#World_Science
Published 22 December 2025

■ အချို့သောမှတ်ဉာဏ်တွေကို တိတိကျကျ အမှတ်ရနေတာမျိုးရှိနိုင်ပေမယ့် ဦးနှောက်က အရာအားလုံးကို အစွဲအမြဲ သိမ်းဆည်းထားတာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။

■ အချို့မှတ်ဉာဏ်တွေက ရက်ပိုင်းအတွင်း ပျောက်ကွယ်တတ်ပြီး အချို့ကတော့ နှစ်တွေကြာတဲ့တိုင်အောင် မှတ်မိနေတာဟာ ဘာကြောင့်ပါလဲ။

■ နယူးယော့ခ် ရော့ခ်ဖယ်လာတက္ကသိုလ်မှ သိပ္ပံပညာရှင်များက ကြွက်တွေနဲ့ လက်တွေ့ပုံစံသရုပ်ဖော်ခဲ့ပါတယ်။

■ သူတို့ကို အကြိမ်ကြိမ်မြင်တွေ့စေတဲ့ အရာတွေ ပြသတဲ့အခါ ကြာရှည်ခိုင်မြဲစွာ မှတ်သားစေတဲ့ မှတ်ဉာဏ်တွေ ဖြစ်ပေါ်ပြီး ခဏပဲပြသတာတွေကိုတော့ အလျင်အမြန် မေ့လျော့သွားကြပါတယ်။

■ ဒါဟာ ဦးနှောက်ထဲက အချို့သောမော်လီကျူးတွေက ဘယ်လိုမှတ်ဉာဏ်တွေကို မှတ်မိစေမလဲ ဘယ်ဟာတွေကို မေ့လျော့စေမလဲ ဆိုတာတွေကို ထိန်းညှိပေးတာဖြစ်တယ်လို့ Nature ဂျာနယ်ထဲမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

■ မှတ်ဉာဏ်ရေရှည်မှတ်မိတာဟာ ဖြည်းဖြည်းချင်း ဆင့်ကဲပြောင်းလဲတဲ့ ဖြစ်စဉ်ဖြစ်ပြီး ဦးနှောက်နေရာတွေက မှတ်ဉာဏ်တွေကို ရေရှည်တည်မြဲအောင် စီစဉ်ပေးတာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ အဓိကအရေးပါတဲ့ မော်လီကျူးတွေက CAMTA1 ၊ TCF4 နဲ့ ASH1L တို့ဖြစ်ပါတယ်။

■ CAMTA1 က မှတ်ဉာဏ်အသစ်တွေကို ရက်အနည်းငယ်အတွင်း သိမ်းထားပေးကာ အလျင်အမြန် ပျောက်ကွယ်သွားပါတယ်။

■ ဒီနောက် TCF4 ပါဝင်လာပြီး ဦးနှောက်အတွင်း ချိတ်ဆက်အားကောင်းစေကာ မှတ်ဉာဏ်တည်တံလာစေပါတယ်။

■ နောက်ဆုံးမှာ ASH1L က ရေရှည်မှတ်မိအောင် ပြုလုပ်ပေးပါတယ်။

■ ဒီလေ့လာချက်တွေကနေ အယ်ဇိုင်းမားရောဂါ သုတေသနကို အထောက်အကူဖြစ်နိုင်ပြီး မှတ်ဉာဏ်လွှဲပြောင်းတည်တံ့စေမယ့် နည်းလမ်းတွေကို ရှာဖွေနိုင်မှာဖြစ်ပါတယ်။

Source: India Today

#World_Health
Published 21 December 2025

■ လူအများစုဟာ တစ်ညကို အိပ်ချိန် ၆ နာရီအောက်သာ အိပ်စက်ကြရပြီး အလုပ်ဖိအား၊ ဖုန်းကွန်ပျူတာစွဲလမ်းခြင်းတို့ကို အကြောင်းပြနေကြပေမယ့် ခန္ဓာကိုယ်ကတော့ ကြီးကြီးမားမား ပေးဆပ်နေရတယ်လို့ ကျွမ်းကျင်သူတွေ‌ ပြောနေကြပါတယ်။

■ ရေရှည်အိပ်ရေးပျက်တဲ့အခါ ဦးနှောက်၊ နှလုံး၊ ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်နဲ့ ရေရှည်ကျန်းမာရေးတို့ကို ဘာတွေဖြစ်စေလဲဆိုတာ မဏိပေါဆေးရုံမှ ဒေါက်တာ ဂါဂျီဆင်းထာကာက ပြောပြပါတယ်။

■ အိပ်စက်နေတဲ့အခါ ဦးနှောက်ပြန်လည်အားဖြည့်ခြင်း၊ ဟော်မုန်းတွေ ထိန်းညှိခြင်း၊ တစ်ရှူးများပြုပြင်ခြင်း၊ ကိုယ်ခံအားစနစ်မြှင့်တင်ခြင်းတို့ ပြုလုပ်စေတာကြောင့် အိပ်ရေးပျက်တဲ့အခါ အကုန်လုံးနှောင့်နှေးကုန်တယ်လို့ ရှင်းပြပါတယ်။

■ ပထမဆုံးထိခိုက်တာက ဦးနှောက်ဖြစ်ပြီး အာရုံစူးစိုက်မှု၊ မှတ်ဉာဏ်နဲ့ ဆုံးဖြတ်ချက်ချနိုင်စွမ်းတွေ ကျဆင်းလာကာ အာရုံထွေပြားခြင်း၊ မေ့လျော့ခြင်း၊ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ နှောင့်နှေးခြင်းတို့ ခံစားရတတ်ပါတယ်။

■ ဒါ့အပြင် စိတ်ခံစားချက် ထိန်းညှိနိုင်စွမ်း နှောင့်ယှက်ခံရကာ စိတ်ဆတ်ခြင်း၊ စိုးရိမ်ပူပန်ခြင်း၊ ရုတ်တရက် စိတ်အပြောင်းအလဲ ဖြစ်ခြင်းတို့ ဖြစ်စေနိုင်ပါသေးတယ်။

■ ဟော်မုန်းတွေ မညီမမျှဖြစ်ကုန်ပြီး ဆာလောင်စိတ်ဖြစ်စေတဲ့ ဟော်မုန်းတွေ လွတ်ထွက်ကုန်ကာ ပိုမိုဗိုက်ဆာလာပြီး ကယ်လိုရီနဲ့ အချိုများတဲ့အစာတွေ စားမိကာ အဝလွန်စေနိုင်ပါတယ်။

■ ဖိစီးမှုဟော်မုန်းတွေ များလာသဖြင့် ကြာရှည်လာတဲ့အခါ သွေးဖိအားတက်စေကာ နှလုံးရောဂါအန္တရာယ် ရှိနိုင်ပါတယ်။

■ ကိုယ်ခံအားလျော့နည်းစေပြီး ရောဂါဘယတွေကနေ ပြန်လည်သက်သာမှုနှုန်း နှေးစေပါတယ်။

■ သွေးတွင်းသကြားဓာတ် မထိန်းချုပ်နိုင်တော့ဘဲ ဆီးချိုနဲ့ ဇီဝဖြစ်စဉ်ရောဂါတွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် အိပ်ချိန်ကို သတ်သတ်မှတ်မှတ်ထားကာ ဖုန်းကွန်ပျူတာကြည့်ချိန် ကန့်သတ်ခြင်း၊ ဖိစီးမှုထိန်းချုပ်ခြင်းတို့ပြုလုပ်ဖို့ ကျွမ်းကျင်သူတွေ အကြံပြုထားပါတယ်။

Source: India Today

#World_Health
Published 21 December 2025

■ ကြက်သွန်ဖြူရဲ့ ကျန်းမာရေးအကျိုးကျေးဇူးတွေထဲမှာ ကိုယ်ခံအားကောင်းစေခြင်း၊ အစာကြေစေခြင်း စသဖြင့် အမျိုးမျိုးပါဝင်ပါတယ်။

■ နံနက်ခင်းမှာ ကြက်သွန်ဖြူအစိမ်းလိုက်စားခြင်းဖြင့် ကိုလက်စထရောကျဆင်းစေနိုင်တယ်လို့ ယူဆထားကြပါတယ်။

■ သူ့ရဲ့ သတ္တိကြွဒြပ်ပေါင်းတွေက သွေးဖိအားများခြင်းကို သဘာဝအတိုင်း ထိန်းချုပ်နိုင်တယ်ဆိုတဲ့ ယူဆချက်လည်းရှိပါတယ်။

■ ဒီအကြောင်းကို သိပ္ပံနည်းအရ လေ့လာမယ်ဆိုရင် ကြက်သွန်ဖြူကို ချေခြင်း၊ လှီးခြင်း၊ ဝါးခြင်းတို့ ပြုလုပ်တဲ့အခါ အယ်လီဆင်ဒြပ်ပေါင်း ထွက်လာပြီး သွေးလမ်းကြောင်းထဲ ရောက်စေပါတယ်။

■ သွေးကြောထဲမှာ နိုက်ထရစ်အောက်ဆိုဒ်တွေ ထွက်လာအောင် လှုံ့ဆော်ပေးပြီး သွေးကြောတွေကို ကျယ်စေပါတယ်။

■ ထိုအခါ သွေးကြောထဲက ဖိအားတွေလျော့ကျသွားပြီး သွေးပေါင်ချိန်ကို တိုက်ရိုက်ကျဆင်းစေပါတယ်။

■ လေ့လာချက်အများအပြားထဲမှာ သွေးတိုးလူနာတွေကို ကြက်သွန်ဖြူဖြည့်စွက်ဆေး ပေးခဲ့ရာ ပျမ်းမျှအားဖြင့် အပေါ်သွေး ၈.၃ မီလီမီတာမာကျူရီ၊ အောက်သွေး ၅.၅ မီလီမီတာမာကျူရီ ကျဆင်းစေတာ တွေ့ခဲ့ပါတယ်။

■ အစာမရှိတဲ့အချိန် ကြက်သွန်ဖြူအစိမ်းလိုက်စားပေးပါက အယ်လီဆင်စုပ်ယူမှုကို မြှင့်တင်ပေးပြီး သွေးတိုးထိန်းချုပ်ရာမှာ ထိရောက်မှုမြင့်မားစေနိုင်ပါတယ်။

■ တစ်နေ့ကို ထုချေထားတဲ့ ကြက်သွန်ဖြူအစိမ်းလိုက်ကို တစ်မွှာနှစ်မွှာခန့် စားသုံးဖို့အကြံပြုထားပြီး များသွားရင်တော့ အက်ဆစ်ဓာတ်များခြင်း၊ အစာခြေမကောင်းခြင်းတို့ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။

■ ကြက်သွန်ဖြူကို ကျန်းမာရေးအတွက် အထောက်အပံ့ပေးတဲ့ နည်းလမ်းအဖြစ် မှီဝဲသင့်ပါတယ်။

Source: The Guardian.

ထိုင်း-ကမ္ဘောဒီးယားနယ်စပ်မှာ တည်ရှိတဲ့ ပွိင်ပက်မြို့လေးဟာ ပဋိပက္ခဖြစ်ပြီးတည်းက မရှိမဖြစ်လိုအပ်ချက်ပစ္စည်းများ ကွင်းဆက်ပြတ်တောက်ပြီး ပြည်တွင်းစီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေ မရေမရာဖြစ်နေပါတယ်။

#Asia_Crisis
Published 20 December 2025
#ထိုင်း_ကမ္ဘောဒီးယား
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group

#World_News
Published 20 December 2025

■ တရုတ်(တိုင်ပေ) မြို့တော်မှာ သောကြာနေ့ညနေက လူတစ်ဦးက ဓားနဲ့ မီးခိုးဗုံးများ ကိုင်ဆောင်ပြီး လူအုပ်တွေထဲ တိုက်ခိုက်ခဲ့ပါတယ်။

■ ဒီအတွက် အနည်းဆုံး ၃ ဦးသေဆုံးကာ ၉ ဦးဒဏ်ရာရရှိခဲ့ပြီး တရားခံဟာလည်း ကုန်တိုက်တစ်ခုပေါ်ကနေ ခုန်ချအဆုံးသတ်သွားတယ်လို့ သတင်းဌာနတွေနဲ့ အစိုးရက ထုတ်ပြန်ခဲ့ပါတယ်။

■ အဆောက်အဦ ၆ လွှာပေါ်ကနေ ခုန်ပြီးနောက် ဆေးရုံတစ်ခုမှာ သေဆုံးကြောင်း ကြေညာခဲ့ကြပါတယ်။

■ အသက် ၂၇ နှစ်အရွယ် ချန်ဝမ်ဟာ တိုင်ပေဘူတာကြီး မြေအောက်ထွက်ပေါက်အနီးမှာ မီးခိုးဗုံးများ ပစ်ခဲ့ပြီး ချွန်ထက်တဲ့အရာနဲ့ လူတွေကို ကြုံရာလိုက်ထိုးနေခဲ့ကြောင်း မီဒီယာတွေ ဖော်ပြထားပါတယ်။

■ Eslite Spectrum Nanxi ကုန်တိုက် ပထမထပ်နဲ့ စတုတ္ထထပ်တို့မှာလည်း မီးခိုးဗုံးတွေသုံးပြီး လူတွေကို ဓားနဲ့လိုက်ထိုးခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

■ ပြစ်မှုကျူးလွန်ရာ နေရာ ၂ ခုကြား မြေအောက်လမ်းကြောင်းထဲမှာ လက်နက်ပစ္စည်းတွေကို ဝင်ယူခဲ့ဟန်ရှိတယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

■ ကြံရာပါတွေ ပါဝင်လားဆိုတာနဲ့ ကျူးလွန်ရတဲ့ အကြောင်းအရင်းတွေကို ရဲတွေစုံစမ်းစစ်ဆေးနေပါတယ်။

■ ဘူတာရုံအပေါက်ဝမှာ တရားခံကို ရပ်တန့်ဖို့ကြိုးစားတဲ့ အသက် ၅၇ နှစ်အရွယ် လူတစ်ဦးကတော့ အန္တရာယ်များလောက်တဲ့ ဒဏ်ရာရခဲ့ပါတယ်။

■ ချန်ဝမ်ဟာ ၂၀၂၄ နိုဝင်ဘာလမှာ မဖြစ်မနေ စစ်မှုထမ်းရမယ့်ဥပဒေကို ချိုးဖောက်တဲ့အတွက် အစိုးရမှ အလိုရှိနေသူဖြစ်ပါတယ်။

Source: AP News

#World_Health
Published 20 December 2025

■ ကားထဲက လေလှည့်လည်စနစ်ခလုတ်ကို အချိန်ကြာရှည်စွာ ဖွင့်ထားပါက နာရီပိုင်းအတွင်းမှာပင် အိပ်ငိုက်လာနိုင်တယ်လို့ ဆရာဝန်တွေ သတိပေးလာပါတယ်။

■ အဓိကပြဿနာက အောက်ဆီဂျင်ကုန်ခမ်းသွားတာ မဟုတ်ဘဲ ကားအတွင်းက လေတွေ မလတ်ဆတ်တော့တာ ဖြစ်တယ်လို့ အက်စ်တာဝှိုက်ဖီးလ်ဆေးရုံမှ အဆုတ်အထူးကု ဒေါက်တာအန်နီကာပါရီကာက ပြောပါတယ်။

■ ပြတင်းပေါက်တွေ ပိတ်ထားတဲ့အတွက် ဒီလေကိုပဲ အကြိမ်ကြိမ်ရှူမိနေကာ အသက်ရှူထုတ်လိုက်တိုင်း ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ်တွေ တဖြည်းဖြည်းများလာပါတယ်။

■ အဝင်အထွက်မကောင်းတဲ့လေက စိတ်ထဲမှာ နောက်ကျိစေပြီး မူးမိုက်ငိုက်မျဉ်းလာစေနိုင်တယ်လို့ ရှင်းပြထားပါတယ်။

■ ကာဗွန်ဒိုင်အောက်ဆိုဒ် အနည်းငယ်မျှ မြင့်တက်လာရုံဖြင့် ဦးနှောက်လှုပ်ရှားမှုနဲ့ နိုးကြားမှု လျော့ကျစေပါတယ်။

■ ဦးနှောက်ထဲသို့ အောက်ဆီဂျင်ရောက်ရှိနိုင်စွမ်း ကျဆင်းလာပြီး လေးလံထိုင်းမှိုင်းခြင်း၊ စဉ်းစားနိုင်စွမ်း နှေးကွေးခြင်းတို့ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။

■ နိုးကြားမှုပုံမှန်မဟုတ်တဲ့အခါ ကားမောင်းသူတွေအတွက် မတော်တဆဖြစ်နိုင်ခြေ များစေပါတယ်။

■ လေလှည့်ပတ်စနစ်က ကားကို အလျင်အမြန် အေးဖို့အတွက် ခဏတာသာ ဖွင့်သင့်ပြီး မိနစ် ၃၀ ကြာတိုင်း လတ်ဆတ်သောလေစနစ်ကို ပြောင်းလဲပေးသင့်တယ်လို့ အကြံပြုထားပါတယ်။

■ ရုတ်တရက် ငိုက်မျဉ်းခြင်း၊ ဦးခေါင်းလေးလံခြင်း၊ မူးဝေခြင်း၊ အာရုံစူးစိုက်ရခက်ခဲခြင်းတို့ ဖြစ်လာတဲ့အခါ ချက်ချင်းလတ်ဆတ်တဲ့လေ လိုအပ်ပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် လေလှည့်ပတ်စနစ်၊ လတ်ဆတ်သောလေစနစ်နဲ့ ပြတင်းပေါက်မှန်ဖွင့်ခြင်းတို့ကို အလှည့်ကျပြောင်းလဲဖို့ အကြံပြုသွားပါတယ်။

Source: Indian Express