#World_Health
Published 02 April 2026

■ စိတ်အပန်းဖြေတဲ့အနေနဲ့ အသုံးပြုကြတဲ့ ဆေးတွေဟာ လေဖြတ်ခြင်းအန္တရာယ်ကို နှစ်ဆကျော်ပိုများစေတယ်လို့ တွေ့ရှိထားပါတယ်။

■ လူပေါင်းသန်း ၁၀၀ ကျော်ထံမှ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အချက်အလက်များကို ဆန်းစစ်ကြည့်ရာမှာ ဆေးမသုံးသူတွေနဲ့ယှဉ်ရင် အမ်ဖတမင်းသုံးစွဲသူတွေက လေဖြတ်နိုင်ခြေ ၁၂၂ ရာခိုင်နှုန်း ပိုများပြီး ကိုကိန်းအသုံးပြုသူတွေကတော့ ၉၆ ရာခိုင်နှုန်း ပိုများပါတယ်။

■ ဆေးရွက်ကြီးအသုံးပြုသူတွေမှာလည်း ၃၇ ရာခိုင်နှုန်းကျော် ပိုများနေကာ ဘိန်းစွဲသူတွေမှာတော့ လေဖြတ်နိုင်ခြေ ပိုများစေတဲ့ အထောက်အထားမျိုး မတွေ့ခဲ့ပါဘူး။

■ အသက် ၅၅ နှစ်အောက်တွေမှာ အမ်ဖတမင်းသုံးစွဲသူတွေက လေဖြတ်နိုင်ခြေ ၃ ဆနီးပါးပိုများပြီး ကိုကိန်းနဲ့ ဆေးရွက်ကြီးအသုံးပြုသူတွေမှာတော့ ၉၇ ရာခိုင်နှုန်းနဲ့ ၁၄ ရာခိုင်နှုန်းအသီးသီး ပိုများနေပါတယ်။

■ ဦးနှောက်ထဲက သွေးကြောတွေ ပိတ်ဆို့ပေါက်ထွက်သဖြင့် လေဖြတ်ခြင်းအခြေအနေ ဖြစ်ကြရပြီး အင်္ဂါချို့ယွင်းခြင်းနဲ့ အသက်ဆုံးပါးသည်အထိ ဆိုးရွားစေနိုင်ပါတယ်။

■ ဒီလိုဆေးတွေက သွေးပေါင်ချိန်တိုးခြင်း၊ သွေးကြောများကျဉ်းစေခြင်း၊ သွေးခဲခြင်း စတာတွေဖြစ်စေပြီး လေဖြတ်ခြင်းကို ဖြစ်စေပါတယ်။

■ တရားမဝင်ပစ္စည်းတွေနဲ့ မူးယစ်ဆေးများ သုံးစွဲမှုမြင့်တက်လာခြင်းက ကမ္ဘာတဝှမ်းမှာ အများပြည်သူကျန်းမာရေး စိုးရိမ်စရာ ဖြစ်လာပါတယ်။

■ လေဖြတ်ခြင်းတွေရဲ့ ၉၀ ရာခိုင်နှုန်းလောက်က နေထိုင်စားသောက်မှုပုံစံများဖြင့် ကာကွယ်နိုင်ပြီး အာဟာရမျှတစွာ စားသုံးခြင်း၊ လေ့ကျင့်ခန်းပုံမှန်ပြုလုပ်ခြင်း၊ ဆေးလိပ်အရက်ရှောင်ရှားခြင်း၊ မူးယစ်ဆေး ရှောင်ရှားခြင်းတို့ဖြင့် ကာကွယ်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

Source: The Guardian

အရှေ့အလယ်ပိုင်းမှ ပဋိပက္ခကနေ အစပြုလိုက်တဲ့ ထောက်ပံ့ရေးပြဿနာတွေကြောင့် ဥရောပသမဂ္ဂနိုင်ငံတွေကြားမှာ ဆလိုဗေးနီးယားက လောင်စာဆီခွဲတမ်းချပေးရတဲ့ ပထမဆုံးနိုင်ငံဖြစ်လာပါတယ်။

#World_News
Published 01 April 2026
#ဆလိုဗေးနီးယား #စက်သုံးဆီ
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group

ဧပြီ၁၊၂၀၂၆(ရိုက်တာ)

ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားမှတဆင့် ကမ္ဘာ့ရေနံအများဆုံးတင်သွင်းသည့် နိုင်ငံသည် အဆိုပါရေလမ်းကြောင်း ပိတ်ဆို့သွားမည့်ဒဏ်ကို အကောင်းဆုံးခံနိုင်ရည်ရှိသည့် နိုင်ငံများထဲမှ တစ်နိုင်ငံဖြစ်နေသည်မှာ ဆန့်ကျင် ဘက် အံ့သြဖွယ်ပင်ဖြစ်သည်။

တရုတ်နိုင်ငံသည် ပင်လယ်ကွေ့ဒေသမှ ရေနံပမာဏ အမြောက်အများကို သုံးစွဲနေပြီး ထိုဒေသမှ ယင်း၏ တင်သွင်းမှုသည် အိန္ဒိယ၊ ဂျပန်နှင့် တောင်ကိုရီးယား ၃ နိုင်ငံပေါင်း တင်သွင်းမှုနှင့် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် တူညီနေသည်။

ရေလက်ကြား ပိတ်ဆို့မှုအပေါ် တုံ့ပြန်သည့်အနေဖြင့် အာရှတစ်လွှားရှိ တာဝန်ရှိသူများက စွမ်းအင် ချွေတာရန်အတွက် ရေချိုးချိန်လျှော့ချရန် သို့မဟုတ် အိမ်မှသာ အလုပ်လုပ်ကြရန် နိုင်ငံသားများကို တောင်းဆိုနေကြသည်။သို့သော်  တရုတ်နိုင်ငံရှိ အာဏာရ ကွန်မြူနစ်ပါတီ၏ အဓိကသတင်းစာကနိုင်ငံ သည် ကိုယ်ပိုင်စွမ်းအင်အရင်းအမြစ်ကို ကိုယ်တိုင် ထိန်းချုပ်နိုင်သည့် အခြေအနေတွင် ရှိနေကြောင်း ဖတ်ရှုသူများကို တင်ပြထားသည်။

ထောက်ပံ့မှုများကို ထိန်းသိမ်းရန်အတွက် ဘေဂျင်းသည် လောင်စာဆီတင်ပို့မှုများကို တရားဝင်မဟုတ်ဘဲ ပိတ်ပင်ထားသည်ကို အဆိုပါ အယ်ဒီတာ့အာဘော်တွင် ဖော်ပြထားခြင်းမရှိသော်လည်း၊ စွမ်းအင်ဆိုင်ရာ ရိုက်ခတ်မှုများအပေါ် ထိခိုက်လွယ်မှုကို လျှော့ချပေးခဲ့သည့် နှစ်ပေါင်းများစွာကြာ ချမှတ်ခဲ့သော မူဝါဒ  အစီအမံများကြောင့် တရုတ်နိုင်ငံသည် ယင်း၏ အိမ်နီးချင်းများစွာထက် ပိုမိုလုံခြုံမှုရှိနေပါသည်။

တရုတ်နိုင်ငံသည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးရှိ လျှပ်စစ်မော်တော်ယာဉ်(EV) အရေအတွက်အားလုံးပေါင်း နီးပါး ရှိ သောလျှပ်စစ်မော်တော်ယာဉ်၊ကြီးမားကျယ်ပြန့်၍ တိုးပွားနေသော ရေနံသိုလှောင်မှုများ၊ မျိုးစုံသော ရေနံ  နှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ရင်းမြစ်များနှင့် ပြည်တွင်း ကျောက်မီးသွေးနှင့် ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်များ   ကြောင့် ပြည်ပတင်သွင်းမှုအပေါ် မှီခိုစရာမလိုလောက်အောင် လုံခြုံမှုရှိနေသည့် လျှပ်စစ်မဟာဓာတ်အား   လိုင်း စသည်တို့ကို ပိုင်ဆိုင်ထားသည်ကို ဂုဏ်ယူဝင့်ကြွားနေသည်။

"လက်ရှိအခြေအနေက တရုတ်စီမံကိန်းရေးဆွဲသူတွေ ဆယ်စုနှစ်များစွာကတည်းက စိတ်ထဲမှာရှိနေခဲ့   တာတွေနဲ့ တော်တော်လေးနီးစပ်နေပါတယ်" ဟု ဖင်လန်နိုင်ငံရှိ စွမ်းအင်နှင့် သန့်ရှင်းသောလေထု သုတေ   သနစင်တာ (CREA) ၏ ပူးတွဲတည်ထောင်သူ လော်ရီ မိုင်လီဗာတာ က ပြောသည်။ "ဒါဟာ ပင်လယ်   ရေကြောင်းမှတစ်ဆင့်လာတဲ့ ရုပ်ကြွင်းလောင်စာအပေါ် မှီခိုအားထားမှုကို လျှော့ချဖို့ ကြိုးပမ်းချက်က မှန်ကန်ကြောင်း သက်သေပြနေပါတယ်"

မျှော်လင့်မထားသော EV အဟုန်

၂၀၂၀ ပြည့်နှစ် နှောင်းပိုင်းတွင် ဘေဂျင်းသည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၌ လျှပ်စစ်မော်တော်ယာဉ် ဝယ်ယူမှုများအား ကားသစ်ရောင်းချရမှု၏ ၂၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ရောက်ရှိရန် ရည်မှန်းချက်တစ်ရပ် ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ ပြီးခဲ့ သည့်နှစ်တွင်မူ အရောင်းပမာဏသည် မော်တော်ယာဉ်သစ်အားလုံး၏ ထက်ဝက်ခန့်အထိ ရောက်ရှိခဲ့   သည်။

ဤမျှော်လင့်မထားသော EV ဖွံ့ဖြိုးမှုများကြောင့် ဆယ်စုနှစ်များစွာကြာ အရှိန်အဟုန်ဖြင့် တိုးတက်  လာခဲ့သည့် တရုတ်နိုင်ငံ၏ လောင်စာဆီသုံးစွဲမှုသည် ထပ်မတက်တော့သည့် အမြင့်ဆုံးအမှတ်သို့ ရောက်  ရှိသွားခဲ့ပြီးပြီဖြစ်သည်။ နိုင်ငံသည် လွန်ခဲ့သည့် နှစ်အနည်းငယ်က မျှော်မှန်းထားသည်ထက် ရေနံသုံးစွဲမှု နှင့် တင်သွင်းမှု ပိုမိုနည်းပါးလာသည်။

စွမ်းအင်နှင့် သန့်ရှင်းသောလေထု သုတေသနစင်တာ၏ ခန့်မှန်းချက်များအရ ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က EV များ  ကြောင့် အစားထိုးလျှော့ချနိုင်ခဲ့သည့် ရေနံပမာဏသည် တရုတ်နိုင်ငံက ဆော်ဒီအာရေဗျမှ တင်သွင်းခဲ့  သည့် ပမာဏနှင့် ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ညီမျှကြောင်း သိရသည်။

လုံခြုံစိတ်ချရသော လျှပ်စစ်မဟာဓာတ်အားလိုင်း

တရုတ်နိုင်ငံ၏ လျှပ်စစ်မဟာဓာတ်အားလိုင်းကို ကျောက်မီးသွေးနှင့် လျင်မြန်စွာ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်နေသော ပြန်လည်ပြည့်ဖြိုးမြဲစွမ်းအင်များဖြင့်သာ အဓိက လည်ပတ်ထားသည်။ ဘေဂျင်း၏ ကိုယ်ပိုင်ရည်မှန်း ချက်များထက် ကျော်လွန်နေသည့် သန့်စင်သောစွမ်းအင်များ၏ အဟုန်မှာ စီးပွားရေးအတွက် နှစ်စဉ်  လိုအပ်သော အပိုစွမ်းအင်အားလုံးနီးပါးကို ဆိုလာ သို့မဟုတ် လေအားလျှပ်စစ်အသစ်များဖြင့် ဖြည့်ဆည်း   ပေးနိုင်သည်အထိဖြစ်လာသည်။ ယင်းက ကျောက်မီးသွေး တင်သွင်းမှုနည်းပါးစေပြီး လျှပ်စစ်ဓာတ်အား  ထုတ်လုပ်ရာတွင် LNG ပါဝင်သည့် ကမ်းရိုးတန်းပြည်နယ်အချို့သို့ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ရည် (LNG) တင်သွင်းမှု လျော့နည်းစေခဲ့သည်ဟု အဓိပ္ပာယ်သက်ရောက်နေသည်။

ရေနံအများအပြားရှိသော်လည်း ပေးသွင်းသူများစွာရှိခြင်း

တရုတ်နိုင်ငံသည် ရေနံအမြောက်အများကို တင်သွင်းသော်လည်း အခြားသော အဓိက အာရှတင်သွင်း  သည့် နိုင်ငံများနှင့်မတူဘဲ မည်သည့် ပေးသွင်းသူ တစ်ဦးတစ်ယောက် တစ်နိုင်ငံတည်းအပေါ် မှီခိုမှု  မရှိစေရန် ဂရုတစိုက် လုပ်ဆောင်ထားသည်။

ဂျပန်ကို ကြည့်ပါ။တိုကျိုသည် ပုံမှန်အားဖြင့် ယင်း၏ရေနံ ၈၀ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးကို ဆော်ဒီအာရေဗျနှင့် အာရပ်စော်ဘွားများပြည်ထောင်စု (UAE) တို့မှ ဝယ်ယူသည်။ တရုတ်နိုင်ငံကမူ ဝယ်ယူသူအများစု အတွက် အမေရိကန်၏ ပိတ်ဆို့အရေးယူမှုများကြောင့် ကန့်သတ်ချက်များရှိနေသည့် ရုရှား၊ ဗင်နီဇွဲလား  နှင့် အီရန်တို့မှ ဈေးလျှော့ပေးထားသော ရေနံအမြောက်အများ အပါအဝင် နိုင်ငံပေါင်း ၈ နိုင်ငံထံမှ ထိုပမာဏတူ ရေနံအချိုးအစားကို ဝယ်ယူခဲ့သည်။

တရုတ်နိုင်ငံသည် ယင်း၏ ရေနံတင်သွင်းမှုများကို မျိုးစုံကွဲပြားအောင် ထိန်းသိမ်းထားခြင်း

တရုတ်နိုင်ငံသည် အဆိုပါတင်သွင်းမှုများ၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုကို ယင်း၏ လျှို့ဝှက်ထားသော မဟာ  ဗျူဟာမြောက် ရေနံသိုလှောင်ကန်များထဲသို့လည်း ထည့်သွင်းထားသည်။ သိုလှောင်ထားမှု မည်မျှကြီး  မားကြောင်း မည်သူမျှ အတိအကျမသိသော်လည်း စီးပွားရေးလုပ်ငန်းသုံး ရေနံချက်စက်ရုံများတွင် သိုလှောင်ထားမှုများနှင့် ပေါင်းစပ်လိုက်လျှင် တချို့သော ခန့်မှန်းချက်များအရ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား မှ တဆင့် တင်သွင်းမှုများအား အစားထိုးရန် ၇ လခန့်အထိ လုံလောက်သော ရေနံများ တရုတ်နိုင်ငံတွင် သိုလှောင်ထားပြီးဖြစ်နေသည်။

ပြည်တွင်းထုတ်လုပ်မှု တိုးတက်လာခြင်း

တရုတ်နိုင်ငံသည် ပြီးခဲ့သည့်နှစ်က တစ်ရက်လျှင် ရေနံစည်ပေါင်း ၄.၃ သန်း ထုတ်လုပ်ခဲ့ပြီး၊ ယင်းသည် ရေနံတင်သွင်းမှုအားလုံး၏ ၄၀ ရာခိုင်နှုန်းခန့်နှင့် ညီမျှသည့် စံချိန်သစ်တစ်ခုဖြစ်သည်။ သို့သော် ရေနံသိုက် များ ခန်းခြောက်လာနေပြီး တရုတ်နိုင်ငံအနေဖြင့် အမေရိကန်၏ရှေးလ်ရေနံ (shale oil) အဟုန်ကို ထပ်မံ ပုံတူကူးရန် မဖြစ်နိုင်ပေ။

သို့သော် သဘာဝဓာတ်ငွေ့အခြေအနေကမူ ကွာခြားသည်။ ပြည်တွင်းထုတ်လုပ်မှုမှာ လျင်မြန်စွာ တိုး  တက်နေသောကြောင့် ပိုက်လိုင်းမှတဆင့် တင်သွင်းသည့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့နှင့် ပေါင်းစပ်လိုက်ပါက တရုတ်နိုင်ငံသည် တကယ်တမ်းတွင် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်ကထက် LNG တင်သွင်းမှု ပိုမိုနည်းပါးလာနေသည်။

၂၀၁၅ ခုနှစ်မှစ၍ မတူညီသော သတင်းရင်းမြစ် သုံးခုမှ နှစ်စဉ် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ရည် ပမာဏကို ပြသထားသည့် ဇယားများ။ ခန့်မှန်းခြေအားဖြင့် ၂၀၂၀ ပြည့်နှစ်ကတည်းက သင်္ဘောဖြင့် တင်သွင်းမှုများ တိုးမလာခဲ့သော်လည်း ပိုက်လိုင်းဖြင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ပေးပို့မှုနှင့် ပြည်တွင်းထုတ်လုပ်မှုတို့ မြင့်တက်လာခဲ့သည်။

တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပိုက်လိုင်းကွန်ရက်သည် ပင်လယ်ရေကြောင်းမှ တင်သွင်းမှုများကို လျှော့ချရန်နှင့် ရုရှား၊ ဗဟိုအာရှနှင့် မြန်မာနိုင်ငံတို့မှ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့များကို ရယူရန် ခွင့်ပြုပေးထားသည်။ နောက် ထပ် ရုရှား-တရုတ် ပိုက်လိုင်းဖြစ်သော 'Power of Siberia 2' အတွက် ရည်မှန်းချက်ကြီးမားသော စီမံ ကိန်းများကို အဆိုပြုထားသော်လည်း ပြီးစီးရန် နှစ်ပေါင်းများစွာ ကြာဦးမည်။

ဆိုက်ဘေးရီးယား၏ စွမ်းအင် ပိုက်လိုင်း တည်ဆောက်ပြီးကတည်းက တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပိုက်လိုင်းဖြင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့တင်သွင်းမှုများမှာ တဖြည်းဖြည်း မြင့်တက်လာခဲ့သည်။ ဂျပန် သို့မဟုတ် ကိုရီးယား ကဲ့သို့သော ကျွန်းနိုင်ငံ အိမ်နီးချင်းများမှာမူ ထိုကဲ့သို့သော ပထဝီဝင် အားသာချက်မျိုး မရှိကြပေ။

ပိုမိုလုံခြုံသော အနာဂတ်

ဆယ်စုနှစ်များစွာကြာ တရုတ်နိုင်ငံ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို နိုင်ငံရပ်ခြားမှ တင်သွင်းသည့် ရုပ်ကြွင်း  လောင်စာများ၊ အထူးသဖြင့် ရေနံစိမ်းများက မောင်းနှင်ပေးခဲ့သည်။ သို့သော် EV အဟုန်ကြောင့် တရုတ် နိုင်ငံသည် ယင်း၏ တိုးတက်မှုအင်ဂျင်ကို ပြည်ပရေနံများအပေါ် မှီခိုမှုမှ ဖြုတ်ချနေပြီဖြစ်သည်။

“China’s oil demand is likely to peak this year and decline thereafter,” said Chen Lin, vice president of oil and gas research at Rystad Energy. “So although the import share will remain high, the situation is unlikely to worsen.”

"တရုတ်နိုင်ငံရဲ့ ရေနံဝယ်လိုအားက ဒီနှစ်မှာ အမြင့်ဆုံးဖြစ်လာနိုင်ပြီး အဲဒီနောက်မှာ ကျဆင်းသွားဖွယ် ရှိပါတယ်" ဟု Rystad Energy မှ ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ သုတေသနဆိုင်ရာ ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ချန်လင်း က ပြောကြားခဲ့သည်။ "ဒါကြောင့် တင်သွင်းမှု အချိုးအစားက မြင့်မားနေဦးမှာဖြစ်ပေမယ့် အခြေ အနေ တွေ ပိုဆိုးလာဖို့တော့ မရှိပါဘူး။

(ရိုက်တာသတင်းဌာနပါ How China can survive without the Strait of Hormuz  အထူးသုံးသပ်ချက်  ဆောင်းပါးကို ဆီလျော်အောင်မြန်မာဘာသာသို့ပြန်ဆိုပါသည်။)

#World_News
Published 01 April 2026

■ မော်စကို၊ မတ် ၃၁ (ရိုက်တာ) - ရုရှားနိုင်ငံဟာ အင်တာနက်ထိန်းချုပ်မှုတွေနဲ့ ဆင်ဆာဖြတ်တောက် မှုတွေကို ကျော်လွှားဖို့ ရုရှားနိုင်ငံသား သန်းပေါင်းများစွာ အသုံးပြုနေကြတဲ့ Virtual Private Networks (VPN) တွေကို ပိုပြီး တင်းတင်းကျပ်ကျပ် နှိမ်နင်းသွားမယ်လို့ ရုရှား ဒစ်ဂျစ်တယ်ရေးရာဝန်ကြီးက ပြောပါတယ်။

■ ရုရှားရဲ့ "အကြီးမားဆုံး နှိမ်နင်းမှု" လို့ သံတမန်တွေက ရှုမြင်ကြတဲ့ အဲဒီလုပ်ရပ်တွေအရ အာဏာပိုင် တွေဟာ လူထုဆက်သွယ်ရေးကို ဖြတ်တောက်ဖို့ ကျယ်ပြန့်တဲ့ လုပ်ပိုင်ခွင့်အာဏာတွေ ရယူထားရင်း မိုဘိုင်း အင်တာနက်တွေကို အကြိမ်ကြိမ် ပိတ်ပင်တာတွေနဲ့ အဓိက စာတိုပေးပို့ရေး ဝန်ဆောင်မှုတွေကို ကြားဖြတ်နှောင့်ယှက်တာတွေ ဆောင်ရွက်ခဲ့ပါတယ်။

■ "အဓိက လုပ်ငန်းစဉ်ကတော့ VPN အသုံးပြုမှုကို လျှော့ချဖို့ပါပဲ" လို့ ဒစ်ဂျစ်တယ်ရေးရာဝန်ကြီး Maksut Shadayev က တနင်္လာနေ့ နှောင်းပိုင်းမှာ နိုင်ငံတော်ပံ့ပိုးမှုနဲ့ လည်ပတ်နေတဲ့ MAX messenger မှာ ပြော ကြားခဲ့ပြီး၊ အသုံးပြုသူတွေအပေါ် ထိခိုက်မှု အနည်းဆုံးဖြစ်စေမယ့် ကန့်သတ်ချက်တွေ ချမှတ်နိုင်ဖို့ ဝန်ကြီးဌာနက ကြိုးပမ်းနေတယ်လို့လည်း ဖြည့်စွက်ပြောသွားပါတယ်။

■ အမည်မဖော်ပြထားတဲ့ နိုင်ငံခြားပလက်ဖောင်း အများအပြားကို ဝင်ရောက်အသုံးပြုခွင့် ကန့်သတ်ဖို့ ဆုံးဖြတ်ချက်တွေ ချမှတ်ထားတယ်လို့ သူက ပြောခဲ့ပေမဲ့ အသေးစိတ် အချက်အလက်တွေကိုတော့ မပြောခဲ့ပါဘူး။

■ လွန်ခဲ့တဲ့လတွေအတွင်း WhatsApp ကို ပိတ်ပင်ခဲ့ပြီး၊ Telegram ကို အသုံးပြုရ နှေးကွေးစေခဲ့သလို၊ မော်စကိုနဲ့ အခြားမြို့တွေ၊ ဒေသတွေမှာပါ မိုဘိုင်းအင်တာနက်ကို အကြိမ်ကြိမ် နှောင့်ယှက်ဖြတ် တောက်မှုတွေလုပ်ခဲ့တယ်။

■ နိုင်ငံခြားပလက်ဖောင်းတွေဟာ ဥပဒေကို လိုက်နာဖို့ ပျက်ကွက်ခဲ့တာရယ်၊ပြီးတော့ယူကရိန်းရဲ့ အလုံး အရင်းနဲ့ ဒရုန်းတိုက်ခိုက်မှုတွေကို တန်ပြန်ဖို့အတွက် မိုဘိုင်းအင်တာနက် ကန့်သတ်ချက်တွေ လိုအပ် တယ်လို့ ကရင်မလင်နန်းတော်က ဆိုပါတယ်။

■ Kommersant သတင်းစာရဲ့ အဆိုအရ ဇန်နဝါရီလလယ်လောက်မှာ ရုရှားဟာ VPN ၄၀၀ ကျော်ကို ပိတ် ပင်ခဲ့ပြီး ဒီပမာဏဟာ ပြီးခဲ့တဲ့နှစ် နှောင်းပိုင်းကထက် ၇၀ ရာခိုင်နှုန်း ပိုများလာတာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ ဒီအခြေအနေက ကြောင်နဲ့ကြွက် ကစားနေသလို ဖြစ်နေတယ်- အာဏာပိုင်တွေက VPN တစ်ခုကို ပိတ်လိုက်တာနဲ့ တစ်ပြိုင်နက် နောက်တစ်ခု ထပ်ထွက်လာပြီး၊ ရုရှားလူငယ် အများအပြားဟာ သူတို့ရဲ့ VPN တွေကို နေ့စဉ် ပြောင်းလဲအသုံးပြုနေကြတယ်လို့ ရိုက်တာသတင်းထောက်တွေရဲ့ အဆိုအရသိရပါတယ်။

အရင်းအမြစ်-ရိုက်တာ

#World_News
Published 01 April 2026

■ အီရန်သမ္မတ မာဆုဒ်ပါဇက်ရှ်ကီယန်က အမေရိကန်၊ အစ္စရေးလ်တို့နဲ့ ဖြစ်နေတဲ့ စစ်ပွဲကို မဖြစ်မနေ အဆုံးသတ်လိုတဲ့ဆန္ဒ ရှိတဲ့သဘော မတ်လ ၃၁ ရက်နေ့က ပြောပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ နောက်ထပ် ရန်လိုတိုက်ခိုက်မှုတွေ ထပ်မလုပ်ရဘူးဆိုတဲ့ အာမခံချက်တွေ အလိုရှိတယ်လို့ အလေးထားပြောပါတယ်။

■ နောက်ထပ် တိုက်ခိုက်မှုတွေ မလုပ်ဘူးလို့ အာမခံချက်မျိုးရရင် ပဋိပက္ခအဆုံးသတ်လိုတယ်လို့ ပါဇက်ရှ်ကီယန်က ဥရောပကောင်စီဥက္ကဌနဲ့ ဖုန်းပြောဆိုခဲ့ပါတယ်။

■ ဒီစကားတွေက အီရန်ရဲ့သဘောထား ပျော့ပျောင်းလာတဲ့သဘော မြင်နေရပါတယ်။

■ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ကလည်း ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား အများစုပိတ်ထားရင်တောင်မှ စစ်ဆင်ရေးအဆုံးသတ်ဖို့ ပြင်ဆင်နေကြောင်း ပြောထားပါတယ်။

■ ရေလက်ကြားပြန်ဖွင့်ရေး စစ်ဆင်ရေး အင်ပြည့်အားပြည့် ဆောင်ရွက်နေခြင်းက ထရမ့်မျှော်မှန်းထားတဲ့ အချိန်ကာလထက် ကျော်လွန်သွားဖွယ် ‌ရှိနေပါတယ်။

■ ထရမ့်ရဲ့ လက်ရှိဗျူဟာက အီရန်ရဲ့ ဒုံးကျည်တွေနဲ့ ရေတပ်အင်အားတွေကို ရိုက်ခတ်စေဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ အမေရိကန်က နောက်ထပ်တပ်အင်အားတွေနဲ့ ဖြည့်တင်းသွားမယ်လို့လည်း သတိပေးနေပါတယ်။

■ မကြာခင်မှာ သဘောတူညီချက်တစ်ခုခု မရဘူးဆိုရင် အီရန်ရဲ့ အရပ်ဘက် အဆောက်အအုံတွေကို တိုက်ခိုက်သွားမယ်လို့ သတိပေးထားပါတယ်။

■ အီရန်က အရေးပါတဲ့ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြားကို ထိန်းချုပ်နေပြီး အီရန်အပေါ် ခင်မင်တဲ့သဘောပြတဲ့ နိုင်ငံတွေကို ရေလက်ကြားကနေ ဖြတ်သန်းခွင့် ပေးထားပါတယ်။

Source: WION

#World_Science
Published 01 April 2026

■ အိန္ဒိယအလယ်ပိုင်းမှာ ၂၀၁၇ ကွင်းဆင်းစစ်တမ်းတစ်ခုမှာ သုတေသီများအဖွဲ့က ရုပ်ကြွင်းဥ ၁၁ ဥကို မှတ်တမ်းပြုစုခဲ့ကြပါတယ်။

■ တစ်ဥချင်းစီက ၁၅ စင်တီမီတာခန့်ရှိပြီး ဆန်းကျယ်စွာဖြင့် ပုံသဏ္ဍာန်တွေ တူညီနေပါတယ်။

■ ဥခွံသွင်ပြင်အရ တိုင်တန်နိုဆော အမျိုးအစားဝင်တွေ ဖြစ်နိုင်ပေမယ့် နမူနာတစ်ခုကတော့ အပြင်အခွံအောက်ဘက်မှာ သွယ်ဝိုက်အရိပ်တစ်ခု ဖြစ်နေပြီး နောက်ထပ်ပုံရိပ်တွေ စူးစမ်းလာစေပါတယ်။

■ ဒါဟာ ရှားပါးဖွဲ့စည်းပုံတစ်ခုဖြစ်ပြီး သက်တမ်းနှစ်ပေါင်း ၆၈ သန်းရှိပြီ ဖြစ်ပါတယ်။

■ အရည်အသွေးမြင့် CT စကင်များအရ ခြားနားတဲ့ အခွံအလွှာနှစ်ခု တွေ့ရပြီး အတွင်းပိုင်းဥက လားရာပြောင်းပြန်ဖြစ်နေကာ နောက်ထပ်အခွံက အုပ်ထားတာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ပုံရိပ်တွေကို အခြားတိုင်တန်နိုဆောဥတွေနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ခဲ့ရာမှာ ဒီမျိုးစိတ်ထဲက ဘယ်ဥနဲ့မှ မကိုက်ညီခဲ့ပါဘူး။

■ သုတေသနပြုစုချက်တွေအရ ဥအခွံအထူနဲ့ ကောက်ကွေးသွားပုံက နောက်ထပ်အခွံတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့တယ်လို့ ယူဆခဲ့ကြပါတယ်။

■ အပြင်ဘက်အခွံက ၂.၆ မီလီမီတာရှိကာ အတွင်းဘက်အခွံကတော့ ၂ မီလီမီတာခန့်ရှိပါတယ်။

■ အခွံနှစ်ခုပါ ဖွဲ့စည်းပုံအတိုင်းဆိုရင် တိုင်တန်နိုဆောတွေက ငှက်တွေလိုမျိုး ပိုင်းခြားထားတဲ့ ဥပြွန်တွေ ရှိနေနိုင်ပါတယ်။

■ အနုစိတ်ဖွဲ့စည်းပုံဆန်းစစ်ချက်အရ ကယ်ဆိုက်ဖွံ့ဖြိုးမှုထင်ရှားပြီး အနည်ထိုင်ကွာဟမှုကြောင့် မတူညီတဲ့ အချိန်ဒေသတွေမှာ ဥအခွံတွေ ဖြစ်ပေါ်ခဲ့တဲ့သဘော မြင်တွေ့ရပါတယ်။

■ ဒီတွေ့ရှိချက်အရ တိုင်တန်နိုဆောတွေရဲ့ မျိုးပွားပုံတွေကို သိရှိလာရပြီး အချို့ဒိုင်နိုဆောတွေဟာ ငှက်တွေလို မျိုးပွားစနစ်တွေ ရှိခဲ့တယ်လို့ ယူဆရပါတယ်။

Source: Daily Galaxy.