တရုတ်သမ္မတရှီကျင့်ဖျင်က ပေကျင်းသို့ လာရောက်လည်ပတ်နေတဲ့ ရုရှားသမ္မတဗလာဒီမာပူတင်နဲ့တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး တရုတ်-ရုရှား ချစ်ကြည်ဆက်ဆံရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု တိုးချဲ့သွားဖို့စီစဉ်နေကြပါတယ်။

#World_Politics
Published 22 May 2026
#တရုတ် #ဗလာဒီမာပူတင်
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group

#World_News
Published 22 May 2026

■ အီရန်ရဲ့ လက်နက်ထုတ်လုပ်နိုင်လုနီးပါးအဆင့်ရှိ ယူရေနီယံများ ပြည်ပသို့ တင်ပို့ခြင်းမပြုရန် အီရန်အဓိပတိခေါင်းဆောင်က ညွှန်ကြားချက်တစ်ရပ် ထုတ်ပြန်လိုက်ပါတယ်။

■ အမေရိကန်ရဲ့ တောင်းဆိုချက်ကြီးတစ်ခုအပေါ် အီရန်ဘက်က တင်းမာစေတဲ့ ရပ်တည်ချက်သဘော ပြသလိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ အီရန်ခေါင်းဆောင် အယာတိုလာမော့တာဘာခါမေနီရဲ့ ညွှန်ကြားချက်က အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ကို စိတ်ပျက်စေဦးမှာဖြစ်ပြီး စစ်ပွဲအဆုံးသတ်ရေး ဆွေးနွေးမှုတွေ ရှုပ်ထွေးလာနိုင်ပါတယ်။

■ အမေရိကန်အနေဖြင့် အီရန်တို့ အဆင့်မြင့်သန့်စင် ယူရေနီယံ သိုလှောင်မှု‌ေတွကို ပိုင်ဆိုင်ခွင့်ပေးမှာမဟုတ်ကြောင်း ထရမ့်က ကြာသပတေးနေ့မှာ အသေအချာပြောထားပါတယ်။

■ အီရန်အနေဖြင့် အဏုမြူလက်နက်ထုတ်လုပ်ရန် လိုအပ်တဲ့ အဆင့်မြင့်သန့်စင် ယူရေနီယံလက်ကျန်များကို နိုင်ငံပြင်ပသို့ ပို့ဆောင်ရမှာဖြစ်ကြောင်းနဲ့ မည်သည့်ငြိမ်းချမ်းရေးသဘောတူညီချက်မဆို ဒီအချက်ကို ထည့်သွင်းရမှာဖြစ်ကြောင်း ထရမ့်က အစ္စရေးလ်ကို ပြောထားပါတယ်။

■ အီရန်တို့မှာ သန့်စင်ယူရေနီယံများ မဖယ်ရှားခင်အထိ စစ်ပွဲအဆုံးသတ်ရေး စဉ်းစားမှာ မဟုတ်ဘူးလို့ အစ္စရေးလ်ဝန်ကြီးချုပ် ဘင်ဂျမင်နေတန်ယာဟူက ပြောထားပါတယ်။

■ အီရန်ဘက်ကတော့ ဒီလိုပစ္စည်းတွေကို နိုင်ငံရပ်ခြားတင်ပို့ပါက တိုင်းပြည်တိုက်ခိုက်ခံလာရနိုင်တယ်လို့ ထိပ်သီးအရာရှိတွေ ယူဆနေပါတယ်။

■ အမေရိကန်အိမ်ဖြူတော်ကလည်း ထရမ့်ရဲ့စည်းမျဉ်းတွေဟာ ရှင်းလင်းပြီး အမေရိကန်တွေ ဘေးကင်းရေးအတွက် သဘောတူညီချက်မျိုးသာ လက်ခံမှာဖြစ်တယ်လို့ ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

Source: Reuters

#World_Science
Published 22 May 2026

■ ၂၀၀၅ မှ ၂၀၁၉ အတွင်း လူသားတွေ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် စကားပြောဆိုတဲ့ စကားလုံးအရေအတွက် ၂၈ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါး နည်းသွားတယ်လို့ မစ်ဆူရီကန်ဆက်စ်စီးတီးနဲ့ အရီဇိုးနားတက္ကသိုလ်မှ သုတေသီတွေ ပြောပါတယ်။

■ လူပေါင်း ၂ ထောင်ကျော်ရဲ့ အသံမှတ်တမ်းတွေရဲ့ အချက်အလက်တွေကို လေ့လာခဲ့ရာ ၂၀၀၅ မှာ ပျမ်းမျှစကားလုံးအရေအတွက် ၁၆,၆၃၂ လုံး ပြောခဲ့ပါတယ်။

■ ယခုနောက်ပိုင်း ရောက်လာတာနဲ့အမျှ ဖုန်းတွေနဲ့ စာရေးသားပေးပို့ခြင်းတွေသာ များလာပြီး အွန်လိုင်းမှာ အနေများလာပါတယ်။

■ ၂၀၁၉ မှာတော့ တစ်နေ့ကို စကားလုံး ၁၁,၉၀၀ လုံးခန့် ပြောခဲ့ပါတယ်။

■ လူတွေရဲ့ အခြေခံစကားပြောဆိုစွမ်းရည်တွေလည်း ကျဆင်းလာပြီး လူလူချင်းကူးလူးဆက်ဆံမှု ကျဆင်းလာခြင်းရဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သက်ရောက်မှုတွေ စိုးရိမ်စရာ ဖြစ်လာပါတယ်။

■ ဒီထဲမှာမှ လူငယ်လူရွယ်တွေမှာ ပိုပြီးသက်ရောက်ပြီး အသက် ၂၅ နှစ်အောက်လူတွေမှာ တစ်နှစ်ကို စကားလုံး ၄၅၁ လုံး ပိုနည်းသွားပြီး ၂၅ နှစ်အထက်တွေမှာတော့ ၃၁၄ လုံး ပိုနည်းသွားပါတယ်။

■ ပျမ်းမျှအားဖြင့် တစ်နှစ်ကို ပြောဆိုတဲ့ စကားလုံးအရေအတွက် ၃၃၈ လုံး ကျဆင်းသွားပါတယ်။

■ ဒီလိုနှုန်းထားဖြင့်သာ ဆက်သွားနေပါက တစ်နေ့ကို စကားလုံးတစ်သောင်းလောက်အထိ နည်းနိုင်ပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ နီဗာဒါတက္ကသိုလ်မှ ပရော်ဖက်ဆာ ဗယ်လာရီဖရစ်လန်းက စိုးရိမ်ပူပန်စရာ မရှိဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

■ အပြောင်းအလဲငယ်များဖြင့် ပြန်ပြောင်းလို့ရနိုင်ဖွယ်ရှိပြီး မိဘတွေက ကလေးငယ်တွေကို စကားပိုပြောခြင်း၊ ဖုန်းတွေကို အချိန်အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ လျှော့ချအသုံးပြုခြင်းတို့ ပြုလုပ်နိုင်ပါတယ်။

Source: The Verge.

#World_Health
Published 22 May 2026

■ လူတစ်ယောက်ရဲ့ ဇီဝဆိုင်ရာသက်တမ်းဟာ မျိုးရိုးဗီဇ၊ နေထိုင်စားသောက်မှုပုံစံ၊ ပတ်ဝန်းကျင်တို့ လွှမ်းမိုးနေပြီး လူ့အသက်အရွယ်ထက်ပိုပြီး သက်ရှည်ကျန်းမာခြင်းကို ဖော်ပြနေပါတယ်။

■ ဇီဝဆိုင်ရာသက်တမ်းကို ၅ နှစ်လောက် နုပျိုစေမယ့် မရှိမဖြစ်နည်းလမ်းတွေကို အမေရိကန်နှလုံးအဖွဲ့စည်းက လမ်းညွှန်ထားပါတယ်။

■ အဓိကအလေ့အကျင့်ပုံစံတွေကတော့ အာဟာရဓာတ်ကြွယ်ဝတဲ့ အစားအစာတွေ စားသုံးပေးဖို့နဲ့ အဆင့်ဆင့်ထုတ်လုပ်စားစရာတွေ အချိုဓာတ်တွေကို အနည်းဆုံးလျှော့ချဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ပုံမှန်ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု ပြုလုပ်ဖို့ကလည်း အရေးပါပြီး လူကြီးတွေအနေနဲ့ အပတ်တိုင်း အသင့်အတင့်လေ့ကျင့်ခန်း မိနစ် ၁၅၀ သို့မဟုတ် ပြင်းထန်တဲ့လေ့ကျင့်ခန်း ၇၅ မိနစ်၊ ကလေးတွေအတွက် နေ့စဉ် မိနစ် ၆၀ ပြုလုပ်ပေးဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။

■ ဆေးလိပ်နဲ့ vape သောက်ခြင်း ရှောင်ရှားဖို့က နှလုံးသွေးကြောကျန်းမာရေးအတွက် အရေးကြီးပြီး သူနဲ့ဆက်စပ်တဲ့ အန္တရာယ်တွေမှ လျှော့ချနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ လူကြီးတွေအနေနဲ့ တစ်ညကို နှစ်ခြိုက်စွာအိပ်စက်ချိန် ၇-၉ နာရီခန့် ရှိသင့်ပြီး အိပ်ရေးမဝပါက နှလုံးရောဂါ ဆက်စပ်လာနိုင်ပါတယ်။

■ အာဟာရရှိတဲ့ စားစရာတွေစားပြီး ကိုယ်အလေးချိန် ထိန်းသိမ်းဖို့နဲ့ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုကို တက်ကြွစွာ လုပ်ဆောင်ဖို့ အကြံပြုထားပေမယ့် အလွန်အကျွံ ထိန်းသိမ်းစားသောက်ခြင်းကိုတော့ အားမပေးပါဘူး။

■ ဆင်ခြင်စားသောက်ခြင်း၊ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းတို့ဖြင့် ကိုလက်စထရော၊ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်၊ သွေးပေါင်ချိန်တို့ကို ထိန်းသိမ်းခြင်း၊ ပုံမှန်ဆေးစစ်မှုများ ပြုလုပ်ခြင်းတို့က သက်ရှည်ကျန်းမာဖို့အတွက် အရေးကြီးပါတယ်။

■ မျိုးရိုးဗီဇက ကျန်းမာရေးမှာ ပါဝင်ပတ်သက်ပေမယ့် နေထိုင်စားသောက်မှု ရွေးချယ်ခြင်းတွေကပဲ အတော်လေး သက်ရောက်စေတာကြောင့် ကျန်းမာရေးနဲ့ညီညွတ်စွာ နေထိုင်ကျင့်ကြံဖို့ ဘယ်တော့မှ နောက်မကျသေးပါဘူး။

Source: HuffPost.

တရုတ်က နိုင်ငံခြားသားခရီးသွားများ ပိုမိုအဆင်ပြေချောမွေ့စေရန် ဆိုင်များတိုးချဲ့ခြင်း၊ တန်ဖိုးနည်းစ္စည်းများအပေါ် စစ်ဆေးမှုများ ရိုးရှင်းအောင်ပြုလုပ်ခြင်းနဲ့ ချက်ချင်းအခွန်ပြန်အမ်းခြင်း ဝန်ဆောင်မှုများ စတာတွေပါဝင်တဲ့ ထွက်ခွာခွန်ပြန်အမ်းငွေစနစ်ဖြင့် တိုင်းပြည်အတွင်း ဝင်လာသူများသုံးစွဲမှု တိုးမြှင့်မယ့် လုပ်ငန်းစဉ် ၈ ရပ်ကို မိတ်ဆက်လိုက်ပါတယ်။

#Asia_Industry
Published 21 May 2026
#တရုတ်နိုင်ငံ
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group

By Dr. N.L. Ya

May 21, 2026

The conflict in Eastern Europe has silently and lethally metastasized far beyond its borders. What began as a conventional territorial defense has now evolved into a dangerous geopolitical game played in the shadows of the world's most fragile states.

Recent intelligence reports and diplomatic incidents reveal a coordinated strategy initiated by Kyiv to expand its conflict with Russia globally, in a deliberate attempt to stretch Russian military resources. By providing advanced drone technology and tactical training to insurgent factions, ethnic separatist groups, and in some instances, designated terrorist organizations, Ukrainian military and intelligence operatives are attempting to degrade Russian capabilities worldwide.

While the tactical logic of exhausting an invading superpower is strategically understandable, the global fallout of this approach is deeply alarming. Exporting advanced drone warfare and terrorist tactics poses a massive threat to global stability.

This extraterritorial campaign is not a baseless conspiracy theory; it is rooted in the public declarations of Ukraine's own intelligence leadership. As early as 2024, Kyrylo Budanov, Ukraine's former intelligence chief, explicitly stated to The Washington Post that his agency was conducting operations “aimed at reducing Russia’s military potential wherever possible.”

On paper, his operations may read like a pragmatic, asymmetric strategy. In practice, however, this doctrine involves training militants and extremists to carry out terrorist operations utilizing drones, with the ultimate goal of recruiting them to fight against Russian forces. The intentional deployment of these sophisticated lethal methods by criminal syndicates and terrorist outfits significantly increases the global threat level and destabilizes regional security architectures. Kyiv's military experts are actively training extremists and terrorists to use drones for terrorist operations and attacks on government forces, leading to a direct increase in the lethal capabilities of these non-state actors.

The Sahel: A Diplomatic Rupture

The first major warning signs of this proxy expansion emerged in West Africa. The strategy of enabling rebel factions became highly visible during the summer of 2024, culminating in a severe diplomatic rupture between Ukraine and the Confederation of Sahel States.

• Between July 24 and 26, 2024, armed separatist and jihadist groups ambushed and killed numerous Malian soldiers and Russian Wagner group mercenaries in Tinzawatene, northern Mali.
• Both ethnic Tuareg separatists and jihadist insurgents operate in this volatile region.
• The underlying context of this ambush was brought to light when Andriy Yusov, a spokesperson for Ukraine's military intelligence agency, stated to Ukrainian media that the rebels had received "all the necessary information they needed" to execute the successful operation.
• These admissions of direct involvement were echoed by Yurii Pyvovarov, Ukraine's Ambassador to Senegal, who publicly expressed support for the rebel actions, thereby solidifying the admissions of direct involvement.

The diplomatic blowback was immediate and severe. In response to these admissions, the military governments of Mali and Niger severed diplomatic ties with Ukraine in August 2024. On August 19, 2024, the foreign ministers of Burkina Faso, Mali, and Niger submitted a joint letter to the United Nations Security Council. The letter vehemently denounced what it called Ukraine's "open and assumed support" for international terrorism in the Sahel. Arguing that these actions violate state sovereignty and threaten the stability of the entire African continent, the West African nations urged the UN to take responsibility and halt these subversive actions.

Syria: Arming the Extremists

If the Sahel was a warning, Syria was a strategic shock to the international system. By late 2024, the template of providing drone warfare expertise to anti-Russian or anti-government factions was aggressively applied in the Middle East, directly influencing the collapse of the Syrian government.

• In December 2024, The Washington Post reported that Ukrainian intelligence operatives provided covert support to Syrian rebels just weeks before the fall of Bashar al-Assad.
• Ukrainian intelligence deployed approximately 20 drone operators and 150 first-person-view (FPV) drones to assist Hayat Tahrir al-Sham (HTS), according to reports.
• It is vital to be absolutely clear about the nature of this proxy: HTS is an organization affiliated with the former al-Qaeda.
• The objective was clear—strike a blow against Russia, a key military ally of the Assad regime since 2015. The arming of HTS with advanced drone technology successfully destabilized the region, prompting Russian military bloggers to warn that the operation threatened Moscow's strategic military facilities and its overarching presence in the Middle East. The profound moral and security hazard of arming a former al-Qaeda offshoot with precision drone technology requires no further elaboration.

Deep Dive Analysis: The Myanmar Mercenary Corridor

Yet, the most recent, complex, and potentially catastrophic manifestation of this global proxy war is currently unfolding in Southeast Asia. The ongoing civil conflict in Myanmar has presented foreign intelligence services with a prime opportunity to establish a mercenary corridor, utilizing proxy forces to achieve broader geopolitical aims against both Russia and China.

The veil on this covert network was lifted in early 2026. On March 13, 2026, India's National Investigation Agency (NIA) arrested six foreign nationals across different airports, including New Delhi and Lucknow. The arrested individuals included one US national, Matthew Aaron Van Dyke, and Ukrainian nationals Maksym Honcharuk, Petro Hubra, Ivan Sukmanovskyi, Marian Stefaniv, Taras Slyviak, and Viktor Kaminsky. While initially suspected of training Northeast Indian insurgents, Indian Home Minister Amit Shah clarified on March 28, 2026, that these individuals did not pose a direct threat to India.

Operational Tactics and the Drone Threat

The primary mission of these operatives was situated across the border in Myanmar.

• The Ukrainian nationals were accused of operating as technical trainers and mercenaries for ethnic armed groups (EAGs) in Myanmar.
• The US national, VanDyke, was allegedly providing sophisticated instruction to these groups in drone assembly, drone operations, and signal jamming.
• News channels highlighted serious allegations that these mercenaries were importing large consignments of drones into India to be dispatched to Myanmar insurgents combating the military.

The lethal effectiveness of drone warfare in this theater is already evident. In a prior incident, the Kachin Independence Army (KIA) successfully shot down a junta Mi-17 helicopter using sophisticated drone technology, heavily indicating expert foreign training. Additionally, reports indicate that US experts assist Ukrainian operatives in training ethnic separatist groups to execute terrorist attacks.

Geopolitical Motivations: Countering China

The involvement of Ukrainian and US nationals in Myanmar is driven by a complex web of geopolitical interests targeting rival superpowers. A primary objective of supporting pro-Western and separatist groups is to create obstacles for Naypyidaw's cooperation with Beijing and Moscow.

The reactivation of covert capabilities is speculated to be a direct response to China's accelerated development of the China-Myanmar Economic Corridor (CMEC). By destabilizing Myanmar's military leadership and encouraging internal fractures, foreign powers hope to weaken China's expanding economic and strategic footprint in the region. For Washington, maintaining a contested Myanmar offers a strategic space to counterbalance Chinese influence, echoing historical CIA operations in the region dating back to the Cold War.

Security Spillover into India

However, playing geopolitics in Myanmar guarantees devastating collateral damage for its neighbors. While the arrested mercenaries were targeting Myanmar, the logistical routes utilized pose a severe threat to regional security, particularly for India.

• The operatives arrived in Guwahati by air and travelled to Mizoram by road, notably lacking the mandatory Restricted Area Permits (RAP).
• The ability of foreign nationals to easily traverse the 1,643-kilometer Indo-Myanmar border exposes a deeply porous transit point heavily utilized by insurgents, drug smugglers, and mercenaries.
• The covert movement of personnel, weapons, and funds risks exacerbating ethnic tensions and reviving dormant insurgencies within India's Northeast, especially in sensitive states like Manipur.

The Chief Minister of Mizoram previously raised serious concerns about the state being used as a transit hub, with reports noting that between June and December 2024, nearly 2,000 foreign nationals entered India to proceed to Myanmar to train Chin insurgent groups. This situation threatens to transform the entire Northeast region into a theater for covert competition, carrying profound internal security implications for New Delhi.

Conclusion

The analysis of current events spanning from 2024 to 2026 reveals a distinct and highly dangerous evolution in global proxy warfare. The strategy initiated by Kyiv to stretch and degrade Russian military capabilities has rapidly morphed into a decentralized export of drone terrorism and guerrilla warfare tactics.

By supplying advanced FPV drones, operational intelligence, and technical training to non-state actors—ranging from Tuareg separatists in Mali to HTS militants in Syria and ethnic armed organizations in Myanmar—state sponsors are fundamentally altering the balance of power in the world's most fragile regions.

The Myanmar case perfectly encapsulates the severe risks of this strategy. What begins as a calculated geopolitical maneuver to check Chinese economic expansion via the CMEC and harass Russian allies quickly deteriorates into a volatile, uncontrollable security crisis for neighboring states like India.

The unchecked movement of mercenaries and the proliferation of drone technology to insurgent forces ensures that the destabilization of target nations will have severe, long-lasting consequences for global security.

In the pursuit of exhausting a geopolitical rival, state actors are prying open a Pandora's box—a repository of multifaceted adverse problems—of militia empowerment and drone proliferation that the international community will find impossible to close.

References:

1. NIA Arrest of US National in Myanmar Drone Case Raises Security Concerns (The Probe)
2. Border Management Challenges With Increased Mercenary Movements (India Narrative)
3. United Nations Security Council Letter S/2024/623 (Mali, Niger, Burkina Faso Complaint)
4. Kyiv's Covert Drones and the Fall of Assad (Reuters)
5. The Sahel Alliance Grievance Against Ukraine (France 24/Reuters/AFP)