အရှေ့အလယ်ပိုင်းပဋိပက္ခရဲ့ နောက်ဆက်တွဲအခြေအနေများအနေနဲ့ နိုက်ထရိုဂျင်မြေဩဇာဈေးနှုန်း မြင့်တက်သွားပြီး ဘရာဇီးလ်ရဲ့ ဆောင်းတွင်းဂျုံစိုက်ပျိုးရေးအပေါ် သက်ရောက်လာပါတယ်။

#World_Business
Published 04 April 2026
#အရှေ့အလယ်ပိုင်းပဋိပက္ခ #ဘရာဇီးလ်အခက်ကြုံ
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group

#World_News
Published 04 April 2026

■ သောကြာနေ့က အမေရိကန် စစ်လေယာဉ် နှစ်စီးကို အီရန်က ပစ်ချခဲ့ပြီး လေယာဉ်မှူး နှစ်ဦးကို ကယ်တင်နိုင်ခဲ့ကာ တတိယမြောက် လေယာဉ်မှူးမှာ ပျောက်ဆုံးနေဆဲဖြစ်ပြီး တီဟီရန်အစိုးရက လိုက်လံရှာဖွေလျက်ရှိသည်။ ပထမလေယာဉ်ဖြစ်သော ထိုင်ခုံနှစ်နေရာပါ အမေရိကန် F-15E ဂျက်တိုက်လေယာဉ်မှာ အီရန်နိုင်ငံအတွင်း ပစ်ချခံခဲ့ရပြီး ယင်း၏ လေယာဉ်အမှုထမ်း နှစ်ဦးအနက် တစ်ဦးကို အမေရိကန် အထူးတပ်ဖွဲ့များက ကယ်တင်နိုင်ခဲ့ကြောင်းနှင့် အခြားတစ်ဦးမှာ ပျောက်ဆုံးနေဆဲဖြစ်ကြောင်း အမေရိကန် မီဒီယာများကဖော်ပြသည်။
■ ■ ဒေါ်လာ ၃၁ ဒသမ ၁ သန်း တန်ကြေးရှိသော အမေရိကန် F-15E Strike Eagle လေယာဉ်သည် လေယာဉ်မှူးတစ်ဦးနှင့် လက်နက်စနစ်အရာရှိတစ်ဦးတို့ကို တင်ဆောင်နိုင်သည်။ သူတို့နှစ်ဦးအနက် မည်သူ့ကို ကယ်တင်နိုင်ခဲ့သည်ဆိုသည်မှာ ရှင်းလင်းမှုမရှိသေးပေ။

■ တစ်စီးလျှင် ဒေါ်လာ ၁၈ ဒသမ ၈ သန်း တန်ကြေးရှိသော ဒုတိယမြောက်လေယာဉ်ဖြစ်သည့် A-10 Warthog တိုက်လေယာဉ်မှာမူ ထိမှန်ပြီး ကူဝိတ်နိုင်ငံအပေါ်၌ ပျက်ကျခဲ့ကာ လေယာဉ်မှူးမှာ လေထီးဖြင့် ခုန်ထွက်နိုင်ခဲ့သည်။

■ ရန်သူ့ပစ်ခတ်မှုကြောင့် အမေရိကန် တိုက်လေယာဉ်တစ်စီး နောက်ဆုံးအကြိမ် ပစ်ချခံခဲ့ရခြင်းမှာ ၂၀၀၃ ခုနှစ် အမေရိကန်တို့ အီရတ်ကို ကျူးကျော်စဉ်က ဖြစ်သည်ဟု သိရသည်။ ပျောက်ဆုံးနေသော လေယာဉ်မှူးကို ရှာဖွေရေးတွင် ပါဝင်ခဲ့သည့် ဘလက်ဟော့ (Black Hawk) ရဟတ်ယာဉ် နှစ်စီးသည်လည်း အီရန်၏ ပစ်ခတ်ခြင်းခံခဲ့ရသော်လည်း အီရန်လေပိုင်နက်ထဲမှ လွတ်မြောက်အောင် ထွက်ခွာနိုင်ခဲ့ကြောင်း အမေရိကန် အရာရှိနှစ်ဦးက ရိုက်တာသတင်းဌာနသို့ ပြောကြားခဲ့သည်။

■ အိမ်ဖြူတော်နှင့် ပင်တဂွန်စစ်ဌာနချုပ် နှစ်ခုစလုံးက ပစ်ချခံရသော လေယာဉ်များနှင့်ပတ်သက်၍ လူသိရှင်ကြား သတင်းထုတ်ပြန်ခြင်း မရှိသော်လည်း အိမ်ဖြူတော် သတင်းပြန်ကြားရေးအတွင်းရေးမှူး ကယ်ရိုလိုင်း လီဗစ်က သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ကို "အစီရင်ခံတင်ပြထားပြီးဖြစ်သည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ အန်ဘီစီသတင်းဌာန (NBC News) နှင့် စကားပြောဆိုရာတွင် ထရမ့်က F-15 ဆုံးရှုံးမှုသည် အီရန်နှင့် စေ့စပ်ညှိနှိုင်းမှုများအပေါ် သက်ရောက်မှုရှိမည် မဟုတ်ကြောင်း "မရှိပါဘူး၊ လုံးဝမရှိပါဘူး။ မဟုတ်ဘူး၊ ဒါဟာ စစ်ပွဲပဲ" ဟု ပြောဆိုခဲ့သည်။ ယခုဖြစ်ရပ်သည် အီရန်စစ်တပ်အနေဖြင့် "တီဟီရန်နှင့် ၎င်းတို့နိုင်ငံ၏ အခြားအစိတ်အပိုင်းများအပေါ်တွင် ကျွန်ုပ်တို့၏ လေယာဉ်များ ပျံသန်းနိုင်သည့်အထိ" အရေးနိမ့်သွားပြီဖြစ်ကြောင်း ထရမ့်က ပြောကြားခဲ့ပြီးနောက် တစ်ပတ်ကျော်အကြာတွင် ထွက်ပေါ်လာခြင်းဖြစ်သည်။ "ဒီကိစ္စနဲ့ပတ်သက်ပြီး သူတို့ ဘာမှ မလုပ်နိုင်ပါဘူး" ဟု သူက ပြောဆိုခဲ့ဖူးသည်။

■ အီရန်သည် ကူဝိတ်နိုင်ငံရှိ ကမ့်ဘျူးရင်း (Camp Buehring) စခန်းရှိ အမေရိကန်၏ CH-47 Chinook ရဟတ်ယာဉ်တစ်စီးကိုလည်း ဒရုန်းဖြင့် တိုက်ခိုက်မှုတစ်ခုတွင် ပျက်စီးစေခဲ့သည်ဟု သိရသည်။ အီရန်တပ်ဖွဲ့များသည် ကူဝိတ်နှင့် အခြားပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများရှိ အမေရိကန် စစ်ရေးဆိုင်ရာ နေရာများကို အကြိမ်ကြိမ်ပစ်မှတ်ထားတိုက်ခိုက်ခဲ့သည်။

■ အမေရိကန် လေယာဉ်မှူးကို ဖမ်းဆီးနိုင်ပါက ဆုငွေပေးမည်ဟု အီရန် ကြေညာ
ဒေသတွင်း တရားဝင်ရုပ်သံလိုင်းတစ်ခုမှ အီရန် ရုပ်မြင်သံကြားသတင်းထောက်တစ်ဦးက အမေရိကန် လေယာဉ်မှူးကို အရှင်ဖမ်းဆီးနိုင်သူ မည်သူမဆို "တန်ဖိုးရှိသော ဆုကြေးငွေ ရရှိမည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ အီရန် အုပ်ချုပ်ရေးမှူးတစ်ဦးကလည်း "ရန်လိုသော ရန်သူ့တပ်ဖွဲ့များ" ကို ဖမ်းဆီးနိုင်သူ သို့မဟုတ် သတ်ဖြတ်နိုင်သူ မည်သူ့ကိုမဆို ဂုဏ်ပြုချီးကျူးမှုပေးမည်ဟု ကတိပြုခဲ့သည်။ လေယာဉ်ပျက်ကျခဲ့သည့် အီရန်နိုင်ငံ အနောက်တောင်ပိုင်းရှိ နေရာအနီးတစ်ဝိုက်ကိုသူတို့က နယ်မြေရှင်းလင်း ရှာဖွေနေကြောင်း အီရန် တော်လှန်ရေးအစောင့်တပ်ဖွဲ့က ပြောကြားခဲ့သည်။

■ အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတို့၏ စစ်ပွဲသည် "အစိုးရပြုတ်ကျရေး" အဆင့်မှ သူတို့၏ လေယာဉ်မှူးများကို လိုက်လံရှာဖွေသည့် အဆင့်သို့ "အဆင့်လျှော့ကျသွားပြီ" ဖြစ်ကြောင်း အီရန် လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ မိုဟာမက် ဘာကွီယို ကာလီဘတ်က ပြောကြားခဲ့သည်။ "အီရန်ကို ၃၇ ကြိမ်ဆက်တိုက် အနိုင်ရပြီးနောက်မှာ သူတို့စတင်ခဲ့တဲ့ မဟာဗျူဟာမရှိတဲ့ ဒီထူးချွန်ပြောင်မြောက်လှတဲ့ စစ်ပွဲဟာ အခုတော့ 'အစိုးရပြုတ်ကျရေး' ကနေ 'ဟေ့၊ ငါတို့ရဲ့ လေယာဉ်မှူးတွေကို တစ်ယောက်ယောက် ရှာတွေ့နိုင်မလား၊ ကျေးဇူးပြုပြီး' ဆိုတဲ့အဆင့်ကို လျှော့ကျသွားပါပြီ။ ဝိုး.. မယုံနိုင်လောက်စရာ တိုးတက်မှုကြီးပါပဲ။ အကြွင်းမဲ့ ဉာဏ်ကြီးရှင်တွေပဲ" ဟု ကာလီဘတ်က X တွင် ရေးသားတင်ပြခဲ့သည်။

■ အမေရိကန်-အစ္စရေး-အီရန် စစ်ပွဲ
ဖေဖော်ဝါရီ ၂၈ ရက်က အမေရိကန်နှင့် အစ္စရေးတပ်ဖွဲ့များက အီရန်ကို တိုက်ခိုက်ပြီး အီရန်၏ အမြင့်ဆုံးခေါင်းဆောင် အလီ ခါမေနီကို လုပ်ကြံသတ်ဖြတ်ရာမှ စတင်ဖြစ်ပွားခဲ့သော အီရန်စစ်ပွဲအတွင်း အမေရိကန် လေယာဉ်တစ်စီး ပထမဆုံးအကြိမ် ပစ်ချခံရခြင်းဖြစ်သည်။ စစ်ပွဲကာလတစ်လျှောက်လုံးတွင် အီရန်က ရန်သူ့လူပါသော လေယာဉ်များကို ပစ်ချနိုင်ခဲ့ကြောင်း အကြိမ်ကြိမ် အခိုင်အမာ ပြောဆိုခဲ့သည်။ အီရတ်တွင် ပျက်ကျခဲ့သည့် ဆီတင်လေယာဉ်တစ်စီးနှင့် ကူဝိတ်ဘက်မှ မှားယွင်းပစ်ခတ်မှုကြောင့် ပစ်ချခံခဲ့ရသော F-15 သုံးစီး အပါအဝင် အီရန် စစ်ဆင်ရေးကာလအတွင်း လေယာဉ်အများအပြား ဆုံးရှုံးခဲ့ရကြောင်း အမေရိကန် စစ်တပ်က ကြေညာခဲ့သည်။

■ အီရန်စစ်ပွဲတွင် လူပေါင်း ၁,၉၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။ အီရန်၏ လက်တုံ့ပြန်မှုကြောင့် ပင်လယ်ကွေ့နိုင်ငံများတွင် လူ နှစ်ဒါဇင်ခန့် သေဆုံးခဲ့ပြီး၊ အစ္စရေးတွင် ၁၉ ဦး သေဆုံးကြောင်း သတင်းရရှိကာ၊ အမေရိကန် စစ်မှုထမ်း ၁၃ ဦး သေဆုံးခဲ့သည်။

(NDTV)

#World_Health
Published 04 April 2026

■ ဗိုက်တာမင်-ဒီကို လိုအပ်လို့ အသုံးပြုမယ်ဆိုရင် အခြားသော ဖြည့်စွက်ဆေးတွေက ဗိုက်တာမင်-ဒီရဲ့ စုပ်ယူမှု၊ ထိရောက်မှု၊ ဇီဝဖြစ်ပျက်ပုံတို့ကို နှောင့်ယှက်စေတာကို သိထားသင့်ပါတယ်။

■ (၁) မဂ္ဂနီဆီယံ
မဂ္ဂနီဆီယံ ပမာဏများလွန်းရင် ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ကယ်စီယံမျှခြေ နှောင့်ယှက်နိုင်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် မဂ္ဂနီဆီယံ၊ ဗိုက်တာမင်-ဒီ၊ ကယ်စီယံ ဖြည့်စွက်ဆေးတို့ကို အသုံးပြုမယ်ဆိုရင် မဂ္ဂနီဆီယံနဲ့ ကယ်စီယံတို့ကို နာရီအနည်းငယ်ခြားပြီး သောက်သင့်ပါတယ်။

■ (၂) ကယ်စီယံ
ကယ်စီယံပမာဏ အလွန်များတဲ့အခါ ဗိုက်တာမင်-ဒီနဲ့ အခြားအာဟာရဓာတ်များရဲ့ ဇီဝဖြစ်စဉ်တွေကို လိုက်နှောင့်ယှက်နိုင်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် ကယ်စီယံပမာဏများများ သုံးစွဲဖို့လိုအပ်ရင် ဗိုက်တာမင်-ဒီနဲ့ အချိန်ခြားပြီး သုံးစွဲသင့်ပါတယ်။

■ (၃) ဗိုက်တာမင်-ကေ
ဗိုက်တာမင်-ဒီနဲ့ ဗိုက်တာမင်-ကေတို့ကြား မညီမျှပါက သွေးကြောတစ်ရှူးတွေထဲမှာ ကယ်စီယံအနည်ထိုင်လာပြီး နှလုံးသွေးကြောကျဉ်းခြင်းလိုမျိုး ရောဂါတွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
ဒါကြောင့် နှလုံးသွေးကြောနဲ့ အရိုးကျန်းမာရေးတို့နဲ့ ပတ်သက်လာရင် ဗိုက်တာမင်-ကေနဲ့ ဗိုက်တာမင်-ဒီတို့ကို မှန်ကန်တဲ့ပမာဏအတိုင်း သောက်သုံးသင့်ပါတယ်။

■ (၄) ဗိုက်တာမင်-အေ
ဗိုက်တာမင်-အေ အလွန်များသွားတဲ့အခါ ဗိုက်တာမင်-ဒီရဲ့ အာနိသင်တွေကို နှောင့်ယှက်စေပါတယ်။
ဒါကြောင့် မုန်လာဥနီ၊ ကန်စွန်းဥ၊ ဟင်းနုနွယ်၊ ကိုက်လံတို့လို စားစရာတွေကနေ ဗိုက်တာမင်-အေ ရအောင်စားပေးသင့်ပြီး မျှတအောင် သုံးစွဲခြင်းက ပိုအရေးကြီးပါတယ်။

Source: Health.

#World_Health
Published 04 April 2026

■ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ နာတာရှည်ဖိစီးမှု ဖြစ်လာတဲ့အခါ ဇီဝသက်တမ်း အိုမင်းရင့်ရော်ခြင်း မြန်ဆန်လာနိုင်ပါတယ်။

■ ပြဿနာတွေ ဖန်တီးတတ်သူတွေ ကိုယ့်ဘဝအပေါ်မှာ ဘယ်လောက်သက်ရောက်လဲ ဆိုတာကို သုတေသီတွေ တိုင်းတာခဲ့ကြပါတယ်။

■ အင်ဒီယာနာမှ လေ့လာချက်အရ စိတ်ဒုက္ခပေးသူတွေဟာ ဆဲလ်အိုမင်းခြင်းကို ၁.၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ပိုမြန်စေနိုင်စွမ်း ရှိပါတယ်။

■ ဒါဟာ စိတ်ဒုက္ခပေးသူတွေနဲ့ အိုမင်းရင့်ရော်မှုနှုန်းတို့ကြား ဆက်စပ်မှုပုံစံတစ်မျိုးရှိပုံကို နယူးယော့ခ်တက္ကသိုလ် လူမှုရေးပရော်ဖက်ဆာ ဗြောင်ကျူလီက ရှင်းပြပါတယ်။

■ အိုမင်းရင့်ရော်မှုနှုန်း မြန်ဆန်လာတဲ့အခါ ရောင်ရမ်းခြင်း၊ ကိုယ်ခံအားစနစ်ယိုယွင်းခြင်း၊ နှလုံးသွေးကြောရောဂါတို့ ဖြစ်လာစေနိုင်ပါတယ်။

■ လူပေါင်း ၂ ထောင်ကျော်ပါဝင်တဲ့ စစ်တမ်းတစ်ခုမှာ ပြီးခဲ့တဲ့ ၆ လအတွင်း လူမှုရေးဆက်ဆံပုံတွေအကြောင်း မေးမြန်းခဲ့ပြီး သူတို့ရဲ့ဘဝမှာ အခြားလူတွေကြောင့် ဘယ်လောက်အထိ စိတ်ဒုက္ခဖြစ်ရလဲဆိုတာကို တိုင်းတာခဲ့ပါတယ်။

■ စိတ်ဒုက္ခပေးသူတွေရဲ့ သက်ရောက်မှုက မိသားစုဝင်တွေ ဖြစ်နေတဲ့အခါ ပိုပြီးကြီးမားနေပါတယ်။

■ အပြုသဘောဆောင်တဲ့ ဆက်ဆံရေးကတော့ ဖိစီးမှုတွေကို တန်ပြန်နိုင်ပြီး အသက်ပိုရှည်စေနိုင်ကာ အထီးကျန်ခြင်းကတော့ ကျန်းမာရေးအန္တရာယ် ပိုဆိုးစေနိုင်ပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် စိတ်ဒုက္ခပေးသူတွေနဲ့ စည်းခြားထားမှသာ ဆဲလ်ကျန်းမာရေးနဲ့ အစစအရာရာကို ကာကွယ်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

Source: New York Post

တရုတ်ပြည်မှာ အဆင့်မြင့်နည်းပညာများ အသုံးပြုပြီး ဒရုန်းများ၊ စမတ်မော်နီတာများ၊ အလိုအလျောက်စက်ပစ္စည်းများဖြင့် လယ်ကွင်းတွေမှာ နွေဦးထွန်ယက်ခြင်းပြုလုပ်နေပြီဖြစ်ပါတယ်။

#Asia_Agriculture
Published 03 April 2026
#တရုတ်ပြည် #နွေဦးထွန်ယက်
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group

#World_News
Published 03 April 2026

■ အမေရိကန် ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး ပီ့တ်ဟက်ဆက်က ကြည်းတပ်စစ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရန်ဒီဂျော့ချ်ကို ချက်ချင်းရာထူးမှဆင်းပြီး အငြိမ်းစားယူရန် မှာကြားလိုက်ပါတယ်။

■ ဖော်ပြချက်များအရ ဟက်ဆက်ဟာ သမ္မတထရမ့်နဲ့ ဟက်ဆက်ရဲ့ ရည်မှန်းချက်အမြင်အတိုင်း စစ်တပ် ကို ဦးစီးနိုင်မယ့် ခေါင်းဆောင်မျိုး အလိုရှိနေပါတယ်။

■ ဂျော့ချ်ဟာ ဂျိုးဘိုင်ဒင်အစိုးရအဖွဲ့အောက် ၂၀၂၁ မှ ၂၀၂၂ အတွင်း ကာကွယ်ရေးဝန်ကြီး လွိုက်အော်စတင်ရဲ့ စစ်ရေးလက်ထောက်အဖြစ် အမှုထမ်းခဲ့ပါတယ်။

■ ပထမပင်လယ်ကွေ့စစ်ပွဲ၊ အီရတ်နဲ့ အာဖဂန်နစ္စတန် ပဋိပက္ခတွေမှာလည်း ပါဝင်ထမ်းဆောင်ခဲ့ပါတယ်။

■ ပုံမှန်အားဖြင့် စစ်ဦးစီးချုပ်တစ်ယောက်ဟာ ၄ နှစ်တာ တာဝန်ထမ်းဆောင်ရပြီး ၂၀၂၃ ခုနှစ်က အထက်လွှတ်တော်ကနေ အတည်ပြုခန့်အပ်ခဲ့တာကြောင့် ၂၀၂၇ အထိ ရှိနေရမှာပါ။

■ ဟက်ဆက်ရဲ့ စစ်ရေးလက်ထောက် ဖြစ်ခဲ့ဖူးတဲ့ လက်ရှိ ဒုစစ်ဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ခရစ္စတိုဖာလာနက်ဗေက ဂျော့ချ်ရဲ့နေရာကို ဆက်ခံနိုင်ခြေ များနေပါတယ်။

■ လာနက်ဗေကတော့ ၂၀၂၂ မှ ၂၀၂၃ အထိ လေကြောင်းတိုက်ခိုက်ရေးတပ်ဖွဲ့ ၈၂ မှာ ဗိုလ်ချုပ်ကြီးအဖြစ် ထမ်းဆောင်ခဲ့ပါတယ်။

■ ဂျော့ချ်က စစ်ဦးစီးချုပ်ဖြစ်မလာခင်မှာ ၂၀၂၂ မှ ၂၀၂၃ အထိ ဒုစစ်ဦးစီးချုပ်အဖြစ်လည်း ထမ်းဆောင်ခဲ့ပါတယ်။

■ ဟက်ဆက်ဟာ စစ်ရေးခေါင်းဆောင် တစ်ဒါဇင်ကျော်ကိုလည်း ရာထူးမှ အသီးသီး ဖယ်ရှားထားပြီး ဖြစ်ပါတယ်။

■ ဒီမှာကြားချက်ဟာ ပြစ်ဒဏ်တွေ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုတွေနဲ့ မသက်ဆိုင်ဘဲ စီမံခန့်ခွဲရေးရှုထောင့်သာ ဖြစ်တယ်လို့ X ဆိုရှယ်မီဒီယာမှာ ဟက်ဆက်က ဖော်ပြထားပါတယ်။

Source: WION