#World_Health
Published 20 September 2026

■ စတန်းဖို့ဒ် သုတေသီများက ကြွက်များရဲ့ ဦးခေါင်းခွံအတွင်း လူသား ဦးနှောက်ဆဲလ်များ ရှင်သန်ကြီးထွားလာစေရန် မျိုးဗီဇ ပြုပြင်ပြောင်းလဲခဲ့ကြပါတယ်။

■ လူသားဆဲလ်များအတွက် နေရာလွတ်ရရှိစေရန် ကြွက်များရဲ့ ဦးနှောက်အခွံ မဖွံ့ဖြိုးအောင် မွမ်းမံခဲ့ကြပါတယ်။

■ လူသားအရေပြားဆဲလ်များကို ဦးနှောက်နဲ့တူတဲ့ အော်ဂယ်နိုက်တစ်ရှူးပုံစံငယ်များအဖြစ် ပြောင်းလဲခဲ့ပါတယ်။

■ ထည့်သွင်းပြီးနောက် လူသားတစ်ရှူးများဟာ ကြီးထွားလာပြီး ကြွက်ဦးနှောက် ကွန်ရက်များနဲ့ ကျောရိုးအာရုံကြောမကြီးတို့နဲ့ အောင်မြင်စွာ ချိတ်ဆက်သွားခဲ့ပါတယ်။

■ သုတေသီများက အဆိုပါကြွက်များဟာ လူလိုမျိုး စဉ်းစားနိုင်တဲ့ ကြွက်များ မဟုတ်ဘဲ ဉာဏ်ရည် မြင့်တက်လာခြင်းလည်း မရှိကြောင်း အလေးအနက် ပြောပါတယ်။

■ ခွဲစိတ်မှုပြုလုပ်ပြီး ၆ လအကြာ စမ်းသပ်မှုများမှာ ယင်းဟိုက်ဘရစ်ကြွက်များဟာ ပုံမှန်ဓာတ်ခွဲခန်းကြွက်တွေလိုပဲ ပြုမူနေထိုင်ခဲ့ကြပါတယ်။

■ ဒီစမ်းသပ်မှုပုံစံဟာ စိတ်ကျန်းမာရေးနဲ့ အာရုံကြောဖွံ့ဖြိုးမှုဆိုင်ရာ ရောဂါများအတွက် ကုသနည်းများကို သက်ရှိသတ္တဝါများဖြင့် စမ်းသပ်နိုင်စေမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ကျင့်ဝတ်ဆိုင်ရာ စိစစ်စောင့်ကြည့်မှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပေမယ့် ဒီသုတေသနဟာ သတ္တဝါများရဲ့ အသိဉာဏ်ဆိုင်ရာနဲ့ စောင့်ရှောက်မှု စံနှုန်းများအပေါ် မေးခွန်းအသစ်များ ထွက်ပေါ်လာစေပါတယ်။

Source: BBC

#World_News
ဘိုလီးဗီးယား | ၂၀၂၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၉ ရက်

ဘိုလီးဗီးယားနိုင်ငံ Yungas တိမ်ဖုံးတောင်တန်းသစ်တော တွင် နေထိုင်သည့် ကြောင်ရိုင်းအသေးစားတစ်မျိုးကို သိပ္ပံပညာရှင်များက မျိုးစိတ်သစ်အဖြစ် အတည်ပြုခဲ့ပြီး Leopardus tilcayo (Tilcayo) ဟု အမည်ပေးခဲ့သည်။ ယင်းသည် နှစ်ပေါင်း ၁၀၀ ကျော်အတွင်း သက်ရှိကြောင်မျိုးစိတ်သစ်တစ်မျိုးကို ပထမဆုံး တရားဝင်အမည်ပေး ဖော်ထုတ်နိုင်ခြင်း ဖြစ်သည်။

🐾 Tilcayo သည် အိမ်မွေးကြောင်အများစုထက် သေးငယ်ပြီး ကိုယ်အရှည် ၄၆ စင်တီမီတာခန့်၊ အလေးချိန် ၁.၄ ကီလိုဂရမ်ခန့်သာ ရှိသည်။ အမွေးအရောင်မှာ အညိုဖျော့ရောင်ဖြစ်ပြီး ကိုယ်ပေါ်တွင် မညီညာသည့် အမဲစက်ဝိုင်းပုံများ ရှိကြောင်း သုတေသီများက ဖော်ပြသည်။

🧬 တောင်အမေရိကနိုင်ငံအချို့မှ ကြောင် ၃၈ ကောင်၏ မျိုးဗီဇ ကို လေ့လာပြီးနောက် ယခင်က အုပ်စုတစ်ခုတည်းဟု ယူဆထားသည့် tiger cats များမှာ မျိုးဗီဇကွဲပြားသည့် မျိုးစိတ် ၅ မျိုး ဖြစ်ကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့သည်။ Tilcayo မျိုးရိုးသည် အခြား tiger cats များနှင့် လွန်ခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်း ၁.၄ သန်းခန့်ကတည်းက ခွဲထွက်ခဲ့သည်ဟု သုတေသနက ခန့်မှန်းထားသည်။

🌳 သို့သော် Tilcayo ၏ အရေအတွက်၊ နေထိုင်ပုံနှင့် ပျံ့နှံ့ရာဒေသကို အပြည့်အစုံ မသိရသေးပေ။ ၎င်းနေထိုင်သည့် Yungas သစ်တောများမှာ သစ်တောပြုန်းတီးမှု၊ စိုက်ပျိုးမြေတိုးချဲ့မှု၊ တောမီးနှင့် သတ္တုတူးဖော်မှုတို့၏ ဖိအားကို ရင်ဆိုင်နေရသဖြင့် မျိုးစိတ်သစ်၏ ထိန်းသိမ်းရေးအခြေအနေကို သီးခြားအကဲဖြတ်ရန် သုတေသီများက အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ သဘာဝထိန်းသိမ်းရေးအဖွဲ့ထံ အချက်အလက်များ ပေးပို့ထားသည်။

Source: Reuters / Current Biology

#World_News
ဝါရှင်တန်၊ အမေရိကန် | ၂၀၂၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၈ ရက်

အမေရိကန်သမ္မတ Donald Trump က CNN၊ MS NOW နှင့် Politico သတင်းဌာနသုံးခုသည် ၎င်း၏အစိုးရအကြောင်း “သတင်းအတု” များ ဆက်တိုက်ဖော်ပြနေသည်ဟု စွပ်စွဲကာ အိမ်ဖြူတော်ဝင်ရောက်သတင်းယူခွင့်ကို ပိတ်မည်ဖြစ်ကြောင်းကြေညာခဲ့သည်။

Trump က ယခုဆုံးဖြတ်ချက်သည် ဖြစ်ရပ်တစ်ခုတည်းကြောင့် မဟုတ်ဘဲ လွန်ခဲ့သည့်နှစ်များအတွင်း ထွက်ပေါ်ခဲ့သည့် သတင်းဖော်ပြမှုများကို စုပေါင်းသုံးသပ်ပြီး ချမှတ်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ဆိုသည်။

သို့သော် ပိတ်ပင်မှုကို မည်သို့ကျင့်သုံးမည်ဆိုသည့် အသေးစိတ်အချက်များမှာ အစပိုင်းတွင် မရှင်းလင်းသေးပေ။ Reuters ၏ဖော်ပြချက်အရ ကြေညာချက်ထွက်ပြီးနောက် သောကြာနေ့မွန်းလွဲပိုင်းအထိ အဆိုပါသတင်းဌာနများ၏ သတင်းထောက်များ အိမ်ဖြူတော်တွင် ဆက်လက်အလုပ်လုပ်နေကြသည်။

Fox News က အမည်မဖော်လိုသည့် အိမ်ဖြူတော်အရာရှိတစ်ဦးကို ကိုးကားပြီး စနေနေ့မှစ၍ အိမ်ဖြူတော်ဝင်းအတွင်း ဝင်ခွင့်ပိတ်မည်ဟု ဖော်ပြခဲ့သည်။

⚖️ CNN နှင့် Politico တို့က ယင်းကန့်သတ်မှုသည် အမေရိကန်ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေ၏ လွတ်လပ်စွာထုတ်ဖော်ပြောဆိုခွင့်နှင့် သတင်းလွတ်လပ်ခွင့်ကို ကာကွယ်ထားသည့် ပထမပြင်ဆင်ချက် နှင့် ဆန့်ကျင်နိုင်ကြောင်း တုံ့ပြန်ခဲ့သည်။

ဥပဒေပညာရှင်များကလည်း သတင်းဖော်ပြချက်၏ အမြင် သို့မဟုတ် အကြောင်းအရာကြောင့် မီဒီယာတစ်ခုကို အိမ်ဖြူတော်သတင်းယူခွင့်မှ ဖယ်ရှားပါက ဥပဒေရေးရာ အငြင်းပွားမှုများ ပေါ်ပေါက်နိုင်ကြောင်း ထောက်ပြထားသည်။

Source: WION / Reuters / AP

#World_Health
Published 19 September 2026

■ ၁၆:၈ အချိန်ကန့်သတ် အစားမစားတဲ့နည်းလမ်းဟာ ရေရှည်ဝိတ်ချရာမှာ ဘယ်လိုမျိုး ထိန်းသိမ်းပေးနိုင်လဲ ဆိုတာကို Clinical Nutrition ဂျာနယ်ပါ လေ့လာမှုတစ်ခုမှာ ဆန်းစစ်သုံးသပ်ထားပါတယ်။

■ ၁၂ ပတ်ကြာအောင် အစားစားချိန်ကို ၈ နာရီအတွင်း သတ်မှတ်စားသုံးသူတွေဟာ အချိန် ၁၂ နာရီထက်ပိုများပြီး စားသုံးသူများနဲ့ယှဉ်ရင် ၁ နှစ်အကြာမှာ ကိုယ်အလေးချိန်နဲ့ ခန္ဓာကိုယ်အဆီပါဝင်မှုကို ပိုမိုလျှော့ချထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့ပါတယ်။

■ စမ်းသပ်မှုပြီးဆုံးပြီးနောက် ပါဝင်သူ ၃ ဦးမှာ ၁ ဦးနှုန်းက ဘယ်သူမှမတိုက်တွန်းဘဲ အချိန်ကန့်သတ်အစာဖြတ်ခြင်းကို ဆက်လက်လုပ်ဆောင်ခဲ့ကြရာ ဒီနည်းလမ်းမှာ လိုက်နာရန် လွယ်ကူကြောင်း ပြသနေပါတယ်။

■ ၈ နာရီအတွင်း စားသုံးတဲ့နည်းလမ်းကို မက်ဒီတာရေးနီးယန်း စားသောက်နည်းလမ်းနဲ့ ပေါင်းစပ်ပါက ရေရှည်ဝိတ်ထိန်းရန်အတွက် ပိုမိုထိရောက်တဲ့ ရလဒ်များ ရရှိစေပါတယ်။

■ အချိန်ကန့်သတ် အစာမစားခြင်းက အင်ဆူလင်တုံ့ပြန်နိုင်စွမ်းကို ကောင်းမွန်စေပြီး ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ် ညွှန်းကိန်းများ တိုးတက်စေတဲ့အပြင် ရောင်ရမ်းမှု အခြေအနေများကိုလည်း လျှော့ချပေးပါတယ်။

■ စနစ်တကျ သတ်မှတ်ထားတဲ့ စားသုံးချိန်အတိုင်းအတာဟာ ညဘက်မှာ အစားအလွန်အကျွံ စားသုံးခြင်းကို တားဆီးပေးနိုင်‌ေအာင် ဖန်တီးပေးပါတယ်။

■ အစားအသောက်ပုံစံတွေ ဆိုတာက လူတိုင်းနဲ့ ထပ်တူမကိုက်ညီနိုင်ဘဲ တစ်ဦးချင်းစီရဲ့ ဇီဝနာရီ၊ အချိန်ဇယားနဲ့ အလေ့အထများအပေါ် မူတည်ပြီး ရလဒ်ကွာခြားကြောင်း ကျွမ်းကျင်သူများက အလေးပေးပြောကြားထားပါတယ်။

■ ရေရှည်ဝိတ်ထိန်းနိုင်ခြင်းက နေ့စဉ်ရုန်းကန်နေရတဲ့ အခက်အခဲတစ်ခုအဖြစ် မခံစားရဘဲ လူနေမှုဘဝပုံစံနဲ့ ချောမွေ့စွာ ပေါင်းစပ်နိုင်မယ့် နည်းဗျူဟာကို ကျင့်သုံးခြင်းအပေါ် မူတည်နေပါတယ်။

Source: The Jerusalem Post

#World_Health
Published 19 September 2026

■ Moderna နဲ့ Merck ဆေးထုတ်လုပ်သူတွေဟာ ပြုပြင်ပြင်ဆင်ထားတဲ့ mRNA ကင်ဆာကာကွယ်ဆေးနဲ့ Keytruda (pembrolizumab) ဆေးတို့ကို ပူးတွဲအသုံးပြုတဲ့ အဆင့်မြင့် စမ်းသပ်မှုမှာ အပြုသဘောဆောင်ရလဒ်များ ရခဲ့ကြောင်း ထုတ်ပြန်ကြေညာခဲ့ပါတယ်။

■ ဒီစမ်းသပ်မှုကို ခွဲစိတ်ကုသမှု ခံယူပြီး အန္တရာယ်မြင့်မားတဲ့ အဆင့် IIB မှ IV အထိ ရှိတဲ့ မှဲ့ကင်ဆာလူနာ ၁,၁၃၇ ဦးမှာ လေ့လာဆန်းစစ်ခဲ့ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

■ ပူးတွဲကုသမှုက မှဲ့ကင်ဆာ ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခြင်း ဒါမှမဟုတ် ကင်ဆာကြောင့် သေဆုံးနိုင်ခြေကို သိသိသာသာ လျှော့ချပေးနိုင်ခဲ့သဖြင့် စမ်းသပ်မှု အဓိကရည်မှန်းချက်ကို အောင်မြင်ခဲ့ပါတယ်။

■ ဒါ့အပြင် ကင်ဆာဆဲလ်များ ခန္ဓာကိုယ် အခြားအစိတ်အပိုင်းများသို့ ကူးစက်ပြန့်ပွားနိုင်ခြေကိုပါ လျှော့ချပေးနိုင်ခဲ့တာကြောင့် ဒုတိယရည်မှန်းချက်ကိုလည်း အောင်မြင်ခဲ့ပါတယ်။

■ ဒီကာကွယ်ဆေးက ခွဲစိတ်ပြီးနောက် လူနာတစ်ဦးချင်းစီရဲ့ ကင်ဆာအကျိတ်မှာရှိတဲ့ သီးသန့်မျိုးဗီဇပြောင်းလဲမှုများကို ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ရန် သီးသန့်ပြင်ဆင်ထားတဲ့ mRNA နည်းပညာကို အသုံးပြုထားပါတယ်။

■ ယခင် အစောပိုင်းစမ်းသပ်ချက်များအရ ဒီကာကွယ်ဆေးနဲ့ Keytruda ကို ပူးတွဲသုံးစွဲခြင်းဟာ Keytruda တစ်မျိုးတည်း သုံးစွဲခြင်းထက် ကင်ဆာပြန်ဖြစ်ခြင်း ဒါမှမဟုတ် သေဆုံးနိုင်ခြေကို ၄၉% ထိ လျှော့ချပေးခဲ့ကြောင်း ပြသခဲ့ပါတယ်။

■ တတိယအဆင့် စမ်းသပ်မှုကာလအတွင်း ဘေးထွက်ဆိုးကျိုး အန္တရာယ်သစ် တစ်စုံတစ်ရာ မတွေ့ရှိခဲ့ပါဘူး။

■ ဆန်းသစ်တဲ့ ကုသမှုဆိုင်ရာ အသိအမှတ်ပြုမှု ရရှိထားတာကြောင့် ဒီကာကွယ်ဆေးဟာ ၂၀၂၇ ခုနှစ် အစောပိုင်းမှာပင် တရားဝင်ခွင့်ပြုချက်ရရှိပြီး ဈေးကွက်အတွင်း စတင်ဖြန့်ဖြူးနိုင်ဖွယ် ရှိပါတယ်။

Source: India Today