#World_Health
Published 30 November 2025
■ ဆံခြည်မျှင်ကနေ သွားတိုက်ဆေး ပြုလုပ်နိုင်ဖွယ်ရှိနေပြီး သွားကြွေလွှာကို ပြန်လည်ဖွံ့ဖြိုးစေနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။
■ ကင်းစ်ကောလိပ်လန်ဒန်မှ သုတေသီများက ဆံပင်၊ အရေပြား၊ သိုးမွေးတို့မှာ သဘာဝအတိုင်း ပါဝင်တဲ့ ကီရာတင်ပရိုတိန်းကနေ ပြုလုပ်တဲ့ သွားတိုက်ဆေးဟာ သွားတွေကို ကာကွယ်ပေးခြင်း၊ ပြုပြင်ပေးခြင်း ပြုလုပ်နိုင်ကာ သမားရိုးကျ သွားကုသနည်းတွေနေရာမှာ အသုံးပြုလာနိုင်ပါတယ်။
■ ကီရာတင်က သွားကြွေလွှာကို ပြန်လည်တည်ဆောက်ပေးနိုင်ပြီး အစောပိုင်းသွားယိုယွင်းခြင်းကို ရပ်တန့်နိုင်ပါတယ်။
■ ဒီပရိုတိန်းက တံတွေးထဲက သတ္တုတွေနဲ့ ဓာတ်ပြုပြီးတော့ ကြွေလွှာမှာ အကာအကွယ် ဖြစ်ပေါ်စေပါတယ်။
■ သိပ္ပံပညာရှင်တွေ လေ့လာချက်ပြုလုပ်ရာမှာ သိုးမွေးမှ ကီရာတင်ကို ထုတ်ယူပြီး သွားမျက်နှာပြင်ပေါ်မှာ ထိတွေ့စေခဲ့ရာ တံတွေးထဲက သတ္တုဓာတ်တွေနဲ့ ပေါင်းစပ်ပြီးတော့ တကယ့်ကြွေလွှာကဲ့သို့ ပုံဆောင်ခဲပုံစံလေး ဖြစ်ပေါ်စေပါတယ်။
■ ဒါက ကယ်စီယံနဲ့ ဖော့စ်ဖိတ်အိုင်းယွန်းများကို ဆွဲဆောင်နိုင်ပြီး ခံနိုင်ရည်ရှိတဲ့ကြွေလွှာ တဖြည်းဖြည်း ဖြစ်ပေါ်လာစေပါတယ်။
■ ကီရာတင်နဲ့ပြုလုပ်တဲ့ သွားတိုက်ဆေးက ကြွေလွှာတိုက်စားခြင်းကို ကာကွယ်ပေးခြင်း၊ သွားကျဉ်ခြင်းကို လျှော့ချပေးခြင်းနဲ့ သွားပြဿနာလက္ခဏာများ ဖြေရှင်းပေးခြင်းတို့ ပေးစွမ်းနိုင်ပါတယ်။
■ ဒီထုတ်ကုန်ပစ္စည်းဟာ လာမယ့် ၂ နှစ် ၃ နှစ်အတွင်း နေ့စဉ်သုံးသွားတိုက်ဆေးအဖြစ် ရရှိနိုင်ဖို့ မျှော်မှန်းရပါတယ်။
Source: India Today
#World_Science
Published 30 November 2025
■ ကင်ညာနိုင်ငံ တာကာနာချိုင့်ဝှမ်းမှာ လွန်ခဲ့တဲ့နှစ်ပေါင်း ၂.၇၅ သန်းခန့်က ရေရှားခြင်း၊ မီးလောင်ကျွမ်းခြင်းများ အဖြစ်များခဲ့တဲ့ကာလတုန်းက မြေနေရာသွင်ပြင် အကြိမ်ကြိမ်ပြောင်းလဲခဲ့ပေမယ့် ရှေးခေတ်ကိရိယာ ပြုလုပ်ရေးပစ္စည်းတွေကတော့ နှစ်ပေါင်း ၃ သိန်းနီးပါးကြာအောင် နည်းပညာထိန်းသိမ်းတည်မြဲခဲ့တာကို Nature Communicatons မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။
■ နာမိုရိုတူကူနန် တူးဖော်ရေးနေရာမှာ သက်တမ်းအရင့်ဆုံး အိုဒိုဝမ်ကျောက်လက်နက်ပစ္စည်းကို တွေ့ရှိခဲ့ပြီး လွန်ခဲ့တဲ့နှစ်ပေါင်း ၂.၇၅ သန်းမှ ၂.၄၄ သန်းအတွင်းက ရှေးဟောင်းအလွှာ ၃ မျိုးကို တွေ့ရှိခဲ့ကြပါတယ်။
■ အိုဒိုဝမ်ကိရိယာပစ္စည်းတွေက အခြေအနေအမျိုးမျိုးမှာ အသုံးပြုတာဖြစ်ပြီး လူသားသမိုင်းမှာ ပထမဆုံးနည်းပညာတိုးတက်မှု ဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။
■ အသားလှီးဖြတ်ခြင်း၊ အရိုးခွဲခြင်း၊ အပင်ပျိုးခြင်းတို့အတွက် အသုံးပြုခဲ့ကြပါတယ်။
■ ဒီရိုးရာကိရိယာရဲ့ တည်မြဲထိန်းသိမ်းနိုင်ခြင်းက မှတ်သားလောက်တဲ့ အနေအထား ဖြစ်ပါတယ်။
■ ပတ်ဝန်းကျင်မြေနေရာတွေ ထိခိုက်ပျက်စီးခဲ့ကြပေမယ့် ဒီကိရိယာပစ္စည်းတွေကို ဆက်လက်ပြုလုပ်အသုံးချခဲ့ကြပါတယ်။
■ ပတ်ဝန်းကျင်အနေအထား ပြောင်းလဲခဲ့ပေမယ့် ကိရိယာပစ္စည်း ထုတ်လုပ်သူတွေကတော့ အဓိကနည်းပညာပိုင်းကို မပြောင်းလဲဘဲ ဆက်လက်ကျင့်သုံးခဲ့ကြပါတယ်။
■ အဆိုပါ ကိရိယာပစ္စည်းများ ဆက်လက်တည်ရှိနေခြင်းက လူသားမျိုးဆက်တွေ ခြားနားပေမယ့် ယဉ်ကျေးမှုနဲ့ အသိပညာ လက်ဆင့်ကမ်းအသုံးပြုနေတဲ့သဘော တွေ့ရှိရတာ ဖြစ်ပါတယ်။
■ ဒီနည်းပညာဖြင့် ရှေးခေတ်လူသားတွေဟာ ပတ်ဝန်းကျင်ပြောင်းလဲမှုတွေကို သဟဇာတဖြစ်အောင် ကျင့်သုံးနိုင်ခဲ့ပြီး ဘဝနေထိုင်ရေး ဆက်လက်တည်မြဲစေခဲ့ပါတယ်။
Source: Archaeology Mag
လတ်တလော သံတမန်ရေးတင်းမာမှုတွေကြောင့် တရုတ်မှ ဂျပန်သို့ ဧည့်ခရီးသွားခြင်းအတော်လေးကျဆင်းလာကာ ပြီးခဲ့တဲ့ရက်သတ္တပတ်ကထက် လေယာဉ်လက်မှတ် ပယ်ဖျက်တာတွေ အလွန်များပြားခဲ့တယ်လို့ ခရီးသွားပလက်ဖောင်း Umetrip က တနင်္လာနေ့မှာ ပြောပါတယ်။
#Asia_Business
Published 29 November 2025
#တရုတ် #ဂျပန်
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group
ပဲရစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၂၈ (Reuters) - ဥရောပလေယာဉ်ထုတ်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီ Airbus က ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ ယင်းတို့၏ A320 လေယာဉ်အုပ်စုပါ လေယာဉ်အစီးရေ ၆,၀၀၀ ကို ချက်ချင်း အရေးပေါ်ပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်ရန် သောကြာနေ့တွင် အမိန့်ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။ ဤအကြီးစား ပြန်လည်ခေါ်ယူမှုသည် တစ်ကမ္ဘာလုံးရှိ လေယာဉ်များ၏ တစ်ဝက်ကျော်အပေါ် အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိသွားရာ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၏ ခရီးသွားအများဆုံး သီတင်းပတ်ကုန်ရက်များအတွင်း ကမောက်ကမဖြစ်မှုများနှင့် ကမ္ဘာ တစ်ဝန်း လေကြောင်းခရီးစဉ် ပြတ်တောက်မှု အနှောင့်အယှက်များ ဖြစ်ပေါ်စေမည့် အခြေအနေရှိနေသည်။
ဤဆုတ်ယုတ်မှုသည် Airbus ၏ ၅၅ နှစ်တာ သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် အကြီးမားဆုံးသော ပြန်လည် ခေါ်ယူမှုများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပုံရကာ A320 မော်ဒယ်သည် Boeing 737 ကို ကျော်တက်ကာ ကမ္ဘာ့အများ ဆုံး ပေးပို့ရောင်းချရသည့် လေယာဉ်ပုံစံ ဖြစ်လာခဲ့ပြီးနောက် သီတင်းပတ်အနည်းငယ်အကြာတွင် ပေါ် ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ Airbus က လေယာဉ်ကုမ္ပဏီ ၃၅၀ ကျော်ထံသို့ ယင်းတို့၏ ညွှန်ကြားချက်ကို ထုတ်ပြန်လိုက်ချိန်တွင် A320 အမျိုးအစား လေယာဉ်ပေါင်း ၃,၀၀၀ ခန့်သည် ဝေဟင်၌ ပျံသန်းနေ ဆဲ ဖြစ်သည်။
Reuters သတင်းဌာနက တွေ့ရှိခဲ့ရသော လေကြောင်းလိုင်းများထံ ပေးပို့သည့် ညွှန်ကြား ချက်စာအရ ပြင်ဆင်မှုအပိုင်းသည် ယခင်အသုံးပြုခဲ့သော ဆော့ဖ်ဝဲလ်အဟောင်းသို့ ပြန်လည် ပြောင်းလဲခြင်းသာ ဖြစ်ပြီး ရိုးရှင်းသည်ဟုဆိုရမည်ဖြစ်သော်လည်း၊ ပြင်ဆင်ရေးစင်တာများသို့ ရွှေ့ပြောင်းမောင်းနှင်ခြင်းမှ လွဲ၍ ခရီးသည်တင်ခရီးစဉ်များ ထပ်မံမပျံသန်းမီ မဖြစ်မနေ ပြုလုပ်ရမည်ဖြစ်သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှသည် တောင်အမေရိက၊ ဥရောပ၊ အိန္ဒိယနှင့် နယူးဇီလန်တို့ အထိ လေကြောင်းလိုင်းများက ဤပြင်ဆင်မှုများကြောင့် လေကြောင်းခရီးစဉ် ကြန့်ကြာမှုများ သို့မဟုတ် ဖျက်သိမ်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ကြောင်း သတိပေးခဲ့ကြသည်။
ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး A320 အော်ပရေတာဖြစ်သည့် American Airlines က ယင်း၏ A320 လေယာဉ် ၄၈၀ အနက် ၃၄၀ ခန့်မှာ ပြင်ဆင်မှုလိုအပ်မည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ လေယာဉ်တစ်စင်းလျှင် နှစ်နာရီခန့် ကြာမြင့်မည့် ပြင်ဆင်မှုများကို စနေနေ့တွင် အပြီးသတ်နိုင်ရန် မျှော်လင့်ထားကြောင်း ဆိုသည်။ ဂျာမနီမှ Lufthansa၊ အိန္ဒိယမှ IndiGo နှင့် ဗြိတိန်အခြေစိုက် easyJet အပါအဝင် အခြား လေကြောင်း လိုင်းများကလည်း ပြင်ဆင်မှုပြုလုပ်ရန် လေယာဉ်များကို ခေတ္တရပ်နားထားမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ကိုလံဘီယား လေကြောင်းလိုင်း Avianca ကမူ ဤပြန်လည်ခေါ်ယူမှုသည် သူတို့၏ လေယာဉ်အုပ်စု ၇၀% ကျော်ကို ထိခိုက်စေသဖြင့် ဒီဇင်ဘာ ၈ ရက်နေ့အထိ ခရီးသွားရက်စွဲများအတွက် လက်မှတ် ရောင်းချမှုကို ပိတ်သိမ်းလိုက်ရကြောင်း ဆိုသည်။
လက်ရှိတွင် A320 အုပ်စုဝင် လေယာဉ်ပေါင်း ၁၁,၃၀၀ ခန့် ပြေးဆွဲလျက်ရှိပြီး၊ ယင်းတို့အနက် ၁၉၈၇ ခုနှစ် တွင် ပထမဆုံး စတင်ပျံသန်းခဲ့သည့် မူလ A320 မော်ဒယ် ၆,၄၄၀ ပါဝင်သည်။ ကမ္ဘာ့ အကြီးဆုံး A320 အော်ပရေတာ ၁၀ ခုအနက် ၄ ခုမှာ အမေရိကန် လေကြောင်းလိုင်းကြီးများဖြစ်သည့် American Airlines၊ Delta Air Lines နှင့် United Airlines တို့ဖြစ်သည်။ တရုတ်၊ ဥရောပ နှင့် အိန္ဒိယ လေကြောင်းလိုင်း များသည်လည်း ဤလေယာဉ်အမျိုးအစား၏ အကြီးဆုံး ဖောက်သည်များတွင် ပါဝင် ကြသည်။
သက်ရောက်မှုရှိသော လေယာဉ်များ၏ သုံးပုံနှစ်ပုံခန့်အတွက်၊ လေကြောင်းလိုင်းများက ယခင် ဆော့ဖ် ဝဲလ်ဗားရှင်းသို့ ပြန်လည်ပြောင်းလဲရုံသာ ဖြစ်သောကြောင့် ခေတ္တရပ်နားမှုသာ ဖြစ်ပေါ်စေမည်ဟု လုပ်ငန်းခွင်သတင်းရင်းမြစ်များကပြောသည်။ သို့သော်လည်း အခြားသော သီးခြားအင်ဂျင်ပြုပြင်မှုများ သို့မဟုတ် စစ်ဆေးမှုများအတွက် စောင့်ဆိုင်းချိန်ကြာမြင့်နေသဖြင့် Airbus လေယာဉ်ရာပေါင်းများစွာ ရပ်နားထားရပြီး ပြင်ဆင်ရေး အလုပ်ရုံများတွင် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုလုပ်ငန်းများ ပြည့်ကျပ်နေချိန်တွင် ဤကိစ္စပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် လေကြောင်းလုပ်ငန်း၌ လုပ်သားရှားပါးမှုပြဿနာလည်း ရှိနေသည်။
လေကြောင်းလေ့လာသုံးသပ်သူ Rob Morris က လေယာဉ်ရုံ (hangar) နေရာလွတ် မည်မျှ ချက်ချင်းရရှိ နိုင်မည်ဆိုသည်မှာ မေးခွန်းထုတ်စရာဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုသည်။ မကြာသေးမီက ဖြစ်ရပ်တစ်ခုအရ နေမုန်တိုင်းများ (solar flares) သည် လေယာဉ်ထိန်းချုပ်မှု လုပ်ဆောင်ချက်အတွက် အရေးပါသော ဒေတာများကို ပျက်စီးစေနိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်ဟု Airbus က ဆိုသည်။
ယခုလိုမမျှော်လင့်ထားသော ပြင်ဆင်မှုအမိန့်ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည့် အဓိကအကြောင်းရင်းမှာ အောက်တို ဘာ ၃၀ ရက်က မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ ကန်ကွန်း (Cancun) မှ နယူးဂျာစီပြည်နယ် နူးဝပ်ခ် (Newark) သို့ ပျံသန်း သော JetBlue လေကြောင်းခရီးစဉ်တစ်ခုတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ယင်းခရီးစဉ်တွင် လေယာဉ်အမြင့် ပေ ရုတ်တရက်ကျဆင်းမှုကြောင့် ခရီးသည်အချို့ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း သတင်း ရင်းမြစ်များက ဆိုသည်။
ထို A320 လေယာဉ်သည် လေယာဉ်ထိန်းချုပ်မှု ပြဿနာနှင့် လေယာဉ်မှူး၏ စေခိုင်းချက်မပါဘဲ ရုတ်တရက် အမြင့်ပေ ကျဆင်းမှုတို့ကြောင့် ဖလော်ရီဒါပြည်နယ် တမ်ပါ (Tampa) တွင် အရေးပေါ် ဆင်း သက်ခဲ့ရပြီး၊ ဖက်ဒရယ်လေကြောင်းဦးစီးဌာန (FAA) က စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများပြုလုပ်လျက်ရှိသည်။ JetBlue နှင့် FAA တို့ကမူ ဤပြန်လည်ခေါ်ယူမှုအပေါ် မှတ်ချက်တစ်စုံတစ်ရာ မပေးခဲ့ပေ။
အချို့သော လေကြောင်းလိုင်းများအတွက် ပြင်ဆင်ရန် ယာယီရပ်နားထားရမှုသည် ပိုမိုကြာရှည်နိုင်ဖွယ် ရှိသည်။ အကြောင်းမှာ သက်ရောက်မှုရှိသော လေယာဉ်များအနက် အစီးရေ ၁,၀၀၀ ကျော်သည် ဟာ့ဒ်ဝဲလ် (hardware) အပိုင်းများပါ လဲလှယ်ရနိုင်ဖွယ်ရှိသောကြောင့်ဖြစ်သည်ဟု လုပ်ငန်းခွင်သတင်း ရင်းမြစ်များက ပြောသည်။
၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သော A320 သည် "fly-by-wire" ဟုခေါ်သော ကွန်ပျူတာစနစ်သုံး ထိန်းချုပ်မှုများကို ပထမဆုံး မိတ်ဆက်အသုံးပြုခဲ့သည့် ပင်မ လေယာဉ်အမျိုးအစား ဖြစ် သည်။
ယင်းသည် Boeing 737 MAX နှင့် ယှဉ်ပြိုင်ဘက်ဖြစ်ပြီး၊ 737 MAX သည် ၂၀၁၈ နှင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ်များတွင် လူအသေအပျောက်များသော ပျက်ကျမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ကာလရှည်ကြာ ရပ်နားခံခဲ့ရသည်။ ထိုပျက်ကျမှုများသည် ညံ့ဖျင်းစွာ ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသော လေယာဉ်ထိန်းချုပ်ရေး ဆော့ဖ်ဝဲလ်ကြောင့်ဟု အပြစ်တင်ခဲ့ကြသည်။
အာရှဦးဆောင်သော စီးပွားရေး ကြီးထွားလာမှုကြောင့် သန်းနှင့်ချီသော ခရီးသွားအသစ်များ လေကြောင်း လောကသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ရာ၊ မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း ဤ အဓိကလေယာဉ်အမျိုးအစားနှစ်ခု အတွက် ဝယ်လိုအား မြင့်တက်လာခဲ့သည်။
Reuters မှ တွေ့ရှိရသော Airbus ၏ ညွှန်ကြားချက်စာအရ ပြဿနာ၏ အရင်းအမြစ်မှာ ELAC (Elevator and Aileron Computer) ဟုခေါ်သော လေယာဉ်စနစ်တွင် ရှိနေသည်။ အဆိုပါစနစ်သည် လေယာဉ်မှူး ၏ ဘေးဘက်ရှိ မောင်းတံ (side-stick) မှ အမိန့်များကို လေယာဉ်အမြီးပိုင်းရှိ elevators များထံ ပို့ဆောင်ပေးသည်။ ထို elevators များက လေယာဉ်၏ နှာခေါင်း အနိမ့်အမြင့် (pitch) ကို တဖန်ပြန်လည် ထိန်းချုပ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။
အဆိုပါ ကွန်ပျူတာစနစ်ကို ထုတ်လုပ်သူ ပြင်သစ်ကုမ္ပဏီ Thales က Reuters ၏ မေးမြန်းမှုကို တုံ့ပြန် ရာတွင် ၎င်းတို့၏ ကွန်ပျူတာသည် Airbus ၏ သတ်မှတ်ချက်များနှင့် ကိုက်ညီကြောင်းနှင့် မေးခွန်း ထုတ်စရာဖြစ်နေသော လုပ်ဆောင်ချက်ပိုင်းမှာမူ Thales ၏ တာဝန်အောက်တွင်မရှိသော ဆော့ဖ်ဝဲလ်က ပံ့ပိုးပေးထားခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်
#World_Health
Published 29 November 2025
■ နာတာရှည်ကျောက်ကပ်ရောဂါဟာ တစ်ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အသက်ဆုံးရှုံးစေတဲ့ အကြောင်းအရင်းတွေထဲမှာ ထိပ်ဆုံး ၉ နေရာကနေ ရပ်တည်နေပါတယ်။
■ သုတေသနအသစ်အရ လက်ရှိမှာ လူတွေရဲ့ ကျောက်ကပ်လုပ်ဆောင်ချက် ကျဆင်းနေတယ်လို့ ခန့်မှန်းထားပါတယ်။
■ NYU Langone Health ၊ ဂလက်စ်ဂိုတက္ကသိုလ်၊ ဝါရှင်တန်တက္ကသိုလ်တို့မှ သုတေသီများက တစ်ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ကျောက်ကပ်ရောဂါ အဖြစ်များလာရခြင်းကို ဆန်းစစ်ခဲ့ကြပါတယ်။
■ ၁၉၉၀ မှ ၂၀၂၃ အတွင်း ကျောက်ကပ်ရောဂါဖြစ်ပွားမှုပေါင်း ၃၇၈ သန်းကနေ ၇၈၈ သန်းအထိ မြင့်တက်လာကာ ကမ္ဘာပေါ်မှာ အသေအပျောက်အများဆုံး ထိပ်ဆုံးရောဂါ ၁၀ မျိုးထဲ ပါဝင်လာပါတယ်။
■ လေ့လာချက်ထဲက လူအများစုက ရောဂါအစောပိုင်းအဆင့်မှာ ရှိနေကြကာ ဆေးဝါးတွေ၊ နေထိုင်စားသောက်မှုပုံစံ ပြောင်းလဲမှုများဖြင့် အခြေအနေ တိုးတက်နိုင်ပါသေးတယ်။
■ ကျောက်ကပ်ရောဂါဖြစ်တဲ့အခါ ကျောက်ကပ်တွေက အညစ်အကြေးတွေနဲ့ သွေးထဲက ပိုလျှံတဲ့အရည်တွေ မစစ်ထုတ်နိုင်တော့ဘူးလို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။
■ ရောဂါသာမန်အဆင့်လောက်နဲ့ လက္ခဏာမပြတတ်ဘဲ နောက်ဆုံးအဆင့်ရောက်တော့မှ ကျောက်ကပ်အစားထိုးကုသခြင်း၊ ကျောက်ကပ်ဆေးခြင်းတို့ ပြုလုပ်ရနိုင်ပါတယ်။
■ ကျောက်ကပ်ရောဂါ ဖြစ်စေတဲ့ အဓိကအကြောင်းအရင်းတွေထဲမှာ သွေးတွင်းသကြားဓာတ် များခြင်း၊ သွေးတိုးခြင်း၊ ခန္ဓာကိုယ်အလေးချိန်ညွှန်းကိန်း(BMI) မြင့်မားခြင်းတို့ ပါဝင်နေပါတယ်။
■ ဆီးစစ်ဆေးခြင်းဖြင့် ရောဂါစောစီးစွာ တွေ့ရှိနိုင်ကာ နောက်ပိုင်းရောဂါဆိုးရွားမလာအောင် ကာကွယ်နိုင်ပါတယ်။
■ နာတာရှည်ကျောက်ကပ်ရောဂါကို လူအများကျန်းမာရေးပြဿနာအဖြစ် ဦးစားပေးသတိထားကြဖို့ ကျွမ်းကျင်သူများ တောင်းဆိုနေကြပါတယ်။
Source: Fox News
#World_Health
Published 29 November 2025
■ ယနေ့ခေတ်မှာ အလုပ်ခွင်အတွင်း အချိန်ကြာမြင့်စွာ ထိုင်ကြရသလို ဒီဂျစ်တယ်ပစ္စည်းများ ထွန်းကားလာခြင်းကြောင့် တီဗီ၊ ကွန်ပျူတာ၊ ဖုန်းကြည့်ရှုချိန်လည်း များပြားလာပါတယ်။
■ အထိုင်များတဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်ကြွက်သား ဆုံးရှုံးခြင်း၊ ဇီဝဖြစ်စဉ်နှေးကွေးခြင်းတို့အပြင် ခါးနာခြင်းနဲ့ နှလုံးသွေးကြောရောဂါများလည်း အဖြစ်များလာပါတယ်။
■ ရုပ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးအပြင် စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးကိုပါ ခြိမ်းခြောက်လာတာကြောင့် အထိုင်များခြင်းကနေ လူကိုအန္တရာယ်ပေးနိုင်တဲ့ ၇ မျိုးအကြောင်း ဖော်ပြသွားပါမယ်။
■ (၁) နှလုံးရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေများခြင်း
အချိန်ကြာမြင့်စွာ ထိုင်ခြင်းက နှလုံးကြွက်သားတွေ အားနည်းစေပြီး နှလုံးကာကွယ်ဖို့အတွက် ထိုင်နေစဉ် အကျောဆန့်ခြင်း၊ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းတို့ ပြုလုပ်သင့်ပါတယ်။
■ (၂) နာတာရှည်ခါးနာခြင်း
အထိုင်များခြင်းကြောင့် အဖြစ်အများဆုံး ဝေဒနာတစ်ခုဖြစ်ကာ ကိုယ်နေဟန်ထားမမှန်ခြင်းနဲ့ အခြားသောအကြောင်းအရာများ ဖြစ်နိုင်ပြီး လုပ်ငန်းခွင်မှာ အထိုင်များတဲ့သူတွေ အများဆုံးခံစားကြရကာ ဆေးတွေ လိမ်းမယ့်သောက်မယ့်အစား ခါးကြွက်သားတွေကို လှုပ်ရှားစေမယ့် အလေ့အကျင့်မျိုး ပြုလုပ်သင့်ပါတယ်။
■ (၃) ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်နှေးသွားခြင်း
အထိုင်များတဲ့အခါ အဝလွန်ခြင်း၊ ဆီးချိုရောဂါတို့အပါအဝင် ကျန်းမာရေးပြဿနာအမျိုးမျိုး ဖြစ်စေနိုင်တာကြောင့် အထိုင်များခြင်းက စိုးရိမ်စရာအနေအထား ဖြစ်လာပါတယ်။
■ (၄) ကြွက်သားဆုံးရှုံးခြင်း
ကျော၊ ခြေထောက်၊ လက်တို့မှ ကြွက်သားတွေ သက်ရောက်ကာ ကြွက်သားကျုံ့သွားပြီး အချိန်ကြာလာရင် ကြွက်သားအားနည်းသွားပါတယ်။
■ (၅) သွေးကြောအတွင်းသွေးခဲပိတ်ဆို့နိုင်ခြေများခြင်း
သွေးကြောအတွင်းထဲမှာ သွေးပိတ်ဆို့ခြင်းက အကြောင်းအရာအမျိုးမျိုးကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပြီး လူ ၁ ထောင်မှာ ၁ ယောက်နှုန်း ဖြစ်လေ့ရှိပါတယ်။
■ (၆) ကိုယ်နေဟန်ထားပြဿနာများ
ကြာရှည်ထိုင်ခြင်းကြောင့် ကိုယ်နေဟန်ထား မမှန်ကန်တော့ဘဲ ကြွက်သားအရိုးငြမ်းကျန်းမာရေး တစ်ခုလုံးကို ဆိုးကျိုးသက်ရောက်စေကာ ကျောရိုးခုံးခြင်း၊ ဦးခေါင်းနဲ့ လည်ပင်အနေအထား ချို့ယွင်းခြင်းစတဲ့ ပြဿနာတွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
■ (၇) စိတ်ကျန်းမာရေး
သိပ်မသိကြတဲ့ ပြဿနာတွေထဲမှာ စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်းနဲ့ စိတ်ဓာတ်ကျခြင်းတို့ ပါဝင်ပြီး အထိုင်များခြင်းနဲ့ စိတ်ကျန်းမာရေးပြဿနာများကြား ဆက်စပ်မှုရှိကြောင်း တွေ့ရှိထားပါတယ်။
Source: NDTV.
ဟောင်ကောင်ထိုင်ပိုမှ လူနေဧရိယာတစ်ခုဖြစ်တဲ့ ဝမ်ဖုကောက်မှ မီးလောင်ကျွမ်းမှုကို မီးသတ်သမားများ မပင်မပန်းအားထုတ်ခဲ့ကြပြီးနောက် ဖြည်းဖြည်းချင်း ထိန်းချုပ်နိုင်ခဲ့ပြီလို ဟောင်ကောင်အထူးအုပ်ချုပ်ခွင့်ရဒေသ(HKSAR)မှ အမှုဆောင်ချုပ် ဂျွန်လီက ကြာသပတေးနေ့မှာ ပြောပါတယ်။
#Asia_News
Published 28 November 2025
#ဟောင်ကောင် #မီးလောင်
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group
Page 47 of 1120