#World_News
Published 12 November 2026

■ အိမ်ဖြူတော်က ထရမ့်အစိုးရအဖွဲ့ရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေကို စုံစမ်းစစ်ဆေးဖို့ ပြင်ဆင်နေတဲ့ ဒီမိုကရက်ပါတီဝင် လွှတ်တော်အမတ်တွေကို အခုလို စုံစမ်းစစ်ဆေးတာတွေဟာ ရာဇဝတ်မှုမြောက်နိုင်ပြီး သူတို့ကိုယ်တိုင်လည်း ပြန်လည်စုံစမ်းစစ်ဆေးခံရနိုင်တယ်လို့ သတိပေးလိုက်ပါတယ်။

■ ပြီးခဲ့တဲ့အပတ်က ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲမှာ ရီပတ်ဘလစ်ကန်ပါတီက လွှတ်တော်နှစ်ရပ်စလုံးမှာ အများစုနေရာတွေ ဆုံးရှုံးခဲ့ပြီးနောက် ဒီမိုကရက်တွေဟာ လာမယ့်ဇန်နဝါရီလကစပြီး အောက်လွှတ်တော်နဲ့ အထက်လွှတ်တော်ကို ထိန်းချုပ်နိုင်တော့မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် ထရမ့်ရဲ့ သမ္မတသက်တမ်း နောက်ဆုံးနှစ်နှစ်အတွင်း ဒီမိုကရက်တွေက ထရမ့်အစိုးရရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်တွေ၊ သမ္မတရဲ့ မိသားစုဝင်တွေ၊ အနီးကပ်အကြံပေးတွေနဲ့ အစိုးရအရာရှိတွေကို စုံစမ်းစစ်ဆေးသွားမယ်လို့ ကြေညာထားပါတယ်။

■ အိမ်ဖြူတော်ရှေ့နေချုပ် Will Scharf က အောက်လွှတ်တော် ကြီးကြပ်စစ်ဆေးရေးကော်မတီရဲ့ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်လာမယ့် ဒီမိုကရက်အမတ် Robert Garcia ဆီကို နိုဝင်ဘာ ၉ ရက်ကစာတစ်စောင် ပေးပို့ခဲ့ပါတယ်။

■ အဲဒီစာထဲမှာ ဒီမိုကရက်လွှတ်တော်အမတ်တွေဟာ အစိုးရအရာရှိတွေကို ခြိမ်းခြောက်တာမျိုး၊ သူတို့ရဲ့ တာဝန်ထမ်းဆောင်မှုကို အဟန့်အတားဖြစ်အောင် လုပ်တာမျိုးတွေ ပြုလုပ်လာနေတယ်လို့ စွပ်စွဲထားပါတယ်။

■ ဒါ့အပြင် အစိုးရအရာရှိတွေကို အလုပ်မလုပ်နိုင်အောင် ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိ ခြိမ်းခြောက်တာ၊ လက်ခံရရှိသူကို ကြောက်ရွံ့အောင် လုပ်တာတွေဟာ ရာဇဝတ်မှုမြောက်နိုင်တယ်လို့ သတိပေးထားပါတယ်။

■ နိုင်ငံသားတွေရဲ့ ဖွဲ့စည်းပုံအခြေခံဥပဒေအရ ရရှိထားတဲ့ အခွင့်အရေးတွေကို ထိခိုက်စေဖို့ ရည်ရွယ်ပြီး တရားမဝင် ဆင့်ခေါ်စာတွေ ထုတ်ပြန်တာမျိုးဆိုရင်လည်း ပြန်လည်စုံစမ်းစစ်ဆေးဖို့ လိုအပ်လာနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

Source-Reuters

#World_Health
Published 12 November 2026

■ အစားစားပြီးတိုင်း ဗိုက်ဖောင်းတာ၊ လေပွတာတွေ မကြာခဏဖြစ်နေတယ်ဆိုရင် အစားစားတဲ့အလေ့အကျင့်ကြောင့် ဖြစ်နိုင်သလို အစာခြေစနစ်ဆိုင်ရာ ရောဂါတချို့ကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

■ ရက်သတ္တပတ်အတော်ကြာ ဆက်တိုက်ဖြစ်နေမယ်ဆိုရင်တော့ ပေါ့ဆမထားဘဲ ဆရာဝန်နဲ့ စစ်ဆေးသင့်တယ်လို့ အစာအိမ်နဲ့ အူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ကျွမ်းကျင်သူတွေက သတိပေးထားပါတယ်။

■ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဒေလီမြို့ CK Birla ဆေးရုံ၊ အစာအိမ်နဲ့ အူလမ်းကြောင်းဌာနမှ အထူးကုဆရာဝန် ဒေါက်တာ Vikas Jindal ရဲ့ အဆိုအရ အစားစားပြီးတိုင်း ဗိုက်ဖောင်းတာဟာ အစားကို အလျင်စလိုစားတာ၊ အချိုရည်အမြှုပ်ပါတဲ့ အဖျော်ယမကာတွေ သောက်တာက နေ့စဉ်အလေ့အကျင့်တွေကြောင့်ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

■ ဒါ့အပြင် အစားအစာအချို့နဲ့ မတည့်ခြင်း၊ ဝမ်းချုပ်ခြင်း၊ အူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ရောဂါတွေကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

■ ဘာကြောင့် အစားစားပြီးတိုင်း ဗိုက်ဖောင်းရတာလဲ။

■ အစားစားတဲ့အခါ အလျင်စလိုစားတာ၊ အစားကို သေချာမဝါးဘဲ မျိုချတာနဲ့ အချိုရည်အမြှုပ်ပါတဲ့ အဖျော်ယမကာတွေ သောက်တာတွေကြောင့် လေကို ပိုမျိုချမိပြီး ဗိုက်ထဲမှာ လေတွေစုလာနိုင်ပါတယ်။

■ ဒါ့အပြင် လေထစေတဲ့ အစားအစာတွေ စားသုံးခြင်းနဲ့ဝမ်းချုပ်ခြင်းတွေကလည်း ဗိုက်ဖောင်းစေနိုင်ပါတယ်။

■ တချို့သူတွေမှာတော့ အစားအစာနဲ့ မတည့်တာ၊ အူလမ်းကြောင်းမတည်ငြိမ်တဲ့ရောဂါ (IBS) နဲ့ အစာအိမ်အပေါ်ပိုင်း အစာမကြေခြင်း (Functional Dyspepsia) တို့ကြောင့် မကြာခဏ ဗိုက်ဖောင်းတတ်ပါတယ်။

■ အစားပမာဏ နည်းနည်းပဲစားရင်တောင် ဗိုက်ဖောင်းနေတယ်ဆိုရင်တော့ ဘာကြောင့်ဖြစ်တာလဲဆိုတာ သိနိုင်ဖို့ ဆေးစစ်ဆေးမှု ခံယူသင့်ပါတယ်။

■ ပုံမှန်ဗိုက်ပြည့်တာနဲ့ ဗိုက်ဖောင်းတာ ဘာကွာလဲ။

■ အစားစားပြီး ဗိုက်ပြည့်သလို ခံစားရတာက ပုံမှန်ဖြစ်စဉ်တစ်ခုပါ။ အစာကြေညက်လာတာနဲ့အမျှ ဒီခံစားချက်က တဖြည်းဖြည်း သက်သာသွားတတ်ပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ ဗိုက်ဖောင်းတာဆိုရင်တော့ အစားနည်းနည်းပဲ စားထားရင်တောင် ဝမ်းဗိုက်တစ်ခုလုံး တင်းကျပ်နေသလို၊ ဖောင်းကားနေသလို၊ မသက်မသာဖြစ်နေတတ်ပါတယ်။

■ ဒီလိုလက္ခဏာတွေ ရက်သတ္တပတ်အတော်ကြာ ဆက်ဖြစ်နေမယ်၊ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာတွေကို ထိခိုက်လာမယ်၊ ဒါမှမဟုတ် ဗိုက်အောင့်တာ၊ ဝမ်းချုပ်တာ၊ ဝမ်းလျှောတာ၊ အစားနည်းနည်းစားရုံနဲ့ ဗိုက်ပြည့်သွားတာမျိုးတွေပါ တွဲဖြစ်လာမယ်ဆိုရင် အစာအိမ်နဲ့ အူလမ်းကြောင်း အထူးကုဆရာဝန်နဲ့ ပြသသင့်ပါတယ်။

■ ဒီလက္ခဏာတွေရှိရင် ပေါ့ဆမထားပါနဲ့

■ ဗိုက်ဖောင်းတာနဲ့အတူ အောက်ပါလက္ခဏာတွေပါ တွဲဖြစ်နေမယ်ဆိုရင် ဆေးကုသမှု ခံယူဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

■ အကြောင်းရင်းမရှိဘဲ ကိုယ်အလေးချိန် သိသိသာသာကျလာခြင်း။

■ ဗိုက်နာတာ မကြာခဏဖြစ်ခြင်း၊ မပျောက်ဘဲ ဆက်တိုက်နာနေခြင်း။

■ မကြာခဏ အန်ခြင်း။

■ ဝမ်းထဲမှာ သွေးပါခြင်း။

■ ဝမ်းသွားတဲ့အလေ့အကျင့် ပုံမှန်မဟုတ်တော့ဘဲ သိသိသာသာ ပြောင်းလဲလာခြင်း။

■ အထူးသဖြင့် ဗိုက်အရမ်းနာပြီး ဗိုက်ဖောင်းလာတာ၊ အန်တာ၊ ဝမ်းနဲ့ လေလုံးဝမသွားနိုင်တာတွေ ဖြစ်လာရင်တော့ အရေးပေါ်ဆေးကုသမှု ချက်ချင်းခံယူသင့်ပါတယ်။

■ အစားစားပြီး ဗိုက်မဖောင်းအောင် ဘယ်လိုနေထိုင်စားသောက်သင့်လဲ။

■ ၁။ အစားကို ဖြည်းဖြည်းစားပါ။
အစားကို အလျင်စလို မစားဘဲ သေချာဝါးစားပါ။ ဒီလိုစားခြင်းက လေကို အလွန်အကျွံ မျိုချမိတာကို လျှော့ချပေးနိုင်ပါတယ်။

■ ၂။ အချိုရည်အမြှုပ်ပါတဲ့ အဖျော်ယမကာတွေ လျှော့သောက်ပါ။
ဆိုဒါ၊ အချိုရည်အမြှုပ်ပါတဲ့ အဖျော်ယမကာတွေက ဗိုက်ထဲမှာ လေများစေပြီး ဗိုက်ဖောင်းစေနိုင်ပါတယ်။

■ ၃။ တစ်ခါစားရင် အများကြီးမစားပါနဲ့။
တစ်ခါတည်း အများကြီးစားတာထက် အစားပမာဏကို လျှော့ပြီး ခွဲစားကြည့်ပါ။ တချို့သူတွေမှာ အစားများများစားတာက ဗိုက်ဖောင်းတာကို ပိုဆိုးစေနိုင်ပါတယ်။

■ ၄။ ရေလုံလောက်အောင် သောက်ပါ။
ရေလုံလောက်စွာ သောက်သုံးခြင်းက အထူးသဖြင့် ဝမ်းချုပ်တာကြောင့် ဗိုက်ဖောင်းနေသူတွေအတွက် အထောက်အကူပြုနိုင်ပါတယ်။

■ ၅။ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု ပုံမှန်လုပ်ပါ။
လမ်းလျှောက်တာလို ပေါ့ပေါ့ပါးပါး ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုတွေ ပုံမှန်လုပ်ပေးခြင်းက အူလမ်းကြောင်း လှုပ်ရှားမှုကို ကောင်းမွန်စေပြီး ဝမ်းမှန်စေနိုင်ပါတယ်။

■ ၆။ ကိုယ်နဲ့မတည့်တဲ့ အစားအစာတွေကို မှတ်သားထားပါ။
ဘယ်အစားအစာစားပြီး ဘယ်လိုလက္ခဏာတွေ ဖြစ်တယ်ဆိုတာ နေ့စဉ်မှတ်တမ်းတင်ထားပါ။ အစားအစာအမျိုးအစား အများကြီးကို ကိုယ့်သဘောနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် ဖြတ်တောက်တာမျိုး မလုပ်သင့်ပါဘူး။

■ နို့ထွက်ပစ္စည်း၊ ဂျုံနဲ့ အခြားအစားအစာအုပ်စုတွေကို မလိုအပ်ဘဲ ဖြတ်တောက်လိုက်ရင် ခန္ဓာကိုယ်အတွက် လိုအပ်တဲ့အာဟာရဓာတ်တွေ ချို့တဲ့လာနိုင်ပါတယ်။

■ အစားစားပြီးတိုင်း ဗိုက်ဖောင်းတာဟာ အစားစားတဲ့အလေ့အကျင့်ကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်သလို အူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ ရောဂါတချို့ကြောင့်လည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။ လူတိုင်းအတွက် အဆင်ပြေမယ့် အစားအသောက်ကုထုံးတစ်မျိုးတည်း မရှိတာကြောင့် ကိုယ့်အတွက်ဘယ်အရာတွေက ဗိုက်ဖောင်းစေတယ်ဆိုတာ သိရှိအောင်ကြိုးစားဖို့လိုပါတယ်။

■ အစားကို ဖြည်းဖြည်းစားတာ၊ အစားပမာဏလျှော့စားတာ၊ ရေလုံလောက်စွာသောက်တာနဲ့ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု ပုံမှန်လုပ်တာတွေက အထောက်အကူပြုနိုင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ရောဂါလက္ခဏာတွေ ကြာရှည်နေမယ် ဒါမှမဟုတ် သတိထားရမယ့် လက္ခဏာတွေပါ တွဲဖြစ်လာမယ်ဆိုရင်တော့ ဆေးစစ်ဆေးမှုခံယူဖို့ မနှောင့်နှေးသင့်ပါဘူး။

Source-India Today

#World_Health
Published 12 November 2026

■ ခါးနာတာဟာ လူအများစု ဘဝတစ်လျှောက် တစ်ချိန်ချိန်မှာ ကြုံတွေ့ရလေ့ရှိတဲ့ ကျန်းမာရေးပြဿနာတစ်ခုပါ။ အထူးသဖြင့် ၁၂ ပတ်ကျော်ကြာအောင် ခါးအောက်ပိုင်း နာကျင်နေမယ်ဆိုရင် နာတာရှည်ခါးနာခြင်းလို့ သတ်မှတ်နိုင်ပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှာ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုနဲ့ နေ့စဉ်လုပ်ငန်းဆောင်တာတွေကို ထိခိုက်စေတဲ့အဓိကအကြောင်းရင်းတွေထဲက တစ်ခုလည်းဖြစ်ပါတယ်။

■ ခါးနာရတဲ့အကြောင်းရင်းတွေထဲမှာ အဆစ်ရောင်ရောဂါ၊ ကျောရိုးကြားအရိုးပြား (Disc) နေရာရွေ့ခြင်း၊ ကျောရိုးအတွင်း အာရုံကြောတွေကို ဖိမိစေတဲ့ ကျောရိုးလမ်းကြောင်း ကျဉ်းမြောင်းခြင်းတို့ ပါဝင်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ခါးနာသူအများစုမှာတော့ တိတိကျကျ ဘာကြောင့်နာရတယ်ဆိုတာ ရှာမတွေ့တာလည်းများပါတယ်။

■ American College of Physicians ရဲ့ လမ်းညွှန်ချက်တွေအရ နာတာရှည်ခါးနာသူတွေအတွက် ဖြစ်နိုင်ရင် ဆေးဝါးတွေကိုသာ အားကိုးတာထက် အပ်စိုက်ကုထုံး၊ ကိုယ်လက်လေ့ကျင့်ခန်းနဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အပြုအမူကုထုံး (CBT) တို့ကိုပိုမိုဦးစားပေးဖို့အကြံပြုထားပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ လူတိုင်းအတွက် အဆင်ပြေတဲ့ ကုထုံးတစ်မျိုးတည်းတော့ မရှိပါဘူး။ တစ်ယောက်နဲ့တစ်ယောက် နာကျင်မှုသက်သာပုံချင်း မတူနိုင်တာကြောင့် ကိုယ့်အတွက်အဆင်ပြေမယ့် နည်းလမ်းကို စမ်းသပ်ရှာဖွေဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

■ Oregon Health & Science University မှ ဆေးပညာပါမောက္ခ Roger Chou ကလည်း နာတာရှည်ခါးနာခြင်းအတွက် ကုထုံးအများစုဟာ အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိသာ သက်သာစေနိုင်ပေမဲ့ ကိုယ့်အတွက် အကျိုးရှိမယ့် ကုထုံးတစ်မျိုးမျိုး ဒါမှမဟုတ် ကုထုံးပေါင်းစပ်မှုကို ရှာဖွေဖို့ ကြိုးစားသင့်တယ်လို့ပြောပါတယ်။

■ ကျွမ်းကျင်သူတွေက သိပ္ပံနည်းကျ သုတေသနတွေနဲ့ အကျိုးရှိကြောင်း သက်သေပြထားတဲ့ ကုထုံး ၃ မျိုးကို အခုလို အကြံပြုထားပါတယ်။

■ ■ ၁။ အပ်စိုက်ကုထုံး

■ အပ်စိုက်ကုထုံးဆိုတာ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ သတ်မှတ်ထားတဲ့ နေရာတွေမှာ အပ်သေးသေးလေးတွေကို စိုက်ထည့်ပြီး နာကျင်မှုကို သက်သာစေတဲ့ ကုထုံးတစ်မျိုးပါ။

■ ဒီကုထုံးကို သီးသန့်အသုံးပြုတာဖြစ်စေ၊ လေ့ကျင့်ခန်းနဲ့ ပြန်လည်သန်စွမ်းရေးကုထုံးတွေလို ပုံမှန်ကုသမှုတွေနဲ့ တွဲဖက်အသုံးပြုတာဖြစ်စေ နာတာရှည်ခါးနာမှုကို သက်သာစေနိုင်တယ်လို့ သုတေသနတွေက ဖော်ပြထားပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ အပ်စိုက်ကုထုံးဟာ ကိုယ်တိုင်လှုပ်ရှားလုပ်ဆောင်ရတဲ့ ကုထုံးမျိုးမဟုတ်ဘဲ အကူအညီပေးတဲ့ ကုထုံးဖြစ်တာကြောင့် လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်း၊ ရေထဲမှာ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းတို့နဲ့ တွဲဖက်အသုံးပြုတာ ပိုကောင်းတယ်လို့ ကျွမ်းကျင်သူ Roger Chou က ဆိုပါတယ်။

■ အပ်စိုက်ကုထုံးမှာလည်း နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးရှိပါတယ်။

■ ပုံမှန်အပ်စိုက်ခြင်း - ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ သတ်မှတ်နေရာတွေမှာ အပ်စိုက်ပေးခြင်း။

■ နားအပ်စိုက်ခြင်း - နားရွက်အပြင်ဘက်က သတ်မှတ်နေရာတွေမှာ အပ်စိုက်ပေးခြင်း။

■ အပ်မသုံးဘဲ ဖိနှိပ်ကုသခြင်း (Acupressure) - ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ သတ်မှတ်နေရာတွေကို လက်နဲ့ ဖိနှိပ်ပေးခြင်း။

■ လျှပ်စစ်အပ်စိုက်ခြင်း (Electroacupuncture) - အပ်ကတစ်ဆင့် လျှပ်စစ်လှုံ့ဆော်မှုပေးခြင်း။

■ အပ်စိုက်ကုထုံးက ဘယ်လိုအလုပ်လုပ်တယ်ဆိုတာ အတိအကျ မသိရသေးပေမဲ့ အာရုံကြောစနစ်ကို လှုံ့ဆော်ပေးပြီး နာကျင်မှုကို လျော့နည်းစေသလို ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ သဘာဝအတိုင်း ပြန်လည်သက်သာလာမှုကိုလည်း အထောက်အကူပြုနိုင်တယ်လို့ ယူဆထားကြပါတယ်။

■ သုတေသနတွေအရ အပ်စိုက်ကုထုံးဟာ ဘာကုသမှုမှ မခံယူတာ ဒါမှမဟုတ် အပ်စိုက်ကုသမှုအတုနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ရင် နာကျင်မှုကို သိသိသာသာ သက်သာစေနိုင်ပါတယ်။ အကိုက်အခဲပျောက်ဆေးအချို့နဲ့လည်း သက်သာမှုအဆင့် အလားတူရှိပြီး အနည်းငယ်ပိုကောင်းနိုင်ပေမဲ့ ကွာခြားချက်ကတော့ သိပ်မများပါဘူး။

■ ■ ၂။ ရေထဲမှာ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်း

■ Hydrotherapy ဆိုတာ ရေထဲမှာ ပြုလုပ်တဲ့ ကိုယ်ကာယကုထုံးတစ်မျိုးပါ။ ရေထဲမှာ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်တာ၊ ကြွက်သားတွေကို ဆန့်ထုတ်တာတွေ ပါဝင်ပါတယ်။

■ ရေထဲမှာ ခန္ဓာကိုယ်အလေးချိန်ကို ရေက ထောက်ပံ့ပေးထားတာကြောင့် အဆစ်တွေနဲ့ ခန္ဓာကိုယ်အောက်ပိုင်းအပေါ် ဖိအားလျော့နည်းစေပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ရေရဲ့ သဘာဝခုခံအားကလည်း ကြွက်သားတွေကို နူးညံ့စွာလေ့ကျင့်ပေးနိုင်ပါတယ်။

■ သုတေသနတွေအရ ဒီနည်းလမ်းဟာ နာတာရှည်ခါးနာသူတွေအတွက် အကျိုးရှိနိုင်သလို အဆစ်အမြစ်ရောင်ရောဂါနဲ့ ကြွက်သားနာကျင်မှုဖြစ်စေတဲ့ ရောဂါရှိသူတွေအတွက်လည်း အထောက်အကူပြုနိုင်ပါတယ်။

■ ■ ၃။ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အပြုအမူကုထုံး

■ အရင်တုန်းက သိပ္ပံပညာရှင်တွေဟာ နာကျင်မှုဆိုတာ ခန္ဓာကိုယ်တစ်ရှူးတွေ ထိခိုက်ပျက်စီးတဲ့အခါ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတစ်ခုလို့ ယူဆခဲ့ကြပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ ယနေ့ခေတ်မှာတော့ နာကျင်မှုဟာ ခန္ဓာကိုယ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အခြေအနေတစ်ခုတည်းကြောင့် ဖြစ်တာမဟုတ်ဘဲ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာနဲ့ လူမှုရေးဆိုင်ရာ အကြောင်းအရင်းတွေပါ ပေါင်းစပ်သက်ရောက်နေတယ်လို့ ကျွမ်းကျင်သူတွေက ရှင်းပြထားပါတယ်။

■ University of Washington မှ ပြန်လည်သန်စွမ်းရေးဆေးပညာပါမောက္ခ Mark P. Jensen က"နာကျင်မှုဆိုတာ ခန္ဓာကိုယ်ကို အန္တရာယ်မဖြစ်အောင် ကာကွယ်ပေးဖို့ ဦးနှောက်က ဖန်တီးပေးတဲ့ တုံ့ပြန်မှုတစ်ခုပါ။ တကယ်တော့ ခန္ဓာကိုယ်ဟာ ထိခိုက်မှုမဖြစ်ခင်ကတည်းက နာကျင်မှုကို ခံစားနိုင်အောင် ဖွဲ့စည်းထားတာဖြစ်ပြီး ဒါဟာ သတိပေးစနစ်တစ်ခုပါပဲ" လို့ ဆိုပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် ခါးနာနေသူတစ်ယောက်ဟာ ခန္ဓာကိုယ်မှာ ထိခိုက်ပျက်စီးမှု မရှိတော့ရင်တောင် နာကျင်မှုကို ဆက်လက်ခံစားနေရနိုင်ပါတယ်။ အဲဒါဟာ နာကျင်မှုကို ဦးနှောက်က တုံ့ပြန်တဲ့ပုံစံတစ်ခု ဖြစ်လာတာကြောင့်ပါ။ ဒီလိုပြောတာဟာ လူနာက နာကျင်မှုကို စိတ်ကူးနဲ့ ဖန်တီးနေတယ်လို့ ဆိုလိုတာမဟုတ်ပါဘူး။

■ CBT ကုထုံးဟာ နာကျင်မှုအပေါ် လူတစ်ယောက်ရဲ့ အတွေးအမြင်နဲ့ တုံ့ပြန်ပုံတွေကို ပြောင်းလဲပေးဖို့ ရည်ရွယ်တဲ့ ကုထုံးဖြစ်ပါတယ်။ နာကျင်မှုတိုင်းဟာ ခန္ဓာကိုယ်မှာ အန္တရာယ်ရှိနေတယ်ဆိုတဲ့ အယူအဆကို ပြန်လည်သုံးသပ်နိုင်အောင် ကူညီပေးပြီး နေ့စဉ်ဘဝ လုပ်ငန်းဆောင်တာတွေကို ပြန်လည်လုပ်ဆောင်နိုင်ဖို့ အထောက်အကူပြုပါတယ်။

■ နာတာရှည်ခါးနာခြင်းကို သက်သာစေဖို့ အပ်စိုက်ကုထုံး၊ ရေထဲမှာ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ခြင်းနဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ အပြုအမူကုထုံး (CBT) တို့ဟာ သုတေသနအထောက်အထားတွေ ရှိတဲ့ နည်းလမ်းတွေဖြစ်ပါတယ်။ လူတစ်ဦးချင်းစီရဲ့ အခြေအနေအလိုက် သင့်တော်တဲ့ ကုထုံးကို ရွေးချယ်ပြီး ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်ကုသတာက အကောင်းဆုံးဖြစ်ပါတယ်။

■ ခါးနာမှုနဲ့အတူ ခြေထောက်အားနည်းလာခြင်း၊ ဆီးဝမ်းမထိန်းနိုင်ခြင်း၊ ပေါင်ကြားတစ်ဝိုက် ထုံကျင်ခြင်းတို့ရှိလာပါက အရေးပေါ်ဆေးကုသမှု ခံယူသင့်ပါတယ်။

Source-Torontosun

#Daily_News
Published 11 November 2026

၁။‌ ရန်ကုန်-ပုဂံ အမြန်ရထားလက်မှတ်များကို အွန်လိုင်းစနစ်ဖြင့်မကြာမီရောင်းချ‌ပေးသွားမည်

၂။ ‌ရှမ်းပြည်နယ်ရှိ သီးနှံ (၃) မျိုး ရိတ်သိမ်းချိန်လွန်ဆုံးရှုးမှု လျှော့ချရေးဆောင်ရွက်မည်

၃။‌‌‎ နေရာကွက်၍ မိုးကြီးလေထန်ခြင်း၊ ရုတ်တရက်ရေကြီးခြင်းနှင့်မြေပြိုခြင်းစသည့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များဖြစ်ပေါ်နိုင်ဟုမိုးဇလအသိပေး

၄။‎ စူပါအယ်လ်နီညိုကြောင့် ရာသီဥတုဖောက်ပြန်မှုနှင့်သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များပိုမိုဆိုးရွားလာနိုင်... အစရှိတဲ့ သတင်းတွေကိုတင်ဆက်ပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group

ဒီကနေ့ မနက်ကနေ နိုဝင်ဘာ(၁၂)ရက်နေ့အထိ နိုင်ငံအဝှမ်း မိုးရွာသွန်းနိုင်ပြီး နေရာကွက်၍ မိုးကြီးလေထန်ခြင်း၊ ရုတ်တရက်ရေကြီးခြင်းနဲ့ မြေပြိုခြင်းစတဲ့ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များဖြစ်ပေါ်နိုင်တယ်လို့မိုးလေဝသနှင့်ဇလဗေဒညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနရဲ့ ဒီကနေ့မနက်ပိုင်းက ထုတ်ပြန်တဲ့အထူးမိုးလေဝသ သတင်းအရသိရပါတယ်။

#Local_News
Published 11 November 2026
#မိုးကြီးလေထန်ခြင်း
#YMG/NN #Yangon_Times

#World_News
Published 11 November 2026

■ ပြင်သစ်နိုင်ငံမှာ စူပါမားကတ်တွေရဲ့ ရေခဲသေတ္တာစနစ်တွေ ဆိုက်ဘာတိုက်ခိုက်ခံခဲ့ရပြီး ရက်ပိုင်းအကြာမှာပဲ ဥရောပသမဂ္ဂ (EU) ရဲ့ ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးအကြီးအကဲက အိမ်သုံးလျှပ်စစ်ပစ္စည်းတွေဟာ နောက်ထပ်တိုက်ခိုက်ခံရမယ့် ပစ်မှတ်တွေဖြစ်လာနိုင်တယ်လို့သတိပေးလိုက်ပါတယ်။

■ ဒါ့အပြင် နိုဝင်ဘာ ၁၀ ရက်မှာ ဥရောပနိုင်ငံတွေကို ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးအတွက် ပိုမိုရင်းနှီးမြှုပ်နှံကြဖို့လည်း တိုက်တွန်းခဲ့ပါတယ်။

■ အောက်တိုဘာလနဲ့ နိုဝင်ဘာလအတွင်း ဥရောပနိုင်ငံ အနည်းဆုံး ၁၂ နိုင်ငံဟာ ဆိုက်ဘာတိုက်ခိုက်မှုတွေ ကြုံတွေ့ခဲ့ရပြီး ပြင်သစ်နိုင်ငံကတော့ အထိခိုက်ဆုံးဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

■ EU ရဲ့ ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးအေဂျင်စီဖြစ်တဲ့ ENISA ရဲ့ အမှုဆောင်ဒါရိုက်တာ Juhan Lepassaar က“လုံခြုံရေးဆိုတာ နောက်မှ စဉ်းစားရမယ့်အရာ မဟုတ်သလို၊ နောက်မှ ထည့်သွင်းစဉ်းစားလို့လည်း မရပါဘူး။

■ ဒီနေ့ ရေခဲသေတ္တာတွေ တိုက်ခိုက်ခံရတယ်။ မနက်ဖြန်ဆိုရင် အင်တာနက်Routerတွေ ဖြစ်လာနိုင်တယ်။ နောက်တစ်နေ့မှာတော့ အိမ်သုံးလျှပ်စစ်ပစ္စည်းတွေပါ ပစ်မှတ်ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်” လို့ သတိပေးခဲ့ပါတယ်။

■ ဒါ့အပြင် ဆိုက်ဘာတိုက်ခိုက်မှုအားလုံးကို ရှောင်ရှားနိုင်ပေမယ့် အဲဒီလိုဖြစ်လာဖို့အတွက် လိုအပ်တဲ့ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုတွေ လုပ်ဆောင်ဖို့ အသင့်ဖြစ်နေပြီလားဆိုတာက အဓိကမေးခွန်းဖြစ်ကြောင်းလည်းပြောပါတယ်။

■ “ဆိုက်ဘာလုံခြုံရေးအတွက် ကုန်ကျစရိတ်က မနည်းပါဘူး။ ထုတ်လုပ်သူတွေအနေနဲ့လည်း ထုတ်ကုန်တွေကို စတင်ထုတ်လုပ်တဲ့အချိန်ကတည်းက လုံခြုံရေးစနစ်တွေထည့်သွင်းတည်ဆောက်ထားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်” လို့ဆိုပါတယ်။

Source-Wion

#Local_News
Published 11 November 2026

■ မြန်မာနိုင်ငံက အိမ်ရှင်အဖြစ်ကျင်းပသည့် အာဆီယံအဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးအဖွဲ့၏ (၂၂) ကြိမ်မြောက် အကြီးအမှူးများအစည်းအဝေးကို ယမန်နေ့နံနက်ပိုင်းက နေပြည်တော်ရှိ Jasmine Naypyitaw Hotel ၌ ကျင်းပခဲ့ကြောင်းသိရသည်။

■ ဦးစွာ ASEAN-PAC ၏ (၂၁)ကြိမ်မြောက် အကြီးအမှူးများအစည်းအဝေး၌ အလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့် မလေးရှားနိုင်ငံ အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌက အဖွင့်အမှာစကား ပြောကြားခဲ့သည်။

■ ယင်းနောက် ASEAN-PAC ၏ (၂၂) ကြိမ်မြောက် အကြီးအမှူးများအစည်းအဝေး၌ အလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ထမ်းဆောင်မည့် မြန်မာနိုင်ငံ အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ ဦးစိုးသိန်းက အမှာစကားပြောကြားရာတွင် မိမိတို့အနေဖြင့် အာဆီယံဒေသတွင်း ဖြောင့်မတ်တည်ကြည်မှု မြှင့်တင်ရေးနှင့် အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးလုပ်ငန်းများကို ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်ရေးအတွက် ဘုံကတိကဝတ်များကို အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း၊ ထိုသို့ဆောင်ရွက်နိုင်ရန်အတွက် ယခုကဲ့သို့ ASEAN- PAC အစည်းအဝေးသို့ ပါဝင်တက်ရောက်၍ ဆွေးနွေးပေးကြမည့် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများမှ ကိုယ်စားလှယ်များအား နွေးထွေးစွာ ကြိုဆိုပါကြောင်း။

■ ယနေ့ကျင်းပသည့် အစည်းအဝေးသည် အဖွဲ့ဝင်နိုင်ငံများအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ပိုမိုခိုင်မာစေရန်နှင့် အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးလုပ်ငန်းများအတွက် အတွေ့အကြုံကောင်းများကို အပြန်အလှန်မျှဝေနိုင်ရန် အရေးကြီးသော အခွင့်အလမ်းတစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်း၊ အထူးသဖြင့် ယနေ့အစည်းအဝေး၏ ရည်ရွယ်ချက်ဖြစ်သည့် “လူငယ်များ၏ ဖြောင့်မတ်တည်ကြည်မှုကို မြှင့်တင်၍ အဂတိကင်းစင်သော အနာဂတ်ကို တည်ဆောက်ကြ ပါစို့” ဆိုသည့် ရည်မှန်းချက်ကို လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်နိုင်ရန် မိမိတို့အားလုံးက ဆက်လက်ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်ကြရမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ လူငယ်များ၏ပါဝင်မှုသည် အဂတိကင်းစင်သည့် လူ့အဖွဲ့အစည်းတည်ဆောက်ရေးအတွက် အရေးပါသော အင်အားတစ်ရပ်ဖြစ်ကြောင်း၊ ထို့ကြောင့် အာဆီယံဒေသအတွင်း လူငယ်များ၏ ဖြောင့်မတ်တည်ကြည်မှုကို မြှင့်တင်ပြီး အဂတိလိုက်စားမှုကို လုံးဝလက်မခံသည့် ယဉ်ကျေးမှုတစ်ရပ်ကို အတူတကွဖော်ဆောင်ကြရန် တိုက်တွန်းလိုကြောင်း၊ ယနေ့အစည်းအဝေးမှ အကျိုးရှိသည့် ဆွေးနွေးမှုများ၊ အတွေ့အကြုံများနှင့် လက်တွေ့အကောင်အထည်ဖော်နိုင်သည့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများပေါ်ထွက်လာမည်ဟု ယုံကြည်ပါကြောင်း ပြောကြားသည်။

■ ယင်းနောက် ASEAN-PAC ၏ (၂၁)ကြိမ်မြောက် အကြီးအမှူးများ အစည်းအဝေး၌ အလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌတာဝန် ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့် မလေးရှားနိုင်ငံ အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌ က ASEAN-PAC ၏ (၂၂) ကြိမ်မြောက် အကြီးအမှူးများအစည်းအဝေး၌ အလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ထမ်းဆောင်မည့် မြန်မာနိုင်ငံ အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌထံ ASEAN-PAC ၏ အလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌတာဝန်ကို လွှဲပြောင်းပေးအပ်သည်။

■ ဆက်လက်၍ မြန်မာနိုင်ငံ အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌက အစည်းအဝေး တက်ရောက်လာကြသူများကို ASEAN-PAC ၏ (၂၂) ကြိမ်မြောက် အထိမ်းအမှတ် လက်ဆောင်ပစ္စည်းများပေးအပ်ကာ စုပေါင်းမှတ်တမ်းတင် ဓာတ်ပုံရိုက်ကြသည်။

■ ထို့နောက် မလေးရှားနိုင်ငံ အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်မှ အလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ထမ်းဆောင်ခဲ့သည့် ကာလအတွင်း ASEAN-PAC ၏ အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်ခဲ့မှုများကိုလည်းကောင်း၊ ဘရူနိုင်းနိုင်ငံ၊ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၊ အင်ဒိုနီးရှားနိုင်ငံ၊ လာအိုနိုင်ငံ၊ မလေးရှားနိုင်ငံ၊ မြန်မာနိုင်ငံ၊ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၊ စင်ကာပူနိုင်ငံ၊ ထိုင်းနိုင်ငံ၊ တီမောလက်စ်တေနိုင်ငံနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့မှ အစိုးရစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးဌာန၊ အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်၊ တိုင်ကြားစာများ စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးဌာနနှင့် အဂတိလိုက်စားမှု တိုက်ဖျက်ရေးဗျူရိုတို့မှ တာဝန်ရှိသူများက အကောင်အထည်ဖော် ဆောင်ရွက်လျက်ရှိသည့် အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များနှင့်စပ်လျဉ်း၍လည်းကောင်း ရှင်းလင်းတင်ပြကြပြီး အစည်းအဝေးပထမနေ့ကို ရုပ်သိမ်းလိုက်သည်။

■ ညပိုင်းတွင် မြန်မာနိုင်ငံ အဂတိလိုက်စားမှုတိုက်ဖျက်ရေးကော်မရှင်ဥက္ကဋ္ဌက အစည်းအဝေးသို့ တက်ရောက်လာကြသည့် အာဆီယံနိုင်ငံများမှ ကိုယ်စားလှယ်များကို ညစာဖြင့် တည်ခင်းဧည့်ခံခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

#YMG/NN #Yangon_Times

#Local_News
Published 11 November 2026

■ လစ်လပ်သွားသည့် လွှတ်တော်ကိုယ်စားလှယ်နေရာများအတွက် ကြားဖြတ်ရွေးကောက်ပွဲကို ၂၀၂၇ ခုနှစ် ဧပြီ ၄ ရက်တွင် ကျင်းပသွားမည်ဖြစ်ပြီး ပြည်ပရောက်မဲဆန္ဒရှင်များအနေဖြင့် ကြိုတင်ဆန္ဒမဲပေးနိုင်ရန် ပုံစံ(၁၅) ထုတ်ယူရမည့်ရက်များကို ပြည်ထောင်စုရွေးကောက်ပွဲကော်မရှင် (UEC) က အသိပေးထားသည်။

■ အဆိုပါအသိပေးချက်တွင် ပုံစံ(၁၅) စတင်ထုတ်ယူနိုင်မည့်ရက်နှင့် အချက်အလက်များ ဖြည့်သွင်းပြီးပါက သက်ဆိုင်ရာ မြန်မာသံရုံးများသို့ ပြန်လည်ပေးပို့ရမည့် နောက်ဆုံးရက်များကို ဖော်ပြထားကြောင်း သိရသည်။

■ ယင်းအစီအစဉ်သည် ပြည်ပရောက်မဲဆန္ဒရှင်များ ကြိုတင်ဆန္ဒမဲလက်မှတ်ဖြင့် မဲပေးနိုင်ရေးအတွက် ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်ပြီး သက်ဆိုင်ရာလွှတ်တော်ရွေးကောက်ပွဲနည်းဥပဒေ ၈၂ (က) အရ UEC က ထုတ်ပြန်အသိပေးခြင်းဖြစ်သည်။

#YMG/SW #Yangon_Times