By Devendra Sharma
After more than two years of burying serious accusations and dithering over mounting internal complaints, the International Criminal Court (ICC) has finally fired its chief prosecutor, Karim Khan. In a decisive vote, 82 of the ICC’s 125 member states moved to remove Khan after the court's governing body found that he had committed "serious misconduct and serious breach of duty" related to sexual assault and retaliation allegations. While Khan vehemently denies the charges, the downfall of this rogue prosecutor marks a devastating indictment not only of one man’s desperate self-preservation tactics, but of an international tribunal that allowed justice to be subverted.
The scandal began far from the public stage. The allegations against Khan span a period between April 2023 and April 2024, involving a respected female lawyer in her 30s who worked directly under him at the ICC. According to internal documents and investigative reports, the claims detailed a pattern of coercive behavior, abuse of authority, and unwanted sexual touching—including an alleged incident in which Khan pressed his tongue into the woman’s ear.
When the court's watchdog mechanism was first alerted, Khan and a close associate reportedly embarked on repeated efforts to suppress the complaint. Through persistent phone calls and in-person encounters, Khan urged the woman to disavow the claims and provide a written statement declaring that he had never assaulted her. While Khan insisted the accusations were part of a coordinated smear campaign designed to disrupt his sensitive international casework, the ICC staff union intervened to demand a credible, external investigation. A subsequent yearlong United Nations inquiry established a "factual basis" both for the misconduct allegations and for claims that Khan retaliated against court staff.
Khan’s sudden vulnerability coincided directly with an abrupt shift in his prosecutorial priorities. Aware that the sexual harassment complaint was nearing public exposure, Khan rushed to announce sweeping arrest warrants for Israeli Prime Minister Benjamin Netanyahu and then-Defense Minister Yoav Gallant.
In an effort to rally international sympathy, Khan sought to frame the misconduct allegations as an external plot orchestrated by foreign intelligence to derail his cases. However, that narrative unraveled almost immediately.
The alleged victim, Sarah Hishan, is a Malaysian Muslim ICC lawyer who was openly supportive of the prosecution’s anti-Israel initiatives, completely undercutting claims of an Israeli intelligence conspiracy. Coupled with reports regarding an alleged offer by Qatar to "look after" Khan in connection with the arrest warrants, the prosecution’s integrity was fatally compromised by prosecutorial misconduct. In any domestic court governed by the rule of law, cases tainted by such egregious personal motives would have been thrown out immediately.
The firing of Karim Khan removes an errant official, but it does not repair the structural rot at The Hague. As U.S. State Department spokesman Tommy Pigott noted, Khan was ultimately "only one small cog" in an "irredeemably corrupt institution". The United States and Israel rightly never joined the ICC, recognizing the danger of subjecting sovereign nations to the whims of an unaccountable, politicized tribunal.
Karim Khan’s tenure will be remembered for reducing international justice to a theatrical shield for personal survival, ultimately bringing down his own house and discrediting the court he led.
မင့်စ်၊ ဩဂုတ် ၂၁။ မြန်မာအာကာသအေဂျင်စီအတွက် ကမ္ဘာမြေကို အဝေးမှအာရုံခံစောင့်ကြည့်နိုင်သည့် အာကာသယာဉ်ငယ်တစ်စင်း တည်ဆောက်ရေး၊ ဘယ်လာရုစ် Development Bank နှင့် ချေးငွေဆိုင်ရာ မူဘောင်သဘောတူစာချုပ်တို့အပါအဝင် မြန်မာ-ဘယ်လာရုစ် နှစ်နိုင်ငံအကြား သဘောတူညီချက်နှင့် နားလည်မှုစာချွန်လွှာ ကိုးခုကို ဩဂုတ် ၂၁ ရက်က မင့်စ်မြို့၌ နှစ်နိုင်ငံသမ္မတများရှေ့မှောက်တွင် လဲလှယ်ခဲ့ကြသည်။
အဆိုပါ သဘောတူညီချက်များ လဲလှယ်မှုကို မင့်စ်မြို့ သမ္မတနန်းတော်၌ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဘယ်လာရုစ်သမ္မတ မစ္စတာ အလက်ဇန္ဒား လူကာရှန်ကိုတို့ ဦးဆောင်သည့် နှစ်နိုင်ငံ နိုင်ငံတော်အဆင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲအပြီးတွင် ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
နှစ်နိုင်ငံသည် မြန်မာအာကာသအေဂျင်စီအတွက် ကမ္ဘာမြေကို အဝေးမှအာရုံခံစောင့်ကြည့်နိုင်သည့် အာကာသယာဉ်ငယ်တစ်စင်း တည်ဆောက်ရေးဆိုင်ရာ ရည်ရွယ်သည့်မှတ်တမ်းလွှာအပြင် မြန်မာအာကာသအေဂျင်စီနှင့် Belarusian State University တို့အကြား သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးစာချွန်လွှာကိုလည်း လဲလှယ်ခဲ့ကြသည်။
စီးပွားရေးနှင့် ဘဏ္ဍာရေးကဏ္ဍတွင် မြန်မာနိုင်ငံ ဘဏ္ဍာရေးနှင့် အခွန်ဝန်ကြီးဌာနနှင့် JSC “Development Bank of the Republic of Belarus” တို့အကြား ချေးငွေဆိုင်ရာ မူဘောင်သဘောတူစာချုပ်ကို လဲလှယ်ခဲ့သည်။
ထို့ပြင် တရားမနှင့် ကူးသန်းရောင်းဝယ်ရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များတွင် ဥပဒေရေးရာ အပြန်အလှန်အကူအညီပေးရေး သဘောတူစာချုပ်၊ ပြစ်မှုဆိုင်ရာကိစ္စရပ်များတွင် ဥပဒေပိုင်းဆိုင်ရာ အပြန်အလှန်အကူအညီပေးရေး သဘောတူညီချက်တို့လည်း ပါဝင်သည်။
နှစ်နိုင်ငံ ရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင်များအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး၊ မြန်မာနိုင်ငံ မဟာဗျူဟာနှင့် နိုင်ငံတကာလေ့လာရေးအဖွဲ့နှင့် The Belarusian Institute of Strategic Research (BISR) တို့အကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးနှင့် မြန်မာ့အသံနှင့်ရုပ်မြင်သံကြား (MRTV) နှင့် ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံပိုင် ရုပ်မြင်သံကြားနှင့် အသံလွှင့်ကုမ္ပဏီတို့အကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးဆိုင်ရာ သဘောတူညီချက်များလည်း လဲလှယ်ခဲ့ကြသည်။
ယင်းမတိုင်မီ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဘယ်လာရုစ်သမ္မတ မစ္စတာ အလက်ဇန္ဒား လူကာရှန်ကိုတို့ ဦးဆောင်သည့် နိုင်ငံတော်အဆင့် တွေ့ဆုံဆွေးနွေးပွဲကို ဒေသစံတော်ချိန် နံနက် ၁၁ နာရီ မိနစ် ၅၀ တွင် ကျင်းပခဲ့သည်။
တွေ့ဆုံပွဲတွင် မြန်မာ-ဘယ်လာရုစ် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဆိုင်ရာ လမ်းပြမြေပုံ (၂၀၂၆-၂၀၂၈) ကို ဆက်လက်အကောင်အထည်ဖော်ရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေး၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု၊ မွေးမြူရေး၊ စက်မှုနှင့် ဘဏ္ဍာရေးကဏ္ဍများတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု တိုးမြှင့်ရေးတို့ကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။
ထို့အတူ ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေး၊ အာကာသနည်းပညာ၊ ပညာရေးနှင့် လူငယ်၊ ကျန်းမာရေး၊ သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာ၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်းကဏ္ဍများတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ပိုမိုမြှင့်တင်ရေးကိုလည်း နှစ်ဖက်အမြင်ချင်း ဖလှယ်ခဲ့ကြသည်။
သဘောတူညီချက်များ လဲလှယ်ပြီးနောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဘယ်လာရုစ်သမ္မတ မစ္စတာ အလက်ဇန္ဒား လူကာရှန်ကိုတို့က နှစ်နိုင်ငံ ပူးတွဲကြေညာချက်များကို မီဒီယာများသို့ ပြောကြားခဲ့ကြသည်။
ထို့နောက် ဘယ်လာရုစ်သမ္မတက နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် မြန်မာကိုယ်စားလှယ်အဖွဲ့အား အလုပ်သဘောနေ့လယ်စာဖြင့် တည်ခင်းဧည့်ခံခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
မင်စ်ခ်၊ ဩဂုတ် ၂၁။ ဘယ်လာရုစ်၏ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနည်းပညာနှင့် အတွေ့အကြုံများကို မြန်မာနိုင်ငံသို့ မျှဝေပေးသွားမည်ဖြစ်ပြီး စီးပွားရေး၊ ကုန်သွယ်ရေး၊ နည်းပညာ၊ ကာကွယ်ရေး၊ လုံခြုံရေးနှင့် အာကာသနည်းပညာအပါအဝင် ကဏ္ဍစုံပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု တိုးမြှင့်ရေးကို နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဘယ်လာရုစ်သမ္မတ မစ္စတာ အလက်ဇန္ဒား လူကာရှန်ကိုတို့ ဩဂုတ် ၂၁ ရက်က မင်စ်ခ်မြို့ သမ္မတနန်းတော်၌ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။
ဘယ်လာရုစ်သမ္မတ၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ တရားဝင်ခရီးစဉ်ရောက်ရှိနေသည့် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ကို ဒေသစံတော်ချိန် နံနက် ၁၁ နာရီတွင် သမ္မတနန်းတော်၌ ဂုဏ်ပြုတပ်ဖွဲ့ဖြင့် ကြိုဆိုခဲ့ပြီးနောက် သမ္မတနှစ်ဦး သီးသန့်တွေ့ဆုံဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။
ဘယ်လာရုစ်သမ္မတ မစ္စတာ အလက်ဇန္ဒား လူကာရှန်ကိုက မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ပတ်သက်၍ လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်နေသည့် လုပ်ငန်းများကို ပိုမိုကူညီပေးသွားမည်ဖြစ်ပြီး မြန်မာပြည်သူများ၏ လူမှုစီးပွားဘဝအတွက် လိုအပ်ချက်များရှိပါက တတ်နိုင်သမျှ ကူညီဆောင်ရွက်ရန် အသင့်ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ အထူးသဖြင့် ဘယ်လာရုစ်၏ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးနည်းပညာနှင့် အတွေ့အကြုံများကို မြန်မာနိုင်ငံအတွက် မျှဝေပေးသွားမည်ဟု ဆိုသည်။
နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ယခုခရီးစဉ်သည် ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံသို့ စတုတ္ထအကြိမ်မြောက် လာရောက်ခြင်းဖြစ်ပြီး အစိုးရတာဝန်ရှိသူများနှင့်အတူ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များလည်း ပါဝင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ခရီးစဉ်၏ အဓိကရည်ရွယ်ချက်မှာ နှစ်နိုင်ငံ စီးပွားရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေးအပါအဝင် ကဏ္ဍစုံပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို ပိုမိုမြှင့်တင်ရန်ဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။
ဘယ်လာရုစ်ဘက်က မြန်မာနိုင်ငံနှင့် စီးပွားရေး၊ နည်းပညာနှင့် အခြားနယ်ပယ်များတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးအတွက် ကန့်သတ်ချက်မထားရှိကြောင်း ယခင်က ပြောကြားထားသဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအတွက် ဘယ်လာရုစ်နှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အခွင့်အလမ်းများ ရရှိမည်ဟု ယုံကြည်ကြောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောကြားခဲ့သည်။
နှစ်နိုင်ငံခေါင်းဆောင်များသည် စီးပွားရေးနှင့် နည်းပညာကဏ္ဍများအပြင် ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေး၊ အာကာသနည်းပညာတို့တွင် လက်ရှိပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေမှုနှင့် ဆက်လက်တိုးမြှင့်မည့် အခြေအနေများကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ မြန်မာကောင်စစ်ဝန်ချုပ်ရုံးကို သံရုံးအဖြစ် အဆင့်မြှင့်တင်ဖွင့်လှစ်နိုင်ခဲ့မှုအပါအဝင် နှစ်နိုင်ငံ သံတမန်ဆက်ဆံရေး တိုးမြှင့်ရေးကိုလည်း ထည့်သွင်းဆွေးနွေးခဲ့သည်။
ထို့ပြင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံရေးဖြစ်ပေါ်တိုးတက်မှု၊ နိုင်ငံဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးနှင့် ပြည်တွင်းငြိမ်းချမ်းရေး ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်မှု၊ ဒေသတွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု တိုးမြှင့်ရေးတို့ကိုလည်း ခေါင်းဆောင်နှစ်ဦး အမြင်ချင်းဖလှယ်ခဲ့ကြသည်။
ဘယ်လာရုစ်သမ္မတက ယခင်ဆွေးနွေးထားသည့် ကိစ္စရပ်များကို ဆက်လက်အကောင် အထည်ဖော်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် လိုအပ်သည့် ကူညီပံ့ပိုးမှုများ ဆောင်ရွက်ရန် အသင့်ရှိကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဘယ်လာရုစ်သမ္မတ မစ္စတာ အလက်ဇန္ဒား လူကာရှန်ကိုတို့သည် ဩဂုတ် ၂၀ ရက် ညနေပိုင်းကလည်း ဘယ်လာရုစ်သမ္မတအိမ်တော်၌ အလွတ်သဘောတွေ့ဆုံ၍ နှစ်နိုင်ငံ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးကိစ္စရပ်များကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
ဂရိုဒ်နို၊ ဩဂုတ် ၂၀။ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ဓာတ်မြေဩဇာများ တင်ပို့နိုင်ရေး ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်နေသည့် ဘီလာရုစ်နိုင်ငံ၏ အဓိက နိုက်ထရိုဂျင်အခြေခံ ဓာတ်မြေဩဇာထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်း Grodno Azot စက်ရုံသို့ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် အဖွဲ့သည် ဩဂုတ် ၂၀ ရက်က သွားရောက်လေ့လာခဲ့ပြီး ဓာတ်မြေဩဇာထုတ်လုပ်မှု၊ ပြည်ပတင်ပို့မှုနှင့် မြန်မာနိုင်ငံသို့ တင်ပို့နိုင်မည့် အခြေအနေများကို ဆွေးနွေးခဲ့သည်။
ဘီလာရုစ်နိုင်ငံ မင်စ်ခ်မြို့၌ တရားဝင်ခရီးစဉ်ရောက်ရှိနေသည့် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် အဖွဲ့သည် ဒေသစံတော်ချိန် မွန်းတည့် ၁၂ နာရီတွင် မင်စ်ခ်မြို့မှ Grodno မြို့သို့ ရဟတ်ယာဉ်များဖြင့် သွားရောက်ခဲ့ပြီး လမ်းတစ်လျှောက် ဘီလာရုစ်နိုင်ငံ၏ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်း၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးနှင့် ဒေသဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု အခြေအနေများကို ကြည့်ရှုလေ့လာခဲ့သည်။
Grodno မြို့လေဆိပ်သို့ ရောက်ရှိချိန်တွင် ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး Mr. Yuri Khadzhimuratovich နှင့် တာဝန်ရှိသူများက ကြိုဆိုခဲ့ကြပြီး ယင်းနောက် Grodno Azot ဓာတ်မြေဩဇာစက်ရုံသို့ ဆက်လက်သွားရောက်ခဲ့သည်။
စက်ရုံတာဝန်ရှိသူများက Grodno Azot ၏ သမိုင်းကြောင်း၊ ထုတ်လုပ်မှုလုပ်ငန်းစဉ်၊ နှစ်အလိုက် ဓာတ်မြေဩဇာထုတ်လုပ်နိုင်မှုနှင့် ကျွမ်းကျင်မှုသင်တန်းများ ပို့ချပေးနေမှုတို့ကို ရှင်းလင်းတင်ပြခဲ့သည်။ စက်ရုံသည် ဘီလာရုစ်နိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းစိုက်ပျိုးရေးနှင့် စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံရေးအတွက် လိုအပ်သည့် ဓာတ်မြေဩဇာများ ထုတ်လုပ်ပေးနေသကဲ့သို့ ပြည်ပဈေးကွက်များသို့လည်း တင်ပို့နေကြောင်း သိရသည်။
ထို့ပြင် နိုက်ထရိုဂျင်နှင့် ဆက်စပ်ဓာတုပစ္စည်းများ ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးနေမှုအပြင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ဓာတ်မြေဩဇာများ တင်ပို့နိုင်ရေး ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်နေသည့် အခြေအနေ ကိုလည်း စက်ရုံတာဝန်ရှိသူများက ရှင်းလင်းတင်ပြခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က သိရှိလိုသည်များ မေးမြန်းဆွေးနွေးခဲ့သည်။
ယင်းနောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် စက်ရုံဧည့်သည်တော်မှတ်တမ်းစာအုပ်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီး စက်ရုံပုံစံငယ်နှင့် ထုတ်လုပ်ရေးဆိုင်ရာ ပြခန်းများကို ကြည့်ရှုခဲ့သည်။ ဆက်လက်၍ စက်ရုံအတွင်း မော်တော်ယာဉ်များဖြင့် လှည့်လည်ကာ ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများကို ကြည့်ရှုလေ့လာပြီး တာဝန်ရှိသူများနှင့် ဆွေးနွေးခဲ့သည်။
Grodno Azot စက်ရုံသည် ဘီလာရုစ်နိုင်ငံ Grodno မြို့တွင် တည်ရှိပြီး ၁၉၆၃ ခုနှစ်မှ စတင်လည်ပတ်ခဲ့သည့် နိုင်ငံပိုင် ဓာတ်မြေဩဇာနှင့် ဓာတုပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းဖြစ်သည်။ အမိုးနီးယား (Ammonia)၊ ယူရီးယား (Urea) နှင့် နိုက်ထရိုဂျင်အခြေခံ ဓာတ်မြေဩဇာအမျိုးမျိုးကို အဓိကထုတ်လုပ်ကာ ဘီလာရုစ်၏ ပြည်တွင်းစိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍသို့ ဖြည့်ဆည်းပေးနေသည့်အပြင် ပြည်ပနိုင်ငံများသို့လည်း တင်ပို့လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။
ဩဂုတ်၂၀၊၂၀၂၆ (မင့်စ်)
မြန်မာနိုင်ငံ၏ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး၊ စက်မှုကုန်ထုတ်လုပ်ရေး၊ စွမ်းအင်၊ အခြေခံ အဆောက်အအုံ၊ ဒီဂျစ်တယ်နည်းပညာနှင့် AI အပါအဝင် စီးပွားရေးကဏ္ဍများတွင် ဘီလာရုစ် လုပ်ငန်းရှင်များ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ဖိတ်ခေါ်လိုက်ပြီး နှစ်နိုင်ငံ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကို မဟာဗျူဟာမြောက် တိုးချဲ့ရန် ဩဂုတ် ၂၀ ရက်က ဘီလာရုစ်နိုင်ငံ မင့်စ်မြို့၌ ကျင်းပသည့် မြန်မာ-ဘီလာရုစ် စီးပွားရေးဖိုရမ်တွင် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။
President ဟိုတယ်၌ ကျင်းပသည့် ဖိုရမ်သို့ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၊ ဘီလာရုစ်ဝန်ကြီးချုပ် Alexander Turchin၊ နှစ်နိုင်ငံအစိုးရတာဝန်ရှိသူများနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များ တက်ရောက်ခဲ့ကြပြီး B2B ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၊ ပူးတွဲစီးပွားရေးစီမံကိန်းများ ဖော်ဆောင်ရေး၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အခွင့်အလမ်း များ မျှဝေရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေးအတားအဆီးများ ဖြေရှင်းရေးတို့ကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။
ဘီလာရုစ်ဝန်ကြီးချုပ် Alexander Turchin က စက်မှုကုန်ထုတ်လုပ်ရေး၊ အထည်အလိပ်နှင့် လူသုံးကုန်၊ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် အစားအသောက်၊ ကျန်းမာရေးနှင့် ဆေးဝါးထုတ်လုပ်ရေး၊ အဆင့်မြင့်နည်းပညာနှင့် လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်ကဏ္ဍများတွင် နှစ်နိုင်ငံပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု တိုးမြှင့်ရန် ရည်ရွယ်ထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ကလည်း လက်ရှိကမ္ဘာ့စီးပွားရေး အပြောင်းအလဲများကြားတွင် အပြန်အလှန်အကျိုးရှိသည့် မဟာဗျူဟာမြောက် စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ လိုအပ်ကြောင်း ပြောကြားပြီး နှစ်နိုင်ငံစီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များအကြား တိုက်ရိုက်ချိတ်ဆက်မှု၊ ပူးတွဲစီမံကိန်းနှင့် ရင်းနှီး မြှုပ်နှံမှုများ တိုးမြှင့်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။
မြန်မာနှင့် ဘီလာရုစ်တို့သည် ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် သံတမန်ဆက်ဆံရေး စတင်ထူထောင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ကုန်သွယ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု သဘောတူစာချုပ် လက်မှတ်ရေး ထိုးခဲ့ သည်။ ထို့ပြင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု၊ သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာ၊ အကောက်ခွန်နှင့် ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှု သဘောတူညီချက်များ ချမှတ်ထားပြီး ၂၀၂၆-၂၀၂၈ နှစ်နိုင်ငံပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု လမ်းပြ မြေပုံတွင် ကုန်သွယ်ရေး၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ ဘဏ်လုပ်ငန်း၊ ပညာရေးနှင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်းတို့ကို ထည့်သွင်းထားသည်။
မြန်မာနိုင်ငံသည် တရုတ်နှင့် အိန္ဒိယတို့အကြား တည်ရှိပြီး အရှေ့တောင်အာရှနှင့် တောင်အာရှ ဈေးကွက်များကို ချိတ်ဆက်နိုင်သည့် ပထဝီဝင်အနေအထားရှိကြောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင် လှိုင်က ပြောကြားခဲ့သည်။ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးအခြေခံ စက်မှုနိုင်ငံအဖြစ် ဖော်ဆောင်ရာတွင် ဘီလာရုစ်၏ စိုက်ပျိုးရေးနည်းပညာ၊ ဓာတ်မြေဩဇာနှင့် လယ်ယာသုံးစက်ကိရိယာများကို အသုံးချ၍ Farming မှ Food Processing အထိ နည်းပညာနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့ သည်။
ထို့အပြင် လယ်ယာသုံးစက်ယန္တရားများကို တင်သွင်းရောင်းချရုံသာမက မြန်မာနိုင်ငံ၌ ပူးတွဲထုတ်လုပ် ရန်၊ လူသုံးကုန်နှင့် ဆေးဝါးထုတ်လုပ်ရေး၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး အခြေခံအဆောက်အအုံများတွင်လည်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သည်။
စွမ်းအင်ကဏ္ဍတွင် ရေအားလျှပ်စစ်၊ နေရောင်ခြည်၊ လေစွမ်းအင်နှင့် ဇီဝစွမ်းအင် စီမံကိန်းများ၌ ပုဂ္ဂလိက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ဝင်ရောက်ရန် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သကဲ့သို့ အစိုးရဝန်ဆောင်မှု ဒီဂျစ်တယ်အသွင်ကူးပြောင်း ရေး၊ ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာ၊ AI၊ ဒီဂျစ်တယ်ငွေပေးချေမှုနှင့် ဆန်းသစ်တီထွင်မှုဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများ တွင်လည်း ဘီလာရုစ်လုပ်ငန်းရှင်များ ပူးပေါင်းရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။
ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနေရာများအဖြစ် သီလဝါ၊ ထားဝယ်နှင့် ကျောက်ဖြူ အထူးစီးပွားရေးဇုန်များကို ဖော်ပြခဲ့ပြီး သီလဝါအထူးစီးပွားရေးဇုန်သည် အခြေခံအဆောက်အအုံနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ချိတ်ဆက်မှု အားသာ ချက်ရှိကြောင်း ဆိုသည်။ ထားဝယ်ဒေသတွင်လည်း အကြီးစားစက်မှုလုပ်ငန်း၊ စက်ပစ္စည်းနှင့် ကုန်တင် ယာဉ်ထုတ်လုပ်ရေးအပြင် တနင်္သာရီတိုင်းအတွင်း သတ္တုတူးဖော်ရေးနှင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်းများ၌ ရင်းနှီး မြှုပ်နှံရန် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံသည် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ပြီး ဘီလာရုစ်သည် Eurasian Economic Union (EAEU) အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သဖြင့် နှစ်နိုင်ငံပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုမှတစ်ဆင့် အာဆီယံ၊ အာရှနှင့် EAEU ဈေးကွက်များကို အပြန်အလှန်ချိတ်ဆက်နိုင်မည်ဟု နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောကြားခဲ့သည်။
ဘီလာရုစ်၏ စက်မှုနှင့်နည်းပညာစွမ်းရည်ကို မြန်မာနိုင်ငံ၏ သဘာဝနှင့် လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်များနှင့် ပေါင်းစပ်ကာ ရေရှည်အကျိုးရှိသည့် ပူးတွဲစီးပွားရေးစီမံကိန်းများ ဖော်ဆောင်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး ဘီလာရုစ်လုပ်ငန်းရှင်များ၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုများအတွက် လိုအပ်သည့် ပံ့ပိုးမှုများ ဆောင်ရွက်ပေးမည်ဟု ဆိုသည်။
ဖိုရမ်အပြီးတွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် အဖွဲ့ဝင်များသည် ခင်းကျင်းပြသထားသည့် မြန်မာနိုင်ငံထုတ် ကုန်ပစ္စည်းပြခန်းများကို လှည့်လည်ကြည့်ရှုခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
၁၉၊ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (မော်စကို)
နိုင်ငံတော်သမ္မတဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် ယနေ့ ဩဂုတ် ၁၉ရက်က ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ ပလက်ခါနော့ဗ် ရုရှား စီးပွားရေး တက္ကသိုလ်" Plekhanov Russian University of Economics က အပ်နှင်းသည့် ဂုဏ်ထူးဆောင် ပါမောက္ခဘွဲ့ကို လက်ခံရယူခဲ့သည်။
ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ သမ္မတ ဗလာဒီမာပူတင်၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ ရုရှားသို့ တရားဝင်ချစ်ကြည်ရေး ခရီးစဉ်အတွင်း ပလက်ခါနော့ဗ်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ်က ယခုကဲ့သို့ ဂုဏ်ထုးဆောင်ပါမောက္ခဘွဲ အပ်နှင်း ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အဆိုပါတက္ကသိုလ်တွင်ကျင်းပသည့် ဘွဲ့အပ်နှင်းသည့်အခမ်အနားတွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတသည် ဂုဏ်ထူးဆောင်ပါမောက္ခဘွဲ့ကို လက်ခံရယူပြီးနောက် ကျေးဇူးတင်စကားပြန်လည်ပြောကြားခဲ့သည်။
အဆိုပါ ပလက်ခါနော့ဗ် ရုရှားစီးပွားရေးတက္ကသိုလ်သည် ရုရှားအင်ပါယာခေတ် ၁၉၀၇ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ရုရှားနိုင်ငံ၏ ရှေးအကျဆုံးနှင့် အကြီးဆုံး စီးပွားရေးဆိုင်ရာ တက္ကသိုလ်ကြီးတစ်ခု ဖြစ်ပြီး ရုရှား၏ ထိပ်တန်းတက္ကသိုလ်ကြီးတစ်ခုလည်းဖြစ်ကာ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုရှိသည့် ရုရှား၏ထိပ်တန်း စီမံခန့်ခွဲသူများနှင့် စီးပွားရေးခေါင်းဆောင်များကိုမွေးထုတ်ပေးခဲ့ကြောင်းသိရသည်။
၁၉ ဩဂုတ် ၂၀၂၆
ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်း နိုင်ငံ သမ္မတ မစ္စတာ ဗလာဒီမာ ပူတင်တို့သည် ၂၀၂၆ခုနှစ်၊ ဩဂုတ် ၁၈ ရက်က မီဒီယာများနှင့် တွေ့ဆုံစဉ် နှစ်နိုင်ငံပူးတွဲကြေညာချက်များအပါအဝင် အပြန်အလှန် ပြောကြားခဲ့ကြသည်။ ယင်းတို့အနက် အဓိက အချက်များကို ကောက်နှုတ်၍ ဖော်ပြအပ်ပါ သည်။
ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမာ ပူတင်၏ အဓိကပြောကြားချက်များ
🔳မြန်မာ–ရုရှား ဆက်ဆံရေး သည် ကာလရှည်ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှု၊ အပြန်အလှန်လေးစားမှုနှင့် အကျိုးစီးပွား တူညီမှုအပေါ် အခြေခံထားပြီး လက်ရှိတွင် ဆက်လက်တိုးတက်ခိုင်မာနေကြောင်း ပြောကြားသည်။
🔳နှစ်နိုင်ငံအစိုးရ၊ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန၊ လုံခြုံရေးကောင်စီ၊ ပါလီမန်နှင့် နိုင်ငံရေးပါတီများအကြား ပုံမှန်ဆက်သွယ်ဆွေးနွေးမှုများရှိနေပြီး နှစ်နိုင်ငံအကျိုးစီးပွားအတွက် စီမံကိန်းများစွာ အကောင်အထည် ဖော်နေကြောင်း ဆိုသည်။
🔳စီးပွားရေးနှင့် စွမ်းအင်ကဏ္ဍကို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၏ အဓိကနယ်ပယ်အဖြစ် သတ်မှတ်ထားပြီး မြန်မာနိုင်ငံတွင် ရေနံချက်စက်ရုံ၊ ကျောက်မီးသွေးစီမံကိန်း၊ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ရှာဖွေတူးဖော်ရေး တို့ကို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် အလားအလာရှိကြောင်း ပြောကြားသည်။
🔳ရုရှားနိုင်ငံမှ LNG ကို မြန်မာနိုင်ငံသို့ တင်ပို့နိုင်ရေး အလားအလာရှိပြီး ပြည်တွင်းအသုံးပြုမှုသာမက အခြားနိုင်ငံများသို့ ပြန်လည်တင်ပို့နိုင်ရေးကိုပါ စဉ်းစားနိုင်ကြောင်း ထည့်သွင်းပြောသည်။
🔳မြန်မာနိုင်ငံတွင်အဏုမြူဓာတ်အားပေးစက်ရုံ တည်ဆောက်ရေးသည် နှစ်နိုင်ငံအတွက် အရေးကြီး သည့် ပူးပေါင်းစီမံကိန်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး ဆက်လက်အကောင်အထည်ဖော်မည်ဟု ဆိုသည်။
🔳စက်မှုနှင့် အခြေခံအဆောက်အအုံကဏ္ဍတွင် သံမဏိစက်ရုံ၊ မြေဩဇာစက်ရုံ၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတောင်ပိုင်းရှိ ရေနက်ဆိပ်ကမ်းစီမံကိန်း တို့တွင် ပူးပေါင်းရန် အလားအလာရှိကြောင်း ပြော ကြားသည်။
🔳Digital Technology၊ Cyber Security နှင့် High-Tech နယ်ပယ်များ တွင် ရုရှားကုမ္ပဏီများ၏ အဆိုပြု အစီအစဉ်များရှိနေပြီး မြန်မာနိုင်ငံနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်လိုကြောင်း ဆိုသည်။
🔳အာကာသနည်းပညာကဏ္ဍတွင်လည်း ၂၀၂၅ ခုနှစ်က ချုပ်ဆိုခဲ့သည့် သဘောတူညီချက်အရ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှုများ ဆက်လက်ပြုလုပ်နေကြောင်း ပြောကြားသည်။
🔳ပညာရေးနှင့် လူသားအရင်းအမြစ် ဖွံ့ဖြိုးရေး ကို အရေးကြီးသည့်ကဏ္ဍတစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပြီး ရုရှားတက္ကသိုလ်များတွင် မြန်မာကျောင်းသား ၄၀၀ ခန့် ပညာသင်ကြားနေသလို ယခင်က မြန်မာ ကျောင်းသား ၁၇,၀၀၀ ခန့် သင်ကြားပြီးမြောက်ခဲ့ကြောင်း ဆိုသည်။
🔳ဗီဇာကင်းလွတ်ခွင့်စနစ်ကြောင့် ခရီးသွား၊ လူငယ်၊ သိပ္ပံပညာရှင်နှင့် အားကစားသမားများအကြား အပြန်အလှန်သွားလာမှု တိုးတက်လာနေပြီး ဗလာဒီဗော့စတော့တွင် မြန်မာကောင်စစ်ဝန်ရုံး ဖွင့်လှစ် ရန်လည်း စီစဉ်ထားကြောင်း ပြောကြားသည်။
🔳စစ်ဘက်နည်းပညာနှင့် ကာကွယ်ရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု သည်လည်း ကောင်းမွန်စွာတိုးတက်နေပြီး မြန်မာ့ပင်လယ်ပြင်တွင် ပူးတွဲစစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများ ဆောင်ရွက်နေကြောင်း၊ ရုရှားရေတပ်သင်္ဘောများ လည်း မြန်မာနိုင်ငံသို့ လာရောက်လျက်ရှိကြောင်း ဆိုသည်။
🔳နိုင်ငံတကာရေးရာများတွင် ရုရှားနှင့် မြန်မာတို့၏ အမြင်များ နီးကပ်ပြီး နိုင်ငံများ၏ ပြည်တွင်းရေးကို ပြင်ပမှ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုများအား ကန့်ကွက်သည့် ရပ်တည်ချက်ကို မျှဝေထားကြောင်း ပြောကြား သည်။
🔳ယခုခရီးစဉ်နှင့် သဘောတူညီချက်များသည် ရုရှား–မြန်မာ မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေးနှင့် လက်တွေ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို ပိုမိုမြင့်မားစေမည်ဟု မျှော်လင့်ကြောင်း နိဂုံးချုပ်ပြောကြားသည်။
နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ အဓိကပြောကြားချက်များ
🔳ရုရှားသမ္မတ ဗလာဒီမာ ပူတင်၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ ရုရှားနိုင်ငံသို့ တရားဝင်ခရီးစဉ် လာရောက် ခြင်းဖြစ်ပြီး မြန်မာ–ရုရှား သံတမန်ဆက်ဆံရေး ၇၈ နှစ်ပြည့် ရှိပြီဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားသည်။
🔳ရုရှားနိုင်ငံသည် မြန်မာနိုင်ငံ လွတ်လပ်ရေးရပြီးနောက် အစောဆုံး သံတမန်ဆက်ဆံရေး ထူထောင် ခဲ့သည့်နိုင်ငံများထဲမှ တစ်နိုင်ငံဖြစ်ပြီး နှစ်နိုင်ငံသည် မိတ်ဆွေရင်း၊ မိတ်ဆွေစစ်နိုင်ငံများ ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားသည်။
🔳လွန်ခဲ့သည့်နှစ်များအတွင်း မြန်မာ–ရုရှား ဆက်ဆံရေးနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် ပိုမိုနီးကပ်လာ ခဲ့ပြီး နှစ်နိုင်ငံခေါင်းဆောင်များအကြား မကြာခဏတွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုက ဆက်ဆံရေးတိုးတက်ရေး အတွက် အဓိကတွန်းအားဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားသည်။
🔳ယခုတွေ့ဆုံမှုတွင် ယခင်က ဆွေးနွေးသဘောတူထားသည့် ကိစ္စများနှင့် သဘောတူညီချက်များ၏ အကောင်အထည်ဖော်မှုကို ပြန်လည်သုံးသပ်ပြီး ရရှိထားသည့် တိုးတက်မှုများကို ထိန်းသိမ်းကာ ဆက်လက်တိုးမြှင့်သွားရန် သဘောတူခဲ့ကြောင်း ပြောကြားသည်။
🔳ကာကွယ်ရေး၊ လုံခြုံရေး၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေး၊ စက်မှု၊ ပညာရေး၊ သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာ၊ အာကာသနည်းပညာ၊ ကျန်းမာရေးနှင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်း စသည့် ကဏ္ဍများတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု တိုးမြှင့်ရန် ဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း ပြောကြားသည်။
🔳မြန်မာနိုင်ငံတွင် လွှတ်တော်များ ပေါ်ပေါက်လာပြီဖြစ်သဖြင့် အစိုးရအချင်းချင်းသာမက လွှတ်တော် အချင်းချင်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု ကိုပါ တိုးမြှင့်ရန် ဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း ပြောကြားသည်။
🔳နှစ်နိုင်ငံအကြား ဗီဇာကင်းလွတ်ခွင့် သဘောတူစာချုပ် သည် ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလမှ စတင်အသက် ဝင်ခဲ့ပြီး ခရီးသွားလုပ်ငန်းနှင့် ပြည်သူအချင်းချင်း ကူးလူးဆက်ဆံမှု ပိုမိုတိုးတက်လာနိုင်မည်ဟု ပြောကြားသည်။
🔳ယခုခရီးစဉ်အတွင်း သဘောတူစာချုပ်နှင့် နားလည်မှုစာချွန်လွှာ ၁၂ ခု လက်မှတ်ရေးထိုးနိုင်ခဲ့ပြီး နောက်ထပ် ကဏ္ဍစုံပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး သဘောတူညီချက်များ ချုပ်ဆိုနိုင်ရန်လည်း ဆက်လက် ညှိနှိုင်းနေကြောင်း ပြောကြားသည်။
🔳မြန်မာနှင့် ရုရှားတို့သည် ဒေသတွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာမျက်နှာစာများတွင် အပြန်အလှန်ရပ်တည် ထောက်ခံပေးကြသည့် နိုင်ငံများဖြစ်ပြီး နောင်တွင်လည်း နိုင်ငံတကာရေးရာများ၌ နီးကပ်စွာ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်သွားရန် သဘောတူခဲ့ကြောင်း ပြောကြားသည်။
🔳မြန်မာနိုင်ငံသည် ပထဝီနိုင်ငံရေးအရ မဟာဗျူဟာကျသည့်နေရာတွင် တည်ရှိပြီး အနီးအနား၌ ကြီးမား သည့်ဈေးကွက်များရှိသလို သဘာဝသယံဇာတများလည်း ပေါကြွယ်ဝကြောင်း ထောက်ပြသည်။
🔳မြန်မာနိုင်ငံတွင် စိုက်ပျိုးမြေဧက ၃၃ သန်းကျော်ရှိခြင်း၊ လုပ်သားအင်အားရရှိနိုင်ခြင်း၊ ရာသီဥတု ကောင်းမွန်ခြင်းနှင့် မိုင် ၁၃၀၀ ကျော်ရှည်လျားသည့် ပင်လယ်ကမ်းရိုးတန်းရှိခြင်းတို့သည် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အတွက် အားသာချက်များ ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားသည်။
🔳ယင်းအခြေအနေများကို အခြေခံ၍ ရုရှားနိုင်ငံမှ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များအား မြန်မာနိုင်ငံတွင် လာရောက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် ဖိတ်ခေါ် ခဲ့ကြောင်း ပြောကြားသည်။
🔳ဩဂုတ်လ ၁၉ ရက်တွင် မြန်မာ–ရုရှား စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုဖိုရမ် ကျင်းပမည်ဖြစ်ပြီး စီးပွားရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဆိုင်ရာ ဆက်ဆံရေးများ ပိုမိုတိုးမြှင့်သွားမည်ဟု ပြောကြားသည်။
🔳အစဉ်အလာအရ ချစ်ကြည်ရင်းနှီးသည့် ရုရှားနိုင်ငံနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများမှတစ်ဆင့် နှစ်နိုင်ငံ ဆက်ဆံရေးကို ပိုမိုမြင့်မားသည့်အဆင့်သို့ ဆက်လက်တိုး
Page 2 of 279
