#Local_News
Published 28 October 2026

■ (၂၇) ကြိမ်မြောက် မြန်မာ့ရိုးရာယဉ်ကျေးမှု အဆို၊ အက၊ အရေး၊ အတီးပြိုင်ပွဲ ဆုချီးမြှင့်ပွဲအခမ်းအနားကို မနက်ဖြန် အောက်တိုဘာ ၂၉ ရက် နံနက် ၈ နာရီခွဲတွင် နေပြည်တော်ရှိ မြန်မာအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကွန်ဗင်းရှင်းဗဟိုဌာန-၁ (MICC-I) ကျောက်စိမ်းခန်းမ၌ ကျင်းပသွားမည်ဖြစ်‌ေကြာင်းသိရသည်။

■ အခမ်းအနားကို ရုပ်သံနှင့် ရေဒီယိုအစီအစဉ်များမှ တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်ပြသသွားမည်ဖြစ်ပြီး ရုပ်သံထုတ်လွှင့်မှုကို နံနက် ၈ နာရီ ၁၅ မိနစ်မှ စတင်မည်ဖြစ်ကြောင်း၊ MRTV HD၊ MRTV Entertainment၊ MRTV NRC Channel၊ MWD HD Channel၊ MWD Variety HD Channel၊ Readers’ Channel၊ Channel 9၊ Sky Net Up to Date၊ Uni TV၊ Shwe Nadi Shwe Yi နှင့် Channel 24 တို့အပြင် MOI Website၊ MOI YouTube၊ MRTV App နှင့် MRTV Online Platform များမှလည်း တိုက်ရိုက်ကြည့်ရှုနိုင်မည်ဖြစ်‌ေကြာင်းသိရသည်။

■ ထို့အပြင် မြန်မာ့အသံရေဒီယို၊ သဇင် FM၊ မန္တလေး FM၊ ပဉ္စဝတီ FM၊ ရွှေ FM၊ ပတ္တမြား FM၊ FM ပုဂံ၊ ချယ်ရီ FM၊ Star FM နှင့် မြန်မာ့အသံ Radio App တို့မှလည်း တိုက်ရိုက်ထုတ်လွှင့်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

#YMG/SW #Yangon_Times

#Local_News
Published 28 October 2026

■ အားအလွန်ကောင်းသော ဆိုင်ကလုန်းမုန်တိုင်း “အာနာဘ်” သည် မြန်မာနိုင်ငံဘက်သို့ ဦးတည်ရွေ့လျားမည့် အခြေအနေမရှိသဖြင့် အဝါရောင်အဆင့် သတ်မှတ်ထားကြောင်း မိုးလေဝသနှင့် ဇလဗေဒညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနက ထုတ်ပြန်ထားသည်။

■ ယနေ့ မြန်မာစံတော်ချိန် မွန်းလွဲ ၁၂ နာရီခွဲ တိုင်းထွာချက်များအရ မုန်တိုင်း “အာနာဘ်” သည် ဘင်္ဂလားပင်လယ်အော် အနောက်အလယ်ပိုင်းတွင် ဆက်လက်တည်ရှိနေပြီး ကိုကိုးကျွန်းမြို့၏ အနောက်-အနောက်မြောက်ဘက် ရေမိုင် ၅၆၀ ခန့်၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံ ဗီဆာကာပတ္တနမ်မြို့၏ တောင်-အရှေ့တောင်ဘက် ရေမိုင် ၁၁၀ ခန့်နှင့် ကာကီနာဒါမြို့၏ အရှေ့တောင်ဘက် ရေမိုင် ၁၂၀ ခန့်အကွာ ပင်လယ်ပြင်ကို ဗဟိုပြုနေသည်။

■ မုန်တိုင်း၏ ဗဟိုချက်လေဖိအားမှာ ၉၇၉ ဟက်တိုပါစကယ်ရှိပြီး အမြင့်ဆုံးလေတိုက်နှုန်းမှာ တစ်နာရီလျှင် မိုင် ၈၀ မှ ၈၅ မိုင်ခန့်အထိ ရှိကြောင်းသိရသည်။

■ မုန်တိုင်းသည် အနောက်မြောက်ဘက်သို့ ဆက်လက်ရွေ့လျားကာ အောက်တိုဘာ ၂၈ ရက် မွန်းလွဲပိုင်းတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ အင်ဒရာပရာဒေ့ရှ်ပြည်နယ် ကမ်းရိုးတန်းကို ဘပတ်လနှင့် ဗီဆာကာပတ္တနမ်မြို့တို့အကြားမှ ဖြတ်ကျော်နိုင်ကြောင်း ခန့်မှန်းထားသည်။

■ သို့သော် မုန်တိုင်းအရှိန်ကြောင့် ယနေ့မွန်းလွဲပိုင်းမှ အောက်တိုဘာ ၂၉ ရက်အတွင်း နေပြည်တော်အပါအဝင် ရန်ကုန်၊ မန္တလေး၊ ပဲခူး၊ မကွေး၊ စစ်ကိုင်းနှင့် ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီးတို့အပြင် ချင်း၊ ရခိုင်နှင့် ရှမ်းပြည်နယ်တို့တွင် နေရာကျဲကျဲမှ နေရာစိပ်စိပ် မိုးထစ်ချုန်းရွာနိုင်ပြီး အချို့ဒေသများတွင် နေရာကွက်၍ မိုးကြီးနိုင်ကြောင်း မိုး/ဇလက သတိပေးထားသည်။

■ ထို့ပြင် မြန်မာ့ကမ်းရိုးတန်းတစ်လျှောက်နှင့် ကမ်းလွန်ပင်လယ်ပြင်တို့တွင် မိုးသက်လေပြင်းများ ကျရောက်နိုင်ပြီး လေတိုက်နှုန်း တစ်နာရီလျှင် မိုင် ၃၀ အထိ ရှိနိုင်သည့်အပြင် လှိုင်းအမြင့်မှာ ၈ ပေမှ ၁၀ ပေခန့်အထိရှိနိုင်ကြောင်း သိရသည်။

■ မုန်တိုင်းအရှိန်ကြောင့် မိုးသည်းထန်စွာရွာသွန်းခြင်း၊ လေပြင်းတိုက်ခတ်ခြင်း၊ ရုတ်တရက်ရေကြီးခြင်းနှင့်မြေပြိုခြင်းတို့ဖြစ်ပေါ်နိုင်သဖြင့် ကုန်းမြင့်ဒေသနှင့်မြစ်ငယ်၊ ချောင်းငယ်များအနီး နေထိုင်သူများအနေဖြင့် ကြိုတင်သတိပြုကြရန်နှင့် ပြည်တွင်းလေကြောင်းခရီးစဉ်များ၊ ကမ်းနီးကမ်းဝေး ငါးဖမ်းရေယာဉ်များနှင့် သင်္ဘောများအနေဖြင့်လည်း သတိပြုရှောင်ရှားကြရန် မိုး/ဇလက အသိပေးထားသည်။

#YMG/SW #Yangon_Times

#Local_News
Published 28 October 2026

■ ဧရာဝတီတိုင်းဒေသကြီး၊ မြန်အောင်မြို့နယ်ရှိ မမြရေလှောင်တမံ၏ အရေးပေါ်ကာကွယ်ရေးနှင့် ရေရှည်ကြံ့ခိုင်ရေးလုပ်ငန်းများ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပြီး လာမည့် ဒီဇင်ဘာ ၁၅ ရက်မှစတင်ကာ နွေစပါးစိုက်ဧက ၅,၃၇၄ ဧကအတွက် စိုက်ပျိုးရေ ပေးဝေနိုင်ရန် စီစဉ် ဆောင်ထားကြောင်း သိရသည်။

■ လတ်တ‌လောတွင် တမံ၏ ရေမှတ်မှာ ၂၉၇ ဒသမ ၆ ပေရှိပြီး သိုလှောင်ရေပမာဏမှာ ၅၁,၁၃၉ ဧကပေရှိကာ တမံဘေးကင်းလုံခြုံရေးအတွက် သိုလှောင်ရေကို ထိန်းညှိလျှော့ချလျက်ရှိသည့်အပြင် Geophysics (ဘူမိရူပ) နည်းပညာအသုံးပြု၍ မြေအောက်အခြေအနေများကို စစ်ဆေးနေကြောင်း သိရသည်။

■ စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့် ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဦးဗိုလ်ဗိုလ်ကျော်နှင့် တာဝန်ရှိသူများသည် အောက်တိုဘာ ၂၅ ရက် နံနက်ပိုင်းက မမြရေလှောင်တမံ ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေးလုပ်ငန်းများကို သွားရောက်ကြည့်ရှုစစ်ဆေးခဲ့သည်။

■ တမံအိလျောကျသည့်နေရာတစ်လျှောက် မိုးရေစိုခြင်း၊ နေပူဒဏ်နှင့် ရေလှိုင်းရိုက်ခတ်ခြင်းတို့မှ ကာကွယ်နိုင်ရန် မိုးရေကာဖျင်များဖြင့် အုပ်မိုးထားမှု၊ တမံအခြေတွင် မြေသားထပ်မံဖို့၍ အားဖြည့်ထားမှု၊ ရေစစ်ကျောက်ရိုး (Rock Toe) နှင့် ရေစစ်သဲလွှာများ တည်ဆောက်နေမှုတို့ကို စစ်ဆေးခဲ့သည်။

■ ထို့ပြင် တမံတည်ဆောက်ရာတွင် အသုံးပြုမည့် မြေသားများ၏ သိပ်သည်းဆနှင့် ခံနိုင်ရည်အားကို စစ်ဆေးရန် Standard Penetration Test (SPT) စမ်းသပ်မှုများ၊ လုပ်ငန်းအရည်အသွေး ထိန်းချုပ်စစ်ဆေးမှု (Quality Control – QC) နှင့် တမံပြန်လည်တည်ဆောက်ရေးအတွက် မြေရယူမည့်နေရာများကိုလည်း ကြည့်ရှုစစ်ဆေးခဲ့ပြီး ဒုတိယဝန်ကြီးက တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများကို လာမည့်မိုးရာသီမတိုင်မီ အချိန်မီပြီးစီးအောင် ဆောင်ရွက်ရန်နှင့် လုပ်ငန်းခွင်ဘေးအန္တရာယ်ကင်းရှင်းရေးကို အလေးထားလိုက်နာရန်မှာကြားခဲ့သည်။

■ ယင်းနောက် တာဝန်ရှိသူများနှင့် တွေ့ဆုံရာတွင် တမံအိလျောကျမှုအပေါ် လိုအပ်သည့်အချိန်တွင် ရေထုတ်လွှတ်နိုင်ရန် အရေးပေါ်ရေပိုလွှဲ၌ ရေတံခါးတပ်ဆင်ထားသည့် ရေပိုလွှဲ (Gated Spillway) ဒီဇိုင်းထည့်သွင်းစဉ်းစားနေမှုများကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။

■ မမြရေလှောင်တမံ၏ တမံကျောဘက်အလျော အိလျောကျမှုဖြစ်စဉ်နှင့်ပတ်သက်၍ ဘူမိရူပတိုင်းတာမှုနှင့် အင်ဂျင်နီယာဘူမိဗေဒဆိုင်ရာ စူးစမ်းလေ့လာမှုများ ဆောင်ရွက်လျက်ရှိပြီး ရရှိလာသည့် အချက်အလက်များအပေါ်မူတည်၍ တမံ၏ လက်ရှိကြံ့ခိုင်မှုနှင့် ဘေးကင်းလုံခြုံမှုကို အကဲဖြတ်သွားမည်ဖြစ်ပြီး ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုနှင့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များအတွက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်ရေး၊ စောင့်ကြည့်စစ်ဆေးရေးနှင့် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းရေးလုပ်ငန်းများကိုလည်း အရှိန်မြှင့်ဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

#YMG/NN #Yangon_Times

#World_Health
Published 26 October 2026

■ ကမ္ဘာ့သံလိုက်စက်ကွင်းဟာ အချိန်ကြာလာတာနဲ့အမျှ အားနည်းလာနေပြီး တစ်ချိန်ချိန်မှာ ကမ္ဘာ့သံလိုက်မြောက်ဝင်ရိုးနဲ့ တောင်ဝင်ရိုးတို့ နေရာချင်းပြောင်းပြန်ဖြစ်သွားနိုင်ပါတယ်။ ဒီဖြစ်စဉ်ကို သံလိုက်ဝင်ရိုးပြောင်းပြန်လှန်ခြင်းလို့ခေါ်ပါတယ်။

■ နောက်ဆုံးအကြိမ် ဒီလိုဖြစ်ခဲ့တာ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်ပေါင်း ၇၈၀,၀၀၀ ခန့်က ဖြစ်ပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် ကမ္ဘာ့သံလိုက်ဝင်ရိုးတွေ မကြာခင် ပြောင်းပြန်ဖြစ်တော့မှာလား၊ ဒီဖြစ်စဉ်က ရာသီဥတုပြောင်းလဲမှုကို ပိုဆိုးစေနိုင်သလား၊ လူသားတွေအပါအဝင် သက်ရှိမျိုးစိတ်တွေ အစုလိုက်အပြုံလိုက် မျိုးသုဉ်းသွားစေနိုင်သလားဆိုတဲ့ မေးခွန်းတွေ ပေါ်ပေါက်လာပါတယ်။

■ သိပ္ပံပညာရှင်တွေရဲ့ လက်ရှိအထောက်အထားတွေအရတော့ သံလိုက်ဝင်ရိုးပြောင်းပြန်ဖြစ်ခြင်းကြောင့် ကမ္ဘာပေါ်မှာ သက်ရှိတွေ အစုလိုက်အပြုံလိုက် မျိုးသုဉ်းသွားမယ်ဆိုတဲ့ အထောက်အထား မရှိသေးပါဘူး။

■ ကမ္ဘာ့သံလိုက်စက်ကွင်းက ဘာကြောင့်အရေးကြီးတာလဲ

■ ကမ္ဘာ့သံလိုက်စက်ကွင်းဟာ ကမ္ဘာကို ပတ်လည်ဝန်းရံထားတဲ့ သဘာဝအကာအကွယ်တစ်ခုလိုပါပဲ။ နေကနေ ထွက်လာတဲ့ လျှပ်စစ်ဓာတ်ဆောင်အမှုန်တွေ၊ အာကာသထဲက စွမ်းအင်မြင့်အမှုန်တချို့ရဲ့ သက်ရောက်မှုကို လျှော့ချပေးပါတယ်။

■ ဒီသံလိုက်စက်ကွင်း အားနည်းလာရင် အာကာသကလာတဲ့ အမှုန်တချို့ဟာ ကမ္ဘာ့လေထုထဲကို ပိုမိုဝင်ရောက်လာနိုင်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် သံလိုက်စက်ကွင်း အားနည်းတဲ့ဒေသတွေမှာ ဒီအကျိုးသက်ရောက်မှု ပိုသိသာနိုင်ပါတယ်။

■ သုတေသနအချို့အရ ကမ္ဘာ့သံလိုက်စက်ကွင်းရဲ့ အဓိကအစိတ်အပိုင်းဖြစ်တဲ့ dipole field ဟာ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ် ၁၅၀ ကနေ  ၂၀၀ အတွင်း အားနည်းလာခဲ့တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ ဒီအချက်တစ်ခုတည်းနဲ့ သံလိုက်ဝင်ရိုးတွေ မကြာခင် ပြောင်းပြန်ဖြစ်တော့မယ်လို့ ကောက်ချက်ချလို့မရပါဘူး။

■ သိပ္ပံပညာရှင်တချို့က သံလိုက်စက်ကွင်း အားနည်းလာတဲ့အခါ အာကာသကလာတဲ့ စွမ်းအင်မြင့်အမှုန်တွေ ကမ္ဘာ့လေထုအတွင်း ပိုမိုဝင်ရောက်လာနိုင်ပြီး လေထုအတွင်းရှိ လျှပ်စစ်ဓာတ်ဆောင်မှုဖြစ်စဉ်တွေကို ပြောင်းလဲစေနိုင်တယ်လို့ လေ့လာထားကြပါတယ်။

■ ဒီအမှုန်တွေဟာ အောက်ပါအရင်းအမြစ်တွေကနေ လာနိုင်ပါတယ်။

■ နေကနေ အမှုန်အမြောက်အမြား ထုတ်လွှတ်တဲ့ ဖြစ်စဉ်များ
Supernovaလို့ခေါ်တဲ့ ကြယ်ပေါက်ကွဲမှုများ
အာကာသအတွင်းရှိ စွမ်းအင်မြင့်အမှုန်များ

■ ဒီအမှုန်တွေဟာ ကမ္ဘာ့လေထုနဲ့ တုံ့ပြန်တဲ့အခါ ဒုတိယဆင့် ရောင်ခြည်နဲ့ အခြားအမှုန်တွေ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် လေထုအတွင်း အိုင်ယွန်ဖြစ်ပေါ်မှု ကိုလည်း သက်ရောက်စေနိုင်ပါတယ်။

■ သီအိုရီအရ ဒီလိုပြောင်းလဲမှုတွေဟာ လေထုထဲက အမှုန်ငယ်တွေ စုပေါင်းဖွဲ့စည်းပုံနဲ့ တိမ်ဖြစ်ပေါ်မှုတို့အပေါ် သက်ရောက်နိုင်ပြီး ရာသီဥတုနဲ့ ဆက်စပ်မှုရှိမရှိကိုလည်း လေ့လာနေကြပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ ဒီဖြစ်စဉ်တွေက ကမ္ဘာ့ရာသီဥတုကို သိသိသာသာ ပြောင်းလဲစေမယ်၊ ကမ္ဘာကြီးပူနွေးလာမှုရဲ့ အဓိကအကြောင်းရင်းဖြစ်တယ်ဆိုတဲ့ ခိုင်မာတဲ့ အထောက်အထား မရှိသေးပါဘူး။

■ လက်ရှိကမ္ဘာကြီးပူနွေးလာမှုရဲ့ အဓိကအကြောင်းရင်းကတော့ လူသားတို့ရဲ့ လုပ်ဆောင်မှုတွေကြောင့် ဖန်လုံအိမ်ဓာတ်ငွေ့တွေ တိုးပွားလာခြင်းဖြစ်ပါတယ်။

■ သံလိုက်ဝင်ရိုးတွေ ပြောင်းပြန်ဖြစ်ရင် ဘာတွေဖြစ်လာနိုင်သလဲ

■ NASA ရဲ့ ဖော်ပြချက်အရ အတိတ်က သံလိုက်ဝင်ရိုးပြောင်းပြန်ဖြစ်ခဲ့တဲ့ ဖြစ်စဉ်တွေကြောင့် ကမ္ဘာပေါ်မှာ သက်ရှိမျိုးစိတ်တွေ အစုလိုက်အပြုံလိုက် မျိုးသုဉ်းခဲ့တယ်၊ ကမ္ဘာတစ်ခုလုံး ပျက်စီးသွားခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ အထောက်အထား မရှိပါဘူး။

■ ရုပ်ကြွင်းမှတ်တမ်းတွေကို လေ့လာရာမှာလည်း သံလိုက်ဝင်ရိုးပြောင်းပြန်ဖြစ်ခြင်းနဲ့ မျိုးသုဉ်းမှုကြီးတွေကြား တိုက်ရိုက်ဆက်စပ်မှုကို မတွေ့ရှိထားပါဘူး။

■ ဒါပေမဲ့ သံလိုက်စက်ကွင်း အားနည်းနေတဲ့ ကူးပြောင်းကာလမှာ နေရောင်ခြည်နဲ့ အာကာသအမှုန်တွေရဲ့ သက်ရောက်မှု ပိုများလာနိုင်တာကြောင့် နည်းပညာစနစ်တချို့မှာ အန္တရာယ်တွေ ရှိလာနိုင်ပါတယ်။

■ သံလိုက်ဝင်ရိုးပြောင်းပြန်ဖြစ်ဖို့ ဘယ်လောက်ကြာမလဲ

■ သံလိုက်ဝင်ရိုးပြောင်းပြန်ဖြစ်ခြင်းဟာ ရုတ်တရက်ဖြစ်ပေါ်တဲ့ ဖြစ်စဉ်တစ်ခု မဟုတ်ပါဘူး။
သိပ္ပံပညာရှင်တွေရဲ့ ခန့်မှန်းချက်အရ ဝင်ရိုးတွေ အပြည့်အဝ ပြောင်းပြန်ဖြစ်သွားဖို့ နှစ်ပေါင်း ၂,၀၀၀ ကနေ ၁၀,၀၀၀ အထိ ကြာနိုင်ပါတယ်။

■ ဒီကူးပြောင်းကာလအတွင်းမှာ—

■ ကမ္ဘာ့သံလိုက်စက်ကွင်းရဲ့ အဓိကအားကောင်းတဲ့ မြောက်-တောင် ဝင်ရိုးပုံစံ အားနည်းလာနိုင်ပါတယ်။

■ သံလိုက်စက်ကွင်းဟာ ပုံမှန်ထက် ပိုမိုရှုပ်ထွေးတဲ့ ပုံစံပြောင်းလဲသွားနိုင်ပါတယ်။

■ ကမ္ဘာ့မျက်နှာပြင်တစ်ဝန်းမှာ သံလိုက်ဝင်ရိုးငယ်တွေ အများအပြား ယာယီပေါ်ပေါက်လာနိုင်ပါတယ်။

■ နောက်ဆုံးမှာတော့ သံလိုက်စက်ကွင်းဟာ ဝင်ရိုးအသစ်တစ်ခုနဲ့ ပြန်လည်တည်ငြိမ်သွားနိုင်ပါတယ်။

Source-Wion

#World_Health
Published 26 October 2026

■ ညတိုင်း ဘယ်နှနာရီအိပ်ခဲ့လဲ၊ အိပ်ချိန်မှန်ရဲ့လား၊ အိပ်စက်မှုအရည်အသွေး ဘယ်လောက်ကောင်းလဲဆိုတာ သိနိုင်ဖို့ Smartwatch နဲ့ Sleep Tracker တွေကို အသုံးပြုနေကြသူတွေ အများကြီးရှိပါတယ်။

■ အမေရိကန်နိုင်ငံက အရွယ်ရောက်ပြီးသူတွေ ၄၈ ရာခိုင်နှုန်းလောက်ဟာ အိပ်စက်မှုကို ခြေရာခံတိုင်းတာပေးတဲ့ ကိရိယာတွေကို အသုံးပြုဖူးကြတယ်လို့ သတင်းမှာဖော်ပြထားပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ လေ့လာမှုအသစ်တစ်ခုအရ ဒီလို ကျန်းမာရေးအတွက် အသုံးဝင်တယ်လို့ ယူဆထားတဲ့ ဝတ်ဆင်အသုံးပြုနိုင်တဲ့ နည်းပညာပစ္စည်းတွေဟာ အိပ်စက်မှုနဲ့ပတ်သက်တဲ့ အရေးကြီးတဲ့အချက်တချို့ကို မဖော်ပြနိုင်ဘူးလို့ သိရပါတယ်။

■ အိပ်ရေးဝဝအိပ်စက်ခြင်းဟာ ကျန်းမာရေးအတွက် အရေးကြီးတာကြောင့် ကိုယ့်ရဲ့အိပ်စက်မှုပုံစံကို စောင့်ကြည့်ပြီး လိုအပ်တာတွေ ပြုပြင်ဖို့ ကြိုးစားတာဟာကောင်းတဲ့အလေ့အကျင့်တစ်ခုပါ။

■ ဒါပေမဲ့ Sleep Tracker တွေ မတိုင်းတာနိုင်တဲ့အချက်တွေကြောင့် ကိုယ့်ရဲ့အိပ်စက်မှုအခြေအနေကို မှားယွင်းနားလည်သွားနိုင်ပါတယ်။

■ အထူးသဖြင့် အိပ်မပျော်တဲ့ရောဂါ (Insomnia) လို ပြဿနာတွေကို စောစီးစွာ ရှာဖွေကုသနိုင်ဖို့ နှောင့်နှေးသွားစေနိုင်တယ်လို့ သုတေသီတွေက သတိပေးထားပါတယ်။

■ Sleep Tracker က အိပ်ရေးဝတယ်လို့ပြပေမယ့်  တကယ်တမ်း အိပ်ရေးမဝတာမျိုး ဖြစ်နိုင်
လူပေါင်း ၂,၀၀၀ ကျော်ရဲ့ အချက်အလက်တွေကို လေ့လာဆန်းစစ်ခဲ့ရာမှာ Sleep Tracker တွေက မှတ်တမ်းတင်ထားတဲ့ အချက်အလက်တွေနဲ့ လူတွေကိုယ်တိုင် သူတို့ရဲ့အိပ်စက်မှုအရည်အသွေးကို ခံစားသတ်မှတ်တဲ့ ရလဒ်တွေဟာ အမြဲတမ်း ကိုက်ညီနေတာမဟုတ်ဘူးလို့ တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။

■ အလွယ်ပြောရရင် ကိုယ့်ရဲ့ Smartwatch က ညက အိပ်ရေးကောင်းကောင်းဝခဲ့တယ်လို့ ပြနေပေမဲ့ မနက်နိုးလာတဲ့အခါ ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေတာ၊ အားမရှိသလို ခံစားရတာမျိုး ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

■ သုတေသီတွေရဲ့ တွေ့ရှိချက်အရ ဝတ်ဆင်အသုံးပြုတဲ့ ကိရိယာတွေက တိုင်းတာရရှိတဲ့ အချက်အလက်တွေဟာ လူတစ်ဦးချင်းစီရဲ့ အိပ်စက်မှုအရည်အသွေးအပေါ် ခံစားသတ်မှတ်ချက် ကွာခြားမှုတွေထဲက ၂.၅ ရာခိုင်နှုန်းကနေ ၁၆ ရာခိုင်နှုန်းအထိသာ ရှင်းပြနိုင်ခဲ့ပါတယ်။

■ ဆိုလိုတာက လူတစ်ဦးက သူ့ရဲ့အိပ်စက်မှုကို ကောင်းတယ်၊ မကောင်းဘူးလို့ ခံစားရတဲ့ ကွာခြားချက်တွေရဲ့ ၈၄ ရာခိုင်နှုန်းကနေ ၉၇.၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိကို ကိရိယာတွေက တိုင်းတာထားတဲ့ အချက်အလက်တွေနဲ့ ရှင်းပြလို့မရခဲ့တာပါ။

■ ဒါကြောင့် အိပ်စက်မှုအရည်အသွေးကို နားလည်ဖို့ ကိန်းဂဏန်းတွေကိုပဲ ကြည့်နေလို့ မလုံလောက်ပါဘူး။

■ ဘာကြောင့် အိပ်ချိန်ကို မှားယွင်းတွက်ချက်နိုင်တာလဲ

■ ဖြစ်နိုင်ခြေရှိတဲ့အကြောင်းရင်းတစ်ခုကတော့ ကိရိယာတွေဟာ လူတစ်ယောက်ငြိမ်ငြိမ်လေး လဲလျောင်းနေတာကို အိပ်ပျော်နေတယ်လို့ မှားယွင်းသတ်မှတ်နိုင်ခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။

■ ဥပမာ ညဘက် အိပ်ရာဝင်ပြီး အိပ်မပျော်ဘဲ မျက်လုံးမှိတ်လျက် လဲလျောင်းနေတဲ့အချိန်၊ ဒါမှမဟုတ် ညလယ်မှာ နိုးလာပြီး ပြန်အိပ်ဖို့ ကြိုးစားနေတဲ့အချိန်တွေကို ကိရိယာက အိပ်ပျော်နေတဲ့အချိန်အဖြစ် တွက်ချက်မိနိုင်ပါတယ်။

■ လေ့လာမှုတစ်ခုမှာတော့ Sleep Tracker တွေဟာ တကယ်အိပ်ခဲ့တဲ့အချိန်ထက် မိနစ် ၃၀ ပိုများတယ်လို့ တွက်ချက်ခဲ့ပြီး အိပ်စက်မှုထိရောက်နှုန်းကိုလည်း ၈ ရာခိုင်နှုန်း ပိုမိုဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။

■ Sleep Efficiency ဆိုတာ အိပ်ရာထဲမှာ နေခဲ့တဲ့အချိန်နဲ့ တကယ်အိပ်ပျော်ခဲ့တဲ့အချိန်တို့ရဲ့ အချိုးအစားကို ဆိုလိုတာပါ။

■ ဒီလို တိုင်းတာချက်တွေ မှားယွင်းနေရင် အိပ်စက်မှုဆိုင်ရာ ပြဿနာရှိသူတွေဟာ ကိုယ့်မှာ ဘာပြဿနာမှ မရှိဘူးလို့ ထင်သွားနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီအတွက် ဆရာဝန်ဆီ သွားရောက်ပြသဖို့နဲ့ သင့်တော်တဲ့ ကုသမှုခံယူဖို့ နောက်ကျသွားနိုင်တယ်လို့ သုတေသီတွေက သတိပေးထားပါတယ်။

■ ဒါဆို Sleep Tracker တွေကို မသုံးသင့်တော့ဘူးလား

■ မဟုတ်ပါဘူး။ သုတေသီတွေက Sleep Tracker တွေကို လုံးဝစွန့်ပစ်ဖို့ မပြောထားပါဘူး။
ဒီကိရိယာတွေဟာ ကိုယ့်ရဲ့အိပ်စက်မှုပုံစံကို နားလည်ဖို့ အသုံးဝင်နေဆဲပါ။

■ ဥပမာ—တစ်ညကို ဘယ်နှနာရီလောက် အိပ်ဖြစ်သလဲ။
နေ့တိုင်း အိပ်ရာဝင်ချိန်နဲ့ အိပ်ရာထချိန် မှန်ကန်မှုရှိရဲ့လား။
အိပ်ချိန်ဟာ နေ့စဉ် ပုံမှန်ရှိရဲ့လား။
ကိုယ့်ရဲ့အိပ်စက်မှုအလေ့အထတွေ အချိန်ကြာလာတာနဲ့အမျှ ပြောင်းလဲလာသလား။
ဒီလိုအချက်တွေကို စောင့်ကြည့်ရာမှာ Sleep Tracker တွေက အထောက်အကူပြုနိုင်ပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ ကိရိယာက ပြသတဲ့ ကိန်းဂဏန်းတစ်ခုတည်းကို အခြေခံပြီး ကိုယ့်ရဲ့အိပ်စက်မှုကျန်းမာရေးကို အဆုံးအဖြတ်မပေးသင့်ဘူးလို့ သုတေသီတွေက ဆိုပါတယ်။

Source- New York Post

#World_Health
Published 25 October 2026

■ အစားအစာတွေထဲမှာ ဘယ်ဟာတွေက ကျန်းမာရေးအတွက် အကောင်းဆုံးလဲ၊ ဘယ်အစားအစာတွေက အာဟာရတန်ဖိုးနည်းပါးလဲဆိုတာကို လေ့လာမှုအသစ်တစ်ခုက အဆင့်သတ်မှတ်ဖော်ပြလိုက်ပါတယ်။

■ စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတဲ့အချက်ကတော့ သစ်သီးနဲ့ဟင်းသီးဟင်းရွက်အားလုံးဟာ အာဟာရတန်ဖိုး တူညီကြတာမဟုတ်ဘူးဆိုတာပါပဲ။

■ ကျွန်တော်တို့အများစုဟာ သစ်သီးအားလုံးက ကျန်းမာရေးအတွက်ကောင်းတယ်၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်အားလုံးက အကျိုးရှိတယ်လို့ ယူဆလေ့ရှိကြပါတယ်။ အစားအစာထုပ်ပိုးမှုမှာလည်း ကျန်းမာရေးနဲ့ညီညွတ်တယ်ဆိုတဲ့ အမှတ်အသားလေးတွေ ပါလာရင် ရွေးချယ်သင့်တဲ့ အစားအစာတစ်ခုလို့ ထင်တတ်ကြပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ လေ့လာမှုအသစ်တစ်ခုအရ အစားအစာတွေရဲ့ အာဟာရတန်ဖိုးကို အဲဒီလောက်ရိုးရိုးရှင်းရှင်း ခွဲခြားလို့မရဘူးဆိုတာတွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။

■ သုတေသီတွေဟာ အစားအစာတွေရဲ့ ကယ်လိုရီပမာဏ ဒါမှမဟုတ် သကြားနဲ့ အဆီပါဝင်မှုတစ်ခုတည်းကိုသာ အခြေခံတာမဟုတ်ဘဲ အာဟာရတန်ဖိုးတစ်ခုလုံးနဲ့ နာတာရှည်ရောဂါတွေကို ကာကွယ်နိုင်မှုတို့ကိုပါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားတဲ့ Nutritional Value Score (NVS) လို့ခေါ်တဲ့ အာဟာရတန်ဖိုးအဆင့်သတ်မှတ်စနစ်အသစ်တစ်ခုကို ဖန်တီးခဲ့ကြပါတယ်။

■ ဒီစနစ်အရ အစိမ်းရင့်ရောင် အရွက်ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေ၊ ကလီစာတွေ၊ ငါးနဲ့ ပင်လယ်စာတွေဟာ အာဟာရတန်ဖိုးအမြင့်ဆုံး အုပ်စုတွေထဲမှာပါဝင်ပါတယ်။

■ တစ်ဖက်မှာတော့ အချိုရည်တွေ၊ အချိုမုန့်တွေ၊ အသင့်စားခေါက်ဆွဲခြောက်တွေ၊ စက်ရုံထုတ် အလွန်အမင်းပြုပြင်ထားတဲ့ သရေစာတွေ၊ သန့်စင်ထားတဲ့ ဂျုံမှုန့်ဖြူလို အစားအစာတွေက အာဟာရတန်ဖိုး နည်းပါးတဲ့အုပ်စုမှာ ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။

■ အလွယ်ပြောရရင် အမျိုးအစားတူတဲ့ အစားအစာတွေဖြစ်နေရင်တောင် အာဟာရတန်ဖိုးချင်း အများကြီး ကွာခြားနိုင်ပါတယ်။ ဥပမာ ဟင်းနုနွယ်ရွက်ဟာ ဖရဲသီးထက် အာဟာရဓာတ်တချို့ ပိုမိုကြွယ်ဝနိုင်ပါတယ်။

■ အလားတူ လူအများက ပုံမှန်စားသုံးနေကျဖြစ်လို့ အာဟာရတန်ဖိုးကောင်းမယ်လို့ ယူဆထားတဲ့ ဆန်ဖြူနဲ့ သန့်စင်ထားတဲ့ ကောက်နှံထွက်ပစ္စည်းတွေဟာလည်း ထင်ထားသလောက် အာဟာရမကြွယ်ဝနိုင်ပါဘူး။

■ အာဟာရတန်ဖိုးသတ်မှတ်စနစ်အသစ် ဘာကြောင့်လိုအပ်လာတာလဲ

■ သုတေသီတွေရဲ့ အဆိုအရ လက်ရှိအသုံးပြုနေတဲ့ အစားအစာအဆင့်သတ်မှတ်စနစ်အများစုဟာ ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံတွေမှာ အဓိကဖန်တီးထားတာဖြစ်ပြီး အဝလွန်ခြင်း၊ ဆီးချိုရောဂါနဲ့ နှလုံးရောဂါလို နာတာရှည်ရောဂါတွေ ဖြစ်နိုင်ခြေကို လျှော့ချဖို့ ရည်ရွယ်ထားတာပါ။

■ ဒါပေမဲ့ အဲဒီစနစ်တွေဟာ အစားအစာတစ်ခုမှာ ဗီတာမင်၊ သတ္တုဓာတ်နဲ့ အရည်အသွေးမြင့် ပရိုတင်းတွေ ဘယ်လောက်ပါဝင်သလဲဆိုတာကို အပြည့်အဝ ထည့်သွင်းစဉ်းစားနိုင်ခြင်း မရှိတတ်ပါဘူး။

■ ဒါ့အပြင် အစားအစာထဲက အာဟာရဓာတ်တွေကို ခန္ဓာကိုယ်က ဘယ်လောက်အထိ စုပ်ယူအသုံးချနိုင်သလဲဆိုတဲ့ ကွာခြားချက်တွေကိုလည်း အမြဲတမ်း ထည့်သွင်းတွက်ချက်ထားတာ မဟုတ်ပါဘူး။

■ ဒီအချက်က အရေးကြီးပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ကယ်လိုရီနည်းတယ်၊ သကြားနည်းတယ်ဆိုတာနဲ့ ခန္ဓာကိုယ်အတွက် လိုအပ်တဲ့ အာဟာရဓာတ်တွေ အပြည့်အဝရရှိမယ်လို့ မဆိုလိုပါဘူး။

■ တစ်ဖက်မှာလည်း ကယ်လိုရီအနည်းငယ်ပိုများတဲ့ အစားအစာတစ်ခုဟာ ခန္ဓာကိုယ်အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်တဲ့ အာဟာရဓာတ်တွေ အများကြီး ပေးစွမ်းနိုင်ပါတယ်။

■ အာဟာရတန်ဖိုးနည်းပါးတဲ့ အစားအစာတွေက ဘာတွေလဲ

■ လေ့လာမှုမှာ အာဟာရတန်ဖိုးနည်းပါးတဲ့ အစားအစာတွေထဲမှာ အချိုရည်တွေ၊ အားဖြည့်အချိုရည် Gatorade၊ ကိုလာအချိုရည်၊ ဆန်ပြုတ်၊ အသင့်စားခေါက်ဆွဲခြောက်၊ စက်ရုံထုတ် အချိုနဲ့ အငန်သရေစာတွေ၊ အုန်းသီးနဲ့ ဆန်ဖြူထွက်ပစ္စည်းတွေ ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။

■ သန့်စင်ထားတဲ့ ကောက်နှံထွက်ပစ္စည်းတွေကိုလည်း အာဟာရတန်ဖိုးနည်းပါးတဲ့ အုပ်စုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ ဒီအဆင့်သတ်မှတ်ချက်ဟာ အဲဒီအစားအစာတွေကို လုံးဝမစားသင့်ဘူးလို့ ဆိုလိုတာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ အဓိကဆိုလိုတာက အစားအစာတစ်ခုချင်းစီကနေ ရရှိနိုင်တဲ့ အာဟာရဓာတ်ပမာဏနဲ့ အာဟာရသိပ်သည်းဆတို့ ကွာခြားနေတယ်ဆိုတာပါပဲ။

■ သစ်သီးနဲ့ ဟင်းသီးဟင်းရွက်အားလုံး အာဟာရတန်ဖိုးတူညီတာမဟုတ်

■ ဒီလေ့လာမှုရဲ့ စိတ်ဝင်စားစရာအကောင်းဆုံး အချက်တစ်ခုကတော့ “သစ်သီး” ဒါမှမဟုတ် “ဟင်းသီးဟင်းရွက်” ဆိုတဲ့ အုပ်စုကြီးတစ်ခုတည်းနဲ့ အာဟာရတန်ဖိုးကို တိုင်းတာဖို့ မလုံလောက်ဘူးဆိုတာပါပဲ။

■ ဥပမာ မာလကာသီးရဲ့ အာဟာရတန်ဖိုးဟာ ဖရဲသီးထက် သိသိသာသာ မြင့်မားခဲ့ပါတယ်။ အလားတူ ဟင်းနုနွယ်ရွက်ဟာ ခရမ်းသီးထက် အာဟာရတန်ဖိုး ပိုမိုမြင့်မားခဲ့ပါတယ်။

■ ဒါဟာ ဖရဲသီးနဲ့ ခရမ်းသီးတွေက ကျန်းမာရေးအတွက် မကောင်းဘူးလို့ ဆိုလိုတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အဓိကကတော့ ဗီတာမင်၊ သတ္တုဓာတ်နဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကို ကာကွယ်ပေးနိုင်တဲ့ အခြားအာဟာရဓာတ်တွေကို ပိုမိုရရှိချင်တယ်ဆိုရင် အစားအစာရွေးချယ်မှုက အရေးကြီးတယ်ဆိုတာပါပဲ။

■ လူအများအတွက်လည်း ဒီအချက်က သတိပြုစရာဖြစ်ပါတယ်။ သစ်သီးနည်းနည်းစားတယ်၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်နည်းနည်းစားတယ်ဆိုတာ ကောင်းမွန်တဲ့ အစပြုမှုဖြစ်ပေမဲ့ ဘယ်သစ်သီး၊ ဘယ်ဟင်းသီးဟင်းရွက်ကို ရွေးချယ်စားသုံးသလဲဆိုတာကလည်း အရေးပါပါတယ်။

■ နေ့စဉ်စားသောက်မှုအတွက် ဘာတွေ မှတ်သားထားသင့်သလဲ

■ ကျန်းမာရေးနဲ့ညီညွတ်ပြီး အာဟာရပြည့်ဝတဲ့ အစားအသောက်ပုံစံတစ်ခု တည်ဆောက်ချင်တယ်ဆိုရင် အောက်ပါအချက်တွေကို လိုက်နာနိုင်ပါတယ်။

■ အစိမ်းရင့်ရောင် အရွက်ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေကို ပိုစားပါ။ ဥပမာ ဟင်းနုနွယ်ရွက်နဲ့ အခြားအစိမ်းရင့်ရောင် အရွက်ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေ။

■ ငါးနဲ့ ဥတွေကို သင့်တင့်မျှတစွာ စားသုံးပါ။ ပရိုတင်းနဲ့ အခြားမရှိမဖြစ်လိုအပ်တဲ့ အာဟာရဓာတ်တွေ ရရှိစေနိုင်ပါတယ်။

■ ပဲအမျိုးမျိုး၊ အခွံမာသီးနဲ့ အစေ့အဆန်တွေကို စားပါ။ အမျှင်ဓာတ်နဲ့ အခြားအာဟာရဓာတ်တွေ ရရှိနိုင်ပါတယ်။

■ သကြားပါဝင်မှုများတဲ့ အချိုရည်တွေနဲ့ စက်ရုံထုတ်သရေစာတွေကို လျှော့စားပါ။

■ အစားအစာကို သဘာဝအတိုင်း  ဒါမှမဟုတ် အနည်းငယ်သာ ပြုပြင်ထားတဲ့ ပုံစံကို ဦးစားပေးပါ။

■ သစ်သီးနဲ့ ဟင်းသီးဟင်းရွက် အမျိုးအစားစုံလင်အောင် စားပါ။ အာဟာရဓာတ်တစ်မျိုးတည်းကို အလွန်အကျွံရရှိဖို့ထက် အာဟာရမျိုးစုံ မျှတစွာရရှိဖို့က ပိုအရေးကြီးပါတယ်။

■ ယနေ့ခေတ်မှာ အစားအစာကြော်ငြာတွေနဲ့ ထုပ်ပိုးမှုအပေါ်က ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ စာသားတွေကို နေ့စဉ်မြင်တွေ့နေရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အစားအစာတစ်ခုကို ကျန်းမာရေးနဲ့ညီညွတ်တယ်လို့ ဖော်ပြထားရုံနဲ့ အခြားအစားအစာတွေနဲ့ အာဟာရတန်ဖိုးတူညီတယ်လို့ မဆိုနိုင်ပါဘူး။

Source- The Jerusalem Post

#World_Health
Published 25 October 2026

အားဆေးတွေ အများကြီးသောက်နေတာက အသည်းကို ထိခိုက်စေနိုင်တယ်ဆိုတာ သိထားပါသလား။

■ အားဆေးတွေ၊ ဗီတာမင်တွေ၊ ဆေးဖက်ဝင်အပင်က ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ ဖြည့်စွက်စာတွေကို ကျန်းမာရေးကောင်းဖို့အတွက် သောက်သုံးကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အားဆေးတွေကို တစ်မျိုးပြီးတစ်မျိုး အများကြီး တွဲသောက်နေတယ်ဆိုရင်တော့ သတိထားဖို့ လိုပါတယ်။

■ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ကိုယ်သောက်သုံးလိုက်တဲ့ ပစ္စည်းတွေကို ခန္ဓာကိုယ်က ချေဖျက်ပြီး စီမံလုပ်ဆောင်နိုင်ဖို့ အသည်းက အရေးကြီးတဲ့အခန်းကဏ္ဍကနေ ပါဝင်နေလို့ပါ။

■ အထူးသဖြင့် ဆေးဖက်ဝင်အပင်က ထုတ်ထားတဲ့ အားဆေးတွေ၊ ပမာဏအများကြီးပါတဲ့ ဖြည့်စွက်စာတွေ၊ ပါဝင်ပစ္စည်းအမျိုးမျိုး ရောစပ်ထားတဲ့ ထုတ်ကုန်တွေကို အလွန်အကျွံသောက်မိရင် အသည်းဆဲလ်တွေကို ထိခိုက်စေနိုင်ပြီး အသည်းရောင်ရမ်းတာ၊ ဆေးကြောင့် အသည်းပျက်စီးတာမျိုးတွေအထိ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။

■ ၁။ အားဆေးတွေ အများကြီးသောက်ရင် အသည်းကိုဘာကြောင့်ထိခိုက်နိုင်တာလဲ။

■ အသည်းက အလုပ်ပိုလုပ်ရနိုင်တယ်

■ အသည်းဟာ ကိုယ်ထဲဝင်လာတဲ့ ဆေးဝါးနဲ့ ဓာတုပစ္စည်းအများအပြားကို ချေဖျက်ပြောင်းလဲပေးတဲ့ အရေးကြီးတဲ့အင်္ဂါပါ။ ဖြည့်စွက်စာတွေကို အမျိုးမျိုး၊ ပမာဏများများ သောက်သုံးတဲ့အခါ အဲဒီထဲက ပါဝင်ပစ္စည်းတချို့နဲ့ ၎င်းတို့ရဲ့ ချေဖျက်ပြီးထွက်လာတဲ့ ပစ္စည်းတွေက အသည်းကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။

■ အားဆေးတိုင်းက ဘေးကင်းတယ်လို့ မဆိုနိုင်ဘူး

■ အမေရိကန်နိုင်ငံမှာ ဖြည့်စွက်စာတွေဟာ ဆေးဝါးတွေလို ဈေးကွက်မတင်မီ FDA ရဲ့ ထိရောက်မှုနဲ့ ဘေးကင်းမှုစစ်ဆေးအတည်ပြုချက်ကို အမြဲရယူရတာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် ထုတ်ကုန်တိုင်းရဲ့ အရည်အသွေးနဲ့ ဘေးကင်းမှုကို တူညီတယ်လို့ မယူဆသင့်ပါဘူး။
ပါဝင်ပစ္စည်းတွေ မှားယွင်းနေနိုင်တယ်

■ တချို့ဖြည့်စွက်စာတွေမှာ အညွှန်းပေါ်က ပမာဏနဲ့ တကယ်ပါဝင်တဲ့ပမာဏ မတူတာ၊ မလိုလားအပ်တဲ့ ဓာတုပစ္စည်းတွေ၊ သတ္တုအဆိပ်အတောက်တွေ ဒါမှမဟုတ် ကြေညာမထားတဲ့ ဆေးဝါးပစ္စည်းတွေ ပါဝင်နေတာမျိုး ရှိနိုင်ပါတယ်။

■ သောက်နေတဲ့ဆေးတွေနဲ့ ဓာတ်ပြုနိုင်တယ်

■ အားဆေးတချို့ဟာ ဆရာဝန်ပေးထားတဲ့ ဆေးတွေနဲ့ ဓာတ်ပြုနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီအခါ သောက်နေတဲ့ဆေးရဲ့ အာနိသင် လျော့သွားတာ၊ များသွားတာ ဒါမှမဟုတ် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးတွေ ပိုဖြစ်လာတာမျိုး ကြုံတွေ့နိုင်ပါတယ်။

■ ၂။ အသည်းကို ထိခိုက်စေနိုင်တဲ့ ဖြည့်စွက်စာတွေ

■ အောက်ပါပစ္စည်းတွေဟာ အချို့လူတွေမှာ အသည်းထိခိုက်မှုနဲ့ ဆက်စပ်တွေ့ရှိထားတာကြောင့် သတိထားသင့်ပါတယ်။

■ Turmeric / Curcumin — နနွင်းကနေ ထုတ်ယူထားတဲ့ ဖြည့်စွက်စာတွေ၊ အထူးသဖြင့် ပမာဏမြင့်တဲ့ ထုတ်ကုန်တွေ။

■ Green Tea Extract — လက်ဖက်စိမ်းအနှစ်ကို အလွန်စူးစိုက်ထားတဲ့ ထုတ်ကုန်တွေ။

■ Ashwagandha — စိတ်ဖိစီးမှုလျှော့ချဖို့၊ အိပ်စက်မှုကောင်းစေဖို့ စတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်တွေနဲ့ သောက်သုံးကြတဲ့ ဆေးဖက်ဝင်အပင်ဖြည့်စွက်စာ။

■ Black Cohosh — အမျိုးသမီးတွေရဲ့ သွေးဆုံးချိန်လက္ခဏာတွေအတွက် အသုံးပြုကြတဲ့ ဆေးဖက်ဝင်အပင်။

■ Garcinia Cambogia — ဝိတ်ချဖို့ ရည်ရွယ်ပြီး ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ ဖြည့်စွက်စာတချို့မှာ ပါဝင်တတ်တဲ့ အပင်အနှစ်။

■ Kava နဲ့ Kratom — သက်သာအပန်းပြေစေဖို့ ဒါမှမဟုတ် တခြားအာနိသင်တွေအတွက် အသုံးပြုကြတဲ့ အပင်ထွက်ပစ္စည်းတွေ။

■ Red Yeast Rice — ကိုလက်စထရောလျှော့ချဖို့ အသုံးပြုကြတဲ့ ဖြည့်စွက်စာ။

■ Anabolic Steroids နဲ့ Bodybuilding Formulas — ကြွက်သားတက်ဖို့၊ ခန္ဓာကိုယ်ပုံစံပြောင်းဖို့ ရည်ရွယ်ထားတဲ့ ထုတ်ကုန်တချို့။

■ ဒီပစ္စည်းတွေကို သောက်သူတိုင်း အသည်းပျက်စီးမယ်လို့ မဆိုလိုပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ အချို့ထုတ်ကုန်တွေမှာ အသည်းထိခိုက်မှု ဖြစ်နိုင်ခြေရှိပြီး ပမာဏ၊ သောက်သုံးချိန်နဲ့ တစ်ဦးချင်းကျန်းမာရေးအခြေအနေအလိုက် ကွာခြားနိုင်ပါတယ်။

■ သာမန်ပမာဏအတိုင်း သောက်သုံးတဲ့ Multivitamin၊ Fish Oil နဲ့ Vitamin D တို့ဟာ လူအများစုအတွက် ယေဘုယျအားဖြင့် ဘေးကင်းတတ်ပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ လိုအပ်တာထက် ပိုသောက်တာ၊ ထုတ်ကုန်အများကြီးထဲမှာ ပါဝင်ပစ္စည်းတွေ ထပ်နေပြီး ပမာဏများသွားတာမျိုးကိုတော့ ရှောင်သင့်ပါတယ်။

■ ဥပမာ Vitamin A လို အဆီမှာပျော်ဝင်တဲ့ ဗီတာမင်တွေ အလွန်အကျွံ စုဆောင်းမိရင် အဆိပ်အတောက်ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။

■ ၃။ အသည်းထိခိုက်နေပြီဆိုရင် ဘယ်လိုလက္ခဏာတွေ တွေ့ရနိုင်လဲ။

■ အသည်းထိခိုက်မှုဟာ အစပိုင်းမှာ ဘာလက္ခဏာမှ မပြတာမျိုး ရှိနိုင်ပါတယ်။ တချို့လူတွေမှာတော့ အောက်ပါလက္ခဏာတွေ ပေါ်လာနိုင်ပါတယ်။

အမြဲလိုလို ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေခြင်း

■ ပျို့အန်ချင်ခြင်း၊ ဗိုက်နာခြင်း၊ ဗိုက်အောင့်ခြင်း
■ အသားဝါခြင်း၊ မျက်လုံးအဖြူသား ဝါလာခြင်း
■ ဆီးအရောင် ညိုမည်းလာခြင်း
■ ဝမ်းအရောင် ဖျော့လာခြင်း
■ တစ်ကိုယ်လုံး ယားယံခြင်း
■ ဒီလက္ခဏာတွေဟာ အသည်းပြဿနာကြောင့်ပဲ ဖြစ်တယ်လို့ အတိအကျ မပြောနိုင်ပေမဲ့ ဖြည့်စွက်စာသောက်ပြီးနောက် ပေါ်လာတယ်ဆိုရင်တော့ ပေါ့ပေါ့ဆဆမနေသင့်ပါဘူး။

■ အသားဝါတာ၊ ဆီးအရောင်ညိုမည်းတာ၊ ဗိုက်အရမ်းနာတာ၊ အန်တာမရပ်တာ ဒါမှမဟုတ် သတိရှုပ်ထွေးလာတာတွေရှိရင် အရေးပေါ် ဆေးကုသမှုခံယူပါ။

■ ၄။ အားဆေးတွေ အများကြီးသောက်နေတယ်ဆိုရင် ဘာလုပ်သင့်လဲ။

■ ၁။ အသည်းထိခိုက်မှုလို့ သံသယရှိရင် သောက်နေတဲ့ မလိုအပ်တဲ့ ဖြည့်စွက်စာတွေကို ရပ်ထားပြီး ဆေးကုသမှုခံယူပါ။ ဆရာဝန်ညွှန်ကြားထားတဲ့ အရေးကြီးဆေးတွေကိုတော့ ကိုယ့်သဘောနဲ့ မရပ်ဘဲ ဆရာဝန်နဲ့ အရင်တိုင်ပင်ပါ။

■ ၂။ ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်ပြီး သွေးစစ်ဆေးမှုတွေ လုပ်ပါ။ ALT နဲ့ AST လို အသည်းဆဲလ်ထိခိုက်မှု
ကို စစ်ဆေးတဲ့ သွေးစစ်ချက်တွေအပြင် လိုအပ်ရင် Bilirubin နဲ့ တခြားအသည်းဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှုတွေကိုလည်း လုပ်နိုင်ပါတယ်။

■ ၃။ သောက်နေတဲ့ အားဆေးအားလုံးကို ဆရာဝန်ကို ပြပါ။ ဆေးဘူးတွေ၊ ပါဝင်ပစ္စည်းစာရင်းနဲ့ တစ်နေ့ဘယ်လောက်သောက်တယ်ဆိုတာကို ပြောပြပါ။ ဆရာဝန် ဒါမှမဟုတ် ဆေးဝါးကျွမ်းကျင်သူက ဆေးတွေအချင်းချင်း ဓာတ်ပြုနိုင်ခြေကို စစ်ဆေးပေးနိုင်ပါတယ်။

■ ၄။ အားဆေးတွေကို များများသောက်လေ ပိုကျန်းမာလေလေဆိုပြီး မယူဆပါနဲ့။ တကယ်လိုအပ်တဲ့ ဖြည့်စွက်စာကို သင့်တော်တဲ့ပမာဏနဲ့ သောက်သုံးတာက ပိုအရေးကြီးပါတယ်။

Source-Liver UK

#World_Health
Published 24 October 2026

■ အဆီဆိုတာနဲ့ လူတော်တော်များများက ဝိတ်တက်တာ၊ ဗိုက်ပူတာ၊ ခန္ဓာကိုယ်မလှတာတွေကိုပဲ အရင်ဆုံး ပြေးမြင်တတ်ကြပါတယ်။

■ ဒါကြောင့်လည်း အဆီတွေကို အတတ်နိုင်ဆုံးလျှော့ချဖို့၊ ကြွက်သားတွေပေါ်လွင်နေအောင် အဆီကိုအနည်းဆုံးအထိ ချဖို့ကြိုးစားလာကြပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ တကယ်တမ်းမှာတော့ ခန္ဓာကိုယ်အဆီဆိုတာ ဖယ်ရှားပစ်ရမယ့်အရာသက်သက် မဟုတ်ပါဘူး။ အသက်ရှင်နေထိုင်ဖို့နဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ပုံမှန်အလုပ်လုပ်နိုင်ဖို့ အဆီက မရှိမဖြစ်လိုအပ်ပါတယ်။

■ အဆီအရမ်းများနေရင်လည်း ကျန်းမာရေးအတွက် မကောင်းသလို၊ အဆီအရမ်းနည်းသွားရင်လည်း ခန္ဓာကိုယ်ကိုထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။ အရေးကြီးတာက အဆီကိုလုံးဝဖယ်ရှားပစ်ဖို့ မဟုတ်ဘဲ ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ သင့်တော်တဲ့ပမာဏရှိနေဖို့ပါပဲ။

■ ၁။ ခန္ဓာကိုယ်အဆီက ဘာကြောင့် အရေးကြီးတာလဲ။

■ အဆီကိုအဓိကအားဖြင့် နှစ်မျိုးခွဲကြည့်လို့ရပါတယ်။

■ စားသုံးတဲ့အဆီ (Dietary Fat) — ဆီ၊ ထောပတ်၊ အခွံမာသီးနဲ့ တခြားအစားအစာတွေကနေ ရရှိတဲ့အဆီပါ။

■ ခန္ဓာကိုယ်ထဲကအဆီ (Body Fat) — ခန္ဓာကိုယ်က အသုံးမပြုသေးတဲ့ စွမ်းအင်တွေကို အဆီအဖြစ် သိုလှောင်ထားတာပါ။

■ ကိုယ်စားလိုက်တဲ့ အစားအစာတွေကနေ စွမ်းအင်ရရှိပါတယ်။ လိုအပ်တာထက် ပိုစားမိပြီး ရရှိတဲ့စွမ်းအင်က သုံးစွဲတဲ့စွမ်းအင်ထက် များနေတဲ့အခါ ပိုနေတဲ့စွမ်းအင်တချို့ကို ခန္ဓာကိုယ်က အဆီအဖြစ်သိုလှောင်ထားပါတယ်။

■ ဒီအဆီတွေဟာ အရေးပေါ်အချိန်မှာ ပြန်လည်အသုံးပြုနိုင်တဲ့ စွမ်းအင်သိုလှောင်ရုံလိုပါပဲ။ အစားအစာမလုံလောက်တဲ့အချိန်၊ နာမကျန်းဖြစ်တဲ့အချိန်တွေမှာ ခန္ဓာကိုယ်က ဒီသိုလှောင်ထားတဲ့ စွမ်းအင်ကို ပြန်အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် အဆီဆိုတာ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ အပိုရှိနေတဲ့အရာသက်သက် မဟုတ်ပါဘူး။ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ လုပ်ငန်းဆောင်တာတွေကို ထိန်းညှိပေးနေတဲ့ အရေးကြီးတဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

■ ၂။ အဆီက ဟော်မုန်းတွေ ထုတ်ပေးပြီး ခန္ဓာကိုယ်ကို ထိန်းညှိပေးတယ်

■ ခန္ဓာကိုယ်ထဲက အဆီဆဲလ်တွေဟာ စွမ်းအင်သိုလှောင်ပေးရုံတင် မဟုတ်ပါဘူး။ ဟော်မုန်းတွေလည်း ထုတ်ပေးပါတယ်။

■ အဲဒီထဲမှာ အရေးကြီးတဲ့ ဟော်မုန်းတစ်မျိုးကတော့ Leptin ပါ။

■ Leptin ဟော်မုန်းက ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ စွမ်းအင်ဘယ်လောက် သိုလှောင်ထားလဲဆိုတာကို ဦးနှောက်ဆီ အသိပေးပါတယ်။

■ စွမ်းအင်လုံလောက်နေတယ်ဆိုတာ သိရတဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်က မျိုးပွားမှု၊ ကိုယ်ခံအားစနစ်နဲ့ တခြားအရေးကြီးတဲ့ လုပ်ငန်းဆောင်တာတွေကို ပုံမှန်ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နိုင်ပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ ခန္ဓာကိုယ်အဆီ အလွန်နည်းသွားရင် ဦးနှောက်ကစွမ်းအင်မလုံလောက်တော့ဘူးလို့ ယူဆလာနိုင်ပါတယ်။

■ အဲဒီအခါ ခန္ဓာကိုယ်က အသက်ရှင်နေထိုင်ဖို့ အရေးအကြီးဆုံး လုပ်ငန်းဆောင်တာတွေကို ဦးစားပေးပြီး တချို့လုပ်ငန်းဆောင်တာတွေကို လျှော့ချလာနိုင်ပါတယ်။

■ ၃။ အဆီက ခန္ဓာကိုယ်ကို နွေးထွေးနေစေတယ်

■ ခန္ဓာကိုယ်အဆီရဲ့ နောက်ထပ်အရေးကြီးတဲ့ အလုပ်တစ်ခုက အပူချိန်ကို ထိန်းညှိပေးတာပါ။
အရေပြားအောက်မှာရှိတဲ့ အဆီတွေက အပူဆုံးရှုံးမှုကို လျှော့ချပေးပြီး ခန္ဓာကိုယ်ကို နွေးထွေးနေစေပါတယ်။

■ ဒါ့အပြင် အညိုရောင်အဆီ  နဲ့ Beige Fat လို့ခေါ်တဲ့ အဆီအမျိုးအစားတွေမှာ စွမ်းအင်ကို အသုံးပြုပြီး အပူထုတ်ပေးနိုင်တဲ့ ဆဲလ်တွေရှိပါတယ်။

■ ဒီလိုနည်းနဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ပုံမှန်အပူချိန်ကို ထိန်းထားနိုင်ပါတယ်။

■ ၄။ အဆီအရမ်းနည်းသွားရင် ဘာတွေဖြစ်လာနိုင်လဲ။

■ အဆီများလွန်းတာက နှလုံးသွေးကြောရောဂါ၊ ဆီးချိုရောဂါနဲ့ တခြားကျန်းမာရေးပြဿနာတွေ ဖြစ်နိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေနိုင်ပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ အဆီကို အလွန်အကျွံလျှော့ချတာကလည်း အန္တရာယ်ရှိပါတယ်။

■ အထူးသဖြင့် အစားအစာကို အလွန်အမင်းလျှော့စားပြီး ကယ်လိုရီအလွန်နည်းအောင် လုပ်တဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်မှာ လိုအပ်တဲ့စွမ်းအင်နဲ့ အာဟာရတွေ မလုံလောက်တော့ပါဘူး။

■ အဲဒီအခါ -
ကိုယ်ခံအားကျဆင်းလာနိုင်တယ်။ ရောဂါပိုးတွေကို တိုက်ဖျက်နိုင်စွမ်း ထိခိုက်လာနိုင်ပါတယ်။
ကြွက်သားတွေ ပြိုကွဲလာနိုင်တယ်။ စွမ်းအင်မလုံလောက်တော့တဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်က ကြွက်သားတွေကိုပါ အသုံးပြုလာနိုင်ပါတယ်။

■ အရိုးတွေ အားနည်းလာနိုင်တယ်။ အရိုးတည်ဆောက်မှုနဲ့ ပြန်လည်ပြုပြင်မှုတွေ ထိခိုက်လာနိုင်လို့ အရိုးကျိုးလွယ်တာမျိုး ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

■ ဟော်မုန်းတွေ မညီမျှဖြစ်လာနိုင်တယ်။ အမျိုးသားတွေမှာ Testosterone ဟော်မုန်း ကျဆင်းနိုင်ပြီး အားအင်နဲ့ ကိုယ်လက်စွမ်းဆောင်ရည်လည်း လျော့ကျနိုင်ပါတယ်။

■ အမျိုးသမီးတွေမှာ ရာသီမမှန်တာ၊ ရာသီလုံးဝရပ်သွားတာမျိုး ဖြစ်နိုင်တယ်။

■ အထူးသဖြင့် အားကစားအပြင်းအထန်လုပ်ပြီး အစားအသောက်ကနေ စွမ်းအင်မလုံလောက်တဲ့သူတွေမှာ ပိုတွေ့နိုင်ပါတယ်။

■ ခန္ဓာကိုယ်အဆီ အလွန်နည်းသွားရင် အရေးပေါ်နာမကျန်းဖြစ်တဲ့အချိန်မှာ အသုံးပြုနိုင်မယ့် စွမ်းအင်အရန်လည်းနည်းသွားပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် ပြင်းထန်တဲ့ရောဂါတစ်ခုခု ဖြစ်လာတဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်က ပြန်လည်နာလန်ထူဖို့ ပိုခက်ခဲနိုင်ပါတယ်။

■ အလွန်အမင်း အစားလျှော့စားပြီး ကိုယ်အလေးချိန်ကျအောင်လုပ်တဲ့ အခြေအနေတွေဟာ အသက်အန္တရာယ်အထိ ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။

Source-Bbc

#World_Health
Published 24 October 2026

■ နှလုံးရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေဟာ ကိုယ်တိုင်ဘာလက္ခဏာမှ မခံစားရသေးတဲ့အချိန်ကတည်းက နှစ်ပေါင်းများစွာ တဖြည်းဖြည်း မြင့်တက်လာနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကိုယ်ကကျန်းမာနေတယ်၊ နေလို့ကောင်းနေတယ်ဆိုပြီး စိတ်ချလက်ချနေလို့မရပါဘူး။ အသက် ၃၀ ကျော်လာတဲ့အချိန်မှာ နှလုံးကျန်းမာရေးကို စတင်ဂရုစိုက်ဖို့လိုအပ်လာပါပြီ။

■ အထူးသဖြင့် အိန္ဒိယလူမျိုးတွေမှာ နှလုံးရောဂါဖြစ်ပွားတဲ့အသက်ဟာ တခြားလူမျိုးအချို့ထက် စောနိုင်တာကြောင့် သွေးပေါင်ချိန်၊ ကိုလက်စထရောနဲ့ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်တွေကို စောစောစီးစီး စစ်ဆေးထားဖို့အရေးကြီးပါတယ်။

■ ■ ၁။ ဘာလက္ခဏာမှမရှိလည်း ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုတွေ လုပ်ထားသင့်တယ်

■ အသက် ၃၀ ကျော်လာရင် ရောဂါလက္ခဏာပေါ်လာမှ ဆေးစစ်တာမျိုးမလုပ်သင့်ပါဘူး။ သွေးပေါင်ချိန်၊ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်နဲ့ ကိုလက်စထရောပမာဏတွေကို ပုံမှန်စစ်ဆေးထားသင့်ပါတယ်။

■ ■ အရေးကြီးတဲ့ သွေးစစ်ချက်တွေကတော့ -

■ Lipid Profile — သွေးထဲက ကိုလက်စထရောနဲ့ အဆီဓာတ်ပမာဏတွေကို စစ်ဆေးတာပါ။ အထူးသဖြင့် LDL လို့ခေါ်တဲ့ မကောင်းတဲ့ကိုလက်စထရော များနေမယ်ဆိုရင် သွေးကြောနံရံတွေမှာ အဆီနဲ့အညစ်အကြေးတွေစုပုံလာပြီး သွေးကြောကျဉ်းတာ၊ နှလုံးရောဂါဖြစ်တာတွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

■ Fasting Blood Sugar — အစာမစားခင် သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို စစ်ဆေးတာဖြစ်ပြီး သွေးချိုရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကို သိနိုင်ပါတယ်။

■ HbA1c — လွန်ခဲ့တဲ့ ၂ လကနေ ၃ လအတွင်း သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ပျမ်းမျှဘယ်လောက်ရှိခဲ့လဲဆိုတာ သိနိုင်ပါတယ်။ ဆီးချိုရောဂါမဖြစ်ခင် အဆင့်ဖြစ်တဲ့ Prediabetes ကိုလည်း ရှာဖွေရာမှာ အထောက်အကူပြုပါတယ်။

■ ဒီစစ်ဆေးမှုတွေက လက္ခဏာမပေါ်သေးခင်မှာပဲ အန္တရာယ်ရှိနိုင်တဲ့ အခြေအနေတွေကို ကြိုသိနိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါတယ်။

■ ■ ၂။ တစ်နေကုန်ထိုင်နေတာကိုလျှော့ချပါ

■ ရုံးမှာ အလုပ်လုပ်တာ၊ ကွန်ပျူတာရှေ့အချိန်ကြာကြာထိုင်တာ၊ ကားနဲ့သွားလာတာတွေကြောင့် တစ်နေ့တာလုံးလှုပ်ရှားမှုနည်းနေတတ်ပါတယ်။

■ အပြင်းအထန်လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ဖို့ အမြဲမလိုပါဘူး။ နေ့စဉ်ဘဝထဲမှာ လှုပ်ရှားမှုလေးတွေ ထည့်ပေးဖို့ပဲ လိုပါတယ်။

■ လမ်းလျှောက်တာ၊ စက်ဘီးစီးတာလို ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုတွေ ပုံမှန်လုပ်ပါ။

■ အချိန်ကြာကြာ ထိုင်နေရရင် ခဏခဏ ထပြီး လမ်းလျှောက်ပါ။

■ အလုပ်လုပ်နေရင်း ခဏတာအကြောလျှော့တာ၊ ကိုယ်လက်ဆန့်တာတွေ လုပ်ပေးပါ။

■ ဒီလို ပုံမှန်လှုပ်ရှားပေးခြင်းက ကိုယ်အလေးချိန်၊ သွေးပေါင်ချိန်၊ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်နဲ့ ကိုလက်စထရောတွေကို ထိန်းညှိရာမှာ အထောက်အကူပြုပါတယ်။

■ ■ ၃။ နေ့စဉ်စားသောက်တဲ့ အစားအစာတွေကိုဂရုစိုက်ပါ

■ အလုပ်များလို့ အပြင်စာတွေ၊ အသင့်စားအစားအစာတွေ၊ ညနက်မှစားတာတွေ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ နေ့စဉ်စားသောက်မှုပုံစံက နှလုံးကျန်းမာရေးအပေါ် အများကြီး သက်ရောက်မှုရှိပါတယ်။

■ အစားအသောက်မှာ အောက်ပါအချက်တွေကို ဂရုစိုက်သင့်ပါတယ်။

■ ဟင်းသီးဟင်းရွက်၊ သစ်သီးဝလံနဲ့ ပဲအမျိုးမျိုးကို ပိုစားပါ။

■ အခွံမာသီးနဲ့ အစေ့အဆန်တွေကို သင့်တင့်မျှတစွာ စားသုံးပါ။

■ သကြား၊ ဆားနဲ့ ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်စေနိုင်တဲ့ အဆီများတဲ့ အစားအစာတွေကို လျှော့စားပါ။
အပြင်စာစားတဲ့အခါ အကြော်အလှော်တွေထက် ပြုတ်ထားတာ၊ ပေါင်းထားတာ၊ ကင်ထားတာတွေကို ရွေးချယ်ပါ။

■ တစ်ခါစားရင်အလွန်အကျွံမစားမိအောင်ပမာဏကိုထိန်းပါ။

■ အဓိကက ကိုယ်စားနေကျ အစားအစာတွေကို တစ်ခါတည်း အကုန်ဖြတ်ပစ်ဖို့ မဟုတ်ပါဘူး။ ကျန်းမာရေးနဲ့ညီညွတ်တဲ့ အစားအစာတွေကို တဖြည်းဖြည်း ပိုထည့်စားသွားဖို့ပါ။

■ ■ ၄။ ဆေးလိပ်၊ အိပ်ရေးနဲ့ စိတ်ဖိစီးမှုကိုလည်းလျစ်လျူမရှုပါနဲ့

■ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း က သွေးကြောတွေကို ထိခိုက်စေပြီး နှလုံးသွေးကြောရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေပါတယ်။ ကိုယ်တိုင်ဆေးလိပ်မသောက်ပေမဲ့ တခြားသူတွေရဲ့ ဆေးလိပ်ငွေ့ကို ရှူမိတာကလည်း အန္တရာယ်ရှိပါတယ်။ ဆေးလိပ်သောက်နေသူတွေက ဖြတ်ဖို့ အကူအညီတောင်းခံသင့်ပါတယ်။

■ အိပ်ရေးဝဝအိပ်ဖို့ လည်း အရေးကြီးပါတယ်။ အိပ်ရေးမဝတာ ရေရှည်ဖြစ်လာရင် သွေးပေါင်ချိန်၊ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်နဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ဇီဝဖြစ်စဉ်တွေကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။ အိပ်နေချိန် ဟောက်သံအရမ်းကျယ်တာ၊ အသက်ရှူမဝလို့ လန့်နိုးတာတွေ ရှိရင်လည်း ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်သင့်ပါတယ်။

■ စိတ်ဖိစီးမှုကိုလည်း ထိန်းချုပ်ဖို့ လိုပါတယ်။ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်တာ၊ ဖုန်းနဲ့ ကွန်ပျူတာကို ခဏနားတာ၊ မိသားစုနဲ့ မိတ်ဆွေတွေအတွက် အချိန်ပေးတာ၊ ကိုယ်စိတ်အပန်းပြေစေမယ့် အရာတွေ လုပ်တာက အထောက်အကူဖြစ်စေပါတယ်။

■ ■ ၅။ နှလုံးရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကို သိဖို့ ဒီစစ်ဆေးမှုတွေလည်း အရေးကြီးတယ်

■ ကိုလက်စထရောနဲ့ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်တင် မဟုတ်ပါဘူး။ တခြားစစ်ဆေးမှုတချို့ကိုလည်း ကိုယ့်ကျန်းမာရေးအခြေအနေပေါ် မူတည်ပြီး ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်စစ်ဆေးသင့်ပါတယ်။

■ Creatinine နဲ့ eGFR — ကျောက်ကပ်ရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်ကို စစ်ဆေးတာပါ။

■ ကျောက်ကပ်လုပ်ဆောင်ချက် ကျဆင်းနေရင် နှလုံးသွေးကြောရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေလည်းမြင့်တက်နိုင်ပါတယ်။

■ Urine Albumin-to-Creatinine Ratio (UACR) — ဆီးထဲမှာ ပရိုတင်းတစ်မျိုးဖြစ်တဲ့ အယ်လ်ဘျူမင် ပုံမှန်ထက် ပိုထွက်နေသလားဆိုတာ စစ်ဆေးတာပါ။ အထူးသဖြင့် သွေးတိုး၊ ဆီးချိုရှိသူတွေမှာ ကျောက်ကပ်ထိခိုက်မှုကို စောစောသိနိုင်ဖို့ အသုံးဝင်ပါတယ်။

■ Lipoprotein(a) သို့မဟုတ် Lp(a) — မျိုးရိုးဗီဇနဲ့ အဓိကဆက်စပ်နေတဲ့ သွေးတွင်းအဆီဓာတ်တစ်မျိုးပါ။ ပုံမှန် ကိုလက်စထရောစစ်ဆေးမှုမှာ မပါဝင်တတ်ပါဘူး။ နှလုံးသွေးကြောရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကို ပိုမိုသိရှိဖို့ လူတစ်ဦးရဲ့ဘဝတစ်လျှောက် အနည်းဆုံးတစ်ကြိမ်စစ်ဆေးဖို့အကြံပြုထားတဲ့ လမ်းညွှန်ချက်တွေလည်းရှိပါတယ်။

■ Familial Hypercholesterolemia စစ်ဆေးမှု — အသက်ငယ်ငယ်နဲ့ LDL ကိုလက်စထရော အလွန်မြင့်နေသူတွေ၊ မိသားစုထဲမှာ အသက်ငယ်ငယ်နဲ့ နှလုံးရောဂါဖြစ်ဖူးသူတွေရှိရင် မျိုးရိုးလိုက် ကိုလက်စထရောမြင့်တက်တဲ့ ရောဂါအခြေအနေကို ဆရာဝန်က စဉ်းစားစစ်ဆေးနိုင်ပါတယ်။

Source-India Today

မလေးရှားနိုင်ငံမှာ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ဝင်ရောက်လာတဲ့ မီးခိုးမြူမှိုင်းတွေကြောင့် ဒုက္ခကြုံတွေ့နေရတာ သီတင်းပတ်အတော်ကြာရှိနေပါပြီ။ မိုးခဏခဏရွာနေပေမဲ့လည်း ကွာလာလမ်ပူ မြို့တော်ပေါ်မှာ အုပ်ဆိုင်းနေတဲ့ လေထုညစ်ညမ်းမှုတွေက လျော့ပါးသွားမယ့်လက္ခဏာ မတွေ့ရသေးပါဘူး။

#World_News
Published 23 October 2026
#မလေးရှား #မီးခိုးမြူမှိုင်း
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group

#Local_News
Published 23 October 2026

■ ပြည်တွင်း၊ ပြည်ပခရီးသွားဧည့်သည်များ ကိုယ်တိုင်လယ်ယာထွန်ယက်ခြင်း၊ စိုက်ပျိုးခြင်းနှင့် ရိတ်သိမ်းခြင်းတို့ကို ပါဝင်လုပ်ဆောင်နိုင်မည့် စိုက်ပျိုးရေးအခြေပြု ခရီးသွားလုပ်ငန်းတစ်ခုအဖြစ် အကောင်အထည်ဖော်လျက်ရှိသည့် Kawt Ma Yan Resort ၏ တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများမှာ ၉၅ ရာခိုင်နှုန်းခန့် ပြီးစီးနေပြီဖြစ်ပြီး မကြာမီဖွင့်လှစ်နိုင်ရန် စီစဉ်လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

■ အဆိုပါအပန်းဖြေစခန်း တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများကို ကရင်ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ် ဦးစောမြင့်ဦးနှင့် တာဝန်ရှိသူများက အောက်တိုဘာ ၂၃ ရက် နံနက်ပိုင်းတွင် သွားရောက်ကြည့်ရှုစစ်ဆေးခဲ့ကြသည်။

■ Kawt Ma Yan Resort သည် ဘားအံမြို့နယ်၊ တော်ပုံကျေးရွာအုပ်စု၊ ကော့မရမ်းကျေးရွာ၊ ကွင်းအမှတ် ၁၁၈၉၊ ကော့မရမ်းတောင်ခြေတွင်တည်ရှိပြီး ရာနှုန်းပြည့် မြန်မာနိုင်ငံသားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုဖြင့် အကောင်အထည်ဖော်နေခြင်းဖြစ်သည်။

■ စီမံကိန်းတွင် အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၀ ဒသမ ၀၂၉၇၅ သန်းအပါအဝင် ငွေကျပ်သန်း ၅,၉၀၀ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံထားပြီး စပါးစိုက်ခင်းများအတွင်း ဘန်ဂလို ၁၂ လုံးနှင့် သုံးခန်းတွဲ နှစ်ထပ်အဆောက်အအုံ သုံးလုံးတည်ဆောက်ထားကာ အိပ်ခန်းစုစုပေါင်း ၃၀ ခန်း ပါဝင်မည်ဖြစ်သည်။

■ အဆိုပါစီမံကိန်းကို ဒေသတွင်း အခြေခံအဆောက်အအုံများ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်လာစေရန်၊ ဒေသခံများအတွက် အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းများ ဖန်တီးပေးနိုင်ရန်၊ ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှု လျှော့ချနိုင်ရန်နှင့် စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်းများကို အခြေခံသည့် ခရီးသွားလုပ်ငန်းဖွံ့ဖြိုးလာစေရန် ရည်ရွယ်အကောင်အထည်ဖော်နေခြင်းဖြစ်သည်။

■ မြေဧရိယာ ၃ ဒသမ ၃၀ ဧကရှိသည့် အပန်းဖြေစခန်းတွင် တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများအတွက် မြေဧရိယာ ၀ ဒသမ ၉၀ ဧကကို အသုံးပြုထားပြီး ကျန်ရှိသည့်မြေဧရိယာများကို နွေ၊ မိုး၊ ဆောင်း ရာသီအလိုက် စိုက်ပျိုးခြင်းနှင့် ရိတ်သိမ်းခြင်းများ ပြုလုပ်ရင်း အပန်းဖြေနိုင်မည့် စိုက်ခင်းများအဖြစ် ဖော်ဆောင်လျက်ရှိသည်။

■ ကွင်းဆင်းကြည့်ရှုစစ်ဆေးစဉ် Kawt Ma Yan Resort Co., Ltd. ၏ မန်နေဂျင်းဒါရိုက်တာ ဦးစိုင်းခမ်းလှိုင်က တည်ဆောက်ရေးလုပ်ငန်းများ ပြီးစီးမှုအခြေအနေနှင့် ဖွင့်လှစ်ပြီးပါက ခရီးသွားဧည့်သည်များ ပါဝင်ဆောင်ရွက်နိုင်မည့် အစီအစဉ်များကို ရှင်းလင်းတင်ပြခဲ့သည်။

■ ခရီးသွားဧည့်သည်များအနေဖြင့် အပန်းဖြေစခန်းတွင် ကိုယ်တိုင်လယ်ယာထွန်ယက်ခြင်း၊ စိုက်ပျိုးခြင်း၊ ရိတ်သိမ်းခြင်းနှင့် စပါးခင်းများအကြား အနားယူအပန်းဖြေခြင်းတို့အပြင် ခြေလျင်တောင်တက်ခြင်း၊ စက်ဘီးစီးခြင်း၊ လှေလှော်ခြင်း စသည့် အပန်းဖြေလှုပ်ရှားမှုများကိုလည်း ပြုလုပ်နိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

■ ပြည်နယ်ဝန်ကြီးချုပ်က အပန်းဖြေစခန်းကို နိုဝင်ဘာ ၇ ရက်တွင် ကျရောက်မည့် ကရင်ပြည်နယ်နေ့အမီ ဖွင့်လှစ်နိုင်ရေး ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ကြရန် တာဝန်ရှိသူများအား မှာကြားခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

#YMG/SW #Yangon_Times

#Daily_News
Published 23 October 2026

၁။‌ ကိုရီးယားသို့သုံးလအတွင်း EPS စနစ်ဖြင့် မြန်မာအလုပ်သမား(၈၇၀)ကျော်စေလွှတ်ခဲ့

၂။ ‌အင်ဒို-ပစိဖိတ် ခေါင်းဆောင်မှုဖွံ့ဖြိုးရေးအစီအစဉ်လျှောက်လွှာခေါ်ယူ

၃။‌‌‎ ဂျပန်၊ကိုရီးယားနှင့်မကာအိုမှကမ္ဘာလှည့်ခရီးသည်များအတွက် ဆိုက်ရောက်ဗီဇာစီစဉ်မှုကို တစ်နှစ်ထပ်မံသက်တမ်းတိုး

၄။‎ မလေးရှားတွင်မီးခိုးမြူမှိုင်းမှုဆက်လက်ပြင်းထန်နေ... အစရှိတဲ့ သတင်းတွေကိုတင်ဆက်ပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group