#World_Health
Published 11 November 2026

■ ကလေးအသက် ၂ နှစ်၊ ၃ နှစ်အရွယ်လောက်မှာ သွားပိုးစားတာ စဖြစ်ပြီဆိုရင် သေးသေးလေးကနေ အချိန်တိုအတွင်း ပိုဆိုးလာနိုင်ပါတယ်။ သွားကိုက်တာ၊ ပိုးဝင်တာ၊ အစာစားရခက်တာတွေအပြင် တချို့အခြေအနေတွေမှာ ရှုပ်ထွေးတဲ့ သွားကုသမှုတွေ လုပ်ရနိုင်ပါတယ်။

■ အထူးသဖြင့် ကလေးငယ်တွေဆိုရင် သွားဆရာဝန်ဆီမှာ ငြိမ်ငြိမ်လေးထိုင်ပြီး သွားဖောက်ကုသဖို့ဆိုတာ မလွယ်ကူပါဘူး။ တချို့ကလေးတွေမှာ မေ့ဆေးပေးပြီး ကုသရတဲ့အထိ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ အခုတော့ ကလေးငယ်တွေအတွက် ပိုမိုလွယ်ကူတဲ့ ကုသနည်းတစ်ခုကို လေ့လာမှုကြီးတစ်ခုက ထောက်ပြလာပါတယ်။

■ JAMA Pediatrics ဆေးပညာဂျာနယ်မှာ ဖော်ပြခဲ့တဲ့ လက်တွေ့စမ်းသပ်လေ့လာမှုအရ သွားပိုးစားနေတဲ့နေရာကို ဆေးရည်တစ်မျိုး လိမ်းပေးရုံနဲ့ သွားပိုးစားမှုအချို့ကို ဆက်လက်မဆိုးရွားအောင် ရပ်တန့်ပေးနိုင်ခဲ့ပါတယ်။

■ ဒီလေ့လာမှုမှာ အသက် ၁ နှစ်ကနေ ၆ နှစ်အတွင်းရှိ ပြင်းထန်တဲ့ ကလေးသွားပိုးစားရောဂါရှိသူ ကလေးငယ် ၈၃၀ ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။

■ သွားမဖောက်ဘဲ ကုသပေးနိုင်တဲ့ SDF ဆိုတာ ဘာလဲ။

■ စမ်းသပ်အသုံးပြုခဲ့တဲ့ ဆေးရည်ကို Silver Diamine Fluoride (SDF) လို့ခေါ်ပါတယ်။
ဒီဆေးရည်မှာ ငွေဓာတ် (Silver) နဲ့ ဖလိုရိုက် (Fluoride) ပါဝင်ပါတယ်။

■ အဓိကအားဖြင့် -သွားကြွေလွှာနဲ့ သွားဘေးသားတွေကို သတ္တုဓာတ်ပြန်လည်ဖြည့်တင်းရာမှာ အထောက်အကူပြုပါတယ်။

■ သွားပိုးစားမှုကို ဖြစ်စေတဲ့ ဘက်တီးရီးယားတွေရဲ့ လုပ်ဆောင်မှုကို တားဆီးပေးပါတယ်။
ပိုးစားလို့ ပျက်စီးနေတဲ့ သွားဘေးသားကို ပိုမိုမာကျောလာစေပါတယ်။

■ ဒီနည်းလမ်းရဲ့ အားသာချက်ကတော့ သွားကို စက်နဲ့ဖောက်စရာမလိုသလို ပိုးစားနေတဲ့ သွား ဘေးသားကိုလည်း ခြစ်ထုတ်ဖို့ မလိုတာပါပဲ။ ပိုးစားနေတဲ့နေရာကို ဆေးရည်တိုက်ရိုက်လိမ်းပေးရုံနဲ့ ကုသနိုင်ပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ သတိပြုရမယ့်အချက်တစ်ခုရှိပါတယ်။

■ သွားပိုးစားမှုကို ရပ်တန့်ပေးနိုင်တာဟာ ပျက်စီးသွားတဲ့သွားကို မူလအတိုင်း ပြန်ကောင်းသွားစေတာနဲ့ မတူပါဘူး။

■ SDF ဆေးရည်ဟာ ပျက်စီးသွားတဲ့ သွားဘေးသားကို ပြန်လည်ဖြစ်ပေါ်စေတာ၊ ဖြစ်ပြီးသား သွားပေါက်တွေကို ပြန်ပိတ်ပေးတာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ သူ့ရဲ့အဓိကရည်ရွယ်ချက်က သွားပိုးစားမှုကို ဆက်မတိုးလာအောင် ရပ်တန့်ပေးဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ဒီကုသနည်းရဲ့ အားသာချက်က ဘာလဲ။

■ အဓိကအားသာချက်ကတော့ သွားဖောက်စရာမလိုတာပါပဲ။

■ ပုံမှန်သွားကုသမှုတွေမှာ ကလေးက ငြိမ်ငြိမ်ထိုင်ပေးဖို့၊ သွားဖောက်တဲ့စက်သံနဲ့ ကုသမှုအဆင့်ဆင့်ကို ခံနိုင်ဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ အသက် ၂ နှစ်၊ ၃ နှစ်အရွယ် ကလေးတွေအတွက် ဒီလိုလုပ်ဖို့ဆိုတာ အတော်လေးခက်ခဲနိုင်ပါတယ်။

■ SDF ကတော့ အချိန်တိုအတွင်း ဆေးရည်လိမ်းပေးရုံနဲ့ ကုသနိုင်တဲ့ နည်းလမ်းဖြစ်ပါတယ်။ သင့်တော်တဲ့ သင်တန်းနဲ့ လေ့ကျင့်မှုရရှိထားတဲ့ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းတွေကလည်း အနာဂတ်မှာ ဒီကုသနည်းကို ကျန်းမာရေးဝန်ဆောင်မှုနေရာတွေမှာ အသုံးပြုလာနိုင်မယ်လို့ သုတေသီတွေက မျှော်လင့်ထားပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ SDF ရဲ့ အားနည်းချက်တစ်ခုတော့ ရှိပါတယ်။
ဆေးလိမ်းထားတဲ့ ပိုးစားနေတဲ့ သွားနေရာဟာ အမည်းရောင်၊ အနက်ရောင် ပြောင်းသွားတတ်ပါတယ်။

■ အထူးသဖြင့် ရှေ့သွားတွေမှာဆိုရင် အလှအပပိုင်းအရ ထင်ရှားနိုင်တာကြောင့် မကုသခင်မှာ မိဘတွေကို ကြိုတင်ရှင်းပြထားဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

■ SDF အပြင် တခြားကုသနည်းတွေလည်း ရှိပါတယ်
သွားပိုးစားမှုကို ကုသဖို့ SDF တစ်မျိုးတည်းသာ ရှိတာမဟုတ်ပါဘူး။

■ တချို့ကုသနည်းတွေမှာ ပိုးစားနေတဲ့ သွား ဘေးသားကို တတ်နိုင်သမျှ အနည်းဆုံးသာ ဖယ်ရှားပြီး အဲဒီနေရာကို သွားဖာပစ္စည်းနဲ့ ပြန်လည်ဖာထေးပေးပါတယ်။

■ ဒီနည်းလမ်းမှာ သွားကို အနည်းငယ်ဖောက်ရနိုင်ပေမဲ့ သွားပိုးစားတဲ့နေရာရဲ့ အခြေအနေနဲ့ ကလေးရဲ့ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နိုင်မှုအပေါ် မူတည်ပြီး တချို့ကလေးတွေမှာ မေ့ဆေးမလိုဘဲ ကုသနိုင်ပါတယ်။

■ နောက်တစ်နည်းကတော့ အံသွားတွေရဲ့ အပေါ်မျက်နှာပြင်မှာရှိတဲ့ အကြောင်းအကြားလေးတွေကို ပိတ်ပေးတဲ့ Fissure Sealant နည်းလမ်းဖြစ်ပါတယ်။

■ ဒီနည်းလမ်းက အဓိကအားဖြင့် သွားပိုးစားခြင်းကို ကြိုတင်ကာကွယ်ဖို့နဲ့ အစောပိုင်းပိုးစားမှုတွေအတွက် အသုံးဝင်ပါတယ်။ ဖြစ်ပြီးသား သွားပေါက်တွေကို ကုသရာမှာတော့ SDF ကို အစားထိုးနိုင်တဲ့ နည်းလမ်းလို့ အလိုအလျောက် မသတ်မှတ်နိုင်ပါဘူး။

■ သွားပိုးစားမှုအားလုံးကို ပျောက်ကင်းစေတဲ့ အံ့ဖွယ်ဆေးတော့ မဟုတ်ပါဘူး
SDF ကုသမှုဟာ ရလဒ်ကောင်းတွေ ရရှိခဲ့ပေမဲ့ သွားပိုးစားမှုအားလုံးကို ရပ်တန့်ပေးနိုင်တာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။

■ ကုသပြီး ၈ လအကြာမှာတောင် SDF သုံးထားတဲ့ သွားပိုးစားနေရာတွေရဲ့ တစ်ဝက်လောက်ဟာ ပိုးစားမှု ရပ်တန့်သွားတယ်လို့ သတ်မှတ်နိုင်ခြင်း မရှိသေးပါဘူး။

■ ဒါကြောင့် SDF ကို သွားတိုက်ခြင်း၊ ဖလိုရိုက်အသုံးပြုခြင်း၊ အစားအသောက်ဂရုစိုက်ခြင်း၊ သွားဆရာဝန်နဲ့ ပုံမှန်စစ်ဆေးခြင်းတို့အစား အစားထိုးအသုံးပြုလို့ မရပါဘူး။

■ မိဘတွေအနေနဲ့ သိထားသင့်တဲ့ အရေးကြီးဆုံးအချက်ကတော့ ကလေးတစ်ယောက် သွားပိုးစားတိုင်း သွားဖောက်ပြီး ဖာရမယ်ဆိုတာ မဟုတ်ပါဘူး။

■ ဒီနေ့ခေတ် သွားဘက်ဆိုင်ရာဆေးပညာမှာ သွားပိုးစားမှုကို ရပ်တန့်စေဖို့၊ မူလသွားဘေးသားကို တတ်နိုင်သမျှ ထိန်းသိမ်းဖို့နဲ့ ကလေးတစ်ဦးချင်းစီရဲ့ အခြေအနေအလိုက် သင့်တော်တဲ့ ကုသနည်းကို ရွေးချယ်ပေးနိုင်တဲ့ နည်းလမ်းတွေ ရှိလာပြီဖြစ်ပါတယ်။

Source- The Jerusalem Post

#World_Health
Published 11 November 2026

■ ရုံးပတီသီးလို့လည်းခေါ်ကြတဲ့ ဘင်ဒီသီး (Bhindi) ဟာ မြန်မာအိမ်တွေမှာလည်း စားလေ့ရှိတဲ့ ဟင်းသီးဟင်းရွက်တစ်မျိုးပါ။ ဘင်ဒီသီးကြော်၊ ဘင်ဒီသီးချက် စသဖြင့် ပုံစံအမျိုးမျိုးနဲ့ စားသုံးကြပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ ဘင်ဒီသီးရဲ့ ချွဲကျိကျိဖြစ်နေတဲ့ အရသာနဲ့ အသွင်အပြင်ကိုတော့ လူတော်တော်များများ မကြိုက်ကြပါဘူး။

■ တကယ်တော့ အဲဒီလို ချွဲကျိကျိဖြစ်နေတာဟာ ကျန်းမာရေးအတွက် အကျိုးရှိတဲ့ အရာတစ်ခု ဖြစ်နေနိုင်ပါတယ်။

■ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဘင်ဒီသီးမှာ ရေဓာတ်နဲ့ထိတွေ့တဲ့အခါ ဂျယ်လီလို ပျစ်ချွဲတဲ့ အနှစ်တစ်မျိုး ဖြစ်လာစေတဲ့ ပျော်ဝင်နိုင်သော အမျှင်ဓာတ် ပါဝင်နေလို့ပါ။ အဲဒီအရာကို Mucilage လို့ခေါ်ပါတယ်။

■ ဒီအမျှင်ဓာတ်ဟာ အစာခြေစနစ်ကို အထောက်အကူပြုရုံသာမက ဝမ်းမှန်စေဖို့၊ အူလမ်းကြောင်းအတွင်းရှိ ကောင်းကျိုးပြုအဏုဇီဝပိုးတွေကို ထောက်ပံ့ပေးဖို့နဲ့ ကိုလက်စထရော ထိန်းညှိရာမှာလည်း အထောက်အကူဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

■ အစာအိမ်နဲ့ အူလမ်းကြောင်းအထူးကုဆရာဝန် ဒေါက်တာ Saurabh Sethi ကလည်း သူ့ရဲ့ Instagram မှာ ဘင်ဒီသီးရဲ့ ချွဲကျိကျိဖြစ်နေတဲ့ အနှစ်လေးက ဘာကြောင့် ကျန်းမာရေးအတွက် ကောင်းကျိုးရှိနိုင်သလဲဆိုတာကို ရှင်းပြထားပါတယ်။

■ ဘင်ဒီသီးစားပေးခြင်းရဲ့ အူလမ်းကြောင်းနဲ့ ကျန်းမာရေးအကျိုးကျေးဇူးများ

■ ■ ၁။ အစာခြေစနစ်ကို အထောက်အကူပြုနိုင်တယ်

■ ဒေါက်တာ Sethi ရဲ့ ရှင်းပြချက်အရ ဘင်ဒီသီးမှာပါတဲ့ Mucilage ဟာ ပျော်ဝင်နိုင်တဲ့ အမျှင်ဓာတ်တစ်မျိုးဖြစ်ပြီး အစာခြေစနစ်နဲ့ ဝမ်းမှန်စေဖို့ အထောက်အကူပြုနိုင်ပါတယ်။

■ အမျှင်ဓာတ်ဟာ ဝမ်းကို ပမာဏပိုများစေပြီး အူလမ်းကြောင်းတစ်လျှောက် ရွေ့လျားမှုကို ကောင်းမွန်စေပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဝမ်းချုပ်ခြင်းကို ကာကွယ်ရာမှာလည်း အထောက်အကူဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

■ ■ ၂။ အူလမ်းကြောင်းထဲက ကောင်းကျိုးပြု ဘက်တီးရီးယားတွေကို အားပေးနိုင်တယ်

■ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အူလမ်းကြောင်းထဲမှာ ကျန်းမာရေးအတွက် အရေးပါတဲ့ အဏုဇီဝပိုးမွှားတွေ အများကြီးရှိနေပါတယ်။ အဲဒီအစုအဝေးကို Gut Microbiome လို့ခေါ်ပါတယ်။

■ အမျှင်ဓာတ်ဟာ အဲဒီအဏုဇီဝပိုးမွှားတချို့အတွက် အစာအဖြစ် အသုံးဝင်ပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် ဘင်ဒီသီးလို အမျှင်ဓာတ်ကြွယ်ဝတဲ့ အစားအစာတွေကို ပုံမှန်စားပေးခြင်းက အူလမ်းကြောင်းအတွင်းရှိ ကောင်းကျိုးပြုဘက်တီးရီးယားတွေကို အထောက်အကူပြုပြီး အူကျန်းမာရေးကိုလည်း ကောင်းမွန်စေနိုင်ပါတယ်။

■ ■ ၃။ ကိုလက်စထရောကို ထိန်းညှိရာမှာ အထောက်အကူဖြစ်နိုင်တယ်

■ ဒါကတော့ စိတ်ဝင်စားစရာအကောင်းဆုံး အချက်တစ်ခုပါ။
ဒေါက်တာ Sethi က ဘင်ဒီသီးနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဓာတ်ခွဲခန်းနဲ့ တိရစ္ဆာန်တွေမှာ ပြုလုပ်ထားတဲ့ လေ့လာမှုတချို့ကို ကိုးကားရှင်းပြထားပါတယ်။

■ အဲဒီလေ့လာမှုတွေအရ ဘင်ဒီသီးမှာပါတဲ့ အမျှင်ဓာတ်ဟာ သည်းခြေအက်ဆစ် (Bile Acids) တွေကို စုပ်ယူပေါင်းစည်းပြီး ဝမ်းထဲကနေ ခန္ဓာကိုယ်ပြင်ပကို ပိုမိုစွန့်ထုတ်နိုင်အောင် ကူညီပေးနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

■ သည်းခြေအက်ဆစ်တွေကို အသည်းက ကိုလက်စထရောကို အသုံးပြုပြီး ထုတ်လုပ်ပေးတာဖြစ်ပါတယ်။ သည်းခြေအက်ဆစ်တွေ ခန္ဓာကိုယ်ပြင်ပကို ပိုမိုစွန့်ထုတ်လိုက်ရတဲ့အခါ အသည်းက သည်းခြေအက်ဆစ်အသစ်တွေ ထပ်မံထုတ်လုပ်ဖို့ ကိုလက်စထရောကို ပိုမိုအသုံးပြုရပါတယ်။

■ ဒီနည်းလမ်းဟာ ပျော်ဝင်နိုင်တဲ့ အမျှင်ဓာတ်တွေက ကိုလက်စထရောပမာဏကို လျှော့ချရာမှာ အထောက်အကူပြုနိုင်တဲ့ နည်းလမ်းတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ လက်ရှိလေ့လာမှုအများစုဟာ ဓာတ်ခွဲခန်းနဲ့ တိရစ္ဆာန်တွေအပေါ်မှာ ပြုလုပ်ထားတာဖြစ်လို့ ဘင်ဒီသီးစားရုံနဲ့ လူတွေရဲ့ ကိုလက်စထရောကို သေချာပေါက် လျှော့ချပေးနိုင်တယ်လို့တော့ မဆိုနိုင်သေးပါဘူး။ လူတွေအပေါ်မှာ ထပ်မံလေ့လာဖို့ လိုအပ်နေပါသေးတယ်။

■ ဘင်ဒီသီးဟာ အရသာရှိတဲ့ ဟင်းသီးဟင်းရွက်တစ်မျိုးဖြစ်ရုံသာမက အမျှင်ဓာတ်လည်း ကြွယ်ဝပါတယ်။ အစာခြေစနစ်ကောင်းမွန်စေဖို့၊ ဝမ်းမှန်စေဖို့နဲ့ အူလမ်းကြောင်းကျန်းမာရေးကို အထောက်အကူပြုနိုင်ပါတယ်။ ကိုလက်စထရောထိန်းညှိရာမှာလည်း အလားအလာကောင်းတွေ ရှိနေပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် ဘင်ဒီသီးရဲ့ ချွဲကျိကျိဖြစ်တဲ့ အနှစ်လေးကို မကြိုက်လို့ မရှောင်လိုက်ပါနဲ့။ ကျန်းမာရေးအတွက် အကျိုးရှိနိုင်တဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခု ဖြစ်နေနိုင်ပါတယ်။

Source-NDTV

#Local_News
Published 10 November 2026

■ နိုင်ငံအတွက် လိုအပ်သည့် အာကာသနည်းပညာများကို သိရှိနားလည်ပြီး အကျိုးရှိစွာ အသုံးချနိုင်ရေး ကြိုးပမ်းဆောင်ရွက်ကြရန် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က တိုက်တွန်းမှာကြားခဲ့သည်။

■ ထို့ပြင် အာကာသဆိုင်ရာ အသိပညာများကို မျိုးဆက်သစ်လူငယ်များ သိရှိနားလည်လာစေရန် ခေတ်နှင့်အညီ စဉ်ဆက်မပြတ် အဆင့်မြှင့်တင်ပေးရန်နှင့် အာကာသနည်းပညာအပေါ် စိတ်ဝင်စားမှု ပိုမိုမြင့်တက်လာစေရေးဆောင်ရွက်ကြရန်လည်းပြောကြားခဲ့သည်။

■ အခြေခံပညာအဆင့် အာကာသဆိုင်ရာ ပန်းချီ၊ ကာတွန်း၊ ပိုစတာပြိုင်ပွဲနှင့် အာကာသနည်းပညာဆိုင်ရာ ပြခန်းများ ဖွင့်ပွဲအခမ်းအနားကို ယနေ့ နံနက်ပိုင်းတွင် နေပြည်တော်ရှိ မြန်မာအပြည်ပြည်ဆိုင်ရာ ကွန်ဗင်းရှင်းဗဟိုဌာန-၁ (MICC-1) ၌ ကျင်းပခဲ့ရာ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင် တက်ရောက်ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့သည်။

■ အခမ်းအနားသို့ ဒုတိယသမ္မတများဖြစ်ကြသည့် ဦးညိုစောနှင့် ဒေါ်နန်းနီနီအေး၊ တပ်မတော်ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီး ရဲဝင်းဦး၊ ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီးများနှင့် တာဝန်ရှိသူများ တက်ရောက်ခဲ့ကြကြောင်း သိရသည်။

#YMG/SW #Yangon_Times

#Local_News
Published 10 November 2026

■ ပို့ဆောင်ရေးဝန်ကြီးဌာန၊ မိုးလေဝသနှင့်ဇလဗေဒညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနမှ ဦးစီး၍ (၃၅) ကြိမ်မြောက် အရှေ့မြောက်မုတ်သုံဖိုရမ်ကို ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလ ၁၀ ရက်နေ့တွင် မိုးလေဝသနှင့် ဇလဗေဒညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာန၊ ဘက်စုံသဘာဝဘေးကြိုတင်သတိပေးဗဟိုဌာန (Multi-Hazard Early Warning Center)၊ အစည်းအဝေးခန်းမ၌ ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့ရာ ၂၀၂၆-၂၀၂၇ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည့် အားအလွန်ကောင်းသော အယ်လ်နီညိုအခြေအနေနှင့် ကဏ္ဍအလိုက် သက်ရောက်နိုင်မှုများအပါအဝင် မိုးလေဝသနှင့်သက်ဆိုင်သည့်ကဏ္ဍများအကြောင်း ကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြောင်းသိရသည်။

■ ယနေ့ကျင်းပပြုလုပ်သည့် (၃၅) ကြိမ်မြောက် အရှေ့မြောက်မုတ်သုံဖိုရမ်တွင် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ မိုးရာသီကာလ (အနောက်တောင်မုတ်သုံရာသီကာလ) မိုးလေဝသနှင့်ဇလဗေဒဆိုင်ရာ ခန့်မှန်းချက် များအပေါ် ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်းနှင့် စိုက်ပျိုးရေးမိုးလေဝသအခြေအနေ သုံးသပ်တင်ပြခြင်း၊ လာမည့် ဆောင်းရာသီကာလ (၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလမှ ၂၀၂၇ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလအထိ) မိုးလေ၀သနှင့် ဇလဗေဒဆိုင်ရာခန့်မှန်းချက်များ တင်ပြဆွေးနွေးခြင်း၊ ၂၀၂၆-၂၀၂၇ ခုနှစ်တွင် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်သည့် အားအလွန်ကောင်းသော အယ်လ်နီညိုအခြေအနေနှင့် ကဏ္ဍအလိုက် သက်ရောက်နိုင်မှုများအကြောင်း ဆွေးနွေးတင်ပြခြင်း၊ အယ်လ်နီညို၏ သက်ရောက်မှုကြောင့် ရေနည်းကာလများတွင် ဖြစ်ပေါ်လာနိုင် သည့် မြစ်ရေအခြေအနေများကို သုံးသပ်တင်ပြဆွေးနွေးခြင်း၊ မြန်မာနိုင်ငံ၏ ငလျင်ဘေးအန္တရာယ် ဖြစ်နိုင်ခြေများနှင့် မန္တလေးငလျင်ကြီး၏ နောက်ဆက်တွဲဖြစ်ပေါ်ခဲ့မှုများအား ရှင်းလင်းတင်ပြခြင်း၊ သက်ဆိုင်ရာကဏ္ဍအသီးသီးမှ ပြီးခဲ့သည့် မိုးရာသီကာလအတွင်း ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည့် ရာသီဥတု၊ မိုးလေဝသနှင့်ဇလဗေဒဆိုင်ရာအတွေ့အကြုံ၊ သင်ခန်းစာများကို ဆွေးနွေးခြင်းနှင့် လာမည့် ၂၀၂၆-၂၀၂၇ ခုနှစ်၊ ဆောင်းရာသီကာလအတွက် ခန့်မှန်းချက်များနှင့် အယ်လ်နီညိုဖြစ်စဉ်၏ အကျိုးသက်ရောက်နိုင်မှုအခြေအနေများကို အသုံးပြု၍ သက်ဆိုင်ရာကဏ္ဍများအလိုက် ကြိုတင်ပြင်ဆင်မှုအခြေအနေများအား တင်ပြဆွေးနွေးခြင်းနှင့် ဖြည့်စွက်အကြံပြုဆွေးနွေးခြင်းများကို ဆောင်ရွက်ခဲ့ ကြောင်းသိရသည်။

■ အဆိုပါ အခမ်းအနားသို့ သဘာဝဘေးအန္တရာယ်စီမံခန့်ခွဲရေး ဆောင်ရွက်နေသောဌာနများ၊ စိုက်ပျိုးရေး လုပ်ငန်းနှင့် သက်ဆိုင်သောဌာနများ၊ ရေနှင့်ပတ်သက်၍ ဆောင်ရွက်နေသောဌာနများနှင့် အခြား ဆက်စပ်ဌာနများမှ ဌာနဆိုင်ရာကိုယ်စားလှယ်များနှင့် မိုးလေဝသနှင့်ဇလဗေဒညွှန်ကြားမှုဦးစီးဌာနမှ အရာထမ်း၊ အမှုထမ်းများအပါအဝင် စုစုပေါင်း ၄၇ ဦး တက်ရောက်ခဲ့ကြ ကြောင်း သိရသည်။

#YMG/NN #Yangon_Times

#Local_News
Published 10 November 2026

■ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ဗဟန်းမြို့နယ်ရှိ အိမ်တွင်းမှုသက်မွေးလုပ်ငန်းပညာသင်ကျောင်း အဆင့်မြှင့်တင်ရေးနှင့် တိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်နယ်အသီးသီးရှိ အိမ်တွင်းမှုသက်မွေးလုပ်ငန်းပညာသင်ကျောင်း ၁၁ ကျောင်းအတွက် စက်ပစ္စည်းနှင့် သင်ထောက်ကူပစ္စည်းများ ပံ့ပိုးရေးစီမံကိန်းတို့၏ လုပ်ငန်းများကို နိုဝင်ဘာ ၉ ရက်တွင် လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။

■ အဆိုပါ မြန်မာ-အိန္ဒိယ အသေးစားဖွံ့ဖြိုးမှုစီမံကိန်း (SDP) နှစ်ခု၏ လုပ်ငန်းလွှဲပြောင်းပေးအပ်ပွဲကို ရန်ကုန်မြို့ရှိ အိမ်တွင်းမှုသက်မွေးလုပ်ငန်းပညာသင်ကျောင်း၌ ကျင်းပခဲ့ပြီး အမျိုးသမီးရေးရာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဒေါက်တာသက်သက်ဇင်နှင့် မြန်မာနိုင်ငံဆိုင်ရာ အိန္ဒိယနိုင်ငံသံအမတ်ကြီး H.E. Mr. Abhay Thakur တို့ တက်ရောက်ခဲ့ကြသည်။

■ ပထမစီမံကိန်းအနေဖြင့် ဗဟန်းမြို့နယ်ရှိ အိမ်တွင်းမှုသက်မွေးလုပ်ငန်းပညာသင်ကျောင်းကို အဆင့်မြှင့်တင်ခဲ့ပြီး သင်တန်းဆောင်အသစ် ဆောက်လုပ်ခြင်း၊ ရှိပြီးသားအဆောက်အအုံများ ပြုပြင်မွမ်းမံခြင်း၊ အဝီစိတွင်းတူးဖော်ခြင်းအပြင် သင်ထောက်ကူပစ္စည်းနှင့် ပရိဘောဂများပံ့ပိုးပေးခဲ့သည်။

■ ဒုတိယစီမံကိန်းအရ ရန်ကုန်၊ မန္တလေး၊ မော်လမြိုင်၊ ပုသိမ်၊ တောင်ငူ၊ မြစ်ကြီးနား၊ ဖျာပုံ၊ စစ်တွေ၊ ရွာငံ၊ ထားဝယ်နှင့် ဟားခါးမြို့တို့ရှိ အိမ်တွင်းမှုသက်မွေးလုပ်ငန်းပညာသင်ကျောင်း ၁၁ ကျောင်းသို့ ဆိုလာလျှပ်စစ်စနစ်များ၊ အပ်ချုပ်စက်များ၊ ကြယ်သီးပေါက်ဖောက်စက်များနှင့် ကြယ်သီးတပ်စက်များ ပံ့ပိုးပေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

■ ယင်းစီမံကိန်းနှစ်ခုအတွက် နားလည်မှုစာချွန်လွှာ (MoU) ကို ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီ ၂၁ ရက်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး ယခုအခါ လုပ်ငန်းများ အောင်မြင်စွာပြီးစီး၍ လွှဲပြောင်းပေးအပ်နိုင်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

■ စီမံကိန်းများမှတစ်ဆင့် အမျိုးသမီးများအနေဖြင့် အိမ်တွင်းမှုအသက်မွေးဝမ်းကျောင်းပညာရပ်များကို ပိုမိုထိရောက်စွာ သင်ယူနိုင်ပြီး လုပ်ငန်းကျွမ်းကျင်မှုနှင့် အလုပ်အကိုင်အခွင့်အလမ်းများ တိုးတက်လာစေရန် အထောက်အကူပြုမည်ဖြစ်ကြောင်း တာဝန်ရှိသူများက ပြောကြားခဲ့သည်။

■ အခမ်းအနားတွင် စီမံကိန်းလုပ်ငန်းများအကောင်အထည်ဖော်ခဲ့မှု မှတ်တမ်းဗီဒီယိုကို ပြသခဲ့ပြီး စီမံကိန်းပစ္စည်းများ လွှဲပြောင်းပေးအပ်ခြင်း၊ သင်တန်းဆောင်အသစ် ဖွင့်လှစ်ခြင်းနှင့် ပြုပြင်မွမ်းမံထားသည့် အဆောက်အအုံများ၊ သင်ထောက်ကူပစ္စည်းများနှင့် သင်တန်းများကို လှည့်လည်ကြည့်ရှုခဲ့ကြသည်။

#YMG/SW #Yangon_Times

#Local_News
Published 10 November 2026

■ ပဲခူးဘူတာတွင် ရထားဖြင့် တရားမဝင် သယ်ဆောင်လာသည့် အာဖရိကငါးခူ ၃,၉၇၁ ပိဿာခန့်၊ ကာလတန်ဖိုး ကျပ် ၂၃၄ သိန်းကျော်ကို ဖမ်းဆီးရမိခဲ့ကြောင်းသိရသည်။

■ ဖြစ်စဉ်မှာ နိုဝင်ဘာ ၉ ရက် နံနက်ပိုင်းက ရန်ကုန်-မော်လမြိုင် အမှတ် (၈၁) အဆန် လူစီးရထားဖြင့် တရားမဝင်ငါးများ သယ်ဆောင်လာကြောင်း သတင်းအရ ပဲခူးမြို့နယ်ရဲတပ်ဖွဲ့၊ ရထားရဲတပ်ဖွဲ့နှင့် ငါးလုပ်ငန်းဦးစီးဌာနတို့ ပူးပေါင်းစစ်ဆေးခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

■ နံနက် ၉ နာရီ ၁၄ မိနစ်တွင် ပဲခူးဘူတာသို့ ဆိုက်ရောက်လာသည့် အဆိုပါရထား၏ နောက်ဆုံးကုန်တင်တွဲအတွင်းမှ အာဖရိကငါးခူများ ထည့်ထားသည့် ၁၀ ဂါလံဆံ့ ပလတ်စတစ်ပုံး ၃၆၁ ပုံးကို တွေ့ရှိသိမ်းဆည်းရမိခဲ့ပြီး စုစုပေါင်းအလေးချိန်မှာ ၃,၉၇၁ ပိဿာခန့်ရှိကြောင်းသိရသည်။

■ ယင်းငါးများနှင့်အတူ သယ်ဆောင်လာသူ အသက် ၁၉ နှစ်မှ ၃၁ နှစ်အတွင်းရှိ အမျိုးသားသုံးဦးကိုလည်း ဖမ်းဆီးထိန်းသိမ်းထားပြီး ငါးလုပ်ငန်းဥပဒေအရ အရေးယူနိုင်ရေး ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။

#YMG/SW #Yangon_Times

#Local_News
Published 10 November 2026

■ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးခရိုင်အဆင့်National Digital Awards – 2026 (Educational Project & Skills Competition) ပြိုင်ပွဲကို ကျင်းပသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ကွန်ပျူတာဝါသနာရှင်များအသင်းမှ သိရသည်။

■ အဆိုပါပြိုင်ပွဲကို နည်းပညာခေတ်၏ စိန်ခေါ်မှုများကို ရင်ဆိုင်နိုင်ရန်၊ ဒစ်ဂျစ်တယ်နည်းပညာဆိုင်ရာ အသိပညာ၊ ကျွမ်းကျင်မှုနှင့် တီထွင်ဖန်တီးနိုင်စွမ်းများ တိုးတက်မြင့်မားလာစေရန် ရည်ရွယ်၍ National Digital Awards – 2026 (Educational Project & Skills Competition) ၏ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ခရိုင်အဆင့်ပြိုင်ပွဲကိုနိုဝင်ဘာလ (၁၂) ရက်နှင့် (၁၃) ရက်နေ့များတွင် သက်ဆိုင်ရာခရိုင်စုအလိုက် သတ်မှတ်နေရာများတွင် ကျင်းပသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

ပြိုင်ပွဲအမျိုးအစားများ မှာ မူလတန်းအဆင့်
- Skills Competition
- Junior Block Coding (Scratch Jr) ၊
အလယ်တန်းအဆင့်
- Educational Project Competition ၊
အထက်တန်းအဆင့်
- Educational Project Competition ၊
ဆရာ၊ ဆရာမနှင့် ပညာရေးဝန်ထမ်းများအဆင့် - Educational Project Competition များ
ပါဝင်မည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။

#YMG/NN #Yangon_Times

#Local_News
ကန်ချနဘူရီ၊ နိုဝင်ဘာ ၁၀

■ ထိုင်းနိုင်ငံ ကန်ချနဘူရီပြည်နယ်တရားရုံးက မြန်မာရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားအရေး လှုပ်ရှားသူ၊ Bright Future အဖွဲ့ခေါင်းဆောင် ဝီရာ ဆဲင်ထောင်း (Weera Saengthong) ကို နိုဝင်ဘာ ၉ ရက်တွင် ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ခဲ့ကြောင်း Khaosod English သတင်းဌာနက ဖော်ပြသည်။

■ ကန်ချနဘူရီပြည်နယ် ဆိုင်ယို့က်ခရိုင် မှတ်ပုံတင်ရုံးက ဝီရာ၏ မွေးဖွားကြောင်း သက်သေခံလက်မှတ်ကို ပယ်ဖျက်ပြီး အရာရှိများထံ မမှန်ကန်သည့် အချက်အလက်များ ပေးခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲကာ သက်သေအထောက်အထားများကို ရဲတပ်ဖွဲ့ထံ တင်ပြခဲ့သည်။ ယင်းနောက် တရားရုံးက ဖမ်းဝရမ်းထုတ်ရန် ခွင့်ပြုခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။

■ ဖမ်းဝရမ်းအရ ဝီရာသည် ထိုင်းနိုင်ငံသားမဟုတ်သူတစ်ဦးနှင့် သက်ဆိုင်သည့်ကိစ္စတွင် မမှန်ကန်သည့် အထောက်အထားကို ပြုလုပ်ခြင်း၊ အသုံးပြုခြင်း သို့မဟုတ် တင်ပြခြင်း၊ သို့မဟုတ် မိမိကိုယ်တိုင်ဖြစ်စေ၊ အခြားသူတစ်ဦးဖြစ်စေ အိမ်ထောင်စုစာရင်း သို့မဟုတ် လူဦးရေမှတ်ပုံတင်စာရွက်စာတမ်းတွင် တရားမဝင် စာရင်းသွင်းနိုင်ရန်ဆောင်ရွက်ခြင်းတို့ဖြင့် စွပ်စွဲခံထားရသည်။

■ ယင်းစွပ်စွဲချက်အရ အမြင့်ဆုံးထောင်ဒဏ် သုံးနှစ်ကျော် ချမှတ်နိုင်ပြီး ဖမ်းဝရမ်း၏ ဥပဒေအရ သက်တမ်းကန့်သတ်ချက်မှာ ၁၀ နှစ်ဖြစ်ကြောင်း သတင်းတွင် ဖော်ပြထားသည်။

■ ဝီရာသည် ထိုင်းနိုင်ငံရှိ မြန်မာအလုပ်သမားများ တရားဝင် အလုပ်လုပ်ကိုင်နိုင်ရန် မှတ်ပုံတင်ရေးနှင့် လိုအပ်သည့် စာရွက်စာတမ်းများ ရယူရာတွင် ကုန်ကျစရိတ် သက်သာစေရေးတို့အတွက် လှုပ်ရှားဆောင်ရွက်သူဖြစ်သည်။

■ မကြာသေးမီက ဘန်ကောက်မြို့ရှိ ကုလသမဂ္ဂရုံးရှေ့တွင် မည်သူမည်ဝါဖြစ်ကြောင်း သက်သေခံလက်မှတ် (CI) ထုတ်ပေးရေးစင်တာများနှင့် ရွှေ့ပြောင်းအလုပ်သမားများအပေါ် သက်ရောက်သည့် မြန်မာအစိုးရ၏ မူဝါဒများကို ကန့်ကွက်သည့် ဆန္ဒပြပွဲ၌ ပါဝင်ခဲ့သည်။

■ ဆန္ဒပြပွဲအတွင်း ထိုင်းလူတစ်စုက ၎င်းကို ကိုယ်ထိလက်ရောက် တိုက်ခိုက်ခဲ့ကြောင်း Khaosod English က ဖော်ပြထားသည်။

#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group

#World_Health
Published 10 November 2026

■ အူလမ်းကြောင်းကျန်းမာရေးကောင်းမွန်ဖို့ ဈေးကြီးတဲ့ အားဆေးတွေ၊ ဖြည့်စွက်စာတွေ ဝယ်သောက်နေစရာ မလိုပါဘူး။ ကိုယ့်မီးဖိုချောင်ထဲမှာ ရှိပြီးသား ရိုးရိုးအစားအစာလေးတွေကလည်း အများကြီး အထောက်အကူပြုနိုင်ပါတယ်။

■ ကျွန်တော်တို့ရဲ့ အူလမ်းကြောင်းဟာ စားလိုက်တဲ့အစားအစာတွေကို ချေဖျက်ပေးရုံတင် မဟုတ်ပါဘူး။

■ ဝမ်းမှန်မှန်သွားနိုင်ဖို့ ကူညီပေးတယ်။

■ အစားအစာထဲက အာဟာရဓာတ်တွေကို ခန္ဓာကိုယ်က စုပ်ယူနိုင်အောင် ကူညီပေးတယ်။

■ ကိုယ်ခံအားစနစ် ကောင်းမွန်နေဖို့လည်း အရေးကြီးတဲ့အခန်းကဏ္ဍကနေ ပါဝင်ပေးပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ အူလမ်းကြောင်းကျန်းမာရေးကို ဂရုစိုက်ဖို့ဆိုရင် ဈေးကြီးတဲ့ ဖြည့်စွက်စာတွေ သောက်ရမယ်၊ အစားအသောက်အားလုံးကို ပြောင်းလဲပစ်ရမယ်လို့ ထင်နေကြသူတွေ ရှိပါတယ်။

■ တကယ်တော့ နေ့စဉ်စားသောက်နေတဲ့ အစားအစာတွေထဲမှာပဲ အူလမ်းကြောင်းအတွက် အကျိုးပြုတဲ့ အမျှင်ဓာတ်၊ အကျိုးပြုဘက်တီးရီးယားတွေနဲ့ အာဟာရဓာတ်တွေ ပါဝင်နေပါတယ်။

■ အစာအိမ်နဲ့ အူလမ်းကြောင်းဆိုင်ရာ အထူးကုဆရာဝန် ဒေါက်တာ Saurabh Sethi က အူလမ်းကြောင်းကျန်းမာရေးအတွက် ပုံမှန်စားသုံးပေးသင့်တဲ့ အစားအစာ ၈ မျိုးကို အခုလို အကြံပြုထားပါတယ်။

■ ■ ၁။ ပျားရည် + ဒိန်ချဉ် (Honey + Yoghurt)
ရိုးရိုးဒိန်ချဉ်ထဲကို ပျားရည်အနည်းငယ် ရောစားပေးတာက အူလမ်းကြောင်းအတွက် အကျိုးပြုဘက်တီးရီးယားတွေကို အထောက်အကူပြုနိုင်ပါတယ်။

■ ၂၀၂၄ ခုနှစ် လေ့လာမှုတစ်ခုအရ ပျားရည်ဟာ ဒိန်ချဉ်ထဲမှာရှိတဲ့ Probiotic ဘက်တီးရီးယားတွေ အစာခြေစနစ်ကို ဖြတ်သန်းတဲ့အချိန် အသက်ရှင်ကျန်ရှိနိုင်မှုကို အထောက်အကူပြုကြောင်း တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် သကြားအများကြီးမပါတဲ့ ရိုးရိုးဒိန်ချဉ် (Plain Yoghurt) ကို ရွေးချယ်ပြီး ပျားရည်အနည်းငယ် ထည့်စားပေးနိုင်ပါတယ်။

■ ■ ၂။ သံလွင်ဆီစစ်စစ် (Extra Virgin Olive Oil)

■ သံလွင်ဆီစစ်စစ်မှာ Polyphenols လို့ခေါ်တဲ့ အကျိုးပြုဓာတ်တွေ ပါဝင်ပါတယ်။

■ ဒီဓာတ်တွေက အူလမ်းကြောင်းထဲက အကျိုးပြုဘက်တီးရီးယားတွေကို အထောက်အကူပြုနိုင်သလို အစာခြေလမ်းကြောင်းအတွင်း ရောင်ရမ်းမှုကိုလည်း လျော့နည်းစေဖို့ အထောက်အကူဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

■ ဟင်းသီးဟင်းရွက်သုပ်တွေ၊ အသီးအရွက်ပြုတ်တွေထဲမှာ သံလွင်ဆီအနည်းငယ် ထည့်စားပေးနိုင်ပါတယ်။

■ ■ ၃။ ကြက်သွန်ဖြူ (Garlic)

■ ကြက်သွန်ဖြူကလည်း အူလမ်းကြောင်းအတွက် အကျိုးပြုတဲ့ အစားအစာတစ်မျိုးပါ။

■ ကြက်သွန်ဖြူထဲမှာ Fructans လို့ခေါ်တဲ့ Prebiotic အမျှင်ဓာတ်တွေပါဝင်ပါတယ်။

■ ဒီဓာတ်တွေက အူလမ်းကြောင်းထဲမှာရှိတဲ့ အကျိုးပြုဘက်တီးရီးယားတွေအတွက် အစာအဖြစ် လုပ်ဆောင်ပေးပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် နေ့စဉ်ချက်ပြုတ်စားသောက်တဲ့ ဟင်းလျာတွေထဲမှာ ကြက်သွန်ဖြူကို ထည့်သွင်းစားသုံးနိုင်ပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ IBS (အူလမ်းကြောင်းထိခိုက်လွယ်တဲ့ရောဂါ) ရှိသူတချို့မှာ ကြက်သွန်ဖြူစားပြီး ဗိုက်ပွတာ၊ လေပွတာ၊ ဗိုက်နာတာတွေ ဖြစ်နိုင်တဲ့အတွက် ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ မတည့်ရင် လျှော့စားသင့်ပါတယ်။

■ ■ ၄။ Dark Chocolate (ကိုကိုးပါဝင်မှုများတဲ့ ချောကလက်အမည်း)

■ ချောကလက်စားတာက အူလမ်းကြောင်းအတွက် အကျိုးရှိနိုင်တယ်ဆိုတာ ကြားဖူးပါသလား။
အထူးသဖြင့် ကိုကိုးပါဝင်မှု ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းနဲ့အထက်ရှိတဲ့ Dark Chocolate မှာ Polyphenols တွေ ပါဝင်ပါတယ်။

■ ဒီဓာတ်တွေဟာ အူလမ်းကြောင်းထဲက ဘက်တီးရီးယားတွေနဲ့ အပြန်အလှန် သက်ရောက်မှုရှိပြီး အကျိုးပြုဘက်တီးရီးယားမျိုးစုံ ရှင်သန်နိုင်ဖို့ အထောက်အကူပြုနိုင်ပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် သကြားပါဝင်မှုနည်းတဲ့ Dark Chocolate ကို သင့်တင့်တဲ့ပမာဏ စားသုံးပေးနိုင်ပါတယ်။

■ ■ ၅။ ကီဝီသီး (Kiwi)

■ ကီဝီသီးက ဝမ်းချုပ်တတ်သူတွေအတွက် အထူးသတိထားသင့်တဲ့ အသီးတစ်မျိုးပါ။

■ လေ့လာမှုတစ်ခုအရ Green Kiwi သီး ၂ လုံးကို နေ့စဉ်စားသုံးပေးခြင်းဟာ ဝမ်းချုပ်ခြင်းကို သက်သာစေပြီး ဝမ်းသွားရလွယ်ကူစေသလို ဗိုက်မအီမသာဖြစ်ခြင်းကိုလည်း လျော့နည်းစေနိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိထားပါတယ်။

■ ကီဝီသီးမှာ အမျှင်ဓာတ်နဲ့ ရေဓာတ်တွေ ပါဝင်တာကြောင့် အူလမ်းကြောင်းလှုပ်ရှားမှု ပုံမှန်ဖြစ်စေဖို့ အထောက်အကူပြုပါတယ်။

■ ■ ၆။ မုန်လာဥနီ (Carrots)

■ မုန်လာဥနီမှာ အမျှင်ဓာတ်တွေ ကြွယ်ဝစွာပါဝင်ပါတယ်။

■ ဒီအမျှင်ဓာတ်တွေက အစာခြေစနစ်ကို အထောက်အကူပြုပြီး ဝမ်းမှန်မှန်သွားနိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါတယ်။

■ မုန်လာဥနီကို အစိမ်းစားတာဖြစ်ဖြစ်၊ ပြုတ်စားတာဖြစ်ဖြစ် စားသုံးနိုင်ပါတယ်။

■ နေ့စဉ်စားသောက်တဲ့ ဟင်းလျာတွေထဲမှာ ထည့်သွင်းစားပေးဖို့လည်း လွယ်ကူပါတယ်။

■ ■ ၇။ ပန်းသီး (Apples)
ပန်းသီးမှာ Pectin လို့ခေါ်တဲ့ ရေမှာပျော်ဝင်နိုင်တဲ့ အမျှင်ဓာတ်တစ်မျိုး ပါဝင်ပါတယ်။

■ ဒီအမျှင်ဓာတ်ဟာ အူလမ်းကြောင်းထဲက အကျိုးပြုဘက်တီးရီးယားတွေအတွက် အထောက်အကူပြုပါတယ်။

■ ပန်းသီးစားတဲ့အခါ အခွံနွှာမစားဘဲ သေချာဆေးကြောပြီး အခွံပါစားပေးရင် အမျှင်ဓာတ်နဲ့ Polyphenols တွေကို ပိုမိုရရှိနိုင်ပါတယ်။

■ ■ ၈။ ငှက်ပျောသီးအစိမ်း (Green Bananas)
ငှက်ပျောသီးအစိမ်းမှာ Resistant Starch လို့ခေါ်တဲ့ အစာချေဖျက်မှုကို ခံနိုင်ရည်ရှိတဲ့ ကစီဓာတ်တစ်မျိုး ပါဝင်ပါတယ်။

■ ဒီဓာတ်ကို အူသေးက အပြည့်အဝ မချေဖျက်နိုင်ဘဲ အူမကြီးထဲရောက်တဲ့အခါ အူလမ်းကြောင်းထဲက ဘက်တီးရီးယားတွေက ချေဖျက်အသုံးပြုကြပါတယ်။

■ အဲဒီဖြစ်စဉ်ကနေ Short-chain fatty acids လို့ခေါ်တဲ့ အကျိုးပြုဖက်တီးအက်ဆစ်တွေ ထွက်ပေါ်လာပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် အပြည့်အဝမှည့်နေတဲ့ ငှက်ပျောသီးထက် အစိမ်းရောင်နည်းနည်းကျန်နေသေးတဲ့ ငှက်ပျောသီးတွေမှာ Resistant Starch ပိုမိုပါဝင်နိုင်ပါတယ်။

■ အူလမ်းကြောင်းကျန်းမာရေးဆိုတာ အစားအသောက်တစ်မျိုးတည်းနဲ့ ဆုံးဖြတ်လို့မရပါဘူး။
အမျှင်ဓာတ်ကြွယ်ဝတဲ့ အစားအစာတွေ စားသုံးပေးတာ၊ ရေဓာတ်လုံလောက်အောင် သောက်တာ၊ ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုပုံမှန်လုပ်တာနဲ့ အိပ်ရေးဝဝအိပ်တာတွေကလည်း အရေးကြီးပါတယ်။

■ အစားအစာအသစ်တွေကိုလည်း တစ်ခါတည်း အများကြီးမစားဘဲ ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ ကိုက်ညီမှုရှိမရှိ စောင့်ကြည့်ပြီး တဖြည်းဖြည်း ထည့်သွင်းစားသုံးသင့်ပါတယ်။

Source-NDTV

#World_Health
Published 10 November 2026

■ ပျော်ရွှင်နေသလို ပြုံးပြုံးရွှင်ရွှင်နဲ့ နေနေတာကိုပဲကြည့်ပြီး သူတို့တကယ်ပျော်နေတယ်လို့ မထင်လိုက်ပါနဲ့။ အဲဒီအပြုံးရဲ့နောက်ကွယ်မှာ ဘယ်သူမှမသိတဲ့ စိတ်ဒဏ်ရာတွေ၊ ဝမ်းနည်းမှုတွေနဲ့ ရုန်းကန်နေရတာမျိုးရှိနေနိုင်ပါတယ်။

■ ခရစ္စမတ်ဆိုတာ ပျော်ရွှင်စရာကောင်းတဲ့ အချိန်ကာလတစ်ခုလို့ လူအများက သတ်မှတ်ထားကြပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ မိသားစုအတွင်း အဆင်မပြေတာတွေ၊ အစားအသောက်ပြင်ဆင်ရတဲ့ ဖိအားတွေ၊ လက်ဆောင်ဝယ်ဖို့ ငွေကြေးကုန်ကျမှုတွေကြောင့် နှစ်ကုန်ခါနီးမှာ စိတ်ပင်ပန်းနွမ်းနယ်လာတတ်ကြပါတယ်။

■ တချို့လူတွေဆိုရင် ပတ်ဝန်းကျင်ကလူတွေ စိတ်မပူအောင်၊ မိသားစုအတွက် စိတ်ချမ်းသာစရာဖြစ်အောင် အပြင်ပန်းမှာ ပြုံးပြုံးရွှင်ရွှင်နဲ့နေပြတတ်ကြပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ သူတို့ရဲ့အတွင်းစိတ်ထဲမှာတော့ တကယ်ကို ဝမ်းနည်းပူဆွေးပြီး စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရ ရုန်းကန်နေရတာမျိုး ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

■ ဒီလိုအခြေအနေကို လူအများက Smiling Depression (အပြုံးနောက်ကွယ်က စိတ်ကျရောဂါ) လို့ ခေါ်ကြပါတယ်။

■ Smiling Depression ဆိုတာ ဘာလဲ။

■ Smiling Depression ဆိုတာ ဆေးပညာအရ သီးခြားရောဂါအမည်တစ်ခုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားတာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။

■ ဒါပေမဲ့ စိတ်ကျရောဂါခံစားနေရပေမဲ့ အဲဒီခံစားချက်တွေကို တခြားသူတွေ မသိအောင် ဖုံးကွယ်ထားပြီး အပြင်ပန်းမှာ ပျော်ရွှင်နေသလို၊ အဆင်ပြေနေသလို ပြုမူနေတဲ့ အခြေအနေကို ရည်ညွှန်းတာဖြစ်ပါတယ်။

■ စိတ်ကျရောဂါရှိနေသူတစ်ယောက်ဟာ အလုပ်မှာလည်း အဆင်ပြေနေသလို မြင်ရနိုင်တယ်။ လူတွေနဲ့လည်း ရယ်ရယ်မောမော စကားပြောနိုင်တယ်။ ကိုယ့်တာဝန်တွေကိုလည်း ပုံမှန်အတိုင်း လုပ်ဆောင်နိုင်တယ်။

■ ဒါပေမဲ့ အဲဒီအပြင်ပန်းပုံစံရဲ့ နောက်ကွယ်မှာတော့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာအရ အလွန်ပင်ပန်းနွမ်းနယ်ပြီး ဝမ်းနည်းနေရနိုင်ပါတယ်။

■ သူတို့ဟာ တခြားသူတွေနဲ့ အဆင်ပြေပြေနေချင်တယ်။ ကိုယ့်ရဲ့အတွင်းစိတ်ခံစားချက်တွေကိုလည်း ဘယ်သူမှမသိစေချင်ကြပါဘူး။

■ ဒီလိုနဲ့ ကိုယ့်ခံစားချက်တွေကို အမြဲဖုံးကွယ်ထားရင်း တဖြည်းဖြည်း အထီးကျန်လာတတ်ပါတယ်။

■ တချို့အခြေအနေတွေမှာတော့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် အဆုံးစီရင်ချင်တဲ့ အတွေးတွေအထိ ဖြစ်လာနိုင်တာကြောင့် သတိထားဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။

■ Smiling Depression ရှိနေနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြတဲ့ လက္ခဏာ ၇ ချက်

■ အပြင်ပန်းမှာ ပျော်ရွှင်နေသလို မြင်ရတဲ့သူတစ်ယောက်ရဲ့ အတွင်းစိတ်အခြေအနေကို အလွယ်တကူ သိနိုင်ဖို့ မလွယ်ပါဘူး။

■ ဒါပေမဲ့ အောက်ပါအပြောင်းအလဲတွေကို သတိထားကြည့်နိုင်ပါတယ်။

■ ■ ၁။ အမြဲလိုလို ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေခြင်း 
လူတိုင်းက တစ်ခါတလေ ပင်ပန်းတတ်ကြပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ ကိုယ်ချစ်ရတဲ့သူတစ်ယောက်ဟာ အရင်ကထက် ပိုပြီး ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေတယ်၊ ဘာမှလုပ်ချင်စိတ်မရှိတော့ဘူး၊ အားအင်ကုန်ခန်းနေသလို ဖြစ်နေတယ်ဆိုရင် သတိထားသင့်ပါတယ်။

■ ကိုယ်မပျော်ရွှင်ပေမဲ့ ပျော်နေသလို အမြဲပြုံးပြနေရတာကလည်း စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ စွမ်းအင်အများကြီး သုံးစွဲရပါတယ်။

■ ဒါ့အပြင် အိပ်မပျော်တာ၊ အာရုံစူးစိုက်ရခက်တာ၊ မေ့လျော့လာတာမျိုးတွေလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

■ ■ ၂။ ခေါင်းကိုက်ခြင်းနဲ့ ဗိုက်အောင့်ခြင်း 
ခေါင်းခဏခဏ ကိုက်တာ၊ ဗိုက်နာတာ၊ အစာအိမ်မအီမသာဖြစ်တာတွေကို အစားအသောက်ကြောင့်ပဲလို့ ထင်ထားတတ်ကြပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ စိတ်ဖိစီးမှုနဲ့ စိတ်ကျန်းမာရေးအခြေအနေတွေကလည်း ခန္ဓာကိုယ်ပေါ်မှာ သက်ရောက်မှုရှိနိုင်ပါတယ်။

■ အကြောင်းရင်းမသိဘဲ ခေါင်းကိုက်တာ၊ ဗိုက်နာတာတွေ မကြာခဏဖြစ်လာရင်လည်း သတိထားသင့်ပါတယ်။

■ ■ ၃။ အစားအသောက်ကို ပုံမှန်ထက် ပိုစားလာခြင်း 

■ စိတ်ဖိစီးမှုများလာတဲ့အခါ တချို့လူတွေက အစားအသောက်ကို ပိုစားလာတတ်ကြပါတယ်။
အထူးသဖြင့် ဝမ်းနည်းတဲ့အချိန်၊ စိတ်မကောင်းတဲ့အချိန်တွေမှာ အစားစားခြင်းကနေ စိတ်သက်သာမှုရဖို့ ကြိုးစားတတ်ကြပါတယ်။

■ အရင်ကနဲ့မတူဘဲ အစားအသောက်ကို အလွန်အကျွံစားလာတာမျိုးရှိရင်လည်း သတိထားကြည့်သင့်ပါတယ်။

■ ■ ၄။ လက်တွေ၊ ခြေတွေမှာ လေးလံထိုင်းမှိုင်းနေသလို ခံစားရခြင်း

■ အမြဲလိုလို ဆိုဖာပေါ်မှာပဲ လှဲနေချင်တာ၊ ထိုင်ရာကနေ ထဖို့တောင် အားမရှိသလိုဖြစ်နေတာ၊ ဘာတစ်ခုမှ လုပ်ချင်စိတ်မရှိတော့တာမျိုးတွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။

■ ခန္ဓာကိုယ်တစ်ခုလုံး လေးလံထိုင်းမှိုင်းနေသလို ခံစားရပြီး နေ့စဉ်လုပ်နေကျ အလုပ်လေးတွေတောင် လုပ်ဖို့ ခက်ခဲလာတတ်ပါတယ်။

■ ■ ၅။ ဝေဖန်ခံရတာ၊ ငြင်းပယ်ခံရတာကို ပုံမှန်ထက် ပိုခံစားလွယ်လာခြင်း
တစ်ယောက်ယောက်က စကားတစ်ခွန်းပြောလိုက်တာ၊ ဝေဖန်လိုက်တာ၊ သဘောမတူလိုက်တာလောက်နဲ့ အရင်ကထက် ပိုပြီး စိတ်ထိခိုက်လာတတ်ပါတယ်။

■ အသေးအဖွဲကိစ္စလေးတွေကြောင့်တောင် ဝမ်းနည်းသွားတာ၊ စိတ်ဆိုးသွားတာ၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် တန်ဖိုးမရှိသလို ခံစားလာတာမျိုး ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

■ ■ ၆။ ပုံမှန်ထက် ပိုအိပ်လာခြင်း

■ အရင်က အိပ်ချိန်ပုံမှန်ရှိတဲ့သူတစ်ယောက်ဟာ အခုနောက်ပိုင်း အိပ်ချိန်တွေအများကြီး ပိုလာတယ်ဆိုရင်လည်း သတိထားဖို့ လိုပါတယ်။

■ အိပ်ရာထဲက မထချင်တာ၊ အိပ်နေပေမဲ့ မလန်းဆန်းတာ၊ တစ်နေ့လုံး အိပ်ချင်နေတတ်တာမျိုးတွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

■ ■ ၇။ လူတွေနဲ့ ဝေးကွာလာပြီး ကိုယ်ဝါသနာပါတာတွေကို စိတ်မဝင်စားတော့ခြင်းအရင်က သူငယ်ချင်းတွေနဲ့ တွေ့ရတာ၊ စကားပြောရတာ၊ ကိုယ်ဝါသနာပါတဲ့အရာတွေ လုပ်ရတာကို ပျော်ရွှင်ခဲ့တဲ့သူတစ်ယောက်ဟာ အခုနောက်ပိုင်းမှာ အဲဒီအရာတွေကို စိတ်မဝင်စားတော့တာမျိုး ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။

■ လူတွေနဲ့ မတွေ့ချင်တော့တာ၊ ဖုန်းမကိုင်ချင်တော့တာ၊ အပြင်မထွက်ချင်တော့တာ၊ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ဂရုစိုက်မှုတွေ လျော့နည်းလာတာမျိုးတွေလည်း ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

■ အရင်က ကိုယ့်အတွက် အရေးကြီးခဲ့တဲ့ ဝါသနာတွေကိုတောင် စိတ်မဝင်စားတော့တာဟာ သတိထားသင့်တဲ့ အပြောင်းအလဲတစ်ခုပါ။

■ Smiling Depression ဆိုတာ သီးခြားတရားဝင်ရောဂါအမည်မဟုတ်ပါဘူး။ အထက်ပါလက္ခဏာတွေရှိရုံနဲ့ စိတ်ကျရောဂါလို့ အတည်ပြုလို့မရပါဘူး။

■ ဒါပေမဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် ထိခိုက်စေချင်တဲ့အတွေးတွေ၊ သတ်သေချင်တဲ့အတွေးတွေ ရှိလာရင်တော့ ပြုံးပြုံးရွှင်ရွှင်နေနေသည်ဖြစ်စေ၊ ချက်ချင်း ယုံကြည်ရသူတစ်ဦးနဲ့ ဆရာဝန်ထံ အကူအညီတောင်းခံဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။ 

Source-The US Sun