အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသ ပဋိပက္ခတင်းမာမှုတွေကြောင့် ဗြိတိန်ပြည်ထောင်စု(ယူကေ)မှာ စက်သုံးဆီဈေးနှုန်း အဆမတန် ထိုးတက်လာပြီး ခရီးသွားပြည်သူတွေဟာ ဈေးသက်သာမယ့် ရွေးချယ်စရာတွေ ရှာဖွေလာကြပြီး လျှပ်စစ်နှစ်ဘီးတပ်ယာဉ်များ လူကြိုက်များလာပါတယ်။

#World_Business
Published 08 June 2026
#ယူကေ #လျှပ်စစ်ဘီး
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group

#World_News
Published 08 June 2026

■ အီရန်တို့က ဇွန်လ ၇ ရက်နေ့က အစ္စရေးလ်မြောက်ပိုင်းရှိ ရာမက်ဒေးဗစ်လေတပ်စခန်းကို ပဲ့ထိန်းဒုံးကျည်ပစ်ခတ်မှုကြီး ပြုလုပ်ခဲ့ပါတယ်။

■ အစ္စရေးလ်စစ်တပ်ကတော့ အီရန်ကပစ်လိုက်တဲ့ ဒုံးကျည်အားလုံးကို ဖြတ်တောက်နိုင်ခဲ့တယ်လို့ ပြောထားပြီး လက်ဘနွန်မှ ဟစ်ဇ်ဘိုလာစစ်ဆင်ရေးများကို မြှင့်တင်လုပ်ဆောင်သွားမယ်လို့ ကြုံးဝါးလိုက်ပါတယ်။

■ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ကတော့ အီရန်ကို လက်စားမချေဖို့ အစ္စရေးလ်ဝန်ကြီးချုပ် ဘင်ဂျမင်နေတန်ညာဟူကို တိုက်တွန်းထားပါတယ်။

■ ဘိုင်ရွတ်မြို့ကို တိုက်ခိုက်တာဟာ စည်းကျော်သွားပြီလို့ အစ္စရေးလ်က အီရန်ကို သတိပေးလိုက်ပြီး ဆက်လက်ကျူးလွန်ပါက ဒုံးကျည်ပစ်ခတ်မှုတွေဟာ အမေရိကန်-ဇီယွန်ဝါဒီပစ်မှတ်တွေကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်စွာ တိုက်ခိုက်လာတဲ့ သတိပေးချက် ဖြစ်လာမှာလို့ ပြောထားပါတယ်။

■ ဒီတိုက်ခိုက်မှုအပြီးမှာ အီရန်က အနောက်ဘက် ဝေဟင်ပိုင်နက်ကို ပိတ်လိုက်ပြီး တဟီရန်နိုင်ငံတကာလေဆိပ်ရှိ လေကြောင်းခရီးစဉ်များကို ဆိုင်းငံ့လိုက်ပါတယ်။

■ အီရန်ရဲ့ ဒုံးကျည်များအားလုံးကို ကြားဖြတ်ဟန့်တားနိုင်ခဲ့ကြောင်း အစ္စရေးလ်တို့ ပြောခဲ့ပြီး လက်ဘနွန်ရှိ ဟစ်ဇ်ဘိုလာအဖွဲ့အပေါ် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ပိုမိုပြင်းထန်အောင်လုပ်ဆောင်သွားဖို့ ဆိုပါတယ်။

■ အီရန်ရဲ့ တိုက်ခိုက်မှုက ဒါဟီယာဒေသရှိ အစ္စရေးလ်ကာကွယ်ရေးတပ်(IDF)ရဲ့ စစ်ဆင်ရေးများကို တုံ့ပြန်ခြင်းသာဖြစ်ကြောင်း စစ်တပ်ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ဗိုလ်မှူးချုပ် အက်ဖီဒီဖရင်က ပြောခဲ့ပြီး အစ္စရေးလ်မြောက်ပိုင်းအပေါ် ဟစ်ဇ်ဘိုလာတိုက်ခိုက်မှု ဆက်မလုပ်နိုင်အောင် IDF အနေဖြင့် စစ်ရေးအရှိန်မြှင့်တင်မှုများ ဆက်လက်လုပ်ဆောင်သွားမှာဖြစ်ကြောင်း အခိုင်အမာပြောခဲ့ပါတယ်။

Source: WION

#World_Healthmm
Published 08 June 2026

■ ပြီးခဲ့တဲ့ဆယ်စုနှစ်များအတွင်း အဆုတ်ကင်ဆာ တွေ့ရှိပြီဆိုရင် အသက်ဆုံးရှုံးကြရဖို့ပဲ ရှိခဲ့ပါတယ်။

■ ဆေးပညာသိပ္ပံ တိုးတက်လာမှုများကြောင့် အဆုတ်ကင်ဆာဝေဒနာရှင်များ ရေရှည်အသက်ရှင်သန်နိုင်မှုနှုန်း တိုးတက်လာပေမယ့် ရောဂါကို စောစီးစွာ စစ်ဆေးတွေ့ရှိဖို့ကတော့ အလွန်အရေးကြီးနေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ဓာတ်ရောင်ခြည်အနည်းငယ်သာသုံးသော ကွန်ပျူတာဓာတ်မှန်ရိုက်ခြင်းဟာ ရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေ မြင့်မားသူများအတွက် ရောဂါကို စောစီးစွာ စစ်ဆေးသိရှိနိုင်ရန် ထိရောက်မှုရှိပေမယ့် ရောဂါမရှိဘဲ ရှိနေသည်ဟု မှားယွင်းပြသမှု အကန့်အသတ်များ ရှိနေပါတယ်။

■ အဆုတ်ကင်ဆာ ဖြစ်ပွားမှုနှုန်းဟာ ဆေးလိပ်မသောက်သူများနဲ့ လူငယ်များကြား မြင့်တက်လာနေပြီး လေထုညစ်ညမ်းမှုနဲ့ အခြား ပတ်ဝန်းကျင်ဆိုင်ရာ အကြောင်းရင်းများကြောင့် ဖြစ်ရပါတယ်။

■ BNT116 လိုမျိုး ကုထုံးသုံး ကာကွယ်ဆေးများက ကင်ဆာကို တိုက်ဖျက်ရန် ကိုယ်ခံအားစနစ်ကို လေ့ကျင့်ပေးမယ့် mRNA နည်းပညာ အသုံးပြုထားပေမယ့် စမ်းသပ်မှုအစောပိုင်း အဆင့်များသာ ရှိပါသေးတယ်။

■ LungVax ကဲ့သို့ ကာကွယ်ဆေးတွေက အဆုတ်ကင်ဆာ မဖြစ်ပွားမီ တားဆီးရန် ရည်ရွယ်ပြီး ၂၀၂၆ မှာ လူသားများဖြင့် စတင်စမ်းသပ်ရန် စီစဉ်ထားပါတယ်။

■ အဆိုပါ ကာကွယ်ဆေးများဟာ အလားအလာရှိပေမယ့် ဆေးလိပ်ဖြတ်ခြင်းနဲ့ လေထုညစ်ညမ်းမှု လျှော့ချခြင်းလိုမျိုး သာမန်ရောဂါကာကွယ်ရေး နည်းလမ်းများကိုတော့ အစားထိုးနိုင်မှာ မဟုတ်ပါဘူး။

Source: The Hindu

#World_Health
Published 08 June 2026

■ "အဆုတ်တွေက ပြန်မကောင်းနိုင်ဘူးလို့ အရင်က ထင်ခဲ့ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒါဟာ မမှန်ကန်ဘဲ ခြုံငုံပြောရရင် ဆေးလိပ်ဖြတ်တဲ့အခါ အဆုတ်တွေ ပြန်ကောင်းနိုင်ပါတယ်" လို့ အင်ပီရီယယ်ကောလိပ်လန်ဒန်မှ အဆုတ်ဖွံ့ဖြိုးမှုနဲ့ ရောဂါရှာဖွေရေးအဖွဲ့ အကြီးအကဲ ဒေါက်တာချာလော့ဒင်းက ပြောပါတယ်။

■ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းက အဆုတ်ကို ပျက်စီးစေသလို သူ့အလိုလို ပြန်လည်ကုသနိုင်တဲ့ စွမ်းရည်လည်း ရှိတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

■ လေထုညစ်ညမ်းမှု ဒါမှမဟုတ် ဗိုင်းရပ်စ်နဲ့ ဘက်တီးရီးယားပိုးဝင်တာတွေကို အံတုနိုင်ဖို့ ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ အဆုတ်က အလွန်အရေးကြီးပြီး အဆုတ်မရှိရင် အသက်မရှင်နိုင်တာမို့လို့ ပြန်ကောင်းနိုင်တဲ့စွမ်းရည်မျိုး ရှိနေဖို့ လိုအပ်တာပါ။

■ ဒါပေမဲ့ ဆေးလိပ်နဲ့ vape သောက်ခြင်းဟာ အဆုတ်ခံနိုင်ရည်ရှိတာထက် အဆိပ်အတောက် အမှုန်အမွှားတွေ ရောက်ရှိစေပါတယ်။

■ အချို့လူတွေရဲ့ အဆုတ်က တခြားသူတွေလို ပြန်မကောင်းနိုင်တာမျိုးလည်း ရှိနိုင်တာကြောင့် ရေရှည်အဆုတ်တစ်ရှူးပျက်စီးမှု ပိုဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

■ ဆေးလိပ်ဖြတ်လိုက်လို့ အဆုတ်ကျန်းမာရေး ကောင်းစေနိုင်ပေမယ့် ပျက်စီးသွားတဲ့ တစ်ရှူးတွေ မျိုးဗီဇပြောင်းလဲမှုတွေ အားလုံးတော့ ပြန်မကောင်းနိုင်ပါဘူး။

■ အသက်ကြီးလာတာနဲ့အမျှ ခန္ဓာကိုယ် ပြန်လည်ပြုပြင်နိုင်စွမ်း လျော့နည်းလာတာကြောင့် ဆေးလိပ်ကို တတ်နိုင်သမျှ စောစောဖြတ်ဖို့ အကြံပြုထားပါတယ်။

■ ဒါ့အပြင် အဆုတ်လုပ်ဆောင်ချက်နဲ့ အောက်ဆီဂျင်လဲလှယ်မှု ကောင်းမွန်စေဖို့ ပုံမှန်ကိုယ်လက်လှုပ်ရှား လုပ်ဖို့လည်း လိုအပ်ပါတယ်။

Source: The Guardian.

#World_Health
Published 07 June 2026

■ သတ်လတ်ပိုင်းအရွယ်မှာ ကိုလက်စထရောမြင့်မားခြင်း အဖြစ်များကြပေမယ့် အခုဆိုရင် အသက် ၂၀၊ ၃၀ ဝန်းကျင်တွေမှာလည်း ကိုလက်စထရောပမာဏ၊ အသည်းအဆီဖုံးခြင်း၊ ဇီဝကျန်းမာရေး ယုတ်လျော့ခြင်းတို့ အဖြစ်များလာတယ်လို့ သတိပေးထားပါတယ်။

■ ဒါတွေဟာ အစားအသောက် တစ်ခုတည်းကြောင့်မဟုတ်ဘဲ စိတ်ဖိစီးမှု၊ အိပ်ရေးမဝခြင်း၊ ဝမ်းဗိုက်အဆီထွက်ခြင်း၊ လေ့ကျင့်ခန်းမလုပ်ခြင်း၊ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း၊ အချိုရည်သောက်ခြင်း၊ အဆင့်ဆင့်ထုတ်လုပ်စားစရာတွေကြောင့် ကျန်းမာရေး စောစောစီးစီး ထိခိုက်လာတာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ နှလုံးကျန်းမာရေး၊ ဆီးချိုအန္တရာယ်တို့နဲ့ ပတ်သက်လာရင် LDL၊ HDL ၊ ထရိုင်ဂလစ်ဆရိုက်တို့ကို တိုင်းတာကြပါတယ်။

■ အသက် ၁၇-၂၀ ဝန်းကျင်ကစပြီး ကိုလက်စထရော စစ်ဆေးမှု ပြုလုပ်သင့်ကာ အသက် ၃၀ နောက်ပိုင်းဆိုရင် ၃-၅ နှစ်နေတိုင်း ပုံမှန်စစ်ဆေးသင့်ပါတယ်။

■ ပိန်တဲ့သူတွေဆိုရင်တောင် ဝမ်းတွင်းကလီစာအဆီတွေ၊ ဇီဝကျန်းမာရေး ဆိုးရွားမှုတွေကြောင့် မကောင်းတဲ့ ကိုလက်စထရောတွေ မြင့်တက်နိုင်ပါတယ်။

■ အစားအသောက်၊ လေ့ကျင့်ခန်း၊ အိပ်စက်ခြင်းတို့ အပါအဝင် နေထိုင်စားသောက်မှုပုံစံ ပြောင်းလဲမှုတွေမှတဆင့် ကိုလက်စထရောပမာဏကို သဘာဝအတိုင်း ထိန်းချုပ်နိုင်ပါတယ်။

■ စတက်တင်တွေက ကိုလက်စထရော အလွန်မြင့်မားခြင်းအတွက် လိုအပ်နိုင်ပေမယ့် ဆေးကြပ်မတ်ကုသမှုတွေဖြင့် လျှော့ချနိုင်ပါသေးတယ်။

■ ရောဂါလက္ခဏာတွေ မပေါ်ခင်မှာ အခြေအနေတွေက အသံတိတ် စတင်တာကြောင့် စောစီးစွာ ကိုလက်စထရောစစ်ဆေးဖို့က အရေးကြီးပါတယ်။

Source: India Today

#World_Health
Published 07 June 2026

■ ခန္ဓာကိုယ်ဟာ ဗိုက်တာမင်-ဒီကို နေရောင်ခြည်ထိတွေ့မှုကနေ အဓိကရရှိပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ နေရောင်ခြည် ကောင်းစွာမရသူတွေအတွက်တော့ စားစရာတွေကနေ ရရှိဖို့က အရေးကြီးပါတယ်။

■ ဗိုက်တာမင်-ဒီက ကယ်စီယံနဲ့ ဖော့စရပ်စ်ဇီဝဖြစ်စဉ်၊ ကြွက်သားလုပ်ဆောင်ချက်၊ ဂလူးကို့စ်ဇီဝဖြစ်စဉ်၊ ရောင်ရမ်းမှုလျှော့ချခြင်း၊ ကိုယ်ခံအားစနစ်တို့ကို ထောက်ကူပေးပါတယ်။

■ အသက် ၇၀ အောက်လူတွေအတွက် နေ့စဉ် ဗိုက်တာမင်-ဒီ ၆၀၀ IU ရှိသင့်ပေမယ့် ၃၅ ရာခိုင်နှုန်းလောက်က မပြည့်မီကြဘဲ အရိုးအားနည်းခြင်း၊ ကြွက်သားကြွက်တက်ခြင်း၊ စိတ်ဓာတ်ကျခြင်း၊ ဒီမန်ရှာ၊ နှလုံးရောဂါ စသဖြင့် ဗိုက်တာမင်ချို့တဲ့လက္ခဏာတွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။

■ ဗိုက်တာမင်-ဒီကြွယ်ဝတဲ့ စားစရာတွေထဲမှာ ဒိန်ချဉ်၊ ဒိန်ခဲ၊ တူနာငါး၊ ကြက်ဥ၊ ဆာဒင်းငါး၊ ဆယ်မွန်ငါး၊ ထရောက်ငါး၊ ဓားရှည်ငါး၊ ငါးသလဲထိုး၊ အမဲအသည်း၊ ဝက်မိုးခိုသား၊ လိမ္မော်ရည်၊ ကောက်ပဲသီးနှံစာ၊ ပဲနို့၊ တိုဖူး၊ ငါးကြီးဆီတို့ ပါဝင်ပါတယ်။

■ အာဟာရဓာတ်ဖြည့်စွက်ထားတဲ့ ဒိန်ခဲ၊ လိမ္မော်ရည်၊ ကောက်ပဲသီးနှံအစာ၊ အပင်အခြေပြုနို့များ စတဲ့ အာဟာရဖြည့်စွက်စာများဟာ နေရောင်ခြည်ထိတွေ့မှု နည်းပါးသူများအတွက် ဗိုက်တာမင်-ဒီရရှိစေမယ့် အဓိကအရင်းအမြစ်တွေ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ဆယ်မွန်ငါး၊ ထရောက်ငါး၊ ဓားရှည်ငါး၊ တူနာငါး၊ ဆာဒင်းငါး၊ ငါးသလဲထိုးလို့ ငါးတွေဟာ ဗိုက်တာမင်-ဒီ ရရှိဖို့ အလွန်ကောင်းမွန်တဲ့ ရင်းမြစ်များဖြစ်ပြီး အချို့ငါးတွေဆိုရင် တစ်နေ့တာလိုအပ်ချက်ထက် ပိုပြီးထောက်ပံ့ပေးနိုင်ပါတယ်။

■ ငါးကြီးဆီဆိုရင် ဗိုက်တာမင်-ဒီ မြင့်မားစွာပါဝင်ပြီး လက်ဖက်ရည်တစ်ဇွန်းဆိုရင် ၄၅၀ IU လောက်ပါဝင်သလို ဗိုက်တာမင်-အေနဲ့ ဖက်တီးအက်ဆစ်တွေလည်း ပါဝင်ပါတယ်။

Source: Prevention