၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅
တရုတ်နိုင်ငံ ပြည်သူ့လုံခြုံရေး ဒုတိယဝန်ကြီး လျှိုကျုံးရီသည် မြန်မာနိုင်ငံရှိ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုများမှ ကယ်ထုတ်လာခဲ့သည့် တရုတ်နိုင်ငံသားများကို ပြန်လည်လက်ခံရေးပြင်ဆင်မှုများပြုလုပ်နိုင်ရန် ထိုင်း-မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေးတံတားအမှတ်၂ကို ဖြတ်သန်းခဲ့ကြောင်း ထိုင်းသတင်းများကရေးသားသည်။
အရာရှိ ၂၆ဦးကို ဦးဆောင်လာသည့် ဒုဝန်ကြီးလျှိုသည် ဖေဖော်ဝါရီ ၁၆ ရက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံမှ ဘန်ကောက် ဒွန်မောင်းလေဆိပ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့ပြီး ယင်းမှ မဲဆောက်နိုင်ငံတကာ လေဆိပ်သို့ ရောက်ရှိခဲ့သည်။
တရုတ်ဒုဝန်ကြီးလျှိုနှင့်အဖွဲ့ သည် ထိုင်း-မြန်မာချစ်ကြည်ရေးတံတားအမှတ်(၂)သို့သွားရောက်ရာတွင် တပ်ခရိုင်လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေး ရဲမှူးကြီး ဖလွန်ကလင်ဖေယွမ်က လုပ်ငန်းဆောင်ရွက်နေမှုတွေကို ရှင်းလင်းပြသခဲ့ကြောင်း သတင်းများကဆိုသည်။ ရဲမှူးကြီးက မြန်မာနိုင်ငံ မြဝတီမှတစ်ဆင့် ထိုင်းနိုင်ငံ သို့ နိုင်ငံခြားသားများလွှဲပြောင်းပေးပို့နေမှုလုပ်ငန်းစဉ်တွေကို တရုတ်ဒုဝန်ကြီးအား ရှင်းလင်းပြောပြခဲ့သည်။
မြန်မာ နယ်ခြားစောင့်တပ် BGF က ရွှေကုက္ကိုလ်တွင် လတ်တလော ဖြိုခွင်းနှိမ်နှင်းမှုများပြုလုပ်နေပြီး လူပေါင်း ၂၀၀၀ခန့် ထိန်းသိမ်းဖမ်းဆီးထားနိုင်ခဲ့ရာ ယင်းတို့အနက်ထက်ဝက်ခန့်မှာ တရုတ်နိုင်ငံသားများ ဖြစ်ကြောင်းသိရသည်။ ထိုဖမ်းဆီးခံရသူများထဲတွင်လူကုန်ကူးခံရသူများနှင့် မိမိဆန္ဒအလျောက် တစ်ဦး ချင်းက ဆက်သွယ်၍ လာရောက်အလုပ်လုပ်ကိုင်သူများဖြစ်ကြသည်။
ဒုဝန်ကြီးလျှိုက လုပ်ငန်းစဉ်များကို အသေးစိတ်စစ်ဆေးခဲ့ပြီး မဲဆောက်လေဆိပ်တွင် တရုတ်လေယာဉ် ပျံထားရှိကာ တရုတ်နိုင်ငံက ၂၀၂၄ခုနှစ်တွင် အသုံးပြုခဲ့သည့် ပြန်လည်လက်ခံရေးနည်းစနစ်ကို ညွှန်းဆိုပြောကြားခဲ့ကြောင်း ထိုင်းမီဒီယာများ၏ သတင်းတွင်ဖော်ပြထားသည်။
#knl/ymg
၁၆ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅
ထိုင်းအစိုးရက မြန်မာနိုင်ငံဘက်သို့ လျှပ်စစ်၊အင်တာနက်နှင့် လောင်စာဆီများ ဖြတ်တောက်ထားခြင်း အပေါ် ထိုင်းပြည်သူအများစုက ထောက်ခံကြတယ်လို့ ဘန်ကောက်ပို့စ်က သတင်းရေးသားပါတယ်။
မကြာသေးခင်ကပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ နီဒါလို့ခေါ်တဲ့ အမျိုးသား အုပ်ချုပ်မှုဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးအင်စတီကျုရဲ့ စစ်တမ်းတစ်ခုအရသိရတာဖြစ်ပြီး ထိုင်းအများစုက အဲဒီ အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုလုပ်ငန်းတွေမှာ ထိုင်း အရာရှိတွေပါဝင်ပတ်သက်မှုရှိနေကြတယ်လို့လည်း ယုံကြည်နေကြတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
အစိုးရရဲ့ လူလိမ်ဂိုဏ်းအပေါ် စစ်ဆင်မှုတွေနှင့်ပတ်သက်လို့ အများပြည်သူထင်မြင်ချက် စစ်တမ်း ကောက်ယူခဲ့တာဖြစ်ပြီး စစ်တမ်းမှာပါဝင်ခဲ့သူတွေရဲ့ ၇၀.၅၄ ရာခိုင်နှုန်းက သူတို့ဟာ ထိုင်းဘက်က လျှပ်စစ်၊အင်တာနက်နှင့် လောင်စာဆီတွေ အဲဒီနေရာတွေကိုဖြတ်တောက်ပစ်တဲ့အပေါ် သဘောတူ ကြတယ်လို့သိရပါတယ်။ ၂၁.၇ ရာခိုင်နှုန်းက နည်းနည်းပဲသဘောတူကြပြီး ၅.၄၃က အနည်းငယ် သဘောမတူကြဘူးလို့ဆိုပါတယ်။ ၃.၀၅ ရာခိုင်နှုန်းကသာ လုံးဝသဘောမတူခဲ့ကြတာပါ။
အွန်လိုင်းလိမ်လည်ဂိုဏ်းတွေရဲ့ပြဿနာတွေကို ဘယ်လောက်အတိုင်းအတာအထိဖြေရှင်းသင့်သလဲ ဆိုတဲ့ စစ်တမ်းမေးခွန်းအပေါ်မှာတော့ ၆၀.၉၂ ရာခိုင်နှုန်းက အသေအချာဖြေရှင်းသင့်တယ်လို့ သဘောထားပေးကြပြီး ၁၇.၁၇ ရာခိုင်နှုန်းက ခပ်များများဖြေရှင်းရမယ်လို့တုန့်ပြန်ပါတယ်။ ၁၅.၅၉ ရာခိုင်နှုန်းက နည်းနည်းပါးပါးအရေးယူသင့်တယ်လို့ဆိုပြီး ၅,၄၂ ရာခိုင်နှုန်းက ဘာမှမလုပ်သင့်ဘူးလို့ သဘောထားပေးကြပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံဘက်က အွန်လိုင်းလိမ်လည်မှုတွေမှာ ထိုင်းအရာရှိတွေပတ်သက်ကူညီမှုတွေရှိတယ်ထင်လား ဆိုတဲ့မေးခွန်းအပေါ်မှာ ၆၉.၈၅ ရာခိုင်နှုန်းက အသေအချာပေါ့ လို့ဖြေကြပြီး ၂၆.၈၇ ကတော့ သိပ်မသေချာဘူးလို့တုန့်ပြန်ကြပါတယ်။ ၃.၂၈ ရာခိုင်နှုန်းက ပါဝင်ပတ်သက်မှုမရှိတာသေချာတယ်လို့ သဘောထားပေးကြပါတယ်။
ထိုင်းကနေအဲဒီနေရာတွေမှာ သွားရောက်အလုပ်လုပ်နေကြသူတွေထဲမှာ တစ်အုပ်စုက သူတို့ အလိမ်ခံရပြီးရောက်သွားတဲ့အုပ်စုနှင့် နောက်တစ်အုပ်စုက သူတို့ကိုယ်တိုင်ဆန္ဒရှိလို့ သွားအလုပ်လုပ်နေကြတာဖြစ်ပြီး ဘယ်အုပ်စုက ပိုများမယ်ထင်သလဲဆိုတဲ့မေးခွန်းကိုလည်း စစ်တမ်းက မေးခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအခါ ၄၉.၇၇ ရာခိုင်နှုန်းက နှစ်အုပ်စုလုံး အရေအတွက်အတူတူလောက်ရှိကြမယ် ထင်တယ်လို့ ဖြေကြပါတယ်။ ၂၅.၈ ရာခိုင်နှုန်းက သူတို့လုပ်ချင်လို့ကို ဆန္ဒအလျောက် သွားလုပ်ကြတာလို့ တုန့်ပြန်ကြပြီး ၂၀.၃၈ ရာခိုင်နှုန်းကတော့ အလိမ်ခံရတာလို့ ဖြေကြပါတယ်။ ၄.၀၅ ရာခိုင်နှုန်းက မသိဘူးလို့ဖြေကြပါတယ်။
ယခုစစ်တမ်းကို ထိုင်းနိုင်ငံအနှံ့က ဖေဖော်ဝါရီ ၁၀ရက်မှ ၁၁ရက်အထိ အသက် ၁၈နှစ်နှင့်အထက် ပညာရေးနှင့် အလုပ်အကိုင်နယ်ပယ်စုံမှ လူ၁၃၁၀ ဦးကိုမေးမြန်းကောက်ယူထားတာဖြစ်ပါတယ်လို့ သတင်းမှာရေးသားထားပါတယ်။
#knl/ymg
၉ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅
အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဟောင်း အန်တိုနီ ဘလင်ကန်နှင့် အမျိုးသား လုံခြုံရေးအကြံပေးဟောင်း ဂျိတ်ဆူလီဗန်တို့ရဲ့ လုံခြုံရေးခွင့်ပြုမှုတွေကို ဖျက်သိမ်းလိုက်တယ်လို့ အိမ်ဖြူတော်အရာရှိတွေက ပြောကြပါတယ်။
သူ့အနေနှင့် သမ္မတဟောင်း ဂျိုးဘိုင်ဒင်ကို နေ့စဉ်ထောက်လှမ်းရေးအစီရင်ခံစာတွေကို ကြည့်ရှုနေမှု တားဆီးဖို့အတွက် ဘိုင်ဒင်ရဲ့လုံခြုံရေးခွင့်ပြုမှုကို ဖျက်သိမ်းပစ်မယ်လို့ ထရမ့်ကပြောအပြီး နောက်တစ်ရက်မှာ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဟောင်းနှင့် အမျိုးသားအကြံပေးဟောင်းတို့ရဲ့ လုံခြုံရေးခွင့်ပြုမှုတွေကို ဖျက်သိမ်းပစ်လိုတာဖြစ်ပါတယ်။
အဲဒီအပြင် ဘိုင်ဒင်ရဲ့ဒုတိယရှေ့နေချုပ် လီဇာမွန်နာကိုရဲ့ လုံခြုံရေးခွင့်ပြုချက်ကိုလည်း ထရမ့်က ဖျက်သိမ်း ပစ်လိုက်ပါတယ်။သူမဟာ ၂၀၂၁ ဇန်နဝါရီ ၆ရက်က ထရမ့်ကိုထောက်ခံသူတွေ ကွန်ဂရက် အဆောက်အဦကို ဝင်စီးတဲ့ကိစ္စနှင့်ပတ်သက်ပြီး တရားစွဲဖို့ ကူညီဆောင်ရွက်ပေးခဲ့သူဖြစ်ပါတယ်။
ထရမ့်ဟာ နယူးယောက်ရှေ့နေချုပ် လက်တီရှာဂျိမ်းစ်နှင့် မန်ဟန်တန်ခရိုင်ရှေ့နေ အယ်ဗင် ဘရက်တို့ရဲ့ လုံခြုံရေးခွင့်ပြုချက်တွေကိုလည်း ပယ်ဖျက်ခဲ့ပါတယ်။သူတို့နှစ်ဦးကလည်း ထရမ့်ကိုတရားစွဲဖို့ကိစ္စ ဦးဆောင်ခဲ့ကြသူတွေပါ။
အမေရိကန်သမ္မတဟောင်းတွေကို အစဉ်အလာအရကို လုံခြံရေးခွင့်ပြချက်တွေ ဆက်ပေးထား တတ်ပါတယ်။ သူတို့အနေနှင့် ထောက်လှမ်းရေးသတင်းအစီရင်ခံစာတွေကို ဝင်ရောက်ကြည့်ရှုနိုင်ပြီး အမျိုးသားလုံခြုံရေးနှင့် နိုင်ငံခြားရေးမူဝါဒတွေနှင့်ပတ်သက်လာရင် အာဏာရှိသမ္မတကို ကူညီပေးနိုင်ဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။
ဒါပေမယ့် ၂၀၂၁ ခုနှစ်မှာတော့ ဘိုင်ဒင် သမ္မတဖြစ်လာတဲ့အခါ ထိုစဉ်က သမ္မတဟောင်း ထရမ့်ရဲ့ လုံခြုံရေးခွင့်ပြုချက်ကို ပြန်ရုပ်သိမ်းခဲ့ပါတယ်။
Source Reuters
၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅
နိုင်ငံဖြတ်ကျော်မှုခင်းတွေနှင့် အွန်လိုင်းရာဇဝတ်မှုတွေကို ထိန်းချုပ်ဟန့်တားနိုင်ဖို့အတွက် ထိုင်းနိုင်ငံကနေ မြန်မာနိုင်ငံနယ်စပ်ဒေသတွေကိုပေးနေတဲ့ လျှပ်စစ်ဓာတ်အား၊အင်တာနက်နှင့် လောင်စာဆီတင်ပို့မှုတွေကို ဖေဖော်ဝါရီ ၅ ရက် မနက် ၉ နာရီက စတင်ပြီး ဖြတ်တောက်ပစ်မယ်လို့ ထိုင်းကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဖမ်သမ်ဝီချာရာချိုင်းက အမျိုးသားလုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေး အပြီးမှာ ထုတ်ဖော်ပြောကြားပါတယ်။
အခုအရေးယူဆောင်ရွက်မှုတွေဟာ ထိုင်းမြန်မာနယ်စပ်က ဒေသငါးနေရာ အကျုံးဝင်ပါတယ်။ အဲဒီနေရာတွေဟာ အွန်လိုင်းရာဇဝတ်မှု(ကျားဖြန့်) တွေအခြေစိုက်တဲ့နေရာတွေအဖြစ် သံသယရှိထားတဲ့ နေရာတွေဖြစ်ကြပါတယ်။
ထိုင်းနိုင်ငံရဲ့အမျိုးသားလုံခြုံရေးကောင်စီအစည်းအဝေးကို ပြည်နယ်လျှပ်စစ်အာဏာပိုင်အဖွဲ့ (ပီအီးအေ)ကို ကြီးကြပ်ရတဲ့ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်နှင့် ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး အန်နုတင်ချန်ဗီယာကူ၊ တရားရေးဝန်ကြီး တာဝီဆိုဆောင်၊ ဒုတိယကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဗိုလ်ချုပ်ကြီး နာတာပွန်နပ်ဖန်နစ်နှင့် ကောင်စီအတွင်းရေးမှူးချုပ် ချတ်ချိုင်း ဘန်ချတ်တို့လည်း တက်ရောက်ခဲ့ကြပါတယ်။
သက်ဆိုင်တဲ့ အေဂျင်စီအဖွဲ့အစည်းတွေဆီကရရှိတဲ့ သတင်းအချက်အလက်တွေစုစည်းပြီးတဲ့အခါ ဒီပြဿနာဟာ အမျိုးသားလုံခြုံရေးကို ခြိမ်းခြောက်မှုရှိနေတယ်လို့ ကောက်ချက်ချခဲ့ကြပါတယ်လို့ ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ဖန်သမ်က ပြောပါတယ်။ အဲသလို ဖြတ်တောက်မှုကြောင့် လူပေါင်း ၅၅၇,၅၀၀ ထိခိုက်မှုရှိပြီး ဆုံးရှုံးမှုဟာ ဘတ် ၈၆ ဘီလျံကျော်ရှိပါလိမ့်မယ်။ နေ့စဉ်ဆုံးရှုံးမှုဟာ ဘတ် သန်း၈၀ လို့ တွက်ချက်ထားကြပါတယ်။ ယခုအကျပ်အတည်းဟာ ထိုင်းနိုင်ငံသားတွေနှင့် ကမ္ဘာ့အသိုက်အဝန်းနှစ်ခု စလုံးကို ကြီးကျယ်တဲ့ရှုပ်ထွေးမှုဖြစ်စေတယ်လို့ အာဏာပိုင်တွေက ဆုံးဖြတ်ခဲ့ကြပါတယ်။
ယနေ့ညမှာ အဲဒီအမိန့်ကို သူလက်မှတ်ရေးထိုးမယ်လို့ ဒုတိယဝန်ကြီးချုပ်လည်းဖြစ်တဲ့ ကာကွယ်ရေး ဝန်ကြီး ဖန်သမ်က ပြောပါတယ်။
“ ဒီနေ့ည ကျွန်တော်အားလုံးအဆုံးသတ်ပြီး အမိန့်ကိုလက်မှတ်ထိုးမယ်။ပြီးတော့ သက်ဆိုင်တဲ့ အဖွဲ့တွေကို အကြောင်းကြားပါမယ်” လို့သူကပြောပါတယ်။
“ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနက မြန်မာအစိုးရကို အသိပေးမှာဖြစ်သလို ကြိုတင်လုပ်စရာရှိတာ လုပ်လို့ရအောင် ဆေးရုံတွေအပါအဝင် ပတ်သက်တဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေကို လည်း သတင်းပါးပါမယ်။ မနက် ၉နာရီမှာတော့ ဖြန့်ဖြူးထားတာတွေ(လျှပ်စစ်မီး၊အင်တာနက်၊လောင်စာ) တွေဖြတ်တောက်ပါမယ်” လို့သူကပြောပါတယ်။
“ထိုင်းနိုင်ငံဖက်ကနေ မြန်မာဖက်ကို အသိပေးပြီးနောက်ပိုင်းမှာတော့ နောက်ထပ်အရေးယူ ဆောင်ရွက်မှုတွေပြုလုပ်ဖို့က မြန်မာအစိုးရသဘောပါပဲ။ ထိုင်းနိုင်ငံအနေနှင့် သူတို့ရဲ့ပြည်တွင်းရေးမှာ ဝင်စွက်ဖက်မှာမဟုတ်ဘူး” လို့သူကပြောပါတယ်။
မြန်မာဘက်က လက်စားချေတဲ့အနေနှင့် ထိုင်းကို ပို့နေတဲ့ သဘာဝဓာတ်ငွေ့တွေဖြတ်ပစ်နိုင်သလားလို့ သတင်းထောက်တွေကမေးတဲ့အခါ ဒီကိစ္စဆွေးနွေးပြီးဖြစ်ပါတယ်လို့ သူကဖြေပါတယ်။ ဒါဟာ ထိုင်းပြဿနာတစ်ခုတည်းမဟုတ်ဘဲ နိုင်ငံတကာကိစ္စလို့ မြန်မာဘက်က နားလည်ထားပါတယ်။ နိုင်ငံများစွာက လူတစ်ဦးချင်းစီဟာ ဒီလုပ်ငန်းတွေရဲ့သားကောင်တွေဖြစ်ခဲ့ကြရတယ်လို့ သူကဆက်ပြောပါတယ်။
တရားမဝင်လျှပ်စစ်မီးသွယ်တန်းတာတွေနှင့်ပတ်သက်လို့လည်း ဒီအတိုင်းအရေးယူဆောင်ရွက်မှာဖြစ်ပြီး မြန်မာက ဓာတ်အားပေးစက်ဂျင်နရေတာတွေသုံးမယ်ဆိုရင်တော့ ဒါသူတို့ ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်ချက်သာ ဖြစ်တယ်လို့ သူကပြောပါတယ်။
လျှပ်စစ်မီးဖြတ်တောက်မှုတွေလုပ်မယ့်နေရာ (၅)ခု Ban Three Pagodas Pass ဘုရားသုံးဆူ- မွန်ပြည်နယ်၊ Ban Muang Daeng တာချီလိတ်-ရှမ်းပြည်နယ်၊ ထိုင်း-မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေးတံတား မြဝတီ-ကရင်ပြည်နယ်၊ ထိုင်း-မြန်မာ ချစ်ကြည်ရေးတံတား ၂ မြဝတီ-ကရင်ပြည်နယ်၊ Ban Huai Muang မြဝတီ၊ကရင်ပြည်နယ်တို့ဖြစ်ကြပါတယ်။
Source : The Nation
၄ ဖေဖော်ဝါရီ ၂၀၂၅
ကုလသမဂ္ဂ လူ့အခွင့်အရေးကောင်စီ UNHRC မှ အမေရိကန်နှုတ်ထွက်မယ့် သမ္မတအမိန့်ကို သမ္မတထရမ့်က ဒီကနေ့ မှာ လက်မှတ်ရေးထိုးဖို့ရှိနေပါတယ်လို့ အိမ်ဖြူတော်အရာရှိတစ်ဦးက ပြောပါတယ်။
ထရမ့်ဟာ သူ့ရဲ့ပထမသက်တမ်းမှာ UNHRC နှင့် ဆက်ဆံမှုဖြတ်တောက်ခဲ့ပါသေးတယ်။ အမေရိကန်ရဲ့ ပါတီနှစ်ခုစလုံးက ခေါင်းဆောင်တွေက အဲဒီအဖွဲ့အစည်းဟာ အစ္စရေးနှင့်ပတ်သက်လို့ ဘက်လိုက်မှုတွေ ရှိနေတယ်လို့ ကာလကြာကတည်းက ပြောထားခဲ့ကြပါတယ်။
သမ္မတရဲ့အမိန့်ထဲမှာ ကုလသမဂ္ဂ ကယ်ဆယ်ရေးနှင့် လုပ်ငန်းများဆောင်ရွက်ရေးအဖွဲ့ UNRWA ရဲ့ အနာဂတ်ရန်ပုံငွေတွေကိုလည်း ဖြတ်တောက်ပစ်တာပါဝင်မယ်လို့ဆိုပါတယ်။ အဲဒီ UNRWA အေဂျင်စီဟာ ပါလက်စတိုင်းတွေကို ကူညီထောက်ပံ့ပေးနေတာဖြစ်ပါတယ်။ အစ္စရေးနှင့်ဟာမားစ်တို့ စစ်ပွဲဆက်ဖြစ်နေတဲ့အချိန်မှာ ဘိုင်ဒင်အစိုးရက ရန်ပုံငွေရပ်ပစ်ခဲ့ဖူးပါတယ်။
Source NPR
၃ ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၀၂၄
အမေရိကန်ရဲ့ နိုင်ငံခြား အကူအညီပေးရေး အေဂျင်စီ USAID ကို ပိတ်ပစ်ဖို့အတွက် လုပ်ငန်းတွေ စတင်နေပြီလို့ အမေရိကန် အစိုးရဌာနများစွမ်းရည်မြင့်ရေးဌာနကို ဦးဆောင်နေတဲ့ ဘီလျံနာ အီလွန်မတ်စ်က ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။
သူ့ရဲ့အစိုးရဌာနများစွမ်းရည်မြင့်ရေးဌာနဟာ အစိုးရရဲ့ အသုံးစရိတ်တွေဖြတ်တောက်ရတဲ့ ဖက်ဒရယ်အဖွဲ့တစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။
USAID ကိုဖျက်သိမ်းဖို့ သမ္မတထရမ့်က သဘောတူပြီးဖြစ်တယ်လို့လည်း ထရမ့်ကပြောပါတယ်။ USAID ဟာ ပြုပြင်လို့မရတော့တဲ့အနေအထားဖြစ်တယ်လို့လည်း သူကဆက်ပြောပါတယ်။
USAID ရဲ့ ဝန်ထမ်းအများစုကို တနင်္လာနေ့မှာ ရုံးမတက်ကြဘဲ အိမ်ကနေအလုပ်လုပ်ကြဖို့ ပြောထားပါတယ်လို့ ရိုက်တာကတွေ့ရှိရတဲ့ အီးမေးလ်အကြောင်းကြားစာတစ်ခုအရသိရပါတယ်။ နောက်ထပ်ညွှန်ကြားမှုတွေဆက်လာမယ်လို့လည်း အဆိုပါအီးမေးလ်မှာရေးသားထားပါတယ်။
“ USAID ကို အကြီးအကျယ်အစွန်းရောက်အုပ်စုက စီမံခန့်ခွဲနေကြတယ်” လို့ တနင်္ဂနွေနေ့က သတင်းထောက်တွေကိုပြောခဲ့ပါတယ်။ “ သူတို့ကိုထုတ်ပစ်ရမယ်။ ပြီးရင် ဆုံးဖြတ်ချက်တစ်ခု ချရမယ်” လို့ ထရမ့်ကပြောပါတယ်။
USAID ဟာ ကမ္ဘာမှာ အကြီးဆုံး ကူညီလှူဒါန်းနေတဲ့အဖွဲ့အစည်းဖြစ်ပြီး ၂၀၂၃ခုနှစ်မှာ တစ်ကမ္ဘာလုံးသို့ အကူအညီ အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၇၂ ဘီလျံပေးကမ်းခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။ USAID မှာ ဝန်ခမ်းပေါင်း တစ်သောင်းကျော်ရှိပါတယ်။ ထရမ့်ရဲ့ အမေရိကန်ပထမ မူဝါဒကြောင့် USAIDရဲ့ အကူအညီအများစုကို ရပ်တန့်ပစ်ခဲ့ရပါတယ်။ အဲဒါကြောင့် ထိုင်းနိုင်ငံ ဒုက္ခသည်စခန်းတွေက ဆေးရုံတွေ၊ စစ်ဖြစ်နေတဲ့ဒေသ တွေက မြေမြှပ်မိုင်းရှင်းလင်းရေးတွေ၊ အိတ်ချ်အိုင်ဗီကဲ့သို့သောရောဂါတွေကိုကုသပေးနေတဲ့ဆေးဝါးတွေ စတဲ့အစီအစဉ်တွေဟာ ဖျက်သိမ်းခံရမယ့်ကိန်းဆိုက်နေပါတယ်။
Source Reuters
နယူးယောက်/ဝါရှင်တန်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၁ (ရိုက်တာ) - အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ယူကရိန်းတွင် ရွေးကောက်ပွဲများ ကျင်းပရန် လိုလားကြောင်း၊ အထူးသဖြင့် လာမည့်လများအတွင်း ကိဗ္သည် ရုရှားနှင့် စစ်ပြေငြိမ်းရေး သဘောတူညီမှုရရှိပါက ယခုနှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် ရွေးကောက်ပွဲများ ကျင်းပရန် ဖြစ်နိုင်ကြောင်း သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်၏ ယူကရိန်းနှင့် ရုရှားဆိုင်ရာ အထူးသံမန် Keith Kellogg က ရိုက်တာသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
Kellogg က ရုရှားနှင့် စစ်ဖြစ်နေစဉ်အတွင်း ရွေးကောက်ပွဲများ ဆိုင်းငံ့ထားရသည့် ယူကရိန်း၏ သမ္မတနှင့် ပါလီမန်ရွေးကောက်ပွဲများကို "ကျင်းပဖို့လိုသည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
"ဒီမိုကရေစီနိုင်ငံအများစုသည် စစ်ကာလအတွင်း ရွေးကောက်ပွဲများ ကျင်းပကြပါတယ်။အဲဒါကြောင့် သူတို့အနေနှင့်လည်း ကျင်းပသင့်တယ်လို့ ကျွန်တော်ထင်ပါတယ်" ဟု Kellogg က ပြောကြားခဲ့သည်။ "ဒါဟာ ဒီမိုကရေစီအတွက် ကောင်းတယ်လို့ ကျွန်တော်ထင်ပါတယ်။ ဒါဟာ ခိုင်မာတဲ့ ဒီမိုကရေစီရဲ့ အလှတရားပါပဲ၊ ခင်ဗျားတို့ဆီမှာ သမ္မတလောင်း တစ်ယောက်ထက် ပိုများပါတယ်” ဟုသူကပြောသည်။
ထရမ့်နှင့် Kellogg တို့သည် ၂၀၂၂ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် စတင်ခဲ့သည့် စစ်ပွဲကို အဆုံးသတ်ရန် သမ္မတသစ်၏ ပထမလများအတွင်း သဘောတူညီမှုရရှိရေး စီစဉ်နေကြောင်း နှစ်ဦးစလုံးက ပြောကြားခဲ့သည်။
သူတို့က ဒုတိယကမ္ဘာစစ်အပြီး ဥရောပတွင် အသေအပျောက်အများဆုံး ပဋိပက္ခကို အဆုံးသတ်ရန် ယင်းတို့၏ မဟာဗျူဟာအကြောင်း အသေးစိတ်အချက်အလက်များကို မဖော်ပြခဲ့သလို၊ မည်သည့်အချိန်တွင် ထိုအစီအစဉ်ကို ထုတ်ပြန်မည်ကိုလည်း မပြောကြားခဲ့ပါ။
ထရမ့်အစီအစဉ်သည် လက်ရှိတွင် ပြောင်းလဲနေဆဲဖြစ်ပြီး မူဝါဒဆိုင်ရာ မဆုံးဖြတ်ရသေးသော်လည်း Kellogg နှင့် အခြားအိမ်ဖြူတော်အရာရှိများသည် လွန်ခဲ့သည့် ရက်အနည်းငယ်အတွင်း ရုရှားနှင့် စစ်ပြေငြိမ်းရေးသဘောတူညီမှု၏ အစိတ်အပိုင်းအဖြစ် ရွေးကောက်ပွဲများ ကျင်းပရေး ယူကရိန်း အနေနှင့်သဘောတူဖို့ တွန်းအားပေးရန် ဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်း ထိုဆွေးနွေးပွဲများကို သိရှိသူ နှစ်ဦးနှင့် ရွေးကောက်ပွဲအဆိုပြုချက်နှင့် ပတ်သက်၍ အကျဉ်းရုံးသိထားသည့် အမေရိကန် အရာရှိ ဟောင်းတစ်ဦးက ပြောကြားခဲ့သည်။
ထရမ့်အစိုးရ ပတ်သက်သည့် ဆွေးနွေးပွဲများနှင့်နီးစပ်သူ နှစ်ဦးက ထရမ့် အရာရှိများသည် ပိုမိုတည်တံ့သည့် သဘောတူညီမှုမရရှိခင် ပထမဆုံး စစ်ပြေငြိမ်းရေးကို တွန်းအားပေးရန် သင့်မသင့် ဆွေးနွေးနေကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။ ယူကရိန်းတွင် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပပါက၊ အနိုင်ရသူသည် မော်စကိုနှင့် ရေရှည်သဘောတူညီမှုများ ညှိနှိုင်းရန် တာဝန်ရှိလာမည်ဟုလည်း သူတို့က ဆိုသည်။
ထရမ့်အဆိုပြုချက်ကို ကိဗ်တွင် မည်သို့လက်ခံမည်ကို မသိရသေးပါ။ သမ္မတ Volodymyr Zelenskiy က ယခုနှစ်အတွင်း စစ်ပွဲပြီးဆုံးပြီး ရုရှား၏ ပြန်လည်တိုက်ခိုက်မှုများကို တားဆီးရန် ခိုင်မာသည့် လုံခြုံရေး အာမခံချက်များ ရှိပါက ယူကရိန်းတွင် ရွေးကောက်ပွဲများ ကျင်းပနိုင်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
ကိဗ်၏ အကြီးတန်းအကြံပေးနှင့် ယူကရိန်းအစိုးရမှ သတင်းအရင်းအမြစ်တစ်ဦးက ထရမ့်အုပ်ချုပ်ရေးသည် ယခုနှစ်ကုန်ပိုင်းတွင် သမ္မတရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပရန် ယူကရိန်းအား တရားဝင်တောင်းဆိုမှု မပြုရသေးကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
Source Reuters
Page 6 of 215