Q-ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင် (Min Aung Hlaing) ခင်ဗျာ၊ မြန်မာနဲ့ ကာဇက်စတန်တို့ရဲ့ နိုင်ငံရေးနဲ့ စီးပွားရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အနာဂတ်ကို ဘယ်လိုမြင်ပါသလဲ။ အလယ်အာရှ (Central Asia) မှာ ပိုမိုကျယ်ပြန့်တဲ့ အပြန်အလှန်ဆက်ဆံရေး အလားအလာတွေကိုရော ဘယ်လို အကဲဖြတ်ပါသလဲ။
SG: မြန်မာနဲ့ ကာဇက်စတန်တို့ရဲ့ သံတမန်ဆက်ဆံရေးဟာ ၁၉၉၉ ခုနှစ်၊ စက်တင်ဘာလ ၂၃ ရက်နေ့မှာ စတင်ခဲ့တာဖြစ်လို့ အခုဆို ၂၆ နှစ် ရှိပါပြီ။ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံတွေဟာ နိုင်ငံရေးနဲ့ စီးပွားရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေကို တဖြည်းဖြည်းချင်း တိုးတက်အောင် လုပ်ဆောင်နေပါတယ်။ ကျွန်တော် ကာဇက်စတန်သမ္မတနဲ့ နှစ်ကြိမ်တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ အလယ်အာရှနဲ့ ယူရေးရှား (Eurasia) ဟာ ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံးတိုက်ကြီးရဲ့ ဗဟိုမှာတည်ရှိနေတာကြောင့် ပထဝီနိုင်ငံရေး (geopolitics) မှာ မဟာဗျူဟာမြောက် အရေးပါတဲ့ နယ်မြေ – 'Heart Land' အဖြစ် သတ်မှတ်ထားပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီဒေသဟာ မဟာဗျူဟာအရ အရေးပါပါတယ်။ နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးကို ခိုင်မာအောင် လုပ်ဆောင်ခြင်းက အလယ်အာရှမူဘောင်အတွင်းမှာပါ ပိုမိုတက်ကြွစွာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်ဖို့ ကူညီလိမ့်မယ်လို့ ကျွန်တော် ယုံကြည်ပါတယ်။
Q-အလယ်အာရှဟာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လုံခြုံရေးနဲ့ ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး (logistics) အတွက် ပိုမို အရေးပါတဲ့ ဗဟိုချက်မ ဖြစ်လာနေပါတယ်။ ဒေသတွင်း တည်ငြိမ်ရေးနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးကို မြန်မာနဲ့ ကာဇက်စတန်တို့ ပူးပေါင်းပြီး ဘယ်လို အထောက်အကူပြုနိုင်မယ်လို့ ထင်ပါသလဲ။
SG- အလယ်အာရှဟာ ဥရောပ၊ အရှေ့အလယ်ပိုင်း၊ အရှေ့တောင်အာရှနဲ့ အရှေ့အာရှကြား အရေးပါတဲ့ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး အချက်အချာအဖြစ် အမြဲရှိခဲ့ပါတယ်။ ဒီနေရာမှာပဲ ဂရိတ်ပိုးလမ်းမကြီး (Great Silk Road)ဖြတ်သန်းခဲ့ဖူးပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒေသတွင်း လုံခြုံရေးနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဟာ အရေး ကြီးပါတယ်။ ကာဇက်စတန်က အလယ်အာရှမှာ အရေးပါတဲ့ အခန်းကဏ္ဍကနေ ပါဝင်နေပါတယ်။ မြန်မာ နိုင်ငံကလည်း တရုတ်နဲ့ အိန္ဒိယကြားမှာ ဗျူဟာမြောက်တဲ့ နေရာမှာ တည်ရှိပြီး အရှေ့တောင်အာရှနဲ့ တောင်အာရှကို 'ကုန်းမြေတံတား' (land bridge) အဖြစ် ဆက်သွယ်ပေးထားပါတယ်။ ဒီလို အားသာချက်တွေကို အသုံးပြုပြီး ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံတွေဟာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်မယ်၊ ထုတ်ကုန်တွေ၊ သဘာဝသယံဇာတတွေနဲ့ ယဉ်ကျေးမှုတွေကို ဖလှယ်နိုင်မယ်၊ ဒေသတွင်း တည်ငြိမ်မှုနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို အားကောင်းစေနိုင်မယ်လို့ ယုံကြည်ပါတယ်။
Q-မြန်မာရော ကာဇက်စတန်ပါ ဆွေးနွေးမှုနဲ့ ဘက်ပေါင်းစုံ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု (multilateral cooperation) ကိုဖွင့်ပေးထားတဲ့နိုင်ငံများအဖြစ် တက်တက်ကြွကြွ ရပ်တည်နေကြပါတယ်။ နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းတွေ ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးနဲ့ တန်းတူညီမျှတဲ့ ကမ္ဘာ့အစီအစဉ် (equitable world order) ကို မြှင့်တင်ရာမှာ ကျွန်တော်တို့ နိုင်ငံတွေက ဘယ်လို အခန်းကဏ္ဍကနေ ပါဝင်နိုင်မယ်လို့ ထင်ပါသလဲ။
SG- ယနေ့ ကမ္ဘာကြီးဟာ ဧကဝင်ရိုးစနစ်(unipolar system) ကနေ ဗဟုဝင်ရိုးစနစ် (multipolar one) ဆီကို ရွေ့လျားနေပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ဟာ မည်သည့် အင်အားကြီးနိုင်ငံ တစ်နိုင်ငံတည်းအပေါ် မှီခိုအားထားမှု လျှော့ချပြီး မိတ်ဆွေနိုင်ငံတွေနဲ့ ဆက်ဆံရေးကို မြှင့်တင်ရပါမယ်။ ဒါမှသာ ပိုမိုမျှတတဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ ချမှတ်နိုင်ပြီး ပြင်ပဖိအားတွေကို တွန်းလှန်နိုင်မှာပါ။ စီးပွားရေးမှာလည်း ကြီးမားတဲ့ အပြောင်းအလဲတွေ ဖြစ်ပေါ်နေပြီး 'ကမ္ဘာ့အစီအစဉ်သစ်' (new world order) ပေါ်ပေါက်လာနေပါတယ်။ နိုင်ငံငယ်လေးတွေဟာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ပြီး မတူညီတဲ့ ဒေသတွေမှာ ကုန်သွယ်မှု တိုးချဲ့ရပါမယ်။ နိုင်ငံတကာ အဖွဲ့အစည်းတွေကိုလည်း ပြုပြင်ပြောင်းလဲဖို့ လိုအပ်ပြီး သူတို့ရဲ့ ပဋိဉာဉ်တွေကို လိုက်နာကာ နိုင်ငံအားလုံးရဲ့ အချုပ်အခြာအာဏာ (sovereignty) ကို လေးစားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ ဒီနယ်ပယ်မှာ ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံတွေ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်ပါတယ်။
Q-ကာဇက်စတန်ကို ယူရေးရှားရဲ့ အဓိက သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနဲ့ စွမ်းအင်ဗဟို (transit and energy hub) အဖြစ် ရှုမြင်ကြပါတယ်။ ကာဇက်စတန်နှင့် ဒေသတစ်ခုလုံးနှင့် ဆက်ဆံရေးမှာ မြန်မာအတွက် အလားအလာအရှိဆုံး ကုန်သွယ်ရေး၊ စီးပွားရေးနဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး နယ်ပယ်တွေက ဘာတွေလဲလို့ ထင်ပါသလဲ။
SG- ကာဇက်စတန်ဟာ သဘာဝသယံဇာတ ကြွယ်ဝပြီး ရေနံ၊ သဘာဝဓာတ်ငွေ့တွေကို တင်ပို့ကာ သတ္တုတူးဖော်ရေး၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနဲ့ စိုက်ပျိုးရေး၊ အထူးသဖြင့် ဂျုံ စိုက်ပျိုးရေးကို ဖွံ့ဖြိုးအောင် လုပ်ဆောင်နေပါတယ်။ မြန်မာနိုင်ငံကတော့ စိုက်ပျိုးရေးနိုင်ငံဖြစ်ပြီး တွင်းထွက်သယံဇာတတွေလည်း ရှိပါတယ်။ တရုတ်နဲ့ အိန္ဒိယ နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေပြီး အရှေ့တောင်အာရှနဲ့ တောင်အာရှကိုပါ ဆက်သွယ်ပေးထားပါတယ်။
ကျွန်တော်တို့မှာ မြေဩဇာကောင်းတဲ့ မြေ၊ ရေပေါများမှုနဲ့ စိုက်ပျိုးရေးအတွက် သင့်လျော်တဲ့ ရာသီဥတု ရှိပါတယ်။ မြန်မာဟာ ဆန်နဲ့ ပဲအမျိုးမျိုးရဲ့ အကြီးဆုံး တင်ပို့တဲ့နိုင်ငံတွေထဲက တစ်နိုင်ငံဖြစ်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ဖို့ အလားအလာအရှိဆုံး နယ်ပယ်တွေက စိုက်ပျိုးရေး၊ သတ္တုတူးဖော်ရေး၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနဲ့ စွမ်းအင်တို့ပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ ဒီအတွက် နည်းပညာနဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု နယ်ပယ်တွေမှာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။
Q-စီးပွားရေးနဲ့ နိုင်ငံရေးအပြင်၊ အပြန်အလှန်နားလည်မှုနဲ့ ယုံကြည်မှုကို ခိုင်မာစေဖို့အတွက် မြန်မာနဲ့ အလယ်အာရှနိုင်ငံများအကြား ယဉ်ကျေးမှု၊ ပညာရေးနဲ့ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှုဆိုင်ရာ ဆက်သွယ်မှုတွေကို တိုးမြှင့်ဖို့ ဘယ်လောက်အရေးကြီးတယ်လို့ ယူဆပါသလဲ။
SG-မြန်မာနဲ့ အလယ်အာရှနိုင်ငံများအကြား ပညာရေး၊ ယဉ်ကျေးမှုနဲ့ လူသားချင်းစာနာထောက်ထားမှု ဆက်ဆံရေး တိုးတက်အောင် လုပ်ဆောင်ခြင်းဟာ အလွန်အရေးကြီးတဲ့ ကဏ္ဍတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ ကျွန်တော်တို့ နှစ်နိုင်ငံမှာ ရာသီဥတု၊ တည်နေရာ၊ ယဉ်ကျေးမှုနဲ့ စီးပွားရေးတွေ မတူညီပါဘူး။ ဒီကွာခြားချက်တွေ ပေါင်းစပ်မှုက အားသာချက်တစ်ခုပါပဲ။ ဒါကြောင့် ကျွန်တော်တို့နိုင်ငံတွေကြား ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုကို ထိန်းသိမ်းပြီး ခိုင်မာစေဖို့အတွက် အစိုးရအချင်းချင်း ဆက်ဆံရေးသာမကဘဲ ပြည်သူအချင်းချင်း ဆက်ဆံရေးကိုပါ တိုးချဲ့ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်၊ ဒါကြောင့် ဒီကဏ္ဍတွေကို ဖွံ့ဖြိုးအောင် လုပ်ဆောင်ဖို့ အလွန်အရေးကြီးပါတယ်။
သတိရစေလိုတာက ကာဆင်မ်-ဂျိုမာ့တ် တိုကာယက်ဗ် (Kassym-Jomart Tokayev) ဟာ မြန်မာနိုင်ငံ ယာယီသမ္မတ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်နဲ့ ယခင်က ဆွေးနွေးမှုတွေ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ဖြစ်ပါတယ်။ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်ကို ကြိုဆိုရင်း ကာဆင်မ်-ဂျိုမာ့တ် တိုကာယက်ဗ်က ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးရဲ့ အာစတာနာ (Astana) အလုပ်ခရီးစဉ်ကို နှစ်နိုင်ငံအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ထူထောင်ဖို့ အခွင့်အလမ်းတစ်ခုအဖြစ် ရှုမြင်ကြောင်း အလေးပေး ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
Editor Note:
https://www.inform.kz တွင်ပါရှိသော မြန်မာနိုင်ငံတော် ယာယီသမ္မတ၊ နိုင်ငံတော် လုံခြုံရေးနှင့် အေးချမ်းသာယာရေးကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးနှင့် အင်တာဗျူးဆောင်းပါးကို ရုရှားဘာသာမှ မြန်မာဘာသာတို့ တိုက်ရိုက်ဖလှယ်ပြန်ဆိုပါတယ်။
#World_News
Published 30 September 2025
▪️ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်နဲ့ အစ္စရေးလ်ဝန်ကြီးချုပ် ဘင်ဂျမင်နေတန်ယာဟူတို့ကို တနင်္လာနေ့က အိမ်ဖြူတော်မှာ အတူတကွ မြင်ခဲ့ရပြီး ကျန်ရှိနေတဲ့ ဓားစာခံများ လွတ်မြောက်ရေးနဲ့ ဂါဇာစစ်ပွဲအဆုံးသတ်ရေး ခိုင်မာစေမယ့် အမေရိကန်ရဲ့ အစီအစဉ်ကို ထောက်ခံမှုပြုခဲ့ကြပါတယ်။
▪️ ဒီအခြေအနေကိုရောက်ရှိရန် အလွန်နီးစပ်နေပြီလို့ ထရမ့်က သတင်းရှင်းလင်းပွဲမှာ ပြောသွားပါတယ်။
▪️ အိမ်ဖြူတော်က ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်းစဉ်အတွက် အချက် ၂၀ ပါ အစီအစဉ်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့ပြီး စစ်ပွဲအဆုံးသတ်ရေး၊ ဂါဇာကို ကူညီထောက်ပံ့ရေး၊ ၄၈ နာရီအတွင်း ဟားမတ်စ်ဘက်ကနေ ဓားစာခံများ လွှတ်ပေးရေးတို့ ပါဝင်ပါတယ်။
▪️ ဘေးမှာရှိနေတဲ့ နေတန်ယာဟူက ထရမ့်ရဲ့ အစီအစဉ်တွေကို ထောက်ခံကာ စစ်ပွဲရဲ့ ဦးတည်ချက်ကို ဖြစ်မြောက်စေမယ်လို့ ပြောပါတယ်။
▪️ ဂါဇာစစ်ပွဲအဆုံးသတ်ရေးနဲ့ အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှာ ငြိမ်းချမ်းရေးလမ်းခင်းရရှိရေးအတွက် အရေးပါတဲ့ခြေလှမ်းဆီ ဦးတည်နေပြီလို့ ပြောပါတယ်။
▪️ ဟားမတ်စ်တို့ကတော့ အဆိုပြချက်ကို လက်မခံသေးဘဲ အချို့သော အကြောင်းအရာများကို ငြင်းဆန်ထားပါတယ်။
▪️ ထရမ့်က နေတန်ယာဟူကို အမာခံထောက်ခံသူဖြစ်ပေမယ့် စစ်ပွဲကြာရှည်နေပြီး အသက်တွေဆုံးရှုံးမှုများလာတဲ့အပေါ် စိတ်ပျက်နေတာပါ။
▪️ ဟားမတ်စ်တို့သာ ငြင်းဆန်ပါက ဟားမတ်စ်ကို လုံးဝဖျက်ဆီးမယ့် အစ္စရေးလ်တို့ကို အပြည့်အဝထောက်ပံ့သွားမယ်လို့ ထရမ့်က ပြောသွပါတယ်။
Source: NPR
#World_Health
Published 30 September 2025
▪️ အများသုံးနေရာတွေမှ လက်အခြောက်ခံစက်တွေဟာ ထိုအခန်းထဲမှ လေတွေကိုပင် စုပ်ယူပြီး လေမှုတ်ထုတ်ပေးတာ ဖြစ်ပါတယ်။
▪️ ဒါကြောင့် ဒီလေထဲမှာ ကျန်းမာရေးအတွက် မကောင်းတဲ့ အမှုန်တွေ၊ အညစ်အကြေးတွေ၊ ပိုးမွှားတွေ ပြည့်နေပါတယ်။
▪️ အက်စ်တာ CMI ဆေးရုံမှ ကူးစက်ရောဂါအတိုင်ပင်ခံ ဒေါက်တာ ဆဝါတီရာဂျာဂိုပယ်က အများသုံးသန့်စင်ခန်းမှ လက်အခြောက်ခံစက်တွေ အသုံးပြုခြင်းဖြင့် မကျန်းမမာဖြစ်နိုင်တယ်လို့ သဘောတူနေပါတယ်။
▪️ လက်အခြောက်ခံစက်တွေက သန့်စင်ခန်းထဲမှ လေကိုစုပ်ယူပြီး မှုတ်ထုတ်ပေးတာကြောင့် ဘက်တီးရီးဘားပိုးမွှားတွေ ပျံ့နှံ့စေတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
▪️ စက်ရဲ့ မျက်နှာပြင်ကို ထိတွေ့မိရင် အဓိကဆိုးရွားတာကြောင့် ထိမိခြင်း၊ နီးကပ်စွာအမှုတ်ခံခြင်းတို့ကို ရှောင်ရှားသင့်ပါတယ်။
▪️ မှုတ်ထုတ်လိုက်တဲ့လေက လက်အပြင် လက်နဲ့ထိတွေ့တဲ့ မျက်နှာ၊ အစားအစာတို့ကိုပါ ကူးစက်သွားနိုင်ပါတယ်။
▪️ စိတ်အချရဆုံးနည်းလမ်းက လက်ကိုဆပ်ပြာနဲ့ ဆေးပြီးနောက် တစ်ရှူးစက္ကူဖြင့် သုတ်သင်တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။
▪️ စက္ကူမရှိဘူးဆိုရင် လက်တွေကို သဘာဝအတိုင်း ခြောက်သွေ့စေခြင်းက လက်အခြောက်ခံစက်သုံးတာထက် ပိုမိုဘေးကင်းနိုင်ပါတယ်။
▪️ ဒါ့အပြင် ဘေးကင်းကျန်းမာဖို့အတွက် နောက်ထပ်အရေးကြီးဆုံးက လက်ကိုဆပ်ပြာဖြင့် အနည်းဆုံး စက္ကန့် ၂၀ ခန့် ဆေးကြောရမှာ ဖြစ်ပါတယ်။
Source: Indian Express
#World_Science
Published 30 September 2025
▪️ အိုင်ဘေးရီးယားပုရွက်ဆိတ်ဘုရင်မတွေ ဥလိုက်တဲ့ ဥတချို့ထဲမှာ အခြားမျိုးစိတ်တစ်ခုရဲ့ အထီးတွေပါဝင်ပြီး အသိုက်အဖွဲ့ထဲက လုပ်သားပုရွက်ဆိတ်တွေအားလုံးရဲ့ အဖေတွေ ဖြစ်နေပါတယ်။
▪️ ဒီလိုအံ့ဩဖွယ်ဖြစ်ရပ်ကို ပြင်သစ်မောင့်ပယ်လီယာတက္ကသိုလ်မှ ဂျိုနသန်ရိုမီဂူယာက တွေ့ရှိတာ ဖြစ်ပါတယ်။
▪️ အိုင်ဘေးရီးယား ပုရွက်ဆိတ်တွေဖြစ်တဲ့ M. ibericus မျိုးစိတ်အသိုက်ထဲက လုပ်သားအားလုံးဟာ မျိုးစပ်တွေဖြစ်နေကြပြီး DNA တဝက်လောက်က M. structor နဲ့ ကိုက်ညီနေပါတယ်။
▪️ ဒါဟာ M. ibericus ဘုရင်မတွေက M. structor အထီးတွေနဲ့ မိတ်လိုက်တာကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
▪️ လုပ်သားများ အသက်ရှင်ဖို့အတွက် အခြားမျိုးစိတ်တွေနဲ့ မိတ်လိုက်ပေါက်ဖွားဖို့ လိုအပ်တာဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
▪️ ရိုမီဂူယာတို့အဖွဲ့က ဓာတ်ခွဲခန်းထဲမှာ M. ibericus အသိုက်အမြုံဒါဇင်ခန့်ကို ယူဆောင်လာကာ အထီးတစ်ကောင်မှမပါဘဲ မွေးဖွားတာကို ၂ နှစ်ကြာအောင် စောင့်ကြည့်ခဲ့ကြပါတယ်။
▪️ M. structor အထီးသုံးကောင်ကို ဓာတ်ခွဲခန်းထဲမှာ မွေးခဲ့ရာမှာတော့ M. ibericus ဘုရင်မတွေက မျိုးစိတ်နှစ်ခုစလုံးရဲ့ အထီးတွေကို မွေးဖွားနိုင်ခဲ့ပါတယ်။
▪️ ဒါဟာ ဘုရင်မတွေမွေးတဲ့ သမီးတွေအနေနဲ့ ဘုရင်မဖြစ်လာပြီးနောက် မျိုးစိတ်နှစ်ခုစလုံးရဲ့ အထီးတွေနဲ့ မိတ်လိုက်နိုင်အောင် လုပ်ပေးပါတယ်။
▪️ M. ibericus ဘုရင်မတွေဟာ သူတို့ဆီကနေ အထီးမွေးဖို့လိုပြီး ဒီလိုမဟုတ်ရင် လုပ်သားတွေ မရရှိနိုင်ပါဘူး။
▪️ ဒီလိုမျိုး မျိုးစပ်ပေါက်ဖွားခြင်းကနေ ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာကြပြီး M. structor အသိုက်အမြုံတွေ မရှင်သန်နိုင်တဲ့ မက်ဒီတာရေးနီးယန်းဒေသတလျှောက်မှာ ပျံ့နှံ့တည်ရှိနေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။
Source: NewsScientist
ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ်သစ် အနူတင်ချာဝီရာကူက တရုတ်နဲ့ရေရှည်တည်တံ့တဲ့ မိသားစုဆက်ဆံရေးခိုင်မြဲရန် မျှော်လင့်ကြောင်း အင်္ဂါနေ့ တရုတ်မီဒီယာဂရု(CMG)နဲ့ ဘန်ကောက်အင်တာဗျူးမှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
#Asia_Politics
#ထိုင်းဝန်ကြီးချုပ်သစ်အနူတင်ချာဝီရာကူ #တရုတ်မီဒီယာဂရု
Published 29 September 2025
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group
#World_News
Published 29 September 2025
▪️ မီချီဂန် မော်မွန်ဘုရားကျောင်း အရှေ့တံခါးတွေကို ကားဖြင့် ဝင်တိုက်သူက သေနတ်ပစ်ခတ်ပြီး ဘုရားကျောင်းကို မီးရှို့ခဲ့ရာ အနည်းဆုံး ၄ ဦးသေဆုံးပြီး ၈ ဦးဒဏ်ရာရခဲ့ကာ ရဲတွေနဲ့ ပစ်ခတ်ပြီးနောက် သေနတ်သမား သေဆုံးသွားပါတယ်။
▪️ အသက် ၄၀ အရွယ် မရိန်းတပ်သားဟောင်း သောမတ်စ်ဂျေကော့ဆန်ဖို့ဒ်က ဘုရားကျောင်းကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ မီးရှို့ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။
▪️ သေနတ်ပစ်ခံရခြင်းကြောင့် ၂ ဦးသေဆုံးကာ လောင်ကျွမ်းသွားတဲ့ ဘုရားကျောင်းကနေ နောက်ထပ်အလောင်း ၂ လောင်းတွေ့ရှိခဲ့ပြီး အခြားလူတွေ ပါမပါ မသိရသေးပါဘူး။
▪️ ဘုရားကျောင်းထဲ ဆန်ဖို့ဒ်ကားမောင်းဝင်သွားချိန်မှာ လူရာနဲ့ချီ ရှိနေခဲ့ပါတယ်။
▪️ ရဲအရာရှိနှစ်ဦးက သတင်းရပြီး စက္ကန့် ၃၀ အတွင်းမှာပဲ အခင်းဖြစ်ပွားရာသို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး အပြန်အလှန်ပစ်ခတ်ကြရာ ကားပါကင်နားမှာ အသေပစ်ခတ်ခဲ့ရပါတယ်။
▪️ အမေရိကန် စစ်မှုမှတ်တမ်းများအရ ဆန်ဖို့ဒ်ဟာ ၂၀၀၄ မှ ၂၀၀၈ အတွင်း မရိန်းတပ်သားဟောင်းဖြစ်ခဲ့ကာ အီရတ်စစ်ပွဲမှာလည်း ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။
▪️ မီချီဂန်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး ဂရတ်ချန်ဝစ်မာက ဒီဖြစ်ရပ်အတွက် အလွန်ကြေကွဲရပြီး ဘာသာရေးကိုးကွယ်ရာ နေရာတစ်ခုမှာ အကြမ်းဖက်ခြင်းဟာ လက်သင့်ခံနိုင်စရာ မရှိဘူးလို့ ဆိုရှယ်မီဒီယာမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။
▪️ သမ္မတဒေါ်နယ်ထရမ့်က Truth Social မှာလည်း အမေရိကမှ ခရစ်ယာန်တွေကို နောက်ထပ်ပစ်မှတ်ထား တိုက်ခိုက်တာ ဖြစ်ပြီး ဒီလိုအကြမ်းဖက်မှုတွေ လုံးဝရပ်တန့်ရမယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။
▪️ ယခုမီချီဂန်ဖြစ်ရပ်ဟာ အမေရိကန်မှာ ၂၀၂၅ အတွင်း ၃၂၄ ကြိမ်မြောက် လူအများအပြားသေစေတဲ့ ပစ်ခတ်မှု ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။
#World_Health
Published 29 September 2025
▪️ အချိုတွေ မစားဘဲနဲ့ သွေးတွင်းသကြားဓာတ် မြင့်တက်နေစေတဲ့ အကြောင်းအရင်းကို မွမ်ဘိုင်းမှ ဒေါက်တာ အာတီအူလာနဲ့ ဒေလီမှ ဒေါက်တာ မာနီရှာအာရိုရာတို့က ရှင်းလင်းဖော်ပြထားပါတယ်။
▪️ အချိုတွေစားခြင်းက သွေးတွင်းသကြားဓာတ် မြင့်မားခြင်း၊ ဆီးချိုဖြစ်ခြင်းတို့ရဲ့ တစ်ခုတည်းသော အကြောင်းအရင်းမဟုတ်ပါဘူး။
▪️ ပေါင်မုန့်ချော၊ အာလူး၊ သန့်စင်ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်တို့လို အစားအစာတွေက ဂလူးကို့စ်ယိုင်ညွှန်းကိန်း(GI) မြင့်မားပြီး သွေးတွင်းသကြားဓာတ် မြင့်တက်စေနိုင်တယ်လို့ ဒေါက်တာ အာရိုရာက ပြောပါတယ်။
▪️ ဒီထဲမှာ သကြားဓာတ်နဲ့ မကောင်းတဲ့အဆီ များပြားတဲ့ ထုပ်ပိုးထုတ်လုပ်အစားအစာများ၊ တစ်ထိုင်တည်း အများအပြားစားခြင်းတို့လည်း ပါဝင်နေပါတယ်။
▪️ ဖိစီးမှု၊ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမရှိခြင်း၊ အိပ်ရေးပျက်ခြင်း၊ စတီးရွိုက်လိုဆေး သုံးစွဲရခြင်းတို့ကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
▪️ အဆစ်ရောင် ရင်ကြပ်ဝေဒနာများအတွက် သုံးစွဲရတဲ့ ဆေးဝါးများ၊ ဖိစီးမှုဟော်မုန်း မြင့်တက်ခြင်း၊ လုံလောက်စွာ မအိပ်စက်ရခြင်း၊ အထိုင်များတဲ့ နေထိုင်မှုပုံစံ၊ ရောဂါကူးစက်မှုတွေက သွေးတွင်းသကြားဓာတ် မြင့်တက်စေတဲ့ အကြောင်းအရင်းတွေထဲ ပါဝင်ပါတယ်။
▪️ မနက်ပိုင်းမှာ ဖိစီးမှုဟော်မုန်းတွေထွက်ပြီး အသည်းကနေ ဂလူးကို့စ်ထွက်စေတဲ့အတွက် မနက်ပိုင်းသွေးတွင်းသကြားဓာတ် မြင့်တက်စေနိုင်ပါတယ်။
▪️ မီးယပ်သွေးဆုံးပြီး အမျိုးသမီးတွေ၊ ဟော်မုန်းမညီမျှတဲ့သူတွေမှာ အင်ဆူလင်ထိရောက်မှု အပြောင်းအလဲဖြစ်ပြီး သွေးတွင်းသကြားဓာတ် အတက်အကျ ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။
▪️ အချိုဓာတ်ကပဲ သွေးတွင်းသကြားဓာတ် မြင့်တက်စေတာမဟုတ်ဘဲ အခြားအကြောင်းတွေလည်း သက်ရောက်နေတာကြောင့် အစားအသောက်၊ လေ့ကျင့်ခန်း၊ ဆေးဝါး၊ ဖိစီးမှုထိန်းချုပ်ခြင်းတို့ဖြင့် သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ထိန်းချုပ်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
Source: Indian Express.
Page 81 of 1121
