တရုတ်အရှေ့ပိုင်း အန်ဟွေ့ပြည်နယ်ရှိ ဓာတ်အားလိုင်းတွေပေါ်မှ ရေခဲတွေကို နည်းပညာမြင့်ဒရုန်းများ၊ ရေခဲရှင်းလင်းစက်ရုပ်များဖြင့် ထိရောက်စွာ ဖယ်ရှားနေပါတယ်။

#Asia_News
Published 26 February 2025
#တရုတ်အရှေ့ပိုင်းအန်ဟွေ့ပြည်နယ် #ဒရုန်းစက်ရုပ်
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group

၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ၊၂၀၂၆

အမေရိကန်နဲ့ တရုတ်ကြားမှာ ကုန်သွယ်ရေးတင်းမာမှုတွေ လျှော့ချထားတယ်ဆိုပေမယ့် အမေရိကန် လေကြောင်းအာကာသနဲ့ ချစ်ပ် (chip) ကုမ္ပဏီတွေဆီ ပစ္စည်းသွင်းပေးနေတဲ့ သူတွေဟာ မြေရှားသတ္တု ပြတ်လပ်မှုတွေကို ပိုဆိုးဆိုးရွားရွား ရင်ဆိုင်နေရပါတယ်။ အခြေအနေဘယ်လောက်ဆိုးလဲဆို ကုမ္ပဏီ နှစ်ခုက ဖောက်သည်တချို့ကိုတောင် လက်မခံနိုင်ဘဲ ငြင်းနေရတဲ့အထိပဲ။ ဒီကိစ္စက အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်နဲ့ တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်တို့ ပေကျင်းမှာ မတွေ့ဆုံခင် သီတင်းပတ်အနည်းငယ်အလိုမှာ ဖြစ်နေတာပါ။

အစ်ထရီယမ်နှင့် စကင်ဒီယမ်များပြတ်လတ်နေ

အဓိက ပြတ်လပ်နေတာက အစ်ထရီယမ် (yttrium) နဲ့ စကင်ဒီယမ် (scandium) လို မြေရှားသတ္တုတွေ ပါ။ သူတို့က ဒြပ်စင် ၁၇ မျိုးပါတဲ့ အုပ်စုဝင်တွေဖြစ်ပြီး ကာကွယ်ရေးနည်းပညာ၊ လေကြောင်းအာကာသနဲ့ ချစ်ပ်ပြားတွေမှာ နည်းနည်းပဲသုံးရပေမယ့် အရမ်းအရေးပါတယ်။ ပြီးတော့ ဒီသတ္တုတွေကို တရုတ်နိုင်ငံ  ကပဲ နီးပါးလုံးဝ ထုတ်လုပ်နေတာဖြစ်တယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ဧပြီလတုန်းက တရုတ်က ကန့်သတ်ချက်တွေလုပ်ခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း မြေရှားသတ္တု အများအပြားကို ပြန်တင်ပို့ခွင့်ပေးခဲ့ပေမယ့် အောက်တိုဘာလမှာ ဝါရှင်တန်နဲ့ တင်းမာမှုတွေ ဖြေလျှော့ခဲ့တဲ့တိုင်အောင် အမေရိကန်ဆီကိုတော့ ရောက်လာတာ အရမ်းနည်းနေသေးတယ်။ လာမယ့် မတ်လ ပေကျင်းမှာ ထရမ့်နဲ့ ရှီတို့ တွေ့ဆုံတဲ့အခါ တရုတ်က ဒီ ဓာတ်သတ္တုတင်ပို့မှု ကန့်သတ်ချက်တွေကို ဆိုင်းငံ့ပေးဖို့ အပါအဝင် ကုန်သွယ်ရေးတင်းမာမှု ဖြေလျှော့မယ့်ကိစ္စတွေကို ဆွေးနွေးကြလိမ့်မယ်။

ဒီထဲမှာ အဓိက အခက်အခဲကတော့ အစ်ထရီယမ်ပြတ်လပ်တာပါပဲ။ သူ့ကို အင်ဂျင်တွေ၊ တာဘိုင်တွေ အပူချိန်လွန်ကဲပြီး အရည်မပျော်အောင် သုတ်ရတဲ့ အပေါ်ယံသုတ်ဆေးတွေမှာ သုံးတယ်။ ဒီဆေးတွေ မသုတ်ထားရင် အင်ဂျင်တွေ သုံးလို့မရဘူး။ နိုဝင်ဘာလတုန်းက ဒီပြတ်လပ်မှုအကြောင်း ရိုက်တာ  သတင်းဌာနက စတင်ဖော်ပြခဲ့ပြီးကတည်းက ဈေးတွေက ၆၀% ထိ ခုန်တက်သွားပြီး အခုဆို အရင် တစ်နှစ်ကထက် ၆၉ ဆတောင် ပိုများနေပြီ။ သုတ်ဆေးထုတ်တဲ့ ကုမ္ပဏီတချို့ဆိုရင် ကုန်ကြမ်းတွေကို ခွဲတမ်းနဲ့ စပေးနေရပြီ။

မြောက်အမေရိကက သုတ်ဆေးထုတ်ဖို့ အစ်ထရီယမ်ဝယ်တဲ့ ကုမ္ပဏီနှစ်ခုရဲ့ အမှုဆောင်တွေပြောတာ ကတော့ ပစ္စည်းပြတ်လို့ ထုတ်လုပ်မှုကို ယာယီရပ်ထားရတယ်တဲ့။ ကုမ္ပဏီတစ်ခုဆိုရင် သတ်မှတ်ထားတဲ့ အင်ဂျင်ထုတ်လုပ်တဲ့ ဖောက်သည်ကြီးတွေအတွက် ပစ္စည်းချန်ထားချင်လို့ ဖောက်သည်အသေးတွေနဲ့ ပြည်ပဖောက်သည်တွေကိုပါ ငြင်းနေရတယ်။ နောက်ထပ် သုတ်ဆေးကုမ္ပဏီတစ်ခုဆိုရင်လည်း ပစ္စည်း  ပြတ်သွားလို့ အစ်ထရီယမ်အောက်ဆိုဒ်ပါတဲ့ ထုတ်ကုန်တွေ ရောင်းတာကို ရပ်လိုက်ရတယ်။

အမေရိကန်ထုတ်လုပ်သူများစိုးရိမ်နေ

ဒီအစ်ထရီယမ်နဲ့ စကင်ဒီယမ် ပြတ်လပ်မှုက ဂျက်အင်ဂျင်တွေ၊ ချစ်ပ်ပြားတွေ ထုတ်လုပ်မှုကို အခုထိတော့ ကြီးကြီးမားမား မထိခိုက်သေးဘူး။ ဒါပေမယ့် အမေရိကန် ထုတ်လုပ်သူတချို့တော့ တရုတ်ဆီက မြေရှား  သတ္တုတချို့ ပြတ်လပ်မှုနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရပြီလို့ အမေရိကန် အစိုးရအရာရှိတစ်ဦးက ဆိုတယ်။ ကိန်းဂဏန်း  တွေအရဆို ဧပြီလ ကန့်သတ်ချက်တွေ စလုပ်ပြီးနောက် ၈ လအတွင်း တရုတ်က အမေရိကန်ကို အစ်ထရီ  ယမ် ၁၇ တန်ပဲ ပို့ခဲ့တယ်။ ကန့်သတ်ချက် မလုပ်ခင် ၈ လတုန်းက ၃၃၃ တန်တောင် ပို့ခဲ့တာ။ ဇယားတွေ  အရ ဂျာမနီနဲ့ ကိုရီးယားကိုတော့ တင်ပို့မှုတွေ ပြန်ဦးမော့လာပေမယ့် အမေရိကန်ကိုတော့ တမင်ပိတ်   ထားတဲ့သဘောဖြစ်နေပါတယ်။

အိမ်ဖြူတော်အရာရှိတစ်ဦးကတော့ ထရမ့်အစိုးရအနေနဲ့ အမေရိကန် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေအတွက် ဒီလိုအရေးပါတဲ့ ဓာတ်သတ္တုတွေရအောင် လုပ်ပေးဖို့ ဆုံးဖြတ်ထားတယ်လို့ ဆိုတယ်။ ဒီအထဲမှာ တရုတ်နဲ့ ညှိနှိုင်းတာ၊ သမ္မတရှီနဲ့ လုပ်ထားတဲ့ သဘောတူညီချက်တွေကို လိုက်နာမှုရှိမရှိ စောင့်ကြည့်တာနဲ့ လိုအပ်  ရင် တခြားထောက်ပံ့ရေးလမ်းကြောင်းတွေ ရှာဖွေတာတွေ ပါဝင်တယ်။ ဒီသတင်းအတွက် ရိုက်တာက အမေရိကန် အရာရှိတွေ၊ လေကြောင်းအာကာသနဲ့ ချစ်ပ်ကုမ္ပဏီ အမှုဆောင်တွေ၊ လေ့လာဆန်းစစ်သူ စုစု  ပေါင်း ၂၀ နီးပါးလောက်ကို မေးမြန်းခဲ့တာဖြစ်ပြီး တရုတ် စီးပွားကူးသန်းဝန်ကြီးဌာနကတော့ မေးခွန်း  တွေကို ဘာမှပြန်မဖြေခဲ့ပါဘူး။

အစ်ထရီယမ် နည်းနေတာက အင်ဂျင်ထုတ်လုပ်မှုကို မထိခိုက်သေးပေမယ့် ထုတ်လုပ်သူတွေကတော့ စိုးရိမ်နေကြတယ်။ လေကြောင်းအာကာသ ထောက်ပံ့ရေး ကျွမ်းကျင်သူ ကယ်ဗင်မိုက်ကယ်က "ဒါဟာ တရုတ်က သူ့ရဲ့ မြေရှားသတ္တု သြဇာကို ဘယ်လိုအသုံးချနေလဲဆိုတဲ့ ထင်ရှားတဲ့ ဥပမာတစ်ခုဖြစ်လို့ စောင့်ကြည့်ရမယ့်အရာပဲ" လို့ ပြောတယ်။ အခုဆို လေကြောင်းလိုင်းတွေရဲ့ အပိုပစ္စည်း လိုအပ်ချက်နဲ့ ဘိုးအင်းလေယာဉ်တွေ ပိုထုတ်လာတာတွေကြောင့် အင်ဂျင်ထုတ်လုပ်သူတွေ အတော်လေး ရုန်းကန်  နေရချိန်လည်း ဖြစ်နေပါတယ်။

မျိုးဆက်သစ် 5G ချစ်ပ်တွေ ထုတ်လုပ်ရေးကိုပါထိခိုက်

အစ်ထရီယမ်အပြင် အမေရိကန် ချစ်ပ်ထုတ်လုပ်သူတွေအတွက် စကင်ဒီယမ်ပါ ပြတ်လပ်နေတယ်။ ဒီတော့ မျိုးဆက်သစ် 5G ချစ်ပ်တွေ ထုတ်လုပ်ရေးအတွက်ပါ အန္တရာယ်ရှိနေပြီလို့ SemiAnalysis ရဲ့ CEO ဒိုင်လန်ပတဲလ်က ပြောတယ်။ စကင်ဒီယမ်က တစ်နှစ်ကို တစ်ကမ္ဘာလုံးမှာ တန်ချိန် ဒါဇင်နည်းနည်းပဲ ထွက်တာဖြစ်တယ်။ သူက လောင်စာဆဲလ်တွေ၊ လေယာဉ်သုံး အလူမီနီယမ်သတ္တုစပ်တွေနဲ့ အဆင့်မြင့် ချစ်ပ်ပြားလုပ်ငန်းတွေအတွက် အရေးပါတယ်။

အမေရိကန်က အဓိက ချစ်ပ်ထုတ်လုပ်သူတွေ အကုန်လုံးက 5G ဖုန်းတွေနဲ့ အခြေစိုက်စခန်းတိုင်းမှာ ပါဝင်မယ့် ချစ်ပ်တွေလုပ်ဖို့ ဒီ စကင်ဒီယမ်ကို အားထားနေရတာပါ။ ပြီးခဲ့တဲ့လတွေမှာ တရုတ်ဆီက စကင်ဒီယမ် ပို့ကုန်လိုင်စင်အသစ်ရဖို့ ကြန့်ကြာနေလို့ ချစ်ပ်ထုတ်လုပ်သူတွေက ဝါရှင်တန်ကို အကူအညီ  တောင်းထားရတယ်။ ကုမ္ပဏီတော်တော်များများက တတိယနိုင်ငံတွေကနေတစ်ဆင့် ဝယ်ခဲ့ပေမယ့် အခု တရုတ်က နောက်ဆုံးသုံးစွဲသူ ဘယ်သူလဲဆိုတာကိုပါ ကြေညာခိုင်းနေတယ်။ "အမေရိကန်ရဲ့ တစ်ပိုင်းလ  ျှပ်ကူးပစ္စည်း (semi) လုပ်ငန်းကို တရုတ်က တိတိကျကျ ပစ်မှတ်ထားနေတယ်လို့ ကျွန်တော်တို့ ယူဆတယ်" လို့ အမေရိကန်အရာရှိက ပြောတယ်။ အမေရိကန် ချစ်ပ်လုပ်ငန်းအသင်းကတော့ မှတ်ချက်   ပေးဖို့ ငြင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။

"အမေရိကန်မှာ ပြည်တွင်း စကင်ဒီယမ်ထုတ်လုပ်မှု လုံးဝမရှိသလို၊ တရုတ်ပြင်ပမှာ လက်တွေ့လည်ပတ်  နေတဲ့ အစားထိုးစရာ လမ်းကြောင်းလည်း မရှိဘူး။ လက်ကျန်သိုလှောင်ထားတာတွေကလည်း နှစ်နဲ့ချီပြီး မခံတော့ဘဲ လပိုင်းလောက်ပဲ သုံးလို့ရတော့မယ်" လို့ ပတဲလ်က ဖြည့်စွက်ပြောပြခဲ့ပါတယ်။

သတင်းအရင်းအမြစ်-ရိုက်တာ

မိုင်းဖုန်းဆရာတော်မှ ရန်ကုန်မြို့ကိုးမိုင်ရှမ်းကျောင်းမှာ ယမာန်နေ့ညပိုင်းက မေတ္တာပို့သခံယူခြင်းနဲ့ တရားချီးမြှင့်ဟောကြားခြင်းတွေ ပြုလုပ်ခဲ့တယ်လို့ သိရပါတယ်။

#Local_News
Published 26 February 2025
#မိုင်းဖုန်းဆရာတော် #ရန်ကုန်မြို့ကိုးမိုင်ရှမ်းကျောင်း
#YMG/NN #Yangon_Times

ရာနှုန်းပြည့် နိုင်ငံခြားရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနဲ့အထည်အလိပ်ကဏ္ဍမှာအမေရိကန်ဒေါ်လာ ၃.၀၂၅ သန်း ပမာဏရင်းနှီးမြုပ်နှံဆောင်ရွက်မယ့်လုပ်ငန်းတစ်ခုကို ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကော်မတီ(YRIC)က ခွင့်ပြုလိုက်တယ်လို့သိရပါတယ်။

#Local_News
Published 26 February 2025
#အထည်အလိပ် #YRIC
#YMG/SW #Yangon_Times

#Daily_News
Published 26 February 2025

၁။‌ ‎‎‎‎‎မိုင်းဖုန်းဆရာတော်ရန်ကုန်၌ မေတ္တာပို့သခံယူခြင်းနှင့်တရားချီးမြှင့်ဟောကြား
‎
‎၂။ ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‌‎အထည်အလိပ်ကဏ္ဍတွင်ဒေါ်လာ ၃ သန်းကျော် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမည့်လုပ်ငန်းကို ရန်ကုန်တိုင်းကော်မတီခွင့်ပြု
‎
၃။‌‌‎ ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‎အမေရိကန်ပဲပုပ်ဖတ်တင်ပို့မှု တိုးမြှင့်နိုင်ရေး မြန်မာဝယ်လက်များနှင့် သဘောတူလက်မှတ်ထိုး

‎၄။‎ ‌‌‌‌‌‌‌‌‌‎လျှပ်စစ်ဓာတ်အားလိုင်းများပေါ်မှရေခဲများအား ဒရုန်းများစက်ရုပ်များဖြင့် တရုတ်ရှင်းလင်း... အစရှိတဲ့ သတင်းတွေကိုတင်ဆက်ပေးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group

အမေရိကန်နိုင်ငံက ပဲပုပ်ဖတ်တင်ပို့မှု တိုးမြှင့်နိုင်ရေး အတွက်မြန်မာဝယ်လက်များနဲ့ သဘောတူလက်မှတ်ထိုးခဲ့တယ်လို့အမေရိကန်သံရုံးက အသိပေးထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

#Local_News
Published 26 February 2025
#အမေရိကန်ပဲပုပ်ဖတ် #အမေရိကန်သံရုံး
#YMG/NN #Yangon_Times

လာမယ့် မတ်လ ၃ ရက်နေ့မှာဖြစ်ပေါ်မယ့် လကြတ်မှုဖြစ်စဥ်ကိုမြန်မာနိုင်ငံမှ မြင်တွေ့ရမှာဖြစ်တယ်လိံ သိရပါတယ်။

#Local_News
Published 26 February 2025
#လကြတ်
#YMG/SW #Yangon_Times

#Local_News
Published 26 February 2025

■ တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ဘုတ်ပြင်းခရိုင်၊ ဘုတ်ပြင်းမြို့နယ်ရှိ ကရသူရိဒီရေတောကို ကြိုးပြင်ကာကွယ်တော အဖြစ် သတ်မှတ်လိုက်ကြောင်း သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာနမှသိရသည်။

■ ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော်အစိုးရ၊ သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ၂၀၁၈ ခုနှစ် ပြဋ္ဌာန်းထားသည့် သစ်တောဥပဒေပုဒ်မ-(၆) ပုဒ်မခွဲ(င) အရ အပ်နှင်းထားသော လုပ်ပိုင်ခွင့်များကိုကျင့်သုံးလျက် တနင်္သာရီတိုင်းဒေသကြီး၊ ဘုတ်ပြင်းခရိုင်၊ ဘုတ်ပြင်းမြို့နယ်၊ ကရသူရိမြို့အတွင်း ကျရောက်နေသည့် ဧရိယာအကျယ်အဝန်း (၄၁,၈၅၅.၉၆) ဧကရှိသောနယ်မြေကို “ကရသူရိဒီရေတောကြိုးပြင်ကာကွယ်တော” အဖြစ် အမိန့်ကြော်ငြာစာအမှတ် (၁၀/၂၀၂၆) အရ (၁၃၈၇) ခုနှစ်၊ တပေါင်းလဆန်း (၃) ရက်၊ (၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဖေဖော်ဝါရီလ ၁၈ ရက်) မှစ၍ သတ်မှတ်ကြောင်းသိရသည်။

■ သယံဇာတနှင့်သဘာဝပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဝန်ကြီးဌာနသည် ဒီရေတောသစ်မျိုးများနှင့် ဒီရေတောဂေဟစနစ် ရေရှည်တည်တံ့စေရန်၊ သဘာဝဒီရေတောများ ပျက်စီးပြုန်းတီးခြင်းမှ ကာကွယ်ရန်၊ ရေသယံဇာတနှင့်ဇီဝမျိုးစုံမျိုးကွဲများ ပေါကြွယ်ဝစေရန်၊ ပင်လယ်ပြင်မှ ဖြစ်ပေါ်လာသော လှိုင်းဒဏ်၊ လေမုန်တိုင်းခံစားရမှုများအား သဘာဝတံတိုင်းကြီးများသဖွယ် ကာကွယ်ရန်၊ ဒေသခံပြည်သူများအတွက် ငါး၊ ကဏန်း၊ ပုစွန်စသည့် ရေသယံဇာတများ ထုတ်ယူသုံးစွဲနိုင်ရန်၊ ကုန်းတွင်းပိုင်းသို့ ဆားငန်ရေဝင်ရောက်မှုများမှ တားဆီးကာကွယ်နိုင်ရန်၊ ကမ်းရိုးတန်းဒေသ ဘက်စုံစီမံအုပ်ချုပ်လုပ်ကိုင်မှု အထောက်အကူပြုနိုင်ရန်နှင့် ဒီရေတောဂေဟစနစ် စီမံအုပ်ချုပ်လုပ်ကိုင်မှု ပိုမိုကောင်းမွန်လာစေပြီး သစ်တောဖုံးလွှမ်းမှုဧရိယာ တိုးပွားလာစေရန်ရည်ရွယ်၍ ဒီရေတောကြိုးပြင် ကာကွယ်တောအဖြစ်ဖွဲ့စည်းသတ်မှတ်ခြင်းဖြစ်သည်။

■ “ကရသူရိဒီရေတောကြိုးပြင်ကာကွယ်တော” သတ်မှတ်ခြင်းဖြင့် သဘာဝပတ်ဝန်းကျင် ရာသီဥတုနှင့် ဒေသအတွက် အကျိုးပြုသော ဒီရေတောများ ဖြစ်ထွန်းလာမည်ဖြစ်ခြင်း၊ ဒီရေတော ဂေဟစနစ်ကို ရေရှည်တည်တံ့စေခြင်း၊ ပင်လယ်ရေမျက်နှာပြင် မြင့်တက်မှု၊ ကမ်းရိုးတန်း ရေတိုက်စားမှုနှင့် မုန်တိုင်းဒဏ်စသည့် သဘာဝဘေးအန္တရာယ်များ ကာကွယ်ပေးနိုင်ခြင်း၊ ဒီရေတောသစ်မျိုးများဖြစ်သော ဗြူးခြေထောက်၊ ဗြူးအုပ်ဆောင်း၊ သမဲ့ကြီး၊ သမဲ့ကျက်တက်၊ လမု၊ လဘ၊ ပင်လယ်အုန်း၊ ကျန၊ သမဲ့ဖြူနှင့် ဓနိပင်စသည့်ဒေသသစ်မျိုးများ ထိန်းသိမ်းနိုင်မည်ဖြစ်ခြင်း၊ ဗျိုင်း၊ ခရုစုတ်ငှက်၊ စွန်ခေါင်းဖြူ၊ မျောက်၊ တင်ကျီးငှက်စသည့် ငှက်မျိုးများနှင့် မိကျောင်းများ၏ နေရင်းဒေသအား ထိန်းသိမ်းနိုင်မည်ဖြစ်ခြင်း၊ ငါး၊ ကဏန်း၊ ပုစွန်စသည့် ရေနေသတ္တဝါများ၏ ရှင်သန်ပေါက်ဖွားရာ အဏ္ဏဝါဂေဟစနစ် ပိုမိုကောင်းမွန်လာစေခြင်း၊ ဒေသခံပြည်သူများ၏ လူမှုစီးပွားရေးဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုများကို အထောက်အကူပြုနိုင်ခြင်း၊ ဒီရေတောထိန်းသိမ်းမည့် ဒေသခံပြည်သူအစုအဖွဲ့ပိုင်သစ်တောများ တည်ထောင်နိုင်မည်ဖြစ်ခြင်းနှင့် သစ်တောဖုံးလွှမ်းမှု တိုးတက်လာပြီး ရာသီဥတုမျှတကောင်းမွန်လာနိုင်ခြင်းစသည့် အကျိုးကျေးဇူးများရရှိနိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်းသိရသည်။

#YMG/NN #Yangon_Times

#Local_News
Published 26 February 2025

■ ရန်ကုန်မြို့၏ ဖေဖော်ဝါရီလအတွင်း ဝန်းကျင်လေထုအရည်အသွေး လေ့လာဆန်းစစ်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာနမှအသိပေးထုတ်ပြန်ထားသည်။

■ ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာန၏ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ၂၃-၂-၂၀၂၆ ရက်နေ့မှ ၂၄-၂-၂၀၂၆ ရက်နေ့အထိ ရန်ကုန်မြို့၏ ဝန်းကျင်လေထုအရည်အသွေး လေ့လာဆန်းစစ်ခြင်းနှင့်ပတ်သက်၍ သတင်းထုတ်ပြန်ထားခြင်းဖြစ်သည်။

■ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ပတ်ဝန်းကျင်ထိန်းသိမ်းရေးဦးစီးဌာနအနေဖြင့် ရန်ကုန်မြို့အတွင်း အောက်ဖော်ပြပါ တိုင်းတာမှတ် (၃) နေရာတွင် Ambient Air Quality Monitoring Station with Mobile Car- (AQMS Mobile Car) ၊ Compact Air Quality Monitoring Station- (AQM 65) စက်များကို အသုံးပြု၍ Particulate Matter 2.5 (PM2.5) ၊ Particulate Matter 10 (PM10) ၊ Sulphur Dioxide (SO2) ၊ Nitrogen Dioxide (NO2)၊ Ozone (O3) နှင့် Carbon Monoxide (CO) စသည့် အဓိက Parameter (၆) မျိုးကို (၂၄) နာရီ ပုံမှန်တိုင်းတာပြီး လေ့လာဆန်းစစ်လျက်ရှိကြောင်းသိရသည်။

■ လေထုအပူချိန်၊ လေတိုက်နှုန်း၊ လေတိုက်ခတ်ရာလမ်းကြောင်း၊ စိုထိုင်းမှု၊ မိုးရွာသွန်းမှုအခြေအနေ၊ မော်တော်ယာဉ်အသုံးပြုမှုအခြေအနေ၊ ပူပြင်းခြောက်သွေ့မှုကြောင့် ဖုန်မှုန့်ပျံ့လွင့်မှု၊ စက်ရုံများမှ ထုတ်လွှတ်အခိုးအငွေ့များ ထုတ်လွှတ်မှုအခြေအနေနှင့် ဝန်းကျင်လေထုအရည်အသွေး တိုင်းတာသည့်နေရာအနီးဝန်းကျင် အခြေအနေတို့အပေါ်မူတည်၍ တိုင်းတာရရှိသည့် ဝန်းကျင်လေထုအရည်အသွေးရလဒ်များသည် ပြောင်းလဲမှုရှိနိုင်ပါကြောင်း သုံးသပ် ရရှိကြောင်း အသိပေးထားကြောင်းသိရသည်။

#YMG/NN #Yangon_Times

#World_News
Published 26 February 2026

■ ဒီမိုကရက်တစ် အမေရိကန်ကိုယ်စားလှယ်လောင်း မွတ်ဆလင်လူမျိုးနှစ်ဦးဖြစ်တဲ့ မင်နီဆိုတာမှ အီလန်အိုမာနဲ့ မီချီဂန်မှ ရာရှီဒါတီလက်တို့ကို စိတ်ခံစားချက်ပြဿနာရှင်များအဖြစ် ထားရှိသင့်ပြီး သူတို့လာခဲ့တဲ့နေရာထံ ပြန်ပို့သင့်တယ်လို့ သမ္မတဒေါ်နယ်ထရမ့်က ပြည်ထောင်စုမိန့်ခွန်းပြောစဉ် ယင်းတို့နှစ်ဦးနဲ့ အပြန်အလှန်ပြောဆိုခဲ့ပြီးနောက် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က ပြောသွားပါတယ်။

■ ထရမ့်က သူ့အစိုးရရဲ့ တင်းကြပ်တဲ့ လူဝင်မှုထိန်းချုပ်ရေးနဲ့ အာဏာပိုင်လုပ်ဆောင်မှုတွေကို မိန့်ခွန်းပြောစဉ် ချီးကျူးခဲ့ရာမှာ ယင်းတို့နှစ်ဦးက ဝေဖန်လိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ နှစ်ဦးစလုံးက ထရမ့်ဟာ အမေရိကန်တွေကို ဒုက္ခပေးနေတယ်လို့ အော်ဟစ်ပြောခဲ့ပြီး အိုမာက လူလိမ်လို့ ခေါ်ဆိုခဲ့ပါတယ်။

■ သူတို့နှစ်ဦးဟာ အစွန်းရောက်တွေဖြစ်ပြီး စိတ်ကျန်းမာရေး မမှန်ကန်ကြတာကြောင့် ကန့်သတ်ထားရှိသင့်တယ်လို့ ထရမ့်ကပြောပါတယ်။

■ ပြီးတော့ သူတို့လာရာနေရာဆီသို့ အတတ်နိုင်ဆုံး အမြန်ဆုံးပို့ဆောင်သင့်တယ်လို့လည်း ပြောသွားပါတယ်။

■ အောက်လွှတ်တော် လူနည်းစုခေါင်းဆောင် ဟာကင်မ်ဂျက်ဖရီစ်က သူတို့နှစ်ဦးအပေါ် ထရမ့်ပြောတာတွေက စိတ်ပျက်စရာဖြစ်တယ်လို့ ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။

■ အမေရိကန်-အစ္စလာမ်ဆက်ဆံရေး မွတ်ဆလင်ထောက်ခံရေးအဖွဲ့ကောင်စီကလည်း ထရမ့်ပြောဆိုချက်တွေဟာ လူမျိုးရေးခွဲခြားရာရောက်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

■ မီဒီယာအဖွဲ့တွေက သမ္မတကို လူမျိုးရေးခွဲခြားသူလို့ စွပ်စွဲနေကြကြောင်း အိမ်ဖြူတော်စာနယ်ဇင်းဝန်ကြီး ကယ်ရိုလင်းလီဗစ်က ပြောခဲ့ပါတယ်။

■ အမေရိကန်အစိုးရမှ လူဝင်မှုစနစ်အပေါ် အင်အားသုံးဖြိုခွင်းခြင်းကို အခွင့်အရေးထောက်ခံအဖွဲ့တွေက ဒါဟာ လာရောက်နေထိုင်သူတွေကို ပစ်မှတ်ထားဖို့ အကြောင်းပြပြီး မမှန်ကန်တဲ့ဖြစ်ရပ်တွေ ဖန်တီးနေတာ ဖြစ်တယ်လို့ ဆိုနေကြပါတယ်။

Source: Reuters

#World_Health
Published 26 February 2026

■ အအေးမိဖျားနာဖြစ်တဲ့အချိန်မှာ ကြက်စွပ်ပြုတ်က အခြားသော စားစရာတွေထက် များစွာအထောက်အကူဖြစ်စေတယ်လို့ အာကက်ရှ်ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှုမှ အာဟာရပညာရှင် အန်နျူဂျာဂေါ်က ပြောပါတယ်။

■ နေမကောင်းလို့ စားချင်စိတ်နည်းနေရင်တောင် ကြက်စွပ်ပြုတ်က အစာကြေလွယ်စေပါတယ်။

■ (၁) ဆီများတဲ့ အစားအစာတွေက နေမကောင်းတဲ့အချိန်မှာ မအီမသာဖြစ်စေပေမယ့် ကြက်စွပ်ပြုတ်ကတော့ အစာအိမ်အတွက် ညင်သာစေပြီး လည်ချောင်း၊ နှာခေါင်းတို့ကို သက်သာစေကာ စားချင်စိတ် အလွန်နည်းနေရင်တောင် နူးညံ့တဲ့အသွင်အပြင်ကြောင့် စားမိစေပါတယ်။

■ (၂) ကြက်စွပ်ပြုတ်တစ်ခွက်မှာ ပရိုတိန်း၊ ကာဗိုဟိုက်ဒရိတ်၊ အရည်တို့ ပေါင်းစပ်ပါဝင်ပြီး ကြက်သားကရတဲ့ ပရိုတိန်းက ကိုယ်ခံအားကောင်းစေကာ မုန်လာဥနီ၊ နံနံပင်တို့လို အရွက်တွေက ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်းများ၊ အာဟာရဓာတ်များ ရရှိစေသလို ဂျင်း၊ ကြက်သွန်ဖြူ၊ ငရုတ်ကောင်း၊ ဟင်းခတ်အမွှေးအကြိုင်ပစ္စည်းတွေက လည်ချောင်းပိတ်ဆို့ခြင်းကို ရှင်းလင်းစေပါတယ်။

■ (၃) ရေဓာတ်ဖြည့်ပေးသလို သလိပ်တွေ၊ နှာခေါင်းတွင်းပိတ်ဆို့မှုတွေကို ပျော်စေပြီး အသက်ရှူရ လွယ်ကူစေပါတယ်။

■ (၄) စွပ်ပြုတ်တွေဆိုတာက လူကိုနွေးထွေးစေပြီး ရေဓာတ်ဖြည့်ပေးကာ အစာခြေရ လွယ်ကူစေတာကြောင့် စားသုံးရ အဆင်ပြေစေတဲ့အပြင် ကြက်သားခေါက်ဆွဲပြုတ်ဆိုရင်လည်း ခွန်အားပမာဏ ထိန်းသိမ်းပေးနိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

Source: Indian Express

#World_Health
Published 26 February 2026

■ လူတွေကြောင့် ပတ်ဝန်းကျင်ပျက်စီးမှုတွေ ဖြစ်နေရာမှာ နောက်ထပ် ကပ်ရောဂါကြီးတစ်ခု ရောက်လာနိုင်တာကြောင့် တစ်ကမ္ဘာလုံး ပြင်ဆင်သင့်တယ်လို့ The Lancet ဆေးပညာဂျာနယ်မှ အယ်ဒီတာချုပ် ဒေါက်တာရစ်ချတ်ဟော်တန်က သတိပေးထားပါတယ်။

■ လာမယ့်နှစ်များအတွင်း ကပ်ရောဂါဘေးဖြစ်နိုင်ခြေ ၄၈ ရာခိုင်နှုန်းရှိပြီး လူ ၂၅ သန်းကျော် အသက်ဆုံးရှုံးနိုင်ကာ လာမယ့်ဆယ်စုနှစ်အတွင်း ကိုဗစ်ရောဂါလိုမျိုး ရောဂါပျံ့ပွားနိုင်ခြေ ၂၃ ရာခိုင်နှုန်း ရှိတယ်လို့ Lancet က ဖော်ပြထားပါတယ်။

■ သစ်တောများဖျက်ဆီးခြင်း၊ မြို့ပြတိုးချဲ့ခြင်း၊ ရာသီဥတုပြောင်းလဲခြင်း၊ တိရိစ္ဆာန်နဲ့လူသား ထိတွေ့ခြင်းတို့ကြောင့် လာမယ့်နှစ် ၂၀ အတွင်း နောက်ထပ်ကပ်ရောဂါကြီး ဖြစ်လာနိုင်တယ်လို့ ဟော်တန်ကဆိုပါတယ်။

■ တိရိစ္ဆာန်တွေက လူသားတွေနဲ့ ပိုမိုနီးကပ်လာပြီး သတ္တဝါတွေကြား ဗိုင်းရပ်စ်တွေ ကူးစက်လာပါတယ်။

■ ဒီလိုမျိုး ကူးစက်လာတဲ့ ဗိုင်းရပ်စ်တွေက လျင်မြန်စွာ ဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာကြသလို ရာသီဥတုဖောက်ပြန်ခြင်းလိုမျိုး ပြဿနာတွေကလည်း ခြိမ်းခြောက်လာပါတယ်။

■ သားဈေးငါးဈေးတွေ၊ သားသတ်ရုံတွေက သေချာသန့်ရှင်းထားခြင်းမရှိဘဲ အသားတွေကို ယင်ကောင်တွေ ပလူပျံအောင် နားနေတာတွေက ရောဂါပိုးတွေ ကူးစက်နိုင်ခြေများပါတယ်။

■ ကြာရှည်ရှင်သန်ပြီး ကူးစက်လွယ်တဲ့ ရောဂါပိုးကြောင့် သတ္တဝါမျိုးစိတ်ပါ ကွယ်ပျောက်နိုင်တဲ့အထိ အန္တရာယ်များနိုင်ပါတယ်။

■ ယခင်က ကပ်ရောဂါဘေးတွေကို ကောင်းစွာ မထိန်းသိမ်းနိုင်ခဲ့တာကို သင်ခန်းစာယူသင့်ပြီး တစ်ကမ္ဘာလုံးအနေနဲ့ ကပ်ရောဂါပြင်ဆင်ထားကြဖို့ ဟော်တန်က ပြောသွားပါတယ်။

Source: India Today