#World_News
Published 17 October 2026

■ အိမ်ဖြူတော် ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ Katie Zacharia ဟာ သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ရဲ့ ထိပ်တန်း ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူအဖြစ် စတင်တာဝန်ယူပြီး တစ်ပတ်တောင် မပြည့်သေးခင် ရာထူးကနေ ဖြုတ်ချခံလိုက်ရတယ်လို့ သောကြာနေ့မှာ အမေရိကန် အရာရှိနှစ်ဦးကပြောပါတယ်။

■ အရာရှိတွေရဲ့ အဆိုအရ Katie Zachariaဟာ ရာထူးကနေ "ဖယ်ရှားခံခဲ့ရတာ" ဖြစ်ပြီး လက်ရှိမှာ အကူးအပြောင်း လုပ်ဆောင်နေတယ်လို့ သိရပါတယ်။ သူမဟာ ရာထူးယူပြီး သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲနဲ့ အင်တာဗျူးတွေမှာ စွမ်းဆောင်ရည် ညံ့ဖျင်းမှုအပြင် သူမရဲ့ ဥပဒေရေးရာ လုပ်ကိုင်ခွင့် အရည်အချင်းနဲ့ပတ်သက်လို့ရက်အတော်ကြာ သံသယမေးခွန်းတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်ခဲ့ရတာပါ။

■ ဒီလို ထွက်ခွာသွားရတာကြောင့် လာမယ့် နိုဝင်ဘာ ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲ မတိုင်မီ သီတင်းပတ် နှစ်ပတ်အလိုမှာ ထရမ့်အတွက် အရေးပါတဲ့ အများပြည်သူဆက်ဆံရေး ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ နေရာလစ်ဟာသွားခဲ့ရပါတယ်။

■ ဒါဟာ အစိုးရရဲ့ အောင်မြင်မှုတွေကို ထုတ်ဖော်ပြသပြီး ရီပတ်ဘလစ်ကန်ပါတီဝင်တွေ ကွန်ဂရက်လွှတ်တော်ကို ဆက်လက်ထိန်းချုပ်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးရမယ့် အလွန်အရေးကြီးတဲ့ အချိန်ကာလလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

■ ထရမ့်ကတော့ ပထမဆုံးရက်တွေမှာတင် သတင်းမီဒီယာတွေရဲ့ ပြင်းထန်တဲ့ ဝေဖန်မှုတွေကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရတဲ့  Katie Zachariaကို ဒီရာထူးမှာ ဆက်လုပ်၊ မလုပ် ပြန်စဉ်းစားဖို့ သူကိုယ်တိုင် အကြံပေးခဲ့တယ်လို့ သောကြာနေ့စောစောပိုင်းက သတင်းထောက်တွေကို ပြောခဲ့ပါတယ်။

■ Katie Zachariaဟာ တနင်္လာနေ့မှာ စတင်တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပြီး အင်္ဂါနေ့မှာ ပထမဆုံး အိမ်ဖြူတော် သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲကို ပြုလုပ်ခဲ့တာပါ။

■ သူမဟာ အောက်တိုဘာ ၇ ရက်နေ့မှာ အလုပ်အတွက် ဖုန်းဆက်ခံရပြီး လွန်ခဲ့တဲ့ တစ်ပတ်ကမှ Karoline Leavitt ရဲ့ နေရာမှာ ဆက်ခံဖို့ ရာထူးကမ်းလှမ်းခံခဲ့ရတာလို့ ပြောပါတယ်။

Source_Reuters

#World_Health
Published 17 October 2026

■ The Lancet ဆေးပညာဂျာနယ်မှာ ဖော်ပြခဲ့တဲ့ လေ့လာချက်တစ်ခုအရ HIV ရောဂါကုသရာမှာ ၈ ပတ်တစ်ကြိမ် ထိုးနှံရတဲ့ ထိုးဆေးတွေက နေ့စဉ်သောက်ဆေးတွေထက် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကို ပိုမိုထိရောက်စွာ ထိန်းချုပ်နှိမ်နင်းပေးနိုင်တယ်လို့ သိရပါတယ်။

■ အာဖရိကနိုင်ငံ (၄) နိုင်ငံက ဆယ်ကျော်သက် (၄၇၆) ယောက်  ပါဝင်တဲ့ LATA စမ်းသပ်မှုမှာ ထိုးဆေးထိုးတဲ့သူတွေထဲက ၁ ရာခိုင်နှုန်းသာ ဗိုင်းရပ်စ်ပိုး ပြန်တက်လာခဲ့ပြီး နေ့စဉ်သောက်ဆေးသောက်တဲ့သူတွေမှာတော့ ၆ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရှိခဲ့ပါတယ်။

■ ထိုးဆေးခံယူသူတွေထဲက ၉၄ ရာခိုင်နှုန်းက ပိုမိုလွယ်ကူတဲ့ ဒီကုသမှုစနစ်ကို ပိုနှစ်သက်ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အာဖရိကလို အရင်းအမြစ်နည်းပါးတဲ့နေရာတွေမှာတော့ ကုန်ကျစရိတ်ကြီးမြင့်ခြင်း၊ မူပိုင်ခွင့်အကန့်အသတ်ရှိခြင်း၊ ရေခဲသေတ္တာ သိုလှောင်မှုလိုအပ်ခြင်းနဲ့ ကျွမ်းကျင်သူနာပြုတွေ လိုအပ်တာစတဲ့ အဓိကအတားအဆီးတွေနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရဆဲဖြစ်ပါတယ်။

■ ■ လူငယ်များ ပိုနှစ်သက်ကြသည့် ကုသမှုပုံစံ

■ ထိုးဆေးထိုးတဲ့ ဆယ်ကျော်သက်တွေထဲက ၉၄ ရာခိုင်နှုန်းက နှစ်လတစ်ကြိမ် ကုသမှုခံယူရတာက နေ့စဉ်ဆေးသောက်ရတာထက် အများကြီး ပိုလွယ်ကူတယ်လို့ ပြောဆိုကြပါတယ်။

■ ကျောင်းတွေနဲ့ လူ့အသိုင်းအဝိုင်းမှာ HIV ကုသမှုနဲ့ပတ်သက်ပြီး ခွဲခြားဆက်ဆံခံရတာတွေ၊ လှောင်ပြောင်ခံရတာတွေရှိတဲ့အတွက် နေ့စဉ်ဆေးသောက်ရတာ လူငယ်တွေအတွက် အခက်အခဲဖြစ်စေတယ်လို့ သုတေသီတွေကထောက်ပြကြပါတယ်။

■ University College London က ပါမောက္ခ Sarah Pett က ဒီလို နှစ်လတစ်ကြိမ် ထိုးဆေးတွေက လူငယ်တွေကို ပုံမှန်ဘဝနဲ့ ပိုနီးစပ်စွာ နေထိုင်နိုင်ဖို့ ကူညီပေးနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

■ ဒီထိုးဆေးတွေက သာမန်သောက်ဆေးတွေထက် ဈေးပိုကြီးပြီး မူပိုင်ခွင့်တွေ ရှိနေဆဲဖြစ်ကာ ထုတ်လုပ်မှုစရိတ်လည်း မြင့်မားပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ဆေးတစ်မျိုးဖြစ်တဲ့ rilpivirine က အအေးခံသိမ်းဆည်းဖို့ လိုအပ်သလို ၈ ပတ်တစ်ကြိမ် ထိုးနှံပေးနိုင်မယ့် ကျွမ်းကျင်နာပြုဝန်ထမ်းတွေလည်း လိုအပ်ပါတယ်။ 

■ လက်ရှိမှာတော့ WHO က အောင်မြင်စွာ ပိုးထိန်းချုပ်နိုင်ပြီး အသည်းရောင် အသားဝါ ဘီပိုး မရှိတဲ့ အရွယ်ရောက်ပြီးသူနဲ့ ဆယ်ကျော်သက်တွေအတွက် ရွေးချယ်စရာတစ်ခုအနေနဲ့ ဒီလိုရေရှည်ခံထိုးဆေးတွေကို အကြံပြုထားပါတယ်။ 

Source- India Today

#World_Health
Published 17 October 2026

■ သွေးတိုးရောဂါကို ကာကွယ်ဖို့၊ ထိန်းချုပ်ဖို့ ဒါမှမဟုတ် သွေးတိုးကျဆေးတွေ သောက်သုံးရမယ့်အရေးကို လျှော့ချဖို့ဆိုရင် လူနေမှုပုံစံကို ပြောင်းလဲဖို့က အခြေခံအကျဆုံးနဲ့ အရေးကြီးဆုံးပါပဲ။ ဒီတော့ နေ့စဉ်ဘဝမှာ အလွယ်တကူ လုပ်ဆောင်နိုင်တဲ့ အလေ့အထကောင်းတွေကို ကြည့်လိုက်ရအောင်။

■ ■ ၁။ လှုပ်လှုပ်ရှားရှားနေပါ

■ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်တာက သွေးတိုးကို ကျစေဖို့ အလွန်ထိရောက်ပါတယ်။ အမေရိကန် နှလုံးရောဂါအသင်း (American Heart Association) ရဲ့ အကြံပြုချက်အရ တစ်ပတ်ကို ၅ ရက်၊ တစ်ရက်ကို မိနစ် ၃၀ လောက် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ပေးတာက နှလုံးကျန်းမာရေးအတွက် အကောင်းဆုံးပါပဲ။

■ "အချိန်မရှိဘူး" လို့ ထင်ရပေမယ့် တကယ်တော့ လုပ်ရတာ အရမ်းလွယ်ပါတယ်။ သူငယ်ချင်းနဲ့ စကားပြောချင်ရင် ပန်းခြံထဲမှာ လမ်းလျှောက်ရင်း စကားပြောလို့ရသလို၊ ရုံးဖုန်းပြောစရာရှိရင်လည်း ရုံးခန်းထဲမှာ လမ်းလျှောက်ရင်း ပြောလို့ရပါတယ်။ ရုံးမှာအချိန်အများစု ကုန်ဆုံးရတယ်ဆိုရင်တောင် လှုပ်ရှားဖို့အခွင့်အလမ်းတွ အများကြီးရှိပါတယ်။

■ သွေးတိုးကျစေတဲ့ အထိရောက်ဆုံးနည်းလမ်းကတော့ အလေးချိန်ချတာပါပဲ။ ပျမ်းမျှ ကိုယ်အလေးချိန် ၅ ကီလိုဂရမ် (၁၁ ပေါင်ခန့်) ကျသွားတဲ့သူတွေမှာ သွေးတိုးကျလာတာကို သိသိသာသာတွေ့ရှိရပါတယ်။

■ The Journal ရဲ့ လေ့လာချက်တစ်ခုအရ ကိုယ်အလေးချိန် ၅.၁ ကီလိုဂရမ် လျှော့ချနိုင်ုံရုံနဲ့ ရင်ဘတ်တွန်းအား သွေးတိုးနှုန်း (Systolic) ၄.၄၄ မီလီမီတာမာကျူရီနဲ့ သွေးလည်ပတ်မှု အနားယူချိန် သွေးတိုးနှုန်း (Diastolic) ကို ၃.၅၇ မီလီမီတာမာကျူရီအထိ လျှော့ချပေးနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီလေ့ကျင့်ခန်းတွေက သင့်အတွက် ပေါ့သေးသေးဖြစ်နေရင် ပိုပြင်းထန်တဲ့ လေ့ကျင့်ခန်းမျိုးကိုလုပ်ပြီး ကိုယ်အလေးချိန်ပါတစ်ခါတည်းချကြည့်လိုက်ပါ။

■ ■ ၂။ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်းနှင့်ဆေးလိပ်ငွေ့ရှိသည့်နေရာများကိုရှောင်ပါ

■ သွေးတိုးကျချင်ရင် ဆေးလိပ်ကိုမဖြစ်မနေ ဖြတ်ရပါမယ်။ စပြီးလျှော့ချင်တယ်ဆိုရင် တစ်ရက်ကို သောက်တဲ့ ဆေးလိပ်အရေအတွက်ကို တဖြည်းဖြည်းလျှော့ချတာကနေစလို့ရပါတယ်။ တကယ်လို့ ဆေးလိပ်မသောက်တတ်ဘူးဆိုရင်တောင် တစ်ပါးသူရဲ့ ဆေးလိပ်ငွေ့နဲ့ထိတွေ့မှုကို ရှောင်ရှားပါ။

■ အီရန်နိုင်ငံမှာ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ လေ့လာချက်တစ်ခုအရ ဆေးလိပ်သောက်တဲ့ မိဘတွေရဲ့ ကလေးတွေမှာ သွေးတိုးနှုန်း ပိုများနေတာကိုတွေ့ရှိရပါတယ်။ British Journal of Clinical Pharmacology ရဲ့ လေ့လာချက်တစ်ခုမှာလည်း ဆေးလိပ်ငွေ့နဲ့ တစ်နာရီလောက်ထိတွေ့ခဲ့ရတဲ့ ငယ်ရွယ်တဲ့ အမျိုးသားတွေမှာသွေးတိုးတက်လာတာကို ဖော်ပြထားပါတယ်။

■ ■ ၃။ အစားအစာ အညွှန်းတံဆိပ်ဘားကုဒ်များကိုသေချာဖတ်ပါ

■ ဆားဓာတ် အလွန်အကျွံပါတဲ့ အစားအစာတွေကို နေ့စဉ်စားသုံးမှုထဲကနေ ဖယ်ရှားပစ်ပါ။ အစားအစာတွေရဲ့ အညွှန်းတံဆိပ် (Labels) တွေကို သေချာဖတ်ဖို့ လိုပါတယ်။ တချို့ သာမန်စားနေကျ အစားအစာတွေမှာ လူတွေထင်ထားတာထက် ဆားဓာတ်တွေပိုပါနေတတ်ပါတယ်။

■ အမေရိကန် နှလုံးရောဂါအသင်း (American Heart Association) က သတ်မှတ်ထားတဲ့ ဆားဓာတ်အများဆုံးပါတဲ့ အဓိကအစားအစာ ၆ မျိုး ထဲမှာ မုန့်မျိုးစုံ ၊ အသားဓာတ် ပြုပြင်ထားတာတွေ၊ ပီဇာ ၊ ကြက်သား ၊ ဟင်းချိုနဲ့ဆန်းဝှစ်တို့ပါဝင်ပါတယ်။

■ ■ ၄။ ထမင်းဟင်း ကိုယ်တိုင်ချက်ပြုတ်စားသုံးပါ

■ ကိုယ့်စားသောက်မယ့် အစားအစာကို ကိုယ်တိုင်ချက်ပြုတ် မယ်ဆိုရင် အစားအသောက်ကို ထိန်းချုပ်ရတာ အများကြီး ပိုလွယ်ကူပါတယ်။ အစားအသောက်တွေကို စက်ရုံတွေမှာ စက်မှုလုပ်ငန်းသုံးအနေနဲ့ ထုတ်လုပ်တဲ့အခါ ရက်ရှည်ခံအောင် ပြုပြင်ရပါတယ်။

■ အဲဒီအခါ အမျှင်ဓာတ်တွေကုန်သွားပြီး ဓာတုပစ္စည်းတွေ၊ ဆား၊ အဆီနဲ့ သကြားတွေ ပိုထည့်ကြရပါတယ်။

■ အစားအသောက်မှာ အအရေးအကြီးဆုံးကတော့ သုံးတဲ့ ပါဝင်ပစ္စည်းတွေပါပဲ။ အပြင်မှာထွက်စားမယ့်အစား ကိုယ်တိုင်ချက်ပြုတ် စားသုံးတာကို အလေ့အထတစ်ခု၊ ဝါသနာတစ်ခုဖြစ်အောင် လုပ်ပါ။

■ ■ ၅။ ဟင်းသီးဟင်းရွက်နှင့် သစ်သီးဝလံများကိုပိုစားပါ

■ သစ်သီးနဲ့ ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေမှာ အမျှင်ဓာတ်၊ ပိုတက်စီယမ်၊ မဂ္ဂနီဆီယမ်၊ ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်း (Antioxidants) နဲ့ ဗီတာမင်ဓာတ်တွေ ကြွယ်ဝစွာ ပါဝင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် သစ်သီးနဲ့ ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေကို များများစားပေးတာက သွေးတိုးရောဂါ ဖြစ်နိုင်ချေကို လျှော့ချပေးပါတယ်။

■ လေ့လာချက်တစ်ခုအရ သစ်သီးဝလံတွေကို ပုံမှန်ထက် ပိုစားသုံးပေးခြင်းက အနာဂတ်မှာ သွေးတိုးဖြစ်နိုင်ချေကို လျှော့ချပေးပြီး နှလုံးကျန်းမာရေးကို အထောက်အကူပြုတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

■ ■ ၆။ စိတ်ကိုလျှော့ပြီး အေးအေးလူလူနေပါ

■ စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေ များလာရင် သွေးကြောတွေ တင်းလာပြီး သွေးတိုးယာယီ တက်လာနိုင်ပါတယ်။ ကြာလာရင် ဒါတွေက နှလုံးကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်စေမယ့် ကျန်းမာရေးနဲ့ မညီညွတ်တဲ့ အလေ့အထဆိုးတွေ (ဥပမာ - အစားအသောက် အလွန်အကျွံစားတာ၊ အိပ်ရေးပျက်တာ၊ အရက်သောက်တာနဲ့ ဆေးလိပ်သောက်တာတွေ) ဖြစ်လာစေနိုင်ပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် အသေးအဖွဲလေးတွေအတွက် စိတ်ပူနေမယ့်အစား ခေတ္တခဏ ရပ်တန့်ပြီး စိတ်ကို အေးအေးထားပါ။ စိတ်ကိုလွှတ်ချတတ်အောင် သင်ယူပြီး မိမိထိန်းချုပ်နိုင်တဲ့အရာတွေ (ဥပမာ - ကိုယ့်ရဲ့ ကျန်းမာရေးနဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ သုခချမ်းသာ) ကိုပြန်လည်ထိန်းသိမ်းပါ။

Source- Wion

ကနေဒါနိုင်ငံထုတ် အရက်၊ နိုထွက်ပစ္စည်းနဲ့ မော်တော်ဆိုင်ကယ်တွေကို အမေရိကန်က တင်သွင်းခွင့်ပိတ်ပင်တဲ့ အစီအစဉ် အင်္ဂါနေ့မှာစတင်အသက်ဝင်လာပါတယ်။

#World_News
Published 16 October 2026
#ကနေဒါနိုင်ငံ #အမေရိကန်
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group

#World_News
Published 16 October 2026

■ ကုလသမဂ္ဂ (UN) ဟာ စွန့်စားရမှာကို အရမ်းကြောက်နေပြီး နောက်ထပ်တက်လာမယ့် ခေါင်းဆောင်ဟာ သံတမန်ရေးရာ ကျရှုံးမှု ဒဏ်တွေကို ခံယူရဲရမယ်၊ ပြီးရင် ထပ်ခါထပ်ခါ ကြိုးစားရဲရမယ်လို့ UN အကြီးအကဲနေရာအတွက် ရေပန်းစားနေသူ Rebeca Grynspan က ကြာသပတေးနေ့မှာ ရိုက်တာသတင်းဌာနကို ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

■ ဒုတိယအကြိမ် ငါးနှစ်သက်တမ်းဟာ ဒီဇင်ဘာလ ၃၁ ရက်မှာ ကုန်ဆုံးတော့မယ့် အန်တိုနီယို ဂူတာရက်စ်ရဲ့ နေရာမှာ အစားထိုးဖို့ အတွင်းရေးမှူးချုပ်သစ်အတွက် ထောက်ခံမှုကို အကဲဖြတ်မယ့် လုံခြုံရေးကောင်စီရဲ့ သောကြာနေ့ မဲပေးပွဲမတိုင်ခင်မှာ သူမကခုလိုပြောလိုက်တာပါ။

■ Grynspan က UN အနေနဲ့ ဝန်ထမ်းအင်အား လျှော့ချတာ၊ ရုံးလုပ်ငန်းအဆင့်ဆင့် ရှုပ်ထွေးတာတွေကို လျှော့ချတာနဲ့ အဖွဲ့အစည်းတွေအကြား အလုပ်ထပ်နေတာတွေကို ရပ်တန့်ရမယ်လို့ ပြောပါတယ်။

■ အရင်းအမြစ်တွေ နည်းပါးလာပြီး နိုင်ငံရေးဩဇာကျဆင်းနေတဲ့ အဖွဲ့အစည်းတစ်ခုကို စိတ်ဓာတ်ပြန်နိုးကြားလာအောင် လုပ်ဖို့ဆိုရင် ကုန်ကျစရိတ်လျှော့ချရုံနဲ့ မလုံလောက်ဘူးလို့ သူမက ထောက်ပြခဲ့ပါတယ်။

■ အသက် ၇၀ အရွယ် ကော်စတာရီကာ ဒုတိယသမ္မတဟောင်း ဖြစ်သူ Grynspan က ယူကရိန်းနဲ့ အရှေ့အလယ်ပိုင်း စစ်ပွဲတွေမှာ အဖွဲ့ဝင် ၁၉၃ နိုင်ငံပါတဲ့ UN ဟာ ဘေးရောက်နေခဲ့ရသလို၊ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့် အစိုးရအဖွဲ့ရဲ့ စရိတ်စက လျှော့ချဖို့ဖိအားတွေနဲ့လည်း ရင်ဆိုင်နေရချိန်မှာ ပိုပြီးတက်ကြွတဲ့ UN ဖြစ်လာဖို့တောင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။

Source_Reuters

#World_Health
Published 16 October 2026

■ အများအားဖြင့် သွေးစစ်လိုက်လို့ ကော်လက်စထရော (Cholesterol) ပမာဏ ပုံမှန်ဖြစ်နေရင် နှလုံးကျန်းမာရေး စိတ်ချရပြီလို့ ထင်တတ်ကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ နှလုံးကျန်းမာရေးဆိုတာ သွေးစစ်ဆေးမှုတစ်ခုတည်းနဲ့ဆုံးဖြတ်လို့ မရဘဲ ကော်လက်စထရော ပုံမှန်ဖြစ်နေရင်တောင် နှလုံးရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေ ကင်းဝေးသွားတာ မဟုတ်ပါဘူး။

■ ဘာဖြစ်လို့လဲဆိုတော့ နှလုံးနဲ့ သွေးကြောတွေရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်ကို ထိခိုက်စေနိုင်တဲ့ တခြား "တိတ်တဆိတ် အန္တရာယ်ပေးတတ်တဲ့ အကြောင်းအရင်းတွေ" ရှိနေလို့ပါ။

■ ■ ၁။ သွေးတိုးနဲ့ သွေးချို/ဆီးချိုဟာ တိတ်တဆိတ် သွေးကြောတွေကို ပျက်စီးစေနိုင်တယ်
သွေးတိုးခြင်း - သွေးဖိအား အချိန်အကြာကြီး မြင့်တက်နေတဲ့အခါ နှလုံးကသွေးပိုညှစ်ထုတ်ရတာကြောင့် သွေးကြောတွေကိုဝန်ပိစေပြီးပျက်စီးစေပါတယ်။

■ သွေးချို/ဆီးချို - သွေးတွင်း သကြားဓာတ် မြင့်တက်တာဟာလည်း အချိန်ကြာလာရင် သွေးကြောတွေကို ပျက်စီးစေပြီး နှလုံးရောဂါ နောက်ဆက်တွဲပြဿနာတွေကို ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။

■ သတိထားရမည့်အချက် - သွေးတိုးနဲ့ သွေးချိုဟာ စတင်ဖြစ်ပွားစမှာ အပြင်ပန်းလက္ခဏာ မပြတတ်တာကြောင့် မိမိကိုယ်ကို ကျန်းမာတယ်လို့ ထင်နေချိန်မှာပင် သွေးကြောတွေ တိတ်တဆိတ် ပျက်စီးနေနိုင်ပါတယ်။

■ ■ ၂။ နေထိုင်မှုပုံစံနဲ့ မျိုးရိုးဗီဇ

■ အလေ့အကျင့်များ - လှုပ်ရှားမှုနည်းလွန်းတာ၊ ဆားနဲ့ အဆီဓာတ်များတာတွေ စားသုံးတာ၊ ဆေးလိပ်သောက်တာ၊ အရက်အလွန်အကျွံ သောက်တာနဲ့ အိပ်ရေးပျက်တာတွေက နှလုံးရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကို သိသိသာသာ မြင့်တက်စေပါတယ်။

■ မျိုးရိုးဗီဇ - မိသားစု သွေးနီးစပ်သူတွေထဲမှာ အသက်ငယ်ငယ်နဲ့ နှလုံးရောဂါဖြစ်ဖူးသူ ရှိရင်လည်း မိမိမှာ ရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုများတတ်ပါတယ်။

■ ■ ၃။ အသက် ၄၀ ကျော်ရင် ဘာတွေ စစ်ဆေးသင့်သလဲ။

■ သီးသန့် ကော်လက်စထရော စစ်ဆေးရုံနဲ့ မလုံလောက်ဘဲ အောက်ပါ စစ်ဆေးမှုတွေကို ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်ပြီး စုံစုံလင်လင် ပြုလုပ်သင့်ပါတယ် -

■ သွေးဖိအား တိုင်းတာခြင်း (Blood Pressure)
သွေးတွင်း သကြားဓာတ် စစ်ဆေးခြင်း (Blood Sugar)
သွေးတွင်း အဆီဓာတ် အပြည့်အစုံ စစ်ဆေးခြင်း (Full Lipid Profile)
လိုအပ်ပါက ကျောက်ကပ်၊ အသည်း၊ သိုင်းရွိုက်နဲ့ ECG စစ်ဆေးမှုများပြုလုပ်ခြင်း

ရင်ဘတ်အောင့်ခြင်း၊ မောခြင်း၊ မူးဝေမေ့လဲခြင်းစတဲ့ လက္ခဏာတွေရှိလာရင် ပုံမှန်ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုကို စောင့်မနေဘဲ ဆရာဝန်နဲ့ချက်ချင်းပြသသင့်ပါတယ်။

ကော်လက်စထရော ပုံမှန်ဖြစ်တာဟာ ဝမ်းသာစရာအချက်တစ်ခုဖြစ်ပေမယ့် နှလုံးကျန်းမာရေးအတွက် ရာနှုန်းပြည့်အာမခံချက်မဟုတ်ပါဘူး။

ဒါကြောင့် သွေးတိုး၊ သွေးချို၊ စားသောက်နေထိုင်မှုနဲ့ မျိုးရိုးဗီဇ စတဲ့ အချက်အားလုံးကို စနစ်တကျ ပုံမှန်စစ်ဆေး ထိန်းသိမ်းတာကသာ နှလုံးရောဂါ အန္တရာယ်ကနေ ကြိုတင်ကာကွယ်နိုင်မယ့် အကောင်းဆုံးနည်းလမ်းဖြစ်ပါတယ်။

Source- India Today