မုတ်သုံလေအားကောင်းနေတာကြောင့် ဒေသအချို့၌မိုးကြီးလေထန်၍ရုတ်တရက်ရေကြီးခြင်းနှင့်မြေပြိုခြင်းများဖြစ်ပေါ်နိုင်တာကြောင့် သတိထားနေထိုင်ကြဖို့ မိုးလေဝသနှင့်ဇလဗေဒညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနက မိုးကြီးမယ့်သတိပေးချက် အမှတ်စဉ်(၁၅/၂၀၂၆)ကို ဒီကနေ့ 'ထုတ်ပြန်ပြီး အသိပေးထားပါတယ်။

#Local_News
Published 14 July 2026
#မိုးကြီးလေထန် #မုတ်သုံလေ
#YMG/NN #Yangon_Times

ယာဉ်မောင်းလိုင်စင်ဝန်ဆောင်မှုလုပ်ငန်းများ၏ ကျသင့်ငွေများကို Digital Payment စနစ်ဖြင့်ပေးချေခြင်းနဲ့ အွန်လိုင်းစနစ်ဖြင့် လိုင်စင်သက်တမ်းတိုးခြင်းလုပ်ငန်းများကို လာမယ့် ဇူလိုင်လ ၁၇ ရက် မှစတင်ပြီး အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်ပေးသွားမယ်လို့ ပိုဆောင်ရေးနှင့်ဆက်သွယ်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ ကုန်းလမ်းပို့ဆောင်ရေးညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနကအသိပေးထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

#Local_News
Published 14 July 2026
#ယာဉ်မောင်းလိုင်စင်
#YMG/NN #Yangon_Times

ရန်ကုန်-ပြည် ရထားလမ်းပိုင်း၌ မကြာမီ DEMU ရထားတွဲဆိုင်းသစ်များနဲ့ ပြေးဆွဲမှာဖြစ်ရာ ယင်းလမ်းတစ်လျှောက်ရှိ တရားမဝင်ကျူးကျော်များကိုဖယ်ရှားရှင်းလင်းသွားမယ်လို့ သိရပါတယ်။

#Local_News
Published 14 July 2026
#ရန်ကုန်_ပြည် #DEMUရထား
#YMG/NN #Yangon_Times

ရန်ကုန်မြို့တွင်းရှိ ရှုပ်ထွေးနေတဲ့ ကေဘယ်ကြိုးများရှင်းလင်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်များပြုလုပ်နေတယ်လို့သိရပါတယ်။

#Local_News
Published 14 July 2026
#ရန်ကုန်မြို့ #ကေဘယ်ကြိုး
#YMG/NN #Yangon_Times

#Daily_News
Published 14 July 2026

၁။‌ အွန်လိုင်းစနစ်ဖြင့် ယာဉ်မောင်းလိုင်စင်သက်တမ်းတိုးခြင်းနှင့် Digital Payment စနစ်ကိုစတင်မည်

‌‎၂။ ‌ရန်ကုန်-ပြည်ရထားလမ်းပိုင်းရှိ တရားမဝင်ကျူးကျော်များကိုဖယ်ရှားမည်

၃။‌‌‎ ရန်ကုန်မြို့တွင်းရှိ ရှုပ်ထွေးနေသည့် ကေဘယ်ကြိုးများရှင်းလင်းရေးများပြုလုပ်နေ

၄။‎ ‌‌‌‌‌‌‌‌‌တရုတ်ဖိနပ်စက်ရုံမီးလောင်ကျွမ်းမှုဖြစ်ပွားရာ လူအများအပြားထိခိုက်သေဆုံး... အစရှိတဲ့ သတင်းတွေကိုတင်ဆက်ပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group

ကောင်းမြတ်ကျော်သုံးသပ်ရေးသားသည်

အီရန်နှင့် အမေရိကန်တို့အကြား ဖြစ်ပွားနေသော ပဋိပက္ခသည် နှစ်နိုင်ငံအကြား စစ်ရေးအင်အား ပြိုင်ဆိုင်မှုအဆင့်မှ ကျော်လွန်ကာ အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတစ်ခုလုံးကို ဖြန့်ကြက်ထိခိုက်လာနိုင်သည့် အန္တရာယ်အရှိဆုံးအဆင့်သို့ ရောက်ရှိနေပြီဖြစ်သည်။

၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇူလိုင် ၁၄ ရက်တွင် အီရန်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်က ဂျော်ဒန်နိုင်ငံရှိ အမေရိကန်  လေတပ်အခြေစိုက်စခန်းတစ်ခုကို ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်များဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ ဂျော်ဒန် တပ်မတော်ကမူ အီရန်ဘက်မှ ဝင်ရောက်လာသော ဒုံးကျည်လေးစင်းကို ကြားဖြတ် ပစ်ချနိုင်ခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ တစ်ချိန်တည်း၌ပင် အမေရိကန်တပ်ဖွဲ့များက အီရန်နိုင်ငံအတွင်း ငါးနာရီခန့်ကြာ စစ်ဆင်ရေးပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ယင်းသည် သုံးညဆက်တိုက် ပြုလုပ်သည့် တိုက်ခိုက်မှုဖြစ်ကြောင်း Reuters က ဖော်ပြထားသည်။

ထိုအခြေအနေကို သီးခြားစစ်ဆင်ရေးနှစ်ခုအဖြစ်သာ မြင်၍မရတော့ပေ။ ဂျော်ဒန်၊ ဆော်ဒီအာရေဗျ၊ ယီမင်၊ အိုမန်ရေပိုင်နက်နှင့် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားတို့ တစ်ပြိုင်နက်တည်း ပဋိပက္ခ၏ မြေပုံပေါ်သို့ ရောက်ရှိလာခြင်းသည် စစ်ပွဲ၏ နယ်ပယ်နှင့် ပါဝင်ပတ်သက်သူများ ပို၍ကျယ်ပြန့်လာနေပြီဖြစ်ကြောင်း ပြသနေသည်။

စစ်ပွဲ၏ဗဟိုချက်သည် အီရန်မြေပေါ်တွင်သာ မရှိတော့

အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့က မိမိတို့၏ စစ်ရေးလုပ်ဆောင်ချက်များကို တစ်ဖက်၏ တိုက်ခိုက်မှုအပေါ် တုံ့ပြန်ခြင်း၊ ကာကွယ်ရေးဆောင်ရွက်ခြင်း သို့မဟုတ် ရေကြောင်းလွတ်လပ်စွာသွားလာရေးကို ထိန်း  သိမ်းခြင်းဟု အသီးသီး အကြောင်းပြနေကြသည်။ သို့သော် လက်တွေ့တွင် တုံ့ပြန်မှုတစ်ခုစီသည် နောက်ထပ်တုံ့ပြန်မှုတစ်ခုကို ဖိတ်ခေါ်နေသလိုဖြစ်နေသည်။

ယင်းကို “တိုက်ခိုက်မှု–တုံ့ပြန်မှု စက်ဝိုင်း” ဟု ဆိုနိုင်သည်။

အမေရိကန်က အီရန်ပစ်မှတ်များကို တိုက်ခိုက်သည်။ အီရန်က အမေရိကန်အခြေစိုက်စခန်းများ၊ ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများနှင့် စီးပွားရေးသင်္ဘောများကို ဖိအားပေးသည်။ ထိုမှတစ်ဆင့် အမေရိကန်က ပင်လယ်ရေကြောင်းပိတ်ဆို့မှုနှင့် လေကြောင်းတိုက်ခိုက်မှုများကို တိုးမြှင့်သည်။ အီရန်နှင့် နီးစပ်သည့် ဒေသတွင်းလက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များကလည်း မိမိတို့၏ စစ်မျက်နှာများကို ပြန်လည်အသက်သွင်းလာကြ  သည်။

ယီမင်ရှိ ဟူသီအဖွဲ့က ဆော်ဒီအာရေဗျနိုင်ငံရှိ အဘ်ဟာအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်ကို ဒုံးကျည်များဖြင့် ပစ်ခတ်ခဲ့ခြင်းသည် ဤတိုးချဲ့ကျယ်ပြန့်လာနေမှု၏ ထင်ရှားသောနမူနာဖြစ်သည်။ ယင်းတိုက်ခိုက်မှုသည် ၂၀၂၂ ခုနှစ်က စတင်ခဲ့သော အလွတ်သဘော အပစ်အခတ်ရပ်စဲရေးနောက်ပိုင်း ဟူသီအဖွဲ့က ဆော်ဒီ  အာရေဗျကို ပထမဆုံးပြန်လည်တိုက်ခိုက်ခြင်းဖြစ်သည်။

တိုက်ခိုက်မှု၏ အကြောင်းရင်းမှာ ဆာနားလေဆိပ်သို့ အီရန်လေယာဉ်တစ်စင်း ဆင်းသက်ခြင်းကို တားဆီးရန် လေယာဉ်ပြေးလမ်းအား ယီမင်အစိုးရတပ်ဖွဲ့က တိုက်ခိုက်ခဲ့ခြင်းကြောင့်ဟု သိရသည်။ အီရန်လေယာဉ်သည် နောက်ပိုင်းတွင် ဟူသီထိန်းချုပ်ရာ ဟိုဒေးဒါးလေဆိပ်သို့ ဆင်းသက်နိုင်ခဲ့သည်။ ဤဖြစ်ရပ်သည် ယီမင်ပြည်တွင်းစစ်နှင့် အီရန်–ဆော်ဒီ အင်အားပြိုင်ဆိုင်မှုတို့ မပြီးဆုံးသေးကြောင်း ပြန်လည်သတိပေးနေခြင်းလည်းဖြစ်သည်။

ထို့ကြောင့် ယနေ့စစ်ပွဲ၏ မေးခွန်းမှာ “အီရန်နှင့် အမေရိကန် ဘယ်သူအနိုင်ရမည်နည်း” ဟူ၍သာ မဟုတ် တော့ပေ။ “စစ်မျက်နှာအသစ် ဘယ်နိုင်ငံတွင် နောက်ထပ်ပေါ်ပေါက်မည်နည်း” ဟူသည့်မေးခွန်းက ပို၍  အရေးကြီးလာနေသည်။

ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား—စစ်ရေးထက် ပိုမိုအရေးကြီးသော စီးပွားရေးစစ်မျက်နှာ

ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားသည် ယခုဖြစ်ရပ်များ၏ ပထဝီနိုင်ငံရေးဗဟိုချက်ဖြစ်လာသည်။

စစ်ပွဲမဖြစ်ပွားမီ ကမ္ဘာ့ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့သယ်ယူပို့ဆောင်မှု၏ ငါးပုံတစ်ပုံခန့်သည် ဟော်မုဇ် ရေလက်ကြားမှ နေ့စဉ်ဖြတ်သန်းခဲ့သည်။ တစ်ရက်လျှင် လောင်စာဆီစည် ၁၅ သန်းကျော် သယ်ယူခဲ့ပြီး တန်ဖိုးအားဖြင့် အနည်းဆုံး အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၁ ဒသမ ၂ ဘီလီယံခန့်ရှိကြောင်း Reuters က ဖော်ပြထားသည်။

ဟော်မုဇ်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်ခြင်းသည် ရေနံတင်သင်္ဘောအချို့ကို တားဆီးနိုင်ခြင်းမျှသာမဟုတ်ပေ။ ကမ္ဘာ့ရေနံဈေး၊ သင်္ဘောအာမခံကြေး၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးကုန်ကျစရိတ်၊ စက်သုံးဆီဈေးနှင့် ကုန်ဈေး နှုန်းဖောင်းပွမှုတို့ကို သက်ရောက်စေနိုင်သည့် အင်အားတစ်ရပ်ကို ကိုင်တွယ်ထားခြင်းဖြစ်သည်။

အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က အမေရိကန်အား “ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား၏ စောင့်ရှောက်သူ” အဖြစ် သတ်မှတ်၍ ရေလက်ကြားမှဖြတ်သန်းသည့် ကုန်ပစ္စည်းများအပေါ် ၂၀ ရာခိုင်နှုန်း အခကြေးငွေ ကောက်ခံလိုကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ သို့သော် ကုလသမဂ္ဂ ရေကြောင်းအဖွဲ့အစည်းဘက်က နိုင်ငံတကာရေကြောင်းသွားလာရာ ရေလက်ကြားများအပေါ် အခွန်အခအတင်းအကျပ်ကောက်ခံရန် တရားဝင်အခြေခံမရှိကြောင်း တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။

ဤအငြင်းပွားမှုသည် စစ်ရေးလုံခြုံရေးနှင့် နိုင်ငံတကာဥပဒေတို့ကြား မေးခွန်းကြီးတစ်ခုကို ဖြစ်ပေါ် စေသည်။ ရေကြောင်းလုံခြုံရေးပေးသည်ဟုဆိုကာ ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းတစ်ခုကို မည်သည့် နိုင်ငံက စီးပွားရေးအရ ထိန်းချုပ်ခွင့်ရှိသနည်း။

တစ်ဖက်တွင်လည်း အီရန်သည် ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို မိမိ၏ဖိအားပေးကိရိယာအဖြစ် အသုံး ပြုနေသည်။ အိုမန်ရေပိုင်နက်အတွင်း သွားလာနေသော အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စုပိုင် ရေနံ တင်သင်္ဘောနှစ်စင်း အီရန်ခရုဇ်ဒုံးကျည်ဖြင့် တိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရပြီး သင်္ဘောသားတစ်ဦးသေဆုံးကာ ရှစ်ဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း UAE က ပြောကြားထားသည်။

အီရန်၏ရည်ရွယ်ချက်မှာ အမေရိကန်နှင့် မဟာမိတ်များကို စစ်ရေးအရသာ ထိခိုက်စေရန်မဟုတ်ဘဲ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးထဲ ကုန်ကျစရိတ်လွှဲပြောင်းထည့်သွင်းပေးရန်ဖြစ်နိုင်သည်။ ထိုနည်းဗျူဟာအရ စစ်ပွဲ၏ စျေးနှုန်းကို ဝါရှင်တန်နှင့် တီဟီရန်တို့သာမက အာရှ၊ ဥရောပနှင့် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများပါ ပေးဆောင်ရမလို ဖြစ်နေသည်။

စစ်ပွဲတွင် “အန္တရာယ်ကို လွှဲပြောင်းခံရသောနိုင်ငံများ”

ဂျော်ဒန်၊ ဆော်ဒီအာရေဗျ၊ UAE နှင့် အိုမန်တို့သည် အမေရိကန်–အီရန် ပဋိပက္ခကို စတင်ခဲ့သည့်နိုင်ငံများ မဟုတ်ကြပေ။ သို့သော် ယင်းတို့၏မြေ၊ လေပိုင်နက်၊ စစ်စခန်းနှင့် ရေပိုင်နက်များမှာ စစ်မျက်နှာ ဖြစ်လာနေသည်။

အီရန်တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်က ဂျော်ဒန်ပြည်သူများအား အမေရိကန်စစ်စခန်းများ ဖယ်ရှားရန် တိုက်တွန်းခဲ့ခြင်းမှာ ပင်လယ်ကွေ့နှင့် အရှေ့အလယ်ပိုင်းနိုင်ငံများကို ရွေးချယ်မှုတစ်ခုပြုရန် ဖိအား ပေးခြင်းလည်းဖြစ်သည်။ အီရန်ပေးလိုသည့် သတင်းစကားမှာ ရှင်းလင်းသည်။ ယင်းမှာ အမေရိကန်  စစ်တပ်ကို အခြေစိုက်ခွင့်ပေးထားသည့်နိုင်ငံများသည် စစ်ပွဲတွင် ကြားနေနိုင်တော့မည်မဟုတ်ဟူသည့် သတိပေးချက်ဖြစ်သည်။

သို့သော် ဤဖိအားပေးမှုသည် အီရန်အတွက်လည်း ပြန်လည်ထိခိုက်နိုင်သည်။ ယခင်က အီရန်နှင့် ဆက်ဆံရေးပြေလည်အောင် ကြိုးပမ်းခဲ့သည့် ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများသည် ယခုအခါ အမေရိကန်၏ လုံခြုံရေးအကာအကွယ်ကို ပိုမိုလိုအပ်လာနိုင်သည်။ အီရန်က အမေရိကန်၏ဒေသတွင်းသြဇာကို လျှော့ချရန် ရည်ရွယ်သော်လည်း ယင်း၏ဒုံးကျည်တိုက်ခိုက်မှုများက အမေရိကန်တပ်များ ဒေသတွင်း  ဆက်လက်တည်ရှိရန် အကြောင်းပြချက် ပိုမိုခိုင်မာစေနိုင်သည်။

ထိုအချက်သည် စစ်ရေးနည်းဗျူဟာ၏ ဝိရောဓိဖြစ်သည်။ မိမိဖယ်ရှားလိုသည့် အင်အားကို မိမိ၏  လုပ်ဆောင်မှုကြောင့် ပိုမိုခိုင်မာစေနိုင်ခြင်းဖြစ်သည်။

အမေရိကန်ပြည်တွင်းတွင် စစ်ပွဲအပေါ် ယုံကြည်မှုလျော့နည်းလာခြင်း

ပြင်ပစစ်မျက်နှာသာမက အမေရိကန်ပြည်တွင်းနိုင်ငံရေးကလည်း ပဋိပက္ခ၏ အနာဂတ်ကို ဆုံးဖြတ်နိုင် သည်။

ဇူလိုင်လအတွင်း ပြုလုပ်ခဲ့သည့် Reuters/Ipsos စစ်တမ်းအရ အမေရိကန်ပြည်သူ ၇၉ ရာခိုင်နှုန်းက အီရန်နှင့်စစ်ပွဲသည် ကြာရှည်မည်ဟု ခန့်မှန်းထားကြသည်။ မတ်လက ယင်းသို့ယူဆသူ ၆၅ ရာခိုင်  နှုန်းသာရှိခဲ့သည်။ စစ်ပွဲအမြန်ပြီးဆုံးမည်ဟု ယုံကြည်သူမှာ ၁၈ ရာခိုင်နှုန်းသာရှိပြီး အီရန်အပေါ် အမေ  ရိကန်၏ စစ်ရေးတိုက်ခိုက်မှုကို ထောက်ခံသူမှာ ၃၇ ရာခိုင်နှုန်းသာရှိသည်။ ထို့ပြင် ၆၀ ရာခိုင်နှုန်းက ဓာတ်ဆီဈေးတက်လာမည်ဟု ယူဆပြီး ထက်ဝက်ခန့်က စစ်ပွဲသည် ပေးဆပ်ရသည့်ကုန်ကျစရိတ်နှင့် မတန်ဟု မြင်ကြသည်။

စစ်ပွဲတစ်ခုသည် စစ်မြေပြင်တွင် အနိုင်ရနိုင်သော်လည်း ပြည်တွင်းလူထု၏ ထောက်ခံမှုဆုံးရှုံးသွားလျှင် နိုင်ငံရေးအရ အရှုံးပေါ်နိုင်သည်။

အမေရိကန်အစိုးရအတွက် အရေးကြီးသော စိန်ခေါ်မှုမှာ အီရန်၏စစ်ရေးစွမ်းရည်ကို ကန့်သတ်နိုင် ရေးသာ မဟုတ်တော့ပေ။ စစ်ပွဲ၏ရည်ရွယ်ချက်၊ အဆုံးသတ်မည့်အခြေအနေနှင့် အမေရိကန်ပြည်သူများ ပေးဆပ်ရမည့်ကုန်ကျစရိတ်တို့ကို ရှင်းလင်းစွာ အဓိပ္ပာယ်ဖော်ပြနိုင်ရေးဖြစ်လာနေသည်။

ရည်မှန်းချက်မရှင်းသော စစ်ပွဲများတွင် စစ်ဆင်ရေးအောင်မြင်မှုတစ်ခုစီက အဆုံးသတ်ကို ပိုမိုနီးကပ်  စေမည့်အစား နောက်ထပ်စစ်ဆင်ရေးအတွက် အကြောင်းပြချက်တစ်ခု ဖြစ်လာတတ်သည်ကို သတိပြု  ရန် လိုသည်။

စစ်ရေးအရအနိုင်ရခြင်းနှင့် နိုင်ငံရေးအရဖြေရှင်းခြင်း

အမေရိကန်တွင် အီရန်ထက် နည်းပညာ၊ လေကြောင်းနှင့် ရေတပ်အင်အားသာလွန်မှုရှိသည်။ အီရန်  တွင်လည်း ဒုံးကျည်များ၊ ဒရုန်းများ၊ ပထဝီဝင်အသာစီးနှင့် ဒေသတွင်းမဟာမိတ်လက်နက်ကိုင်အဖွဲ့များ မှတစ်ဆင့် အချိုးမညီစစ်ဆင်ရေးကို ဆင်နွှဲနိုင်သည့်အင်အားရှိသည်။

ထို့ကြောင့် တစ်ဖက်က တစ်ဖက်ကို အပြီးတိုင်ဖယ်ရှားနိုင်သည့် စစ်ပွဲမျိုးတော့မဟုတ်ပေ။

အမေရိကန်က အီရန်၏ စစ်ရေးပစ်မှတ်များကို ဖျက်ဆီးနိုင်သော်လည်း အီရန်၏ ပထဝီနိုင်ငံရေးသြဇာနှင့် တုံ့ပြန်နိုင်စွမ်းကို လုံးဝဖယ်ရှားရန် ခက်ခဲသည်။ အီရန်ကလည်း ရေကြောင်းလမ်းများကို အနှောင့်အယှက်ပေး၍ အမေရိကန်၏ကုန်ကျစရိတ်ကို မြှင့်တင်နိုင်သော်လည်း အမေရိကန် စစ်အင်အား  ကို ဒေသမှ အတင်းအကျပ်ဖယ်ရှားနိုင်ရန် မလွယ်ကူပေ။

ဤအခြေအနေတွင် စစ်ရေးအရ “အနိုင်” ဟူသည်မှာ တစ်ဖက်ကို လက်နက်ချစေခြင်းထက် ပိုမို ကောင်း  မွန်သော ဆွေးနွေးပွဲအနေအထားတစ်ခု ရရှိရန် ကြိုးပမ်းခြင်းဖြစ်လာသည်။

သို့သော် နှစ်ဖက်စလုံးက ဆွေးနွေးပွဲမစမီ မိမိ၏အင်အားကို သက်သေပြလိုကြသည့်အခါ ထိန်းချုပ်   မရသော တိုးမြှင့်မှုဖြစ်လာနိုင်သည်။ မှားယွင်းသည့်သတင်းအချက်အလက်၊ မှားယွင်းတွက်ချက်မှု သို့  မဟုတ် ဒုံးကျည်တစ်စင်းက လူအများအပြားသေဆုံးစေခြင်းတို့သည် မူလက မရည်ရွယ်ခဲ့သည့် အကြီး   စားစစ်ပွဲကို ဖြစ်ပေါ်စေနိုင်သည်။

အရှေ့အလယ်ပိုင်း၏ အန္တရာယ်အရှိဆုံးအခြေအနေ

ယနေ့အခြေအနေကို အန္တရာယ်ရှိစေသည့်အချက်မှာ မည်သည့်နိုင်ငံမျှ စစ်ပွဲအပြည့်အဝ မလိုလား ကြောင်း ပြောဆိုနေသော်လည်း အားလုံး၏ လုပ်ဆောင်ချက်များက စစ်ပွဲအပြည့်အဝဆီသို့ ဦးတည်  နေခြင်းဖြစ်သည်။

အမေရိကန်က စစ်ပွဲကို အကန့်အသတ်ထားလိုသည်ဟု ဆိုနိုင်သည်။ အီရန်ကလည်း မိမိကိုယ်ကိုယ်  ကာကွယ်ခြင်းဖြစ်သည်ဟု ပြောနိုင်သည်။ ဆော်ဒီအာရေဗျနှင့် အခြားပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများက ပဋိပက္ခ  မတိုးချဲ့စေလိုကြောင်း ပြောနိုင်သည်။ သို့သော် ဒုံးကျည်များသည် နိုင်ငံရေးကြေညာချက်များ၏ အကန့်     အသတ်ကို မလိုက်နာကြပါ။

စစ်ပွဲသည် တစ်နိုင်ငံ၏မြေပေါ်မှ အခြားနိုင်ငံ၏လေပိုင်နက်သို့၊ ထိုမှတစ်ဆင့် နိုင်ငံတကာ ရေကြောင်း  လမ်းသို့ ရောက်ရှိသွားပြီဖြစ်သည်။ ယခုအခါ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး၊ စွမ်းအင်လုံခြုံရေးနှင့် နိုင်ငံတကာ  ရေကြောင်းဥပဒေတို့ကိုပါ တိုက်ရိုက်စိန်ခေါ်နေသည်။

အရေးအကြီးဆုံးမှာ အမေရိကန်နှင့် အီရန်တို့အကြား ဆက်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းများ ပြန်လည်ဖွင့်  လှစ်ရန်၊ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား၏ လွတ်လပ်စွာသွားလာရေးကို နိုင်ငံတကာအာမခံချက်ဖြင့် ထိန်းသိမ်း ရန်နှင့် ဒေသတွင်းမဟာမိတ်များအား တိုက်ခိုက်မှုများ ရပ်တန့်စေရန် နှစ်ဖက်စလုံးက တာဝန်ယူရန်ဖြစ် သည်။

စစ်ရေးအင်အားပြသခြင်းသည် ပြိုင်ဘက်၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ပြောင်းလဲစေနိုင်သည်။ သို့သော် စစ်ရေး အင်အားတစ်ခုတည်းက ရေရှည်တည်တံ့သည့် လုံခြုံရေးစနစ်ကို မတည်ဆောက်နိုင်ပါ။

ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ထိန်းချုပ်မည့်သူ မည်သူဖြစ်မည်ဆိုသည့် မေးခွန်းထက် ပို၍အရေးကြီး သည် မှာ ယင်းရေလက်ကြားအား စစ်ပွဲ၏ ဓားစာခံအဖြစ် မည်မျှကြာကြာ ဆက်လက်အသုံးပြုကြမည်နည်း  ဟူသည့် မေးခွန်းဖြစ်သည်။

ယနေ့အရှေ့အလယ်ပိုင်းတွင် အောင်ပွဲခံနိုင်သည့် အင်အားကြီးနိုင်ငံ မပေါ်ပေါက်သေးပေ။ သို့သော် စစ်ပွဲ  ဆက်လက်ရှည်ကြာပါက တကယ့်အရှုံးသမားများက မည်သူတွေလဲဆိုသည်ကတော့ ရှင်းလင်းစွာ  ပေါ်  လွင်နေပြီဖြစ်သည်။ဒေသတွင်းပြည်သူများ၊ သင်္ဘောသားများ၊ စွမ်းအင်တင်သွင်းရသောနိုင်ငံများနှင့် စစ်ပွဲ၏ကုန်ကျစရိတ်ကို ကုန်ဈေးနှုန်းမြင့်တက်မှုဖြင့် ပေးဆပ်နေကြရသည့် ကမ္ဘာ့ပြည်သူများပင် ဖြစ် ကြပါသည်။

ကိုးကား

၁။https://www.reuters.com/world/middle-east/iran-says-it-struck-us-air-base-jordan-us-military-ends-five-hours-attacks-2026-07-14/

၂။ https://www.reuters.com/world/iran-war-live-us-launches-new-strikes-iran-more-tankers-attacked-hormuz-2026-07-14/

၃။https://www.reuters.com/world/middle-east/yemeni-military-targets-sanaa-airport-runway-stop-iranian-plane-landing-defence-2026-07-13/

၄။https://www.reuters.com/world/us/americans-expect-prolonged-us-iran-war-ceasefire-falters- reutersipsos-poll-finds-2026-07-13/

#World_News
Published 14 July 2026

■ အမေရိကန်အနေဖြင့် ပင်လယ်ကွေ့အတွင်း အီရန်ရဲ့ သင်္ဘောလိုင်းများကို ပိတ်ဆို့မှု ပြန်လည်လုပ်ဆောင်သွားမှာ ဖြစ်ကြောင်းနဲ့ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား ဆက်လက်ဖွင့်ထားနိုင်ရန် ဆောင်ရွက်ပေးသွားမှာ ဖြစ်ကြောင်း သမ္မတဒေါ်နယ်ထရမ့် ပြောကြားပြီးနောက် အမေရိကန်စစ်တပ်က အီရန်ကို ၃ ညဆက်တိုက် ဆက်လက်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပြီး‌ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားမှာ ဆီတင်သင်္ဘောနှစ်စင်းလည်း ပစ်ခတ်ခံခဲ့ရပါတယ်။

■ အီရန်တို့ကို ပြင်းပြင်းထန်ထန် ဆက်လက်တိုက်ခိုက်မှာဖြစ်ပြီး သူတို့ဘာမှ ပြန်လုပ်နိုင်မှာ မဟုတ်ဘူးလို့ ထရမ့်ပြောပြီးနောက်မှာ သူ့ရဲ့ညွှန်ကြားချက်ဖြင့် အမေရိကန်ဗဟိုစစ်ဌာနချုပ်က စတင်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပါတယ်။

■ ထရမ့်က ပင်လယ်ကွေ့အတွင်း အီရန်သင်္ဘောလိုင်းများ ပိတ်ဆို့မှု ပြန်လည်လုပ်ဆောင်မှာဖြစ်ကြောင်း ကြေညာခဲ့ပြီး ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား ဖြတ်သန်းခွင့်အတွက် အခကြေးငွေကောက်ခံရန် အဆိုပြုခဲ့ပါတယ်။

■ ဒေသတွင်း ပဋိပက္ခများ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေစဉ်အတွင်း အီရန်ဒုံးကျည်များ ပစ်ခတ်မှုကြောင့် ယူအေအီးပိုင် ဆီတင်သင်္ဘောနှစ်စင်း ထိမှန်ခဲ့ပြီး လူအသေအပျောက်များ ရှိခဲ့ပါတယ်။

■ အီရန်နဲ့ အမေရိကန်တို့ ဒုံးကျည်နဲ့ ဒရုန်းများဖြင့် အပြန်အလှန် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြပြီး အီရန်ဘက်က အမေရိကန်စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံများကို တုံ့ပြန်တိုက်ခိုက်ခဲ့ပါတယ်။

■ ကုလသမဂ္ဂ ရေကြောင်းသွားလာရေးအေဂျင်စီက နိုင်ငံတကာ ရေကြောင်းဖြတ်သန်းခွင့်အတွက် အခကြေးငွေကောက်ခံရန် ထရမ့်ရဲ့အဆိုပြုချက်ကို ကန့်ကွက်ခဲ့ပြီး ဒါဟာ ဥပဒေအရ အခြေခံမရှိဘူးလို့ ထောက်ပြခဲ့ပါတယ်။

■ ပဋိပက္ခတွေကြောင့် ရေနံဈေးနှုန်းများ ၉ ရာခိုင်နှုန်းကျော်အထိ မြင့်တက်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့ဈေးကွက်များနဲ့ အမေရိကန် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲမတိုင်မီ နိုင်ငံရေးအခြေအနေများ ရိုက်ခတ်မှု ရှိစေပါတယ်။

Source: Reuters

#Local_News
Published 14 July 2026

■ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး၊ မှော်ဘီမြို့နယ်ရှိ စန္ဒကူးမြိုင် ရိပ်သာကျောင်းတိုက်ဆရာတော် ဥုးပညာဝံသ(ခ) ဒေါက်တာဖေဉာဏ်ကို သတ်ဖြတ်ကာ လက်ကိုင်ဖုန်း ၂ လုံးနှင့် ငွေကျပ် ၅ သိန်း လုယက်ယူဆောင်သူ တရားခံ ၅ ဦးအား သက်သေခံပစ္စည်းများနှင့်အတူ ဖော်ထုတ်ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ တယ်လို့ မြန်မာနိုင်ငံရဲတပ်ဖွဲ့က ဇူလိုင် ၁၃ ရက်က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။

■ မှော်ဘီမြို့နယ်၊ (၂)ရပ်ကွက်ရှိ စန္ဒကူးမြိုင် ရိပ်သာကျောင်းတိုက် အတွင်း၌ သီတင်းသုံးလျက်ရှိတဲ့ စန္ဒကူးမြိုင် ရိပ်သာကျောင်းတိုက်ဆရာတော် ဥုးပညာဝံသ(ခ) ဒေါက်တာ ဖေဉာဏ်(၇၅)နှစ် (၁၅)ဝါသည် ဇူလိုင်လ ၂ ရက်နေ့ နေ့လယ်ပိုင်းတွင် အဆိုပါ ကျောင်းတိုက်ရှိ ကျောင်းဆောင်အတွင်း၌ ဓားဒဏ်ရာများဖြင့် သတ်ဖြတ်ခံထားရပြီး ဆရာတော်၏ လက်ကိုင်ဖုန်း ၂ လုံး ပျောက်ဆုံးလျက်ရှိကြောင်း သိရှိရသဖြင့် မှော်ဘီမြို့မရဲစခန်းတွင် (ပ)၃၂၂/၂၀၂၆၊ ရာဇသတ်ကြီး ပုဒ်မ ၃၀၂/ ၃၉၄ ဖြင့် အမှုရေးဖွင့်ပြီး အထူးအမှုစစ်အဖွဲ့ ဖွဲ့စည်းဆောင်ရွက်ခဲ့‌‌‌‌ကြောင်း သိရသည်။

■ အဆိုပါ အထူးအမှုစစ်အဖွဲ့သည် . တရားခံများအား ဖော်ထုတ် ဖမ်းဆီးရမိနိုင်ရေး ကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ ဇူလိုင်လ ၁၁ ရက်နေ့ နေ့လယ်ပိုင်းတွင် ပြစ်မှုကျူးလွန်သူ မှော်ဘီမြို့နယ်၊ ကုလားကြီးကုန်းကျေးရွာနေ တရားခံ သက်ပိုင်ထွန်း(ခ)ပိုင်လေး(၂၀)နှစ်အား ၎င်း၏နေအိမ်၌ ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ပြီး တရားခံ သက်ပိုင်ထွန်း(ခ)ပိုင်လေးအား စစ်ဆေးဖော်ထုတ်ချက်အရ ယင်းနေ့ ညနေပိုင်းတွင်ပြစ်မှုကျူးလွန်ရာ၌ ပူးပေါင်းပါဝင်သူများဖြစ်ကြသည့် ကုလားကြီးကုန်းကျေးရွာနေ စိုးရာဇာ(ခ)စိုးဝင်းကျော်(၂၂)နှစ်နှင့် ဝေယံနိုင်(ခ)ဝေယံ(၁၉)နှစ်တို့ ၂ ဦးအား မှော်ဘီမြို့နယ်၊ ကုလားကြီးကုန်းကျေးရွာရှိ ၎င်းတို့၏နေအိမ်များ၌လည်းကောင်း၊ လှိုင်သာယာ (အနောက်ပိုင်း) မြို့နယ်နေ တရားခံတိုးဝင်းကျော် (ခ) တိုးဝေကျော် (ခ) ကုလား (၂၈) နှစ်အား လှိုင်သာယာ (အရှေ့ပိုင်း) မြို့နယ်၊ (၇)ရပ်ကွက်ရှိ ရွှေထိပ်တင် ဘီယာဆိုင်အနီး၌လည်းကောင်း အသီးသီး ဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။

■ ဖမ်းဆီးရမိ တရားခံများဖြစ်ကြသည့် သက်ပိုင်ထွန်း(ခ)ပိုင်လေးအပါအဝင် ၄ ဦးအား စစ်ဆေးချက်အရ ၎င်းတို့ ၄ ဦးနှင့် ဖမ်းဆီးရန်ကျန် တရားခံ စိုးထက်(ခ)အေကေတီတို့ ၅ ဦးသည် မှော်ဘီမြို့နယ်၊ ကုလားကြီးကုန်းကျေးရွာအတွင်း ပန်းရံလုပ်ကိုင်နေကြသူများဖြစ်ကြောင်း၊ ဇူလိုင်လ ၁ ရက်နေ့ နေ့လယ်ပိုင်းတွင် သက်ပိုင်ထွန်း(ခ)ပိုင်လေး၏နေအိမ်တွင် ၎င်းတို့ ၅ ဦးတွေ့ ဆုံခဲ့ကြပြီး သက်ပိုင်ထွန်း(ခ)ပိုင်လေးမှ ငွေကြေးအဆင်မပြေကြောင်းပြောရာ စိုးရာဇာ(ခ)စိုးဝင်းကျော်မှ မှော်ဘီမြို့နယ်၊(၂)ရပ်ကွက်ရှိ စန္ဒကူးမြိုင် ရိပ်သာကျောင်းတိုက်အတွင်း ဝင်ရောက်ခိုးယူရန် တိုင်ပင်ခဲ့ကြပြီး ည ၁၀နာရီအချိန်တွင် ၎င်းတို့ ၅ ဦးသည် စန္ဒကူးမြိုင် ရိပ်သာကျောင်းတိုက်ရှိ ကျောင်းဆောင်အတွင်းသို့. ဝင်ရောက်ခဲ့ကြကြောင်း၊ ကျောင်းဆောင်အတွင်း ရောက်ရှိစဉ် ဆရာတော်ကြီးအား ကုတင်ပေါ်တွင် ထိုင်လျက်တွေ့ရှိရပြီး ဆရာတော်ကြီးမှ ၎င်းတို့အား မြင်တွေ့သွားခဲ့သဖြင့် အသင့်ပါလာသည့်အရိုး/အသွား ၁၈ လက်မခန့်ရှိ ဓားမြှောင် ၁ ချောင်းနှင့် ကျောင်းဆောင်အတွင်းမှ တွေ့ရှိရသည့် စတီးဓား ၁ ချောင်းတို့ဖြင့် ဆရာတော်ကြီးအား ထိုးသတ်ခဲ့ကြကြောင်း၊ ထို့နောက် ဆရာတော်ကြီးထံမှ လက်ကိုင်ဖုန်း ၂ လုံးနှင့် ငွေကျပ် ၅ သိန်းတို့အား လုယက်ယူဆောင်ခဲ့ပြီး ဖုန်း ၂ လုံးအား စိုးရာဇာ(ခ)စိုးဝင်းကျော်နှင့် သက်ပိုင်ထွန်း(ခ)ပိုင်လေးတို့မှ ၁ လုံးစီယူဆောင်ကာ ခိုးယူရရှိငွေ ၅ သိန်းကျပ်အား ဝေယံနိုင်(ခ)ဝေယံမှ ၁ သိန်း ၄ သောင်းကျပ်နှင့်တိုးဝင်းကျော်(ခ)တိုးဝေကျော်(ခ)ကုလားနှင့် ဖမ်းဆီးရန်ကျန်တရားခံ စိုးထက်(ခ)အေကေတီတို့မှ ၁သိန်း ၈ သောင်းကျပ်စီ ခွဲဝေယူဆောင်ခဲ့ကြောင်း ထွက်ဆိုခဲ့ကြသည်။

■ ၎င်း တို့၏ထွက်ဆိုချက်အရ သက်သေခံပစ္စည်းများ သိမ်းဆည်း ရရှိရေးဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ သက်သေခံဖုန်း ၂ လုံးအား မှော်ဘီမြို့နယ်ရှိ ဖုန်းအပိုပစ္စည်းအရောင်းဆိုင် များမှလည်းကောင်း၊ ပြစ်မှုကျူးလွန်ရာတွင် အသုံးပြုခဲ့သည့် ဓားမြှောင် ၁ ချောင်းနှင့် လောက်လေးခွ
ထည့်ထားသည့် ဘေးလွယ်အိတ် ၁ လုံးတို့အား စန္ဒကူးမြိုင် ရိပ်သာကျောင်းဝန်းအတွင်းရှိ ရေမြောင်း အတွင်းမှလည်းကောင်း သိမ်းဆည်းရရှိခဲ့ပြီး ဖမ်းဆီးရန်ကျန်တရားခံဖြစ်သူ တောင်ငူမြို့နယ်နေ တရားခံ စိုးထက်(ခ)အေကေတီ(၁၉)နှစ်အား ဇူလိုင်လ ၁၂ ရက်နေ့ နေ့လယ်ပိုင်းတွင် တောင်ငူ မြို့နယ်၊ (၁၉)ရပ်ကွက်ရှိ ညောင်ပင်လေးဈေးအနီး၌လည်းကောင်း ထပ်မံဖမ်းဆီးရမိခဲ့သည်။

■ ဖြစ်စဉ်တွင် မှော်ဘီမြို့နယ်၊ စန္ဒကူးမြိုင် ရိပ်သာကျောင်းတိုက် ဆရာတော်အား သတ်ဖြတ်ပြီး လက်ကိုင်ဖုန်း ၂ လုံးနှင့် ငွေကျပ် ၅ သိန်းအား လုယက်ယူဆောင်ခဲ့သူ ၅ ဦးအား သက်သေခံပစ္စည်းများနှင့်အတူ ဖော်ထုတ်ဖမ်းဆီးနိုင်ခဲ့ပြီး ဥပဒေနှင့်အညီ ထိရောက်စွာအရေးယူနိုင်ရေး ဆက်လက်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရသည်။

#YMG/NN #Yangon_Times

#Local_News
Published 14 July 2026

■ မကွေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်း ကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရေးအတွက် မျိုးကောင်း မျိုးသန့်များ အသုံးပြုရေး၊ GAP သင်တန်းများ စနစ်တကျပေးရေးနှင့် ဒေသထွက်ကုန်ကြမ်းများကို အသုံးပြု၍ တိရစ္ဆာန်အစာများကို ဒေသတွင်း၌ပင် ထုတ်လုပ်သွားရန် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် က အလေးပေး လမ်းညွှန်မှာကြားလိုက်သည်။

■ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းများအတွက် ကုန်ကြမ်းရရှိရေးသည် အဓိကကျသဖြင့် သီးနှံအထွက်နှုန်းတိုးတက်စေရန် ဘက်ပေါင်းစုံမှကူညီဆောင်ရွက်ပေးရမည်ဖြစ်ပြီး၊ မကွေးတိုင်းမှထွက်ရှိသော ပြောင်း၊ ပဲ၊ ဖွဲ၊ ဆန်ကွဲစသည်တို့ကို အသုံးချကာ မွေးမြူရေးအတွက်လိုအပ်သော တိရစ္ဆာန်အစာများကို ထုတ်လုပ်သွားရန်နှင့် လုပ်ငန်းများ၏ လိုအပ်ချက်များကို နိုင်ငံတော်မှတတ်နိုင်သရွေ့ ဖြည့်ဆည်းဆောင်ရွက်ပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတက ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။

■ နိုင်ငံတော်သမ္မတသည် အဆိုပါလမ်းညွှန်ချက်များကို မကွေးတိုင်းဒေသကြီးအတွင်းရှိ ဒေသ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် နိုင်ငံစီးပွားမြှင့်တင်ရေး စက်ရုံ၊ အလုပ်ရုံများသို့ သွားရောက်စစ်ဆေးစဉ် ပြောကြား ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

■ ခရီးစဉ်အတွင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့်အဖွဲ့သည် မကွေးမြို့နယ်ရှိ သဘာဝဓာတ်ငွေ့နှင့် နေရောင်ခြည်စွမ်းအင်သုံး 100 MW (Gas Engine + Solar) Hybrid လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေးစက်ရုံ စီမံကိန်း၏ လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်နေမှုများကို သွားရောက်ကြည့်ရှုခဲ့သည်။ ထို့နောက် နှမ်းနှင့် နှမ်းဆီ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းကို ပြည်ပသို့ တင်ပို့လျက်ရှိပြီး Contract Farming ဖြင့် တောင်သူများကို အကျိုးပြုနေသည့် ကောင်းကိုအုပ်စု ကုမ္ပဏီလီမိတက်သို့ သွားရောက်ကာလုပ်ငန်းများ လည်ပတ်နေမှု အခြေအနေများကို လှည့်လည်ကြည့်ရှုစစ်ဆေးခဲ့သည်။

■ ထို့အပြင် နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့်အဖွဲ့သည် မကွေးမြို့နယ်၊ ရှားပင်လှကျေးရွာအုပ်စုရှိ ရှားပင်လှ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးဇုန်သို့လည်း ဆက်လက်သွားရောက်ခဲ့ပြီး တိုင်းဒေသကြီးအတွင်း မွေးမြူရေး လုပ်ငန်းများ အကောင်အထည်ဖော်နေမှုများကို စစ်ဆေးခဲ့သည်။

■ ထိုသို့စစ်ဆေးရာတွင် စနစ်တကျ လယ်ယာမြေဖော်ထုတ်ထားရှိမှု၊ ရေရရှိရေး ဆောင်ရွက်ထားမှုနှင့် သမဝါယမအသင်းများ စုပေါင်း၍ ဥစားကြက်မွေးမြူထားရှိမှု အခြေအနေများကို ကြည့်ရှုစစ်ဆေးခဲ့ကာ၊ တာဝန်ရှိသူများ၏ တင်ပြချက်များအပေါ် လိုအပ်သည်များကို ပေါင်းစပ်ညှိနှိုင်း လမ်းညွှန်မှာကြားခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။

#Local_News
Published 14 July 2026

■ နိုင်ငံတစ်ဝန်း အပူချိန်မြင့်မားမှုနှင့် ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှု အကျိုးဆက်များကို ရင်ဆိုင်နေရသည့် မြန်မာ နိုင်ငံအလယ်ပိုင်းဒေသကို စိမ်းလန်းစိုပြည်စေရန် ရည်ရွယ်၍ ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မိုးရာသီ နိုင်ငံတော်အဆင့် သစ်ပင်စိုက်ပျိုးပွဲတော်ကို မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မင်းဘူးမြို့နယ်တွင် ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့သည်။

■ ယင်းအခမ်းအနားသို့ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်၊ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် တက်ရောက်ခဲ့ပြီး မြန်မာ့မီးရထားဘူတာနှင့် မီးရထားကွန်ကရစ်စက်ရုံဝန်းအတွင်း တမာပျိုးပင်အား ဦးဆောင်စိုက်ပျိုးပေးခဲ့သည်။

■ ၂၀၂၄ ခုနှစ်အတွင်း ချောက်မြို့တွင် ၄၈ ဒသမ ၃ ဒီဂရီဆဲလ်စီးယပ်စ်အထိ စံချိန်တင် အပူချိန်မြင့်တက်ခဲ့မှုများကြောင့် အပူပိုင်းဒေသ (၁၃) ခရိုင် စိမ်းလန်းစိုပြည်ရေးသည် နိုင်ငံတော်အဆင့် အထူးအလေးထားဆောင်ရွက်ရမည့် လုပ်ငန်းတစ်ရပ်ဖြစ်လာကြောင်း သိရသည်။

■ ဤစိုက်ပျိုးပွဲတော်တွင် ခရေ၊ ယင်းမာ၊ ပိတောက်၊ မဲဇလီ၊ တမာ၊ သပြေ၊ ကုက္ကိုနှင့် မျောက်ဆိပ် စသည့် သစ်မျိုး (၈) မျိုး၊ အပင်စုစုပေါင်း ၃,၀၀၀ ကို စုပေါင်းစိုက်ပျိုးခဲ့ကြသည်။

■ လက်ရှိ လေ့လာချက်များအရ နိုင်ငံဧရိယာ၏ သစ်တောဖုံးလွှမ်းမှုမှာ ၄၂ ဒသမ ೧၅ ရာခိုင်နှုန်းရှိပြီး မကွေးတိုင်းဒေသကြီးတွင် ၁၁ ဒသမ ၅၁ ရာခိုင်နှုန်းနှင့် မင်းဘူးခရိုင်တွင် ၁၅ ဒသမ ၆၁ ရာခိုင်နှုန်းသာရှိရာမှ နိုင်ငံတော်၏ သစ်တောဖုံးလွှမ်းမှုကို ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရောက်ရှိရန် ရည်မှန်းချက်ထား ဆောင်ရွက်နေခြင်းဖြစ်သည်။

■ "နိုင်ငံတော်သာယာဖို့ သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ထိန်းကြပ်စို့" ဟူသော မူဝါဒနှင့်အညီ ရာသီဥတု ပြောင်း လဲမှုကို တုံ့ပြန်နိုင်ရန်နှင့် ဒေသအပူချိန်လျော့ကျစေရန် ဤသို့ အင်တိုက်အားတိုက် စိုက်ပျိုးနေ ခြင်းဖြစ်သည်။

■ အဆိုပါ သစ်ပင်စိုက်ပျိုးပွဲတော်သို့ နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့်အတူ အစိုးရအဖွဲ့ဝင်များ၊ ဌာနဆိုင်ရာ တာဝန်ရှိသူများ၊ ဒေသခံပြည်သူများနှင့် ကျောင်းသားကျောင်းသူများ တက်ရောက်၍ တစ်ပျော်တစ်ပါး စိုက်ပျိုးခဲ့ကြသည်။

■ စိုက်ပျိုးပွဲတော်အပြီးတွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့်အဖွဲ့သည် မင်းဘူး-မင်းလှ-မင်းဘူး ရထားလမ်းပိုင်းအား ကြည့်ရှုစစ်ဆေးခဲ့ပြီး ကုန်စည်ပို့ဆောင်မှုနှင့် ခရီးသွားလာမှု လွယ်ကူချောမွေ့စေရေးအတွက် လမ်းညွှန်မှာကြားခဲ့သည်။

■ ထို့ပြင် မင်းဘူးမြို့ ကမ်းနားလမ်း ပြန်လည် ထိန်းသိမ်းဖောက်လုပ်မည့် အခြေအနေများကို စစ်ဆေးခဲ့ကာ မြို့ပြအင်္ဂါရပ်များနှင့်အညီ Town Plan ဖြင့် စနစ်တကျအကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်သွားရန် တာဝန်ရှိသူများအားမှာကြားခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။

#Local_News
Published 14 July 2026

■ မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ဝါစိုက်ပျိုးထုတ်လုပ်ခြင်းကို အောင်မြင်စွာ ဆောင်ရွက်နိုင်သည့် ရေခံမြေခံနှင့် အခြေအနေကောင်းများ ပိုင်ဆိုင်ထားရှိပြီးဖြစ်သဖြင့် ဝါတင်ပို့ရောင်းချသည့် နိုင်ငံအဖြစ် မလွဲမသွေ တည်ဆောက်နိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က တိုက်တွန်းပြောကြားသည်။

■ မကွေးတိုင်းဒေသကြီး၊ မကွေးမြို့၊ မြို့တော်ခန်းမ၌ကျင်းပပြုလုပ်သည့် “ဝါစိုက်ပျိုးမှုမှသည် အထည်အလိပ်စက်မှုလုပ်ငန်းဆီသို့” ဆွေးနွေးပွဲတွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတက ထိုသို့အမှာစကား ပြောကြားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ပြည်တွင်း ဝါစိုက်ပျိုးမှု ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရေးနှင့် ဝါကိုအခြေခံသည့် စက်မှုကုန်ထုတ်လုပ်ငန်းများ တိုးမြှင့်လာစေရန် ရည်ရွယ်ကျင်းပခြင်းဖြစ်သည်။

■ အဆိုပါ မျှော်မှန်းချက်ကို အကောင်အထည်ဖော်ရန်အတွက် ဝါမျိုးစေ့ထုတ်လုပ်သူများ၊ ဝါကြိတ်ခွဲထုတ်လုပ်သူများနှင့် ချည်ထည်ထုတ်လုပ်သူများအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများလိုအပ်လျက်ရှိသည်။

■ အရည်အသွေးကောင်းမွန်သော Grade A နှင့် B ရရှိနိုင်မည့် ပြည်ပဝါစေ့များကို တင်သွင်းရန်နှင့် ရေရှည်တွင် မိဘမျိုးရင်းများတင်သွင်း၍ ပြည်တွင်း၌မျိုးပွားထုတ်လုပ်သွားရန်လိုအပ်ကြောင်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။

■ ထို့ပြင် ပြည်တွင်း၌ ဝါကြိတ်စက်များထုတ်လုပ်ရန် တပ်မတော်ကိုတာဝန်ပေးဆောင်ရွက်ခဲ့ရာ ယခုအခါ အရည်အသွေးမီ ဝါကြိတ်စက်များကို အောင်မြင်စွာထုတ်လုပ်နိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်ကြောင်းနှင့် ဝါလုပ်ငန်းဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် နိုင်ငံတော်မှကူညီဆောင်ရွက်ပေးသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သမ္မတက ထည့်သွင်း ပြောကြားခဲ့သည်။

■ ကမ္ဘာပေါ်တွင် ဝါစိုက်ပျိုးသည့် နိုင်ငံများရှိသကဲ့သို့ ဝါတင်သွင်းသည့် နိုင်ငံများလည်းများစွာ ရှိနေသောကြောင့် မြန်မာနိုင်ငံမှအရည်အသွေးမီ ချည်မျှင်ရှည်ဝါများ တင်ပို့ရောင်းချနိုင်ပါက နိုင်ငံခြားဝင်ငွေများရရှိကာ နိုင်ငံစီးပွားရေးကိုမြှင့်တင်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။

■ ပြည်တွင်းထုတ်ကုန်များကို တန်ဖိုးမြှင့်ထုတ်ကုန်အဖြစ် ပြောင်းလဲထုတ်လုပ်ရန်နှင့် ပြည်ပဈေးကွက်သို့ ထိုးဖောက်နိုင်ရန်အတွက် သက်ဆိုင်ရာဝန်ကြီးဌာနများ၊ အသင်းအဖွဲ့များနှင့် တောင်သူများက ညီညွတ်စွာဖြင့် ဝိုင်းဝန်းကြိုးပမ်းကြရန်လိုအပ်ကြောင်း တိုက်တွန်းထားသည်။

■ ဆွေးနွေးပွဲအပြီးတွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတနှင့် အဖွဲ့ဝင်များသည် ဝါလုပ်ငန်းဆိုင်ရာ ပြခန်းများကို လှည့်လည်ကြည့်ရှုခဲ့ကြပြီး လိုအပ်သည်များကို တာဝန်ရှိသူများအား လမ်းညွှန်မှာကြားခဲ့ကြောင်း သတင်းရရှိသည်။

#World_Health
Published 14 July 2026

■ အဆင့်ဆင့်ထုတ်လုပ်ထုပ်ပိုးစားစရာတွေ ပိုမိုစားသုံးခြင်းက အာရုံစူးစိုက်မှု ကျဆင်းခြင်းနဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စွမ်းဆောင်ရည်နှုန်း ကျဆင်းခြင်းတို့နဲ့ ဆက်စပ်နေတယ်လို့ Alzheimer's & Dementia ဂျာနယ်မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

■ အဆင့်ဆင့်ထုတ်လုပ် စားစရာတွေထဲမှာ ပါကင်ပိတ်မုန့်များ၊ အချိုရည်များ၊ ရေခဲရိုက်အသင့်စား စားစရာများ၊ စက်ရုံထုတ်လုပ်မှု အဆင့်ဆင့်ပြုလုပ်ထားတဲ့ စားစရာများ ပါဝင်ပြီး စွဲလမ်းစေတဲ့ ဓာတုများ၊ ခဲစေသောပစ္စည်းများ၊ အနံ့အရသာအတုများ၊ ဆိုးဆေးများ ပါဝင်ပါတယ်။

■ နေ့စဉ်စားသောက်မှုထဲမှာ အဆင့်ဆင့်ထုတ်လုပ်စားရာမျိုး ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း ပိုစားမိတိုင်း အသိစိတ်လုပ်ဆောင်ချက် သိသိသာသာ ကျဆင်းပြီး ဒီမန်ရှာရောဂါ ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုများစေတယ်လို့ တွေ့ရှိထားပါတယ်။

■ အစားအစာတွေကို အဆင့်ဆင့်ထုတ်လုပ်လိုက်တဲ့အခါ အာဟာရတန်ဖိုး ကျဆင်းစေရုံမက ဦးနှောက်ကျန်းမာရေးကိုလည်း သက်ရောက်စေနိုင်တယ်လို့ အကြံပြုထားပါတယ်။

■ အဆင့်ဆင့်ထုတ်လုပ်စားစရာတွေဟာ ခန္ဓာကိုယ်ရောင်ရမ်းခြင်း၊ ဇီဝဖြစ်စဉ် ပျက်စီးခြင်း၊ အူလမ်းကြောင်း ပိုးမွှားစနစ်အပေါ် သက်ရောက်ခြင်းတို့ဖြင့် အသိစိတ်ကျဆင်းခြင်းကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။

■ မက်ဒီတာရေးနီးယန်းနဲ့ MIND စားသုံးမှုပုံစံတွေက ဦးနှောက်ကျန်းမာရေးအတွက် အကျိုးဖြစ်စေပြီး သဘာဝအတိုင်း အစားအစာတွေ ဦးစားပေးထားတာကြောင့် စားသုံးသင့်ပါတယ်။

■ အဆင့်ဆင့်ထုတ်လုပ် စားစရာတွေရဲ့ သက်ရောက်မှုတွေကို ကျန်းမာရေးနဲ့ ညီညွတ်တဲ့ အစားအစာတွေက အပြည့်အဝ တန်ပြန်မပေးနိုင်တာကြောင့် ဒီလိုစားစရာတွေကို လျှော့ချစားသုံးဖို့က အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။

Source: Huff Post