#World_Health
Published 30 September 2025

▪️ အများသုံးနေရာတွေမှ လက်အခြောက်ခံစက်တွေဟာ ထိုအခန်းထဲမှ လေတွေကိုပင် စုပ်ယူပြီး လေမှုတ်ထုတ်ပေးတာ ဖြစ်ပါတယ်။

▪️ ဒါကြောင့် ဒီလေထဲမှာ ကျန်းမာရေးအတွက် မကောင်းတဲ့ အမှုန်တွေ၊ အညစ်အကြေးတွေ၊ ပိုးမွှားတွေ ပြည့်နေပါတယ်။

▪️ အက်စ်တာ CMI ဆေးရုံမှ ကူးစက်ရောဂါအတိုင်ပင်ခံ ဒေါက်တာ ဆဝါတီရာဂျာဂိုပယ်က အများသုံးသန့်စင်ခန်းမှ လက်အခြောက်ခံစက်တွေ အသုံးပြုခြင်းဖြင့် မကျန်းမမာဖြစ်နိုင်တယ်လို့ သဘောတူနေပါတယ်။

▪️ လက်အခြောက်ခံစက်တွေက သန့်စင်ခန်းထဲမှ လေကိုစုပ်ယူပြီး မှုတ်ထုတ်ပေးတာကြောင့် ဘက်တီးရီးဘားပိုးမွှားတွေ ပျံ့နှံ့စေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

▪️ စက်ရဲ့ မျက်နှာပြင်ကို ထိတွေ့မိရင် အဓိကဆိုးရွားတာကြောင့် ထိမိခြင်း၊ နီးကပ်စွာအမှုတ်ခံခြင်းတို့ကို ရှောင်ရှားသင့်ပါတယ်။

▪️ မှုတ်ထုတ်လိုက်တဲ့လေက လက်အပြင် လက်နဲ့ထိတွေ့တဲ့ မျက်နှာ၊ အစားအစာတို့ကိုပါ ကူးစက်သွားနိုင်ပါတယ်။

▪️ စိတ်အချရဆုံးနည်းလမ်းက လက်ကိုဆပ်ပြာနဲ့ ဆေးပြီးနောက် တစ်ရှူးစက္ကူဖြင့် သုတ်သင်တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

▪️ စက္ကူမရှိဘူးဆိုရင် လက်တွေကို သဘာဝအတိုင်း ခြောက်သွေ့စေခြင်းက လက်အခြောက်ခံစက်သုံးတာထက် ပိုမိုဘေးကင်းနိုင်ပါတယ်။

▪️ ဒါ့အပြင် ဘေးကင်းကျန်းမာဖို့အတွက် နောက်ထပ်အရေးကြီးဆုံးက လက်ကိုဆပ်ပြာဖြင့် အနည်းဆုံး စက္ကန့် ၂၀ ခန့် ဆေးကြောရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

Source: Indian Express

#World_Science
Published 30 September 2025

▪️ အိုင်ဘေးရီးယားပုရွက်ဆိတ်ဘုရင်မတွေ ဥလိုက်တဲ့ ဥတချို့ထဲမှာ အခြားမျိုးစိတ်တစ်ခုရဲ့ အထီးတွေပါဝင်ပြီး အသိုက်အဖွဲ့ထဲက လုပ်သားပုရွက်ဆိတ်တွေအားလုံးရဲ့ အဖေတွေ ဖြစ်နေပါတယ်။

▪️ ဒီလိုအံ့ဩဖွယ်ဖြစ်ရပ်ကို ပြင်သစ်မောင့်ပယ်လီယာတက္ကသိုလ်မှ ဂျိုနသန်ရိုမီဂူယာက တွေ့ရှိတာ ဖြစ်ပါတယ်။

▪️ အိုင်ဘေးရီးယား ပုရွက်ဆိတ်တွေဖြစ်တဲ့ M. ibericus မျိုးစိတ်အသိုက်ထဲက လုပ်သားအားလုံးဟာ မျိုးစပ်တွေဖြစ်နေကြပြီး DNA တဝက်လောက်က M. structor နဲ့ ကိုက်ညီနေပါတယ်။

▪️ ဒါဟာ M. ibericus ဘုရင်မတွေက M. structor အထီးတွေနဲ့ မိတ်လိုက်တာကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

▪️ လုပ်သားများ အသက်ရှင်ဖို့အတွက် အခြားမျိုးစိတ်တွေနဲ့ မိတ်လိုက်ပေါက်ဖွားဖို့ လိုအပ်တာဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

▪️ ရိုမီဂူယာတို့အဖွဲ့က ဓာတ်ခွဲခန်းထဲမှာ M. ibericus အသိုက်အမြုံဒါဇင်ခန့်ကို ယူဆောင်လာကာ အထီးတစ်ကောင်မှမပါဘဲ မွေးဖွားတာကို ၂ နှစ်ကြာအောင် စောင့်ကြည့်ခဲ့ကြပါတယ်။

▪️ M. structor အထီးသုံးကောင်ကို ဓာတ်ခွဲခန်းထဲမှာ မွေးခဲ့ရာမှာတော့ M. ibericus ဘုရင်မတွေက မျိုးစိတ်နှစ်ခုစလုံးရဲ့ အထီးတွေကို မွေးဖွားနိုင်ခဲ့ပါတယ်။

▪️ ဒါဟာ ဘုရင်မတွေမွေးတဲ့ သမီးတွေအနေနဲ့ ဘုရင်မဖြစ်လာပြီးနောက် မျိုးစိတ်နှစ်ခုစလုံးရဲ့ အထီးတွေနဲ့ မိတ်လိုက်နိုင်အောင် လုပ်ပေးပါတယ်။

▪️ M. ibericus ဘုရင်မတွေဟာ သူတို့ဆီကနေ အထီးမွေးဖို့လိုပြီး ဒီလိုမဟုတ်ရင် လုပ်သားတွေ မရရှိနိုင်ပါဘူး။

▪️ ဒီလိုမျိုး မျိုးစပ်ပေါက်ဖွားခြင်းကနေ ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာကြပြီး M. structor အသိုက်အမြုံတွေ မရှင်သန်နိုင်တဲ့ မက်ဒီတာရေးနီးယန်းဒေသတလျှောက်မှာ ပျံ့နှံ့တည်ရှိနေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

Source: NewsScientist

ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ်သစ် အနူတင်ချာဝီရာကူက တရုတ်နဲ့ရေရှည်တည်တံ့တဲ့ မိသားစုဆက်ဆံရေးခိုင်မြဲရန် မျှော်လင့်ကြောင်း အင်္ဂါနေ့ တရုတ်မီဒီယာဂရု(CMG)နဲ့ ဘန်ကောက်အင်တာဗျူးမှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

#Asia_Politics
#ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ်သစ်အနူတင်ချာဝီရာကူ #တရုတ်မီဒီယာဂရု
Published 29 September 2025
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group

#World_News
Published 29 September 2025

▪️ မီချီဂန် မော်မွန်ဘုရားကျောင်း အရှေ့တံခါးတွေကို ကားဖြင့် ဝင်တိုက်သူက သေနတ်ပစ်ခတ်ပြီး ဘုရားကျောင်းကို မီးရှို့ခဲ့ရာ အနည်းဆုံး ၄ ဦးသေဆုံးပြီး ၈ ဦးဒဏ်ရာရခဲ့ကာ ရဲတွေနဲ့ ပစ်ခတ်ပြီးနောက် သေနတ်သမား သေဆုံးသွားပါတယ်။

▪️ အသက် ၄၀ အရွယ် မရိန်းတပ်သားဟောင်း သောမတ်စ်ဂျေကော့ဆန်ဖို့ဒ်က ဘုရားကျောင်းကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ မီးရှို့ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

▪️ သေနတ်ပစ်ခံရခြင်းကြောင့် ၂ ဦးသေဆုံးကာ လောင်ကျွမ်းသွားတဲ့ ဘုရားကျောင်းကနေ နောက်ထပ်အလောင်း ၂ လောင်းတွေ့ရှိခဲ့ပြီး အခြားလူတွေ ပါမပါ မသိရသေးပါဘူး။

▪️ ဘုရားကျောင်းထဲ ဆန်ဖို့ဒ်ကားမောင်းဝင်သွားချိန်မှာ လူရာနဲ့ချီ ရှိနေခဲ့ပါတယ်။

▪️ ရဲအရာရှိနှစ်ဦးက သတင်းရပြီး စက္ကန့် ၃၀ အတွင်းမှာပဲ အခင်းဖြစ်ပွားရာသို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်ကြရာ ကားပါကင်နားမှာ အသေပစ်ခတ်ခဲ့ရပါတယ်။

▪️ အမေရိကန် စစ်မှုမှတ်တမ်းများအရ ဆန်ဖို့ဒ်ဟာ ၂၀၀၄ မှ ၂၀၀၈ အတွင်း မရိန်းတပ်သားဟောင်းဖြစ်ခဲ့ကာ အီရတ်စစ်ပွဲမှာလည်း ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။

▪️ မီချီဂန်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဂရတ်ချန်ဝစ်မာက ဒီဖြစ်ရပ်အတွက် အလွန်ကြေကွဲရပြီး ဘာသာရေးကိုးကွယ်ရာ နေရာတစ်ခုမှာ အကြမ်းဖက်ခြင်းဟာ လက်သင့်ခံနိုင်စရာ မရှိဘူးလို့ ဆိုရှယ်မီဒီယာမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

▪️ သမ္မတဒေါ်နယ်ထရမ့်က Truth Social မှာလည်း အမေရိကမှ ခရစ်ယာန်တွေကို နောက်ထပ်ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်တာ ဖြစ်ပြီး ဒီလိုအကြမ်းဖက်မှုတွေ လုံးဝရပ်တန့်ရမယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

▪️ ယခုမီချီဂန်ဖြစ်ရပ်ဟာ အမေရိကန်မှာ ၂၀၂၅ အတွင်း ၃၂၄ ကြိမ်မြောက် လူအများအပြားသေစေတဲ့ ပစ်ခတ်မှု ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

#World_Health
Published 29 September 2025

▪️ အချိုတွေ မစားဘဲနဲ့ သွေးတွင်းသကြားဓာတ် မြင့်တက်နေစေတဲ့ အကြောင်းအရင်းကို မွမ်ဘိုင်းမှ ဒေါက်တာ အာတီအူလာနဲ့ ဒေလီမှ ဒေါက်တာ မာနီရှာအာရိုရာတို့က ရှင်းလင်းဖော်ပြထားပါတယ်။

▪️ အချိုတွေစားခြင်းက သွေးတွင်းသကြားဓာတ် မြင့်မားခြင်း၊ ဆီးချိုဖြစ်ခြင်းတို့ရဲ့ တစ်ခုတည်းသော အကြောင်းအရင်းမဟုတ်ပါဘူး။

▪️ ပေါင်မုန့်ချော၊ အာလူး၊ သန့်စင်ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်တို့လို အစားအစာတွေက ဂလူးကို့စ်ယိုင်ညွှန်းကိန်း(GI) မြင့်မားပြီး သွေးတွင်းသကြားဓာတ် မြင့်တက်စေနိုင်တယ်လို့ ဒေါက်တာ အာရိုရာက ပြောပါတယ်။

▪️ ဒီထဲမှာ သကြားဓာတ်နဲ့ မကောင်းတဲ့အဆီ များပြားတဲ့ ထုပ်ပိုးထုတ်လုပ်အစားအစာများ၊ တစ်ထိုင်တည်း အများအပြားစားခြင်းတို့လည်း ပါဝင်နေပါတယ်။

▪️ ဖိစီးမှု၊ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမရှိခြင်း၊ အိပ်ရေးပျက်ခြင်း၊ စတီးရွိုက်လိုဆေး သုံးစွဲရခြင်းတို့ကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

▪️ အဆစ်ရောင် ရင်ကြပ်ဝေဒနာများအတွက် သုံးစွဲရတဲ့ ဆေးဝါးများ၊ ဖိစီးမှုဟော်မုန်း မြင့်တက်ခြင်း၊ လုံလောက်စွာ မအိပ်စက်ရခြင်း၊ အထိုင်များတဲ့ နေထိုင်မှုပုံစံ၊ ရောဂါကူးစက်မှုတွေက သွေးတွင်းသကြားဓာတ် မြင့်တက်စေတဲ့ အကြောင်းအရင်းတွေထဲ ပါဝင်ပါတယ်။

▪️ မနက်ပိုင်းမှာ ဖိစီးမှုဟော်မုန်းတွေထွက်ပြီး အသည်းကနေ ဂလူးကို့စ်ထွက်စေတဲ့အတွက် မနက်ပိုင်းသွေးတွင်းသကြားဓာတ် မြင့်တက်စေနိုင်ပါတယ်။

▪️ မီးယပ်သွေးဆုံးပြီး အမျိုးသမီးတွေ၊ ဟော်မုန်းမညီမျှတဲ့သူတွေမှာ အင်ဆူလင်ထိရောက်မှု အပြောင်းအလဲဖြစ်ပြီး သွေးတွင်းသကြားဓာတ် အတက်အကျ ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။

▪️ အချိုဓာတ်ကပဲ သွေးတွင်းသကြားဓာတ် မြင့်တက်စေတာမဟုတ်ဘဲ အခြားအကြောင်းတွေလည်း သက်ရောက်နေတာကြောင့် အစားအသောက်၊ လေ့ကျင့်ခန်း၊ ဆေးဝါး၊ ဖိစီးမှုထိန်းချုပ်ခြင်းတို့ဖြင့် သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ထိန်းချုပ်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

Source: Indian Express.

#World_Health
Published 29 September 2025

▪️ သွားပိုးစားခြင်းက ကမ္ဘာပေါ်မှာ အဖြစ်အများဆုံး ခံတွင်းရောဂါတွေထဲက တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။

▪️ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများမှ ကျောင်းနေကလေး ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော်လောက် ခံစားနေရတယ်လို့ ခန့်မှန်းရပြီး လူအများစုဟာလည်း တသက်တာလုံးမှာ သွားပိုးစားခြင်းကို ခံစားနေရမှာပါ။

▪️ ဖြစ်ရတဲ့ အကြောင်းအရင်းက ပါးစပ်ထဲမှာ Streptococcus mutans ဘက်တီးရီးယားတွေ စုပြုံလာကာ သွားမျက်နှာပြင်ပေါ်မှာ စေးကပ်နေတဲ့ ဇီဝလွှာတစ်ခု ဖြစ်စေပါတယ်။

▪️ အချိုဓာတ်တွေ အပူတွေကြားထဲမှာ ဘက်တီးရီးယားတွေ ပေါက်ဖွားလာကာ သွားကြွေလွှာကို ပျော်သွားစေတဲ့ အက်ဆစ်တွေ ထုတ်လုပ်ပြီး သွားဆွေးမြည့်လာစေပါတယ်။

▪️ အစ္စရေးလ်၊ တရုတ်၊ စင်္ကာပူတို့မှ သုတေသီအဖွဲ့က ဒီဘက်တီးရီးယားကို တိုက်ခိုက်နိုင်မယ့်နည်းလမ်း ဖော်ထုတ်လာပါတယ်။

▪️ ဒီအရာကတော့ DIM လို့အတိုကောက်ခေါ်တဲ့ 3,3′-Diindolylmethane ဖြစ်ပြီး ပန်းဂေါ်ဖီစိမ်း၊ ဂေါ်ဖီထုပ်၊ ကိုက်လံ၊ ပန်းဂေါ်ဖီတို့လို ဟင်းရွက်တွေ အစာခြေတဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ ထွက်လာစေပါတယ်။

▪️ ဒီပစ္စည်းက ဘက်တီးရီးယားကြီးထွားမှုကို ရပ်တန့်ပေးပြီး ချေးဖြစ်စေတဲ့အလွှာကို ဖြိုခွဲပေးနိုင်ပါတယ်။

▪️ DIM ဟာ ပမာဏနည်းပါးတဲ့ အခြေအနေမှာတောင် ချေးဖြစ်ပေါ်မှုကို ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းကျော် လျှော့ချပေးနိုင်ပါတယ်။

▪️ DIM စိတ်ချရတဲ့ ပမာဏမှာဆိုရင် ကင်ဆာဆန့်ကျင်နိုင်ပြီး အနာဂတ်မှာ သွားတိုက်ဆေးတွေထဲ ထည့်သွင်းရင် ထည့်သွင်းနိုင်မှာပါ။

▪️ အထက်ပါ ဟင်းရွက်တွေဟာ ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်းများ၊ ဗိုက်တာမင်-ဘီအုပ်စု၊ အမျှင်ဓာတ်များ ကြွယ်ဝတာကြောင့် ခံတွင်းကျန်းမာရေးအပြင် ကင်ဆာကာကွယ်ခြင်းနဲ့ အစာခြေစနစ်လုပ်ဆောင်ချက် တိုးတက်ဖို့လည်း အသုံးဝင်လာနိုင်ပါတယ်။

▪️ ယခုအချိန်ထိတော့ လူသားတွေနဲ့ လက်တွေ့စမ်းသပ်မှုများ မလုပ်ရသေးသလို အသိအမှတ်ပြုထားခြင်းလည်း မရှိသေးပါဘူး။

Source: The Jerusalem Post.