအပြည့်အဝဆီသို့ ဦးတည်  နေခြင်းဖြစ်သည်။

အမေရိကန်က စစ်ပွဲကို အကန့်အသတ်ထားလိုသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ အီရန်ကလည်း မိမိကိုယ်ကိုယ်  ကာကွယ်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြောနိုင်သည်။ ဆော်ဒီအာရေဗျနှင့် အခြားပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများက ပဋိပက္ခ  မတိုးချဲ့စေလိုကြောင်း ပြောနိုင်သည်။ သို့သော် ဒုံးကျည်များသည် နိုင်ငံရေးကြေညာချက်များ၏ အကန့်     အသတ်ကို မလိုက်နာကြပါ။

စစ်ပွဲသည် တစ်နိုင်ငံ၏မြေပေါ်မှ အခြားနိုင်ငံ၏လေပိုင်နက်သို့၊ ထိုမှတစ်ဆင့် နိုင်ငံတကာ ရေကြောင်း  လမ်းသို့ ရောက်ရှိသွားပြီဖြစ်သည်။ ယခုအခါ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး၊ စွမ်းအင်လုံခြုံရေးနှင့် နိုင်ငံတကာ  ရေကြောင်းဥပဒေတို့ကိုပါ တိုက်ရိုက်စိန်ခေါ်နေသည်။

အရေးအကြီးဆုံးမှာ အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့အကြား ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများ ပြန်လည်ဖွင့်  လှစ်ရန်၊ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား၏ လွတ်လပ်စွာသွားလာရေးကို နိုင်ငံတကာအာမခံချက်ဖြင့် ထိန်းသိမ်း ရန်နှင့် ဒေသတွင်းမဟာမိတ်များအား တိုက်ခိုက်မှုများ ရပ်တန့်စေရန် နှစ်ဖက်စလုံးက တာဝန်ယူရန်ဖြစ် သည်။

စစ်ရေးအင်အားပြသခြင်းသည် ပြိုင်ဘက်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ပြောင်းလဲစေနိုင်သည်။ သို့သော် စစ်ရေး အင်အားတစ်ခုတည်းက ရေရှည်တည်တံ့သည့် လုံခြုံရေးစနစ်ကို မတည်ဆောက်နိုင်ပါ။

ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ထိန်းချုပ်မည့်သူ မည်သူဖြစ်မည်ဆိုသည့် မေးခွန်းထက် ပို၍အရေးကြီး သည် မှာ ယင်းရေလက်ကြားအား စစ်ပွဲ၏ ဓားစာခံအဖြစ် မည်မျှကြာကြာ ဆက်လက်အသုံးပြုကြမည်နည်း  ဟူသည့် မေးခွန်းဖြစ်သည်။

ယနေ့အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် အောင်ပွဲခံနိုင်သည့် အင်အားကြီးနိုင်ငံ မပေါ်ပေါက်သေးပေ။ သို့သော် စစ်ပွဲ  ဆက်လက်ရှည်ကြာပါက တကယ့်အရှုံးသမားများက မည်သူတွေလဲဆိုသည်ကတော့ ရှင်းလင်းစွာ  ပေါ်  လွင်နေပြီဖြစ်သည်။ဒေသတွင်းပြည်သူများ၊ သင်္ဘောသားများ၊ စွမ်းအင်တင်သွင်းရသောနိုင်ငံများနှင့် စစ်ပွဲ၏ကုန်ကျစရိတ်ကို ကုန်ဈေးနှုန်းမြင့်တက်မှုဖြင့် ပေးဆပ်နေကြရသည့် ကမ္ဘာ့ပြည်သူများပင် ဖြစ် ကြပါသည်။

ကိုးကား

၁။https://www.reuters.com/world/middle-east/iran-says-it-struck-us-air-base-jordan-us-military-ends-five-hours-attacks-2026-07-14/

၂။ https://www.reuters.com/world/iran-war-live-us-launches-new-strikes-iran-more-tankers-attacked-hormuz-2026-07-14/

၃။https://www.reuters.com/world/middle-east/yemeni-military-targets-sanaa-airport-runway-stop-iranian-plane-landing-defence-2026-07-13/

၄။https://www.reuters.com/world/us/americans-expect-prolonged-us-iran-war-ceasefire-falters- reutersipsos-poll-finds-2026-07-13/

#World_News
Published 14 July 2026

■ အမေရိကန်အနေဖြင့် ပင်လယ်ကွေ့အတွင်း အီရန်ရဲ့ သင်္ဘောလိုင်းများကို ပိတ်ဆို့မှု ပြန်လည်လုပ်ဆောင်သွားမှာ ဖြစ်ကြောင်းနဲ့ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား ဆက်လက်ဖွင့်ထားနိုင်ရန် ဆောင်ရွက်ပေးသွားမှာ ဖြစ်ကြောင်း သမ္မတဒေါ်နယ်ထရမ့် ပြောကြားပြီးနောက် အမေရိကန်စစ်တပ်က အီရန်ကို ၃ ညဆက်တိုက် ဆက်လက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး‌ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားမှာ ဆီတင်သင်္ဘောနှစ်စင်းလည်း ပစ်ခတ်ခံခဲ့ရပါတယ်။

■ အီရန်တို့ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဆက်လက်တိုက်ခိုက်မှာဖြစ်ပြီး သူတို့ဘာမှ ပြန်လုပ်နိုင်မှာ မဟုတ်ဘူးလို့ ထရမ့်ပြောပြီးနောက်မှာ သူ့ရဲ့ညွှန်ကြားချက်ဖြင့် အမေရိကန်ဗဟိုစစ်ဌာနချုပ်က စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပါတယ်။

■ ထရမ့်က ပင်လယ်ကွေ့အတွင်း အီရန်သင်္ဘောလိုင်းများ ပိတ်ဆို့မှု ပြန်လည်လုပ်ဆောင်မှာဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ပြီး ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား ဖြတ်သန်းခွင့်အတွက် အခကြေးငွေကောက်ခံရန် အဆိုပြုခဲ့ပါတယ်။

■ ဒေသတွင်း ပဋိပက္ခများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေစဉ်အတွင်း အီရန်ဒုံးကျည်များ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် ယူအေအီးပိုင် ဆီတင်သင်္ဘောနှစ်စင်း ထိမှန်ခဲ့ပြီး လူအသေအပျောက်များ ရှိခဲ့ပါတယ်။

■ အီရန်နဲ့ အမေရိကန်တို့ ဒုံးကျည်နဲ့ ဒရုန်းများဖြင့် အပြန်အလှန် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြပြီး အီရန်ဘက်က အမေရိကန်စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများကို တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပါတယ်။

■ ကုလသမဂ္ဂ ရေကြောင်းသွားလာရေးအေဂျင်စီက နိုင်ငံတကာ ရေကြောင်းဖြတ်သန်းခွင့်အတွက် အခကြေးငွေကောက်ခံရန် ထရမ့်ရဲ့အဆိုပြုချက်ကို ကန့်ကွက်ခဲ့ပြီး ဒါဟာ ဥပဒေအရ အခြေခံမရှိဘူးလို့ ထောက်ပြခဲ့ပါတယ်။

■ ပဋိပက္ခတွေကြောင့် ရေနံဈေးနှုန်းများ ၉ ရာခိုင်နှုန်းကျော်အထိ မြင့်တက်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်များနဲ့ အမေရိကန် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီ နိုင်ငံရေးအခြေအနေများ ရိုက်ခတ်မှု ရှိစေပါတယ်။

Source: Reuters