NAY PYI TAW, February 17, 2026 — A significant portion of the Thanlwin Bridge (Hpasawng), a vital infrastructure link in Kayah State, was destroyed this morning following a mine explosion attributed to insurgent groups.

According to official reports released today, members of the KNPP, KNDF, and PDF groups detonated mines on the bridge at approximately 7:20 AM. The attack occurred in Mese Township, just west of Hpasawng Town, specifically located between mileposts 0/3 and 0/4 on the Hpasawng-Mese-BP(13) road.

Strategic Disruption

Authorities state that the destruction of the bridge was a tactical move intended to hinder security operations. The report indicates that Tatmadaw columns had recently recaptured and re-established control over Hpasawng Town. The insurgents allegedly blew up the bridge to prevent these military columns from continuing their security duties and pursuing the retreating groups.

Damage Assessment

The blast caused severe structural damage to the reinforced concrete facility. A section measuring approximately 250 feet long and 24 feet wide collapsed from the western abutment of the 1,260-foot-long bridge. Despite the severity of the collapse, officials confirmed that there were no human casualties reported in the incident.

Impact on Civilians and Response

The destruction has halted all pedestrian and vehicular traffic, effectively severing a key route used by the public for transportation and the flow of goods. The report condemned the act, stating that the bridge was a non-military target and crucial for the region's socio-economic well-being.

Officials from the Department of Roads and Bridges have announced plans to repair the damage as quickly as possible to restore connectivity. Meanwhile, security forces are intensifying operations in the area to ensure regional stability.

#knl/ymg

နေပြည်တော်၊ ၂၀၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၇ — ကယားပြည်နယ်၊ မယ်စဲ့မြို့နယ်၊ ဖားဆောင်းမြို့အနီးရှိ အများပြည်သူ အဓိကအားထား အသုံးပြုလျက်ရှိသော သံလွင်တံတား(ဖားဆောင်း)သည် ယနေ့နံနက်ပိုင်းတွင် မိုင်းထောင်ဖောက်ခွဲခံရမှုကြောင့် ပျက်စီးမှုများဖြစ်ပေါ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

ယနေ့ နံနက် ၇ နာရီ ၂၀ မိနစ်ခန့်တွင် KNPP၊ KNDF အဖွဲ့များနှင့် PDF အမည်ခံ အကြမ်းဖက် သောင်းကျန်းသူများက အဆိုပါတံတားအား မိုင်းထောင်ဖောက်ခွဲ ဖျက်ဆီးခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဖော်ပြ  ထားသည်။ ဖားဆောင်းမြို့အား တပ်မတော်စစ်ကြောင်းများက ပြန်လည်သိမ်းပိုက်ထိန်းချုပ်လိုက်ပြီး နောက် လိုအပ်သည့် နယ်မြေလုံခြုံရေးလုပ်ငန်းများ ဆက်လက်မဆောင်ရွက်နိုင်စေရန်နှင့် သူတို့အား လိုက်လံချေမှုန်းခြင်းများ မပြုလုပ်နိုင်စေရန် ရည်ရွယ်၍ ယခုကဲ့သို့ ဖောက်ခွဲဖျက်ဆီးခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း အစိုးရသတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့က သတင်းထုတ်ပြန်ထားသည်။

ဖြစ်စဉ်ဖြစ်ပွားရာနေရာသည် ဖားဆောင်းမြို့၏ အနောက်ဘက် မီတာ ၃၂၀ ခန့်အကွာ၊ ဖားဆောင်း-မယ်စဲ့-ဘီပီ(၁၃) သွားကားလမ်း မိုင်တိုင်အမှတ် ၀/၃ နှင့် ၀/၄ ကြားတွင် တည်ရှိသည်။  အဆိုပါတံတားသည် အရှည် ၁၂၆၀ ပေ၊ အကျယ် ၂၄ ပေရှိ သံကူကွန်ကရစ် အမျိုးအစားဖြစ်ပြီး မိုင်းခွဲ ဖျက်ဆီးမှုကြောင့် တံတား၏ အနောက်ဘက်ကမ်းကပ်ခုံမှ အရှည် ၂၅၀ ပေ၊ အကျယ် ၂၄ ပေခန့် ပြိုကျ ပျက်စီးခဲ့သော်လည်း လူထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိမှုမရှိကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ချက်တွင် အတည်ပြုထား သည်။

ယခုကဲ့သို့ ဖျက်ဆီးခံရမှုကြောင့် ဒေသခံပြည်သူများနှင့် ကုန်စည်စီးဆင်းမှုအတွက် အဓိကအားထား နေရသော လမ်းကြောင်းပြတ်တောက်ခဲ့ပြီး လက်ရှိတွင် လူနှင့်ယာဉ်များ ဖြတ်သန်းသွားလာနိုင်ခြင်း မရှိတော့ကြောင်းသိရသည်။ တံတားပျက်စီးမှုအား လမ်း/တံတား ဦးစီးဌာနမှ တာဝန်ရှိသူများက အမြန်ဆုံးပြန် လည်ပြင်ဆင်သွားမည်ဖြစ်ပြီး လုံခြုံရေးတပ်ဖွဲ့ဝင်များကလည်း နယ်မြေတည်ငြိမ်ရေးအတွက် လုံခြုံရေးလုပ်ငန်းစဉ်များကို တိုးမြှင့်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း သတင်းရရှိသည်။

NAY PYI TAW, MYANMAR — February 15, 2026

The Ministry of Foreign Affairs of Myanmar has officially ordered the expulsion of the Chargé d’Affaires a.i. of Timor-Leste, Mr. Elisio do Rosario de Sousa. In a statement released today, the Myanmar government instructed the diplomat to leave Myanmar territory no later than February 20, 2026, citing “unconstructive engagement” with opposition groups and interference in Myanmar’s internal affairs.

Key Drivers of the Conflict The diplomatic fallout stems from the activities of the President of Timor-Leste regarding the Chin Human Rights Organization (CHRO). Myanmar authorities condemned a January 14, 2026 meeting between the President of Timor-Leste and CHRO members, who have filed criminal complaints against the Myanmar Armed Forces.

Myanmar’s Ministry of Foreign Affairs described the engagement as a violation of the ASEAN Charter and the Treaty of Amity and Cooperation in Southeast Asia (TAC), specifically the principles of non-interference and respect for sovereignty.

Timeline of Escalation

• January 16, 2026: Myanmar summoned the Chargé d’Affaires to express strong condemnation and demand clarification regarding the meeting with the CHRO.
• January 29, 2026: During the ASEAN Foreign Ministers’ Retreat in Cebu, Philippines, Myanmar reiterated its protest. Timor-Leste reportedly promised a formal clarification letter within a week.
• Recent Developments: The situation deteriorated after reports emerged that Timor-Leste had formally accepted the case submitted by the CHRO and appointed a senior prosecutor to examine the file. Myanmar termed this an "unprecedented practice" among ASEAN member states.

Official Stance Citing Article 9 of the Vienna Convention on Diplomatic Relations (1961), Myanmar declared the diplomat persona non grata. The Ministry stated that despite warnings, Timor-Leste's leadership has "frequently interfered in the internal affairs of Myanmar."

The statement concluded by asserting Myanmar's commitment to maintaining friendly relations with nations that uphold the principles of equality and non-interference enshrined in the ASEAN Charter.

#knl/ymg

ျကာတာ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅၊  - အင်ဒိုနီးရှား သမ္မတ ပရာဘိုဝို ဆူဘီယန်တိုသည် သံချေးတက်နေသော သွပ်မိုးများကို ဖယ်ရှားပြီး ရိုးရာမြေအုတ်ကြွပ်များဖြင့် အစားထိုးရန် "သွပ်မိုးတိုက်ပွဲ" ဟု ကြေညာကာ အင်ဒိုနီးရှား၏ မိုးကုပ်စက်ဝိုင်းအလှကို ပြောင်းလဲမည့် ရည်မှန်းချက်ကြီးမားသော နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ စီမံကိန်းတစ်ရပ်ကို စတင်လိုက်သည်။

အင်ဒိုနီးရှားလို “ဂန်တန်ငီဆာစီ” ဟုအမည်ပေးထားသည့်  အမိုးအုတ်ကြွပ် ပြောင်းလဲခြင်း ဤအစီအစဉ် သည် ၀င်ငွေနည်း အိမ်ရာများတွင် အတွေ့ရများသည့် ပူပြင်းအိုက်စပ်သော သွပ်မိုးများကို အေးမြပြီး ကြည့်ကောင်းသော မြေအုတ်ကြွပ်များဖြင့် အစားထိုးရန် ရည်ရွယ်သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၂ ရက်နေ့က ပြု လုပ်သော နိုင်ငံတော်အဆင့် ညှိနှိုင်းအစည်းအဝေးတွင် သံချေးတက်နေသော သွပ်မိုးများ များပြားနေ ခြင်းသည် "ယိုယွင်းပျက်စီးခြင်း၏ သင်္ကေတ" ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံ၏ ခရီးသွားဆွဲဆောင်မှုကို အဟန့်အတား ဖြစ်စေကြောင်း သမ္မတ ပရာဘိုဝိုက ပြောကြားခဲ့သည်။

ဤအမိုးအစားထိုးလဲလှယ်ရေး အစီအစဉ်သည် သမ္မတ၏ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ASRI လုပ်ငန်းစဉ် (လုံခြုံခြင်း၊ ကျန်းမာခြင်း၊ သန့်ရှင်းခြင်းနှင့် လှပခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသောအင်ဒိုနီးရှားဘာသာစကား  အတို  ကောက်စကားလုံး) ၏ အဓိက ဦးဆောင်စီမံကိန်းဖြစ်သည်။

"အိမ်တွေကောင်းရင် ပြည်သူတွေ ဂုဏ်ယူကြလိမ့်မယ်" ဟု ပရာဘိုဝိုက ပြောကြားခဲ့ပြီး မိုးပြာရောင်၊ ရေတပ်အပြာရောင်၊ အစိမ်းရောင်၊ မီးခိုးရောင်နှင့် အုတ်နီရောင် အုတ်ကြွပ်များဖြင့် တစ်ပြေးညီ လှပနေ  မည့် လူနေရပ်ကွက်များကို ပုံဖော်မျှော်မှန်းထားသည်။ သမ္မတသည် အလှအပအပြင် အပူဒဏ်သက်သာ  ရေးကိုလည်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့ပြီး သွပ်မိုးများသည် ပြင်းထန်သော အပူပိုင်းဒေသအပူချိန်ကို လှောင်ပိတ်ထားတတ်သဖြင့် သဘာဝအလျောက် အေးမြစေသော ဂုဏ်သတ္တိရှိသည့် မြေအုတ်ကြွပ်များ နှင့် ယှဉ်လျှင် နေထိုင်သူများအတွက် သက်တောင့်သက်သာမရှိကြောင်း ထောက်ပြခဲ့သည်။

ကျေးရွာဦးဆောင်သော ထုတ်လုပ်မှု

ကုန်ကျစရိတ် သက်သာစေရန်နှင့် ဒေသတွင်းစီးပွားရေးကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် အစိုးရသည် စက်မှုလုပ်ငန်းကြီးများကို ရှောင်လွှဲလုပ်ဆောင်ရန် စီစဉ်ထားသည်။ ထုတ်လုပ်မှုကို Koperasi Merah Putih ဟုခေါ်သော ကျေးရွာသမဝါယမအသင်းများထံ ဖြန့်ခွဲလုပ်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်သည်။

ဆန်းသစ်သော ပစ္စည်းနှင့် နည်းပညာများ

Fly Ash (ကျောက်မီးသွေးပြာ) နည်းပညာ - ရိုးရာမြေအုတ်ကြွပ်၏ အလေးချိန်နှင့် ခိုင်ခံ့မှုဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်   များကို ဖြေရှင်းရန် အုတ်ကြွပ်အသစ်များကို မြေစေးနှင့် ကျောက်မီးသွေးသုံး လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေး  စက်ရုံများမှ ထွက်သော စွန့်ပစ်ပစ္စည်းဖြစ်သည့် Fly Ash တို့ ရောစပ်ထုတ်လုပ်ဖွယ်ရှိသည်။

ကုန်ကျစရိတ် နည်းပါးခြင်း - ဤစီမံကိန်းသည် ရူပီး ၁ ထရီလီယံ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅၉ သန်း) အောက်သာ ကုန်ကျမည်ဟု အစိုးရက ခန့်မှန်းထားပြီး နိုင်ငံတော်ဘဏ္ဍာငွေ၊ ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍမှ ထည့်ဝင်ငွေနှင့် လူထုပါဝင်မှုတို့ကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုသွားမည်ဖြစ်သည်။

အဆောက်အအုံကြံ့ခိုင်မှုနှင့် ဘေးကင်းရေးဆိုင်ရာ စိုးရိမ်မှုများ

အလှအပနှင့် အပူဒဏ်သက်သာစေသော အကျိုးကျေးဇူးများမှာ ထင်ရှားသော်လည်း ကျွမ်းကျင်သူများက လက်ရှိအိမ်များ၏ အဆောက်အအုံဆိုင်ရာ ကြံ့ခိုင်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ ဘေးကင်းရေးဆိုင်ရာ စိုးရိမ်မှုများကို ကြီးကြီးမားမား ထောက်ပြနေကြသည်။

မြေအုတ်ကြွပ်များသည် သွပ်ပြားများထက် သိသိသာသာ ပိုလေးသည်။ တန်ဖိုးနည်းအိမ်ရာအများစုသည် ဤမျှလေးလံသော ဝန်ကို ထမ်းထားနိုင်ရန် ဆောက်လုပ်ထားခြင်း မဟုတ်သဖြင့် အိမ်ပြိုကျခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် တန်းများနှင့် အုတ်မြစ်များကို ခိုင်ခံ့အောင်ပြုလုပ်ခြင်းကဲ့သို့သော ကုန်ကျစရိတ်ကြီးသည့် ပြုပြင်မွမ်းမံမှုများ လိုအပ်နိုင်ကြောင်း အင်ဂျင်နီယာလေ့လာသုံးသပ်သူများက သတိပေးထားသည်။

ထို့အပြင် အာချေးကဲ့သို့ ငလျင်ဒဏ်သင့်လွယ်သော ဒေသများတွင် လေးလံသော အမိုးများသို့ ပြောင်းလဲ ခြင်းသည် အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ဖြစ်နေသည်။ ပေါ့ပါးသော သွပ်မိုးများသည် အဆောက်အအုံ ပြိုကျပါက သေစေနိုင်လောက်သည့် ဒဏ်ရာရရှိနိုင်ခြေ နည်းပါးသောကြောင့် ငလျင်လှုပ်ရှားမှုများအတွင်း ပိုမိုဘေး ကင်းကြောင်း သဘာဝဘေးအန္တရာယ် စီမံခန့်ခွဲမှု ကျွမ်းကျင်သူများက ငြင်းခုံဆွေးနွေးကြသည်။

လှပသော အမိုးများကို လိုလားဖွယ်ကောင်းသော်လည်း မြေယာအသုံးချမှု ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးနှင့် အခြေခံအိမ်ရာ လိုအပ်ချက်များကို ဦးစားပေးသင့်ကြောင်း ထောက်ပြလျက် အခြားသော အရေးတကြီး အိမ်ရာပြဿနာများ ရှိနေချိန်တွင် "gentengisasi" စီမံကိန်း၏ အရေးပါမှုကို ဝေဖန်သူများက မေးခွန်းထုတ်နေကြသည်။

Source CNA

By Dr. Nyi Latt

Recent geopolitical developments point toward a significant recalibration in United States foreign policy. Washington appears to be attempting to mainstream or legitimize organizations previously designated as terrorists or extremists. This trend is clearly visible in two distinct regions: the post-Assad transition in Syria and the political vacuum in Bangladesh.

1. The Syrian Shift: Normalizing Hayat Tahrir al-Sham (HTS)

Following the collapse of the Assad regime and the capture of Damascus by opposition forces, the U.S. has signaled a willingness to fundamentally alter its relationship with Hayat Tahrir al-Sham (HTS). The U.S. State Department announced it would review HTS’s designation as a terrorist organization and is considering suspending the "Caesar Act" sanctions imposed on Syria.

This move, described by the White House as an effort to facilitate a "pathway to stability and peace," involves high-level diplomatic engagements, including notable meetings between U.S. leadership and Syrian figures. Critics, however, view this as the restoration of a militant network for geopolitical interests—specifically to counter rival powers—effectively integrating a formerly blacklisted organization into the state apparatus.

2. The South Asian Bet: Engaging Islamists in Bangladesh

A similar strategy is unfolding in South Asia. Following the 2024 uprising in Bangladesh, Washington has increased engagement with hardline Islamist parties, particularly Jamaat-e-Islami (JeI) and Islami Andolan Bangladesh (IAB). These engagements include diplomatic meetings with JeI leaders and the issuance of a U.S. visa to JeI Ameer Shafiqur Rahman, who has a history of inflammatory rhetoric.

Analysts argue that this "mainstreaming" amounts to legitimizing forces with histories of violence and sectarian extremism. They suggest these groups are being viewed as necessary stakeholders to counter Chinese influence in the Bay of Bengal.

Impact on Myanmar and Rakhine State

The destabilizing effects of this policy shift pose a risk of further complicating the volatile situation in Myanmar, particularly in Rakhine State. The empowerment of Islamist groups in neighboring Bangladesh, backed by U.S. diplomatic acceptance, could create direct security threats for Myanmar.

Revival of Insurgency Pathways

A primary concern is that a Dhaka government influenced by Jamaat-e-Islami or IAB could reactivate "insurgency pathways" related to the Bengali issue. Rakhine State, which shares a border with Bangladesh, has long been a conflict flashpoint. The rise of Islamist politicians to power in Bangladesh creates an environment conducive to the spread of cross-border extremism and the strengthening of radical networks operating along the Myanmar-Bangladesh border.

Geopolitical Encirclement and Instability

It is argued that the U.S. strategy is creating a "broader geopolitical struggle" in the region. While Washington engages these groups to maintain influence, other nations, including Turkey, are also building relations with these Islamist movements.

For Myanmar, this situation could turn the border regions into a playground for rival foreign interests. The potential for the Pakistan Intelligence Agency (ISI) to regain a strategic foothold in Bangladesh complicates counter-terrorism cooperation and acts as a catalyst for instability spilling over into Myanmar.

Why the Situation is Growing More Complex

The complexity arises because the U.S. theory of "moderation through engagement"—the belief that pulling Islamists into the political process reduces their extremism—is prone to failure.

• Lessons from Global History: Current U.S. strategy echoes past failures in Egypt, Libya, and Yemen. In those instances, engagement with Islamist groups did not result in democracy but rather led to political fragmentation or the strengthening of radical elements.
• Rising Regional Tensions: By encouraging groups opposed to democratic pluralism, the U.S. may inadvertently fuel "extremist networks" in India (West Bengal and Assam). This could increase pressure on minority communities and create conflicts between Bangladesh, India, and Myanmar.

Conclusion

In conclusion, by removing terrorist designations in Syria and legitimizing Islamist parties in Bangladesh, the U.S. appears to be unintentionally (or strategically) encouraging networks that destabilize entire regions. For Myanmar, and Rakhine State specifically, this situation signals a risk that new geopolitical rivalries in the Bay of Bengal could reopen the door for a resurgence of cross-border insurgencies.

References:

1. Why Washington’s Bangladesh gamble could ignite a new Islamist surge in South Asia (First Post)
2. US mulls removing Syria's Hayat Tahrir al Sham from its terror list (TRT World)
3. Iraqi spy chief warns of reemerging threat from ISIS as its ranks swell (The Washington Post)

ဒေါက်တာညီလတ်

မကြာသေးမီက ဖြစ်ပေါ်လာသော ပထဝီနိုင်ငံရေး တိုးတက်မှုများသည် အမေရိကန် နိုင်ငံခြား ရေးမူဝါဒ   တွင် သိသာထင်ရှားသော ပြန်လည်ချိန်ညှိမှုတစ်ခုကို  ညွှန်ပြနေသည်။ ယခင်က အကြမ်းဖက်  သမားများ သို့မဟုတ် အစွန်းရောက်များဟု သတ်မှတ်ခဲ့ဖူးသော အဖွဲ့အစည်းများကို ဝါရှင်တန်မှ ပင်မရေစီး ကြောင်းထဲသို့ သွတ်သွင်းရန် သို့မဟုတ် တရားဝင်မှုပေးရန် ကြိုးပမ်းလာပုံရသည်။ ဤလမ်း ကြောင်းကို ကွဲပြားသော ဒေသနှစ်ခုဖြစ်သည့် ဆီးရီးယားနိုင်ငံ၏ အာဆတ်အလွန် အကူးအပြောင်း  ကာလနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးဟာကွက် အခြေအနေတို့တွင် ထင်ရှားစွာ တွေ့မြင်နေရသည်။

 ၁။ ဆီးရီးယားအပြောင်းအလဲ - Hayat Tahrir al Sham (HTS) ကို ပုံမှန်အဖြစ် သတ်မှတ်ခြင်း  

 အာဆတ်အစိုးရပြိုလဲသွားပြီးနောက် ဒမတ်စကပ်မြို့ကို အစိုးရဆန့်ကျင်ရေး အဖွဲ့များက သိမ်းပိုက် လိုက်ချိန်တွင် အမေရိကန်သည် Hayat Tahrir al Sham (HTS) နှင့် ယင်း၏ ဆက်ဆံရေးကို အခြေခံကျကျ ပြောင်းလဲရန် ဆန္ဒရှိကြောင်း အရိပ်အယောင် ပြသခဲ့သည်။ အမေရိကန် နိုင်ငံခြား  ရေးဝန်ကြီးဌာနသည် HTSအား အကြမ်းဖက်အဖွဲ့အစည်းအဖြစ် သတ်မှတ်ထားမှုကို ပြန်လည်  သုံးသပ်မည်ဟု ကြေညာခဲ့ပြီး ဆီးရီးယားအပေါ် ချမှတ်ထားသော "ဆီဇာ အက်ဥပဒေ (Caesar Act)  ပိတ်ဆို့မှုများ" ကို ဆိုင်းငံ့ရန် စဉ်းစားနေသည်။ 

 "တည်ငြိမ်ရေးနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေး လမ်းစ" ကို အထောက်အကူပြုရန် ကြိုးပမ်းမှုအဖြစ် အိမ်ဖြူတော်က ဖော်ပြသော ဤခြေလှမ်းတွင် အမေရိကန် ခေါင်းဆောင်ပိုင်းနှင့် ဆီးရီးယား ခေါင်းဆောင်များအကြား အထင်ကရ တွေ့ဆုံမှုများ အပါအဝင် အဆင့်မြင့် သံတမန်ရေးရာ ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုများ ပါဝင်သည်။ ဝေဖန်သူများကမူ ဤလုပ်ရပ်သည် ပြိုင်ဘက် အင်အားကြီးနိုင်ငံများကို တန်ပြန်ရန်အတွက် ပထဝီ  နိုင်ငံရေး အကျိုးစီးပွားကို ရှေ့ရှုကာ စစ်သွေးကြွကွန်ရက်တစ်ခုကို ပြန်လည်ထူထောင်ပေးခြင်း  ဖြစ်သည်  ဟု ရှုမြင်ကြပြီး၊ ယခင်က အကြမ်းဖက်စာရင်းဝင် အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုကို နိုင်ငံတော်ယန္တရားထဲ   သို့ ထိရောက်စွာ ပေါင်းစည်းပေးလိုက်ခြင်းဟု သုံးသပ်ကြသည်။

၂။ တောင်အာရှ လောင်းကြေး - ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ရှိ အစ္စလာမ္မစ်များနှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံခြင်း

အလားတူ မဟာဗျူဟာတစ်ခုသည် တောင်အာရှတွင်လည်း ဖြစ်ပေါ်နေသည်။ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အုံကြွမှုအပြီးတွင် ဝါရှင်တန်သည် သဘောထားတင်းမာသော အစ္စလာမ္မစ်ပါတီများ၊ အထူးသဖြင့် Jamaat-e-Islami (JeI) နှင့် Islami Andolan Bangladesh (IAB) တို့နှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံမှုကို တိုးမြှင့်ခဲ့သည်။ ဤထိတွေ့ဆက်ဆံမှုများတွင် JeI ခေါင်းဆောင်များနှင့် သံတမန်ရေးရာ တွေ့ဆုံမှုများ ပါဝင်သကဲ့သို့၊ ယခင်က မီးလောင်ရာလေပင့် လှုံ့ဆော်ပြောဆိုမှု သမိုင်းကြောင်းရှိခဲ့သောJeI ခေါင်းဆောင် Shafiqur Rahman (ameer) အား အမေရိကန်ဗီဇာ ထုတ်ပေးခြင်းတို့လည်း ပါဝင်သည်။ 

လေ့လာ  သုံးသပ်သူများက ဤကဲ့သို့ "ပင်မရေစီးကြောင်းထဲ သွတ်သွင်းခြင်း" သည် အကြမ်းဖက်မှုနှင့် ဂိုဏ်းဂဏစွဲ အစွန်းရောက်မှု သမိုင်းကြောင်းရှိသော အင်အားစုများကို တရားဝင်မှု ပေးရာရောက်သည်ဟု ငြင်းခုံကြပြီး၊ ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်ရှိ တရုတ်၏ လွှမ်းမိုးမှုကို တန်ပြန်ရန်အတွက် လိုအပ်သော အကျိုးတူ ပူးပေါင်းသူများ (Stakeholders)အဖြစ် ယင်းတို့ကို ရှုမြင်နေခြင်းဖြစ်သည်ဟု သုံးသပ်ကြ သည်။

မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ရခိုင်ပြည်နယ်အပေါ် သက်ရောက်မှု

ဤမူဝါဒပြောင်းလဲမှု၏မတည်ငြိမ်စေသော အကျိုးသက်ရောက်မှုများသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွက်၊ အထူး သဖြင့် ရခိုင်ပြည်နယ်ရှိ မငြိမ်မသက်ဖြစ်နေသော အခြေအနေကို ပိုမိုရှုပ်ထွေးစေမည့် အန္တရာယ် ရှိနေ  သည်။ အမေရိကန်၏ သံတမန်ရေးရာ လက်ခံမှုကို ရရှိထားသော အိမ်နီးချင်း ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံမှ အစ္စလာမ္မစ် အစုအဖွဲ့များ အားကောင်းလာခြင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် တိုက်ရိုက် လုံခြုံရေး ခြိမ်း ခြောက်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေလာနိုင်သည်။

သူပုန်ထလမ်းကြောင်းများ ပြန်လည်အသက်ဝင်လာခြင်း

 အဓိက စိုးရိမ်ရသည့်အချက်မှာ Jamaat-e-Islami သို့မဟုတ် IABလွှမ်းမိုးမှုရှိသော ဒါကာအစိုးရ တစ်ရပ် သည် ဘင်္ဂလီကိစ္စနှင့်ဆက်နွယ်သော သူပုန်ထလမ်းကြောင်းများ(insurgency pathways) ကို ပြန်လည်  အသက်သွင်းလာနိုင်ခြင်းပဲ ဖြစ်သည်။

ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နှင့် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသော ရခိုင်ပြည်နယ်သည် ကာလကြာရှည် ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားရာ  ဗဟိုချက် (flashpoint) ဖြစ်ခဲ့သည်။ ဘင်္ဂလား  ဒေ့ရှ်တွင် အစ္စလာမ္မစ် နိုင်ငံရေး သမားများ အာဏာရ  လာခြင်းသည် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် အစွန်း  ရောက်ဝါဒ ဖြန့်ဖြူးခြင်းနှင့် မြန်မာ-ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နယ်စပ်  တစ်လျှောက် လှုပ်ရှားနေသော အစွန်းရောက် ကွန်ရက်များ အားကောင်းလာစေရန် အခြေအနေပေးသော ဝန်းကျင်တစ်ခုကို ဖန်တီးပေးနေသည်။

ပထဝီနိုင်ငံရေးအရ ဝိုင်းပတ်ပိတ်ဆို့မှုနှင့် မတည်ငြိမ်မှု

အမေရိကန်၏ မဟာဗျူဟာသည် ဒေသတွင်း၌ "ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ပထဝီနိုင်ငံရေးလုပွဲ" တစ်ခုကို ဖန်တီး နေသည်ဟုဆိုကြသည်။ဝါရှင်တန်သည် ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုကို ထိန်းသိမ်းရန် ဤအဖွဲ့များနှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံနေစဉ်တွင် တူရကီအပါအဝင် အခြားသော နိုင်ငံများသည်လည်း ဤအစ္စလာမ္မစ် လှုပ်ရှားမှုများနှင့် ဆက်ဆံရေး တည်ဆောက်လျက်ရှိသည်။

မြန်မာနိုင်ငံအတွက်မူ ဤအခြေအနေသည် နယ်စပ်ဒေသအား ပြိုင်ဘက် နိုင်ငံခြားအကျိုးစီးပွားများ၏ ကစားကွင်းအဖြစ်သို့ ရောက်ရှိသွားစေနိုင်သည်။ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင် ပါကစ္စတန်ထောက်လှမ်းရေး (ISI)အတွက် မဟာဗျူဟာမြောက် နေရာပြန်လည်ရရှိလာနိုင်ခြင်းသည် အကြမ်းဖက်မှု တန်ပြန်ရေး ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုများကို ပိုမိုရှုပ်ထွေးစေပြီး မြန်မာနိုင်ငံဘက်သို့ ကူးစက်လာမည့် မတည်ငြိမ်မှုများကို မီးထိုးပေးသကဲ့သို့ ဖြစ်စေနိုင်သည်။

အခြေအနေ အဘယ်ကြောင့် ပိုမိုရှုပ်ထွေးလာသနည်း

အမေရိကန်၏ "ထိတွေ့ဆက်ဆံခြင်းမှတဆင့် အစွန်းရောက်မှုကို လျှော့ချခြင်း (moderation through engagement)" ဟူသော သီအိုရီ တစ်နည်းအာဖြင့်ဆိုရလျှင် အစ္စလာမ္မစ်များကိုနိုင်ငံရေးလမ်းကြောင်းထဲ ဆွဲခေါ်ခြင်းဖြင့် ထိုသူတို့အားအစွန်းရောက်မှု လျော့ကျစေသည်ဟူသော ယုံကြည်ချက်က ကျဆုံးနိုင်ခြေ  ရှိခြင်းကြောင့် ရှုပ်ထွေးမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာရသည်။

ကမ္ဘာ့ဖြစ်ရပ်ဟောင်းများ၏ သင်ခန်းစာ- လက်ရှိ အမေရိကန်၏ မဟာဗျူဟာသည် အီဂျစ်၊ လစ်ဗျားနှင့် ယီမင်တို့တွင် ဖြစ်ခဲ့ဖူးသော ကျရှုံးမှုများကို ထပ်ဟပ်နေသည်။ ထိုစဉ်က အမေရိကန်သည် အစ္စလာမ္မစ် အစုအဖွဲ့များနှင့် ထိတွေ့ဆက်ဆံခဲ့သော်လည်း ဒီမိုကရေစီ ဖြစ်ထွန်းမလာဘဲ နိုင်ငံရေး အစိတ်စိတ်အမွှာမွှာ ဖြစ်ခြင်း သို့မဟုတ် အစွန်းရောက် အစိတ်အပိုင်းများ ပိုမိုအားကောင်းလာခြင်းသာ ဖြစ်ခဲ့သည်။

ဒေသတွင်း တင်းမာမှုများ မြင့်တက်လာခြင်း- ဒီမိုကရေစီ ဘက်စုံဝါဒကို ဆန့်ကျင်သော အစုအဖွဲ့များကို အားပေးခြင်းအားဖြင့် အမေရိကန်သည် အိန္ဒိယနိုင်ငံ (အနောက်ဘင်္ဂလားနှင့် အာသံ) ရှိ "အစွန်းရောက် ကွန်ရက်များ" ကို မီးထိုးပေးရာ ရောက်နိုင်ပြီး လူနည်းစု အသိုင်းအဝိုင်းများအပေါ် ဖိအားများ တိုးလာ စေကာ ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်၊ အိန္ဒိယနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့အကြား ပဋိပက္ခများကိုဖန်တီးပေးနိုင်သည်။

နိဂုံး

နိဂုံးချုပ်အနေဖြင့် ဆီးရီးယားရှိ အကြမ်းဖက်စာရင်းတွေ ဖယ်ရှားပေးခြင်းနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်ရှိ   အစ္စလာမ္မစ်  ပါတီများကို တရားဝင်မှု ပေးခြင်းအားဖြင့် အမေရိကန်သည်ဒေသများကို မတည်မငြိမ်  ဖြစ်စေသော ကွန်ရက်များကို မရည်ရွယ်ဘဲ (သို့မဟုတ် မဟာဗျူဟာအရ) အားပေးရာ ရောက်နေကြောင်း တွေ့ရှိရ  သည်။ မြန်မာနိုင်ငံ၊ အထူးသဖြင့် ရခိုင်ပြည်နယ်အတွက် ဤအခြေအနေ  သည် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော်ရှိ ပထဝီနိုင်ငံရေး ပြိုင်ဆိုင်မှုအသစ်ကြောင့် နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် သူပုန် ထမှုများ တကျော့ပြန် ဖြစ်လာနိုင်သည့် အန္တရာယ်များကို လမ်းဖွင့်ပေးသလို  ရှိနေကြောင်းသုံးသပ်တင်ပြ  ရပါသည်။ 

ကိုးကား-

1.Why Washington’s Bangladesh gamble could ignite a new Islamist surge in South Asia ( First Post)

2.US mulls removing Syria's Hayat Tahrir al Sham from its terror list (TRT World)

3.Iraqi spy chief warns of remerging threat from ISIS as its ranks swell ( The Washington Post)