#World_Health
Published 31 January 2026
■ ကြက်ဥတွေက အာဟာရဓာတ် အများဆုံးပါဝင်တဲ့ စားစရာတွေထဲ ပါဝင်ပေမယ့် ကိုလက်စထရောပြဿနာက တစ်နေ့ကို ဘယ်နှလုံးလောက် စားဖို့စိတ်ချရလဲဆိုတာ တွေးစရာဖြစ်နေပါတယ်။
■ မရန်ဂိုအာရှဆေးရုံမှ ဒေါက်တာ ပါမိကော်အာက ကြက်ဥတွေကို နေ့စဉ် ပမာဏမှန်မှန်ကန်ကန် သေချာစွာ ချက်ပြုတ်စားသုံးပါက ဘေးကင်းစိတ်ချရတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
■ ကြက်ဥမှာ အရည်အသွေးမြင့် ပရိုတိန်း၊ ကောင်းကျိုးပြုအဆီများ၊ မရှိမဖြစ် ဗိုက်တာမင်များအပြင် ဆယ်လီနီယံ၊ သံဓာတ်၊ ကိုလင်းတို့လည်း ကြွယ်ဝပါတယ်။
■ ကျန်းမာသန်စွမ်းသူတွေအတွက် တစ်နေ့ကို ကြက်ဥ ၁ လုံး ၂ လုံး၊ တစ်ပတ်ကို ၇ လုံးခန့် စားသုံးခြင်းက ဘေးကင်းစိတ်ချရပါတယ်။
■ ကြက်ဥမှရရှိတဲ့ ကိုလက်စထရောတွေဟာ ပြည့်ဝဆီတွေလောက် သက်ရောက်မှုမရှိဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။
■ ကိုလက်စထရောများသူတွေ၊ ဆီးချို၊ နှလုံးရောဂါ ဖြစ်နိုင်သူတွေက အသင့်အတင့်သာ စားသုံးသင့်ပြီး အထူးသဖြင့် ကြက်ဥအနှစ်ကို သတိထားရပါမယ်။
■ ကြက်ဥတွေကို ပြုတ်စားခြင်းက ကျန်းမာရေးနဲ့ အညီညွတ်ဆုံးဖြစ်ပြီး ဆီတွေနဲ့ ကြော်တာကတော့ အာဟာရအကျိုးကျေးဇူး လျော့နည်းနိုင်ပါတယ်။
■ လူအများစုအတွက် တစ်နေ့တစ်လုံးစားခြင်းက စိတ်ချရပြီး ကျန်းမာရေးလိုအပ်ချက်အရ ၂ လုံးစားလို့လည်း ရနိုင်ပါတယ်။
■ ဒါကြောင့် ပုံမှန်စားသောက်မှုစနစ်ထဲမှာ ကြက်ဥကို ထည့်သွင်းစားသုံးသင့်တယ်လို့ အကြံပြုသွားပါတယ်။
Source: India Today.
#World_Health
Published 31 January 2026
■ လူတွေက ဝိတ်ချဖို့အကြောင်း ပြောကြတဲ့အခါ အစားအသောက်၊ လေ့ကျင့်ခန်းတို့ကို ပြောနေကြပေမယ့် အိပ်စက်မှုရဲ့ အရေးကြီးပုံကို မေ့နေကြပါတယ်။
■ ကိုယ်အလေးချိန်ချဖို့ ခက်ခဲနေရတဲ့ အကြောင်းအရင်းကြီးတစ်ခုက အိပ်စက်မှုပုံစံ ဆိုးရွားနေတာဖြစ်တယ်လို့ ဂျူပီတာဆေးရုံမှ ဒေါက်တာ အာမစ်ဆာရက်ဖ်က ပြောပါတယ်။
■ "ည ၁၀ နာရီခွဲခန့်မှာ အစာခြေစနစ် စတင်နှေးလာပါတယ်။ ညဉ့်နက်တဲ့အထိ မအိပ်သေးရင် ခန္ဓာကိုယ်ထဲ ဖိစီးလာပြီး ကော်တီဆောပမာဏ မြင့်တက်လာကာ ကျန်းမာရေးညီညွတ်စွာ စားသုံးရင်တောင်မှ အဆီတွေ စုဆောင်းလာပါတယ်" လို့ ပြောပါတယ်။
■ ည ၁၁ နာရီနဲ့ အာရုံ ၃ နာရီကြားမှာ ခန္ဓာကိုယ်ထဲ ပြုပြင်တဲ့ဖြစ်စဉ် ဖြစ်ပျက်ကာ အိပ်ချိန်နောက်ကျပါက ဇီဝဖြစ်စဉ်တွေ ထိခိုက်ပြီး သကြားဓာတ်ထိန်းခြင်း၊ ဆာလောင်မှုဟော်မုန်းများ မထိန်းသိမ်းနိုင်ကာ နောက်နေ့မှာ စားချင်စိတ်များလာကြောင်း ဒေါက်တာဆာရက်ဖ် ပြောပါတယ်။
■ အိပ်စက်မှုစက်ဝန်း နောက်ကျတဲ့အခါ ဟော်မုန်းမညီမျှခြင်း၊ ဆာလောင်စေခြင်း၊ စားပေမယ့် မဝလင်ခြင်းတို့ ဖြစ်လာစေကာ အင်ဆူလင် အလုပ်လုပ်နှုန်းကျဆင်းလာပြီး အဆီတွေ သိုလှောင်လာစေပါတယ်။
■ ညစာကို အိပ်ချိန်နဲ့ အနည်းဆုံး ၃ နာရီခွာပြီး စားသင့်တဲ့အချိန်မှာ စားခြင်းမျိုး ကျင့်ကြံသင့်သလို ဖုန်း ကွန်ပျူတာကြည့်ချိန် လျှော့ချခြင်း၊ အလင်းရောင်လျှော့ခြင်း၊ အိပ်ချိန်နီးတဲ့အခါ အစားများများ မစားခြင်းတို့ဖြင့် အကူအညီဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
■ ကျန်းမာရေးညီညွတ်စွာ စားသုံးခြင်းနဲ့တော့ ကောင်းစွာမအိပ်ရခြင်းကို မကုစားပေးနိုင်ပါဘူး။
■ ည ၁၁ နာရီမတိုင်ခင် အိပ်စက်ခြင်းဟာ ဇီဝဖြစ်စဉ်များ အားကောင်းစေကာ ဆာလောင်မှုကို ထိန်းချုပ်စေပြီး ဝိတ်ကျဖို့ လွယ်ကူစေကြောင်း ရှင်းပြသွားပါတယ်။
Source: Indian Express.
ကြာသပတေးနေ့မှာ ပေကျင်းသို့ ခရီးလာရောက်လည်ပတ်တဲ့ ဗြိတိန်ဝန်ကြီးချုပ် ကီယာစတာမာကို သမ္မတရှီကျင့်ဖျင်တွေ့ဆုံခဲ့ပြီး ရေရှည်တည်တံ့တဲ့ ဘက်ပေါင်းစုံဗျူဟာမြောက်မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေး ဖော်ဆောင်ဖို့ နှစ်ဖက်စလုံး သဘောတူညီခဲ့ကြပါတယ်။
#Local_News
Published 30 January 2026
#တရုတ်သမ္မတ #ဗြိတိန်ဝန်ကြီးချုပ်
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group
#Local_News
Published 30 January 2025
■ အန္တရာယ်ကင်းရှင်းပြီး အရည်အသွေးပြည့်ဝသော ခွေးရူးရောဂါကာကွယ်ဆေး ပြန်လည်ထုတ်လုပ်နိုင်ပါက ပြည်ပမှ တင်သွင်းမှုလျော့နည်းစေမည်ဖြစ်ကြောင်း ခွေးရူးရောဂါကာကွယ်ဆေးထုတ်လုပ်နိုင်ရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ညှိနှိုင်းဆွေးနွေး ၌ စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာအောင်ကြီးကပြောသည်။
■ ခွေးရူးရောဂါ ကာကွယ်ဆေး ထုတ်လုပ်နိုင်ရေးနှင့်ပတ်သက်၍ ဒုတိယအကြိမ်ညှိနှိုင်းအစည်းအဝေးကို ယမာန်နေ့က ပြည်ထောင်စုနယ်မြေနေပြည်တော်ရှိ စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန ရုံးအမှတ် (၃၆) အစည်းအဝေးခန်းမ၌ကျင်းပသည်။
■ အဆိုပါ အစည်းအဝေးသို့ စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာအောင်ကြီး၊ ညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်များ၊ မွေးမြူရေးဆိုင်ရာ ဆေးတက္ကသိုလ် ပါမောက္ခချုပ်၊ ဒုတိယညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်များ၊ မြန်မာနိုင်ငံတိရစ္ဆာန်ဆေးကု ဆရာဝန်များအသင်း၊ တိရစ္ဆာန်ဆေးပညာကောင်စီနှင့် တာဝန်ရှိသူများ၊ ပညာရှင်များနှင့် ဖိတ်ကြားထားသူများ တက်ရောက်ကြသည်။
■ ဒုတိယဝန်ကြီးက ပထမအကြိမ်အစည်းအဝေး၌ ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည့်အချက်များ အပေါ်အခြေခံ၍ ခွေးရူးရောဂါကာကွယ်ဆေး ထုတ်လုပ်နိုင်ရေးနှင့်ပတ်သက်ပြီး ကာကွယ်ဆေး ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းစဉ်များ၏ လက်ရှိအခြေအနေ၊ နည်းပညာပိုင်း၊ လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်ပိုင်းနှင့် အခြေခံအဆောက်အအုံ လိုအပ်ချက်များအပေါ်တက် ရောက်လာသူများက ပူးပေါင်းပါဝင်ဆွေးနွေးရန်ဖြစ်ကြောင်း၊ မွေးမြူရေးနှင့်ကုသရေးဦးစီးဌာနအနေဖြင့် ခွေးရူးရောဂါကာကွယ် ဆေးထိုးခြင်းလုပ်ငန်းများ (Mass Dog Vaccination) ကို လုပ်ငန်းစီမံချက်များရေးဆွဲပြီး အကောင်အထည်ဖော်ဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း၊ ခွေးရူးရောဂါကာကွယ် ဆေးစမ်းသပ်ထုတ်လုပ်ရာတွင် စမ်းသပ်ထုတ်လုပ်မည့် ကာကွယ်ဆေး၏ အရည်အသွေး၊ လုံခြုံမှုနှင့်ကမ္ဘာ့တိရစ္ဆာန်ကျန်းမာရေးအဖွဲ့ (WOAH)မှ သတ်မှတ်ထားသည့် စံချိန်စံညွှန်းများနှင့် ကိုက်ညီအောင် ထုတ်လုပ်သွားရမည် ဖြစ်သလို ကာကွယ်ဆေးထုတ်လုပ်သူများ၏ ဘေးအန္တရာယ်ကင်းရှင်းရေးကိုလည်း ထည့်သွင်းစဉ်းစားရမည်ဖြစ်ကြောင်း၊ခွေးရူးရောဂါပိုးသည် လူကိုကူးစက်စေနိုင်သည့်အပြင် အန္တရာယ်ဖြစ်နိုင်ခြေ မြင့်မားခြင်း၊ ကာကွယ်ဆေးထုတ်လုပ်သူများ၏ အာရုံကြောဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးထိခိုက်မှုရှိနိုင်သဖြင့် ဆေးထုတ်လုပ်မှုကို ရပ်ဆိုင်းခဲ့ရပြီး လိုအပ်ချက်ပေါ်မူတည်၍ ပြန်လည်ထုတ်မည်ဆိုလျှင်လည်း အဓိကဆောင်ရွက်ရမည့်အပိုင်းများကို ဆွေးနွေးကြရမည်ဖြစ်ပါကြောင်း၊ အန္တရာယ်ကင်းရှင်းပြီး အရည်အသွေးပြည့်ဝသော ခွေးရူးရောဂါကာကွယ်ဆေး ပြန်လည်ထုတ်လုပ်နိုင်ပါက ပြည်ပမှ တင်သွင်းမှုလျော့နည်းစေမည်ဖြစ်ပြီး လိုအပ်သည့်အချိန်တွင် အချိန်မီပံ့ပိုးနိုင်မည်ဖြစ်သည့်အတွက် နည်းပညာဆိုင်ရာ အကောင်းဆုံးအကြံဉာဏ်များ ဆွေးနွေးကြရန်မှာကြားသည်။
■ ထို့နောက် မွေးမြူရေးနှင့်ကုသရေးဦးစီးဌာနညွှန်ကြားရေးမှူးချုပ်နှင့် တာဝန်ရှိသူများက အစည်းအဝေးပြုလုပ်ရခြင်း၏ ရည်ရွယ်ချက်၊ ခွေးရူးရောဂါဖြစ်ပွားမှုအခြေအနေနှင့် ကာကွယ်ဆေး ထိုးနှံနေမှုအခြေအနေ၊ ပဏာမလုပ်ငန်းညှိနှိုင်း အစည်းအဝေးရလဒ်များ၊ ဆဲလ်ပျိုးခြင်းနည်းပညာဖြင့် ခွေးရူးရောဂါကာကွယ်ဆေး ထုတ်လုပ်နိုင်မှုအခြေအနေ၊ ကြက်ဥပျိုးခြင်း နည်းပညာဖြင့် ခွေးရူးရောဂါကာကွယ်ဆေး ထုတ်လုပ်နိုင်မှုအခြေအနေကို ရှင်းလင်းတင်ပြကြရာ တက်ရောက်လာကြသည့် ပညာရှင်များကအကြံပြုဆွေးနွေးကြသည်။
■ ထို့ပြင် စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်းဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုအဆင့် MSME ထုတ်ကုန်ပြပွဲနှင့် ဈေးရောင်း ပွဲတော်ကျင်းပရေး ပြခန်းနေရာချထားရေးနှင့် ခင်းကျင်းပြသရေး လုပ်ငန်းကော်မတီ ပထမအကြိမ်အကြိုညှိနှိုင်း အစည်းအဝေးကို ယမန်နေ့က ပြည်ထောင်စုနယ်မြေ နေပြည်တော်စိုက်ပျိုးရေး၊ မွေးမြူရေးနှင့်ဆည်မြောင်း ဝန်ကြီးဌာန ရုံးအမှတ်(၄၃) အစည်းအဝေးခန်းမ(၁)၌ ကျင်းပရာ ပြည်ထောင်စုအဆင့် MSME ထုတ်ကုန်ပြပွဲနှင့် ဈေးရောင်းပွဲတော်ကျင်းပရေး၊ ပြခန်းနေရာချထားရေးနှင့် ကျင်းပရေးလုပ်ငန်းကော်မတီဥက္ကဋ္ဌ ဒုတိယဝန်ကြီး ဒေါက်တာအောင်ကြီးနှင့်ကော်မတီဝင်များ၊ ဝန်ကြီးဌာနများမှ ကိုယ်စားလှယ်များ၊ ပြခန်းခင်းကျင်းပြသကြမည့် ပုဂ္ဂလိကလုပ်ငန်းရှင်များ၊ ကုမ္ပဏီများနှင့် တိုင်းဒေသကြီး/ပြည်နယ် တာဝန်ခံများက အွန်လိုင်းစနစ်ဖြင့်တက်ရောက်ခဲ့ကြကြောင်း သိရသည်။
#YMG/NN #Yangon_Times
The elections utilized both First-Past-the-Post (FPTP) and Proportional Representation (PR) systems for certain legislative bodies.
The government stated the elections were held freely and fairly in the presence of domestic and international observers.
The statement noted attempts by "terrorist and insurgent groups" to disrupt the elections using various violent methods, including drones, rockets, homemade weapons, and threats.
By Dr. Nyi Latt
The hearings regarding Myanmar, set to resume at the International Court of Justice (ICJ) in The Hague in the early period of 2026, have once again become a subject of special attention within the global diplomatic and legal communities. Myanmar’s legal responses to the "Genocide" allegations filed by The Gambia have emerged based on solid logic and international legal provisions rather than emotion.
The crux of this case lies in the factor of "Genocidal Intent." International legal scholars point out that in determining whether genocide occurred, "intent" is the deciding factor rather than the consequences. In this regard, William Schabas, a globally recognized legal expert on genocide, warned against the excessive political use of the word "genocide" and argued that the operations in 2017 were not a planned execution to destroy an ethnic group, but rather "counter-insurgency" operations responding to systematic attacks by the ARSA terrorist group.
Similarly, international lawyer Christopher Gosnell, acting on behalf of Myanmar, provided a factual defense on legal grounds during the ICJ hearing (Verbatim Record CR 2019/20). His primary argument was that when inferring genocidal intent, such a conclusion must be "the only reasonable inference." He pointed out that if there are other plausible reasons for the alleged acts (such as legitimate military objectives or counter-terrorism), it cannot be classified as genocide.
Furthermore, Gosnell clarified the term "Clearance Operations." He stated that this term is merely standard military terminology used in Myanmar since the 1950s, referring to military efforts to clear armed enemies from a territory, and that interpreting it as a genocidal plan is incorrect. He submitted that the burning of homes could be a "Military Necessity" or the work of terrorist groups, and therefore cannot be directly inferred as a systematic intent to commit genocide.
Continuing on, under the International Court’s "Principle of Complementarity," Myanmar can request recognition of its domestic judicial mechanisms. Myanmar’s formation of the Independent Commission of Enquiry (ICOE) to seek the truth, and the punishment of certain perpetrators through military courts, serve as solid evidence of the State’s respect for and adherence to the rule of law. These practical domestic actions testify that the events were not a systematic commission planned at the state level like "genocide."
From a legal perspective, previous ICJ case law holds advantages for Myanmar. For instance, in the Croatia v. Serbia case, the Court ruled that even "forced displacement of an ethnic group" or the "commission of war crimes" is insufficient to directly infer "Genocidal Intent." Similarly, in Myanmar’s case, the displacement of locals due to clashes in Rakhine State is merely a consequence of conflict, and it can be logically defended under international legal standards that designating this as a plot to destroy a race is impossible.
Regarding the strength of evidence, Gosnell criticized the fact that most data presented by The Gambia relied heavily on "Hearsay" obtained from refugee camps. He strongly rebutted that these allegations lacked solid "forensic corroboration" and failed to prove a link between individual crimes and a state-sponsored genocide policy. Charging a nation without such solid evidence amounts to lowering legal standards.
Furthermore, it is necessary to note the political objectives behind The Gambia’s lawsuit. International relations observers view this case as potentially being "Lawfare"—using the law as a political weapon to pressure a country. Diplomatic analysis suggests that if major courts like the ICJ make decisions based on political pressure without solid evidence, it could set a "Dangerous Precedent" where powerful nations and organizations threaten the sovereignty of smaller nations in the future.
In conclusion, while the ICJ hearings present a challenge for Myanmar, they also offer an opportunity to present the truth on the international stage. As experts have pointed out, refuting the genocide accusations with precise evidence—demonstrating they are legally unsound and that the events were merely responses for internal security—will serve to protect the State’s sovereignty and dignity.
In reality, the hearings resuming at the ICJ in January 2026 are not for the final verdict of the case, but merely a stage to examine the basic facts and merits. Therefore, without needing to worry excessively about this hearing, Myanmar should view it as an opportunity to officially present its solid defenses before the world. The International Court’s procedures usually take many years, and the legal gaps highlighted previously by experts like Schabas and Gosnell remain unchanged.
As experts have pointed out, we will protect the State’s sovereignty and dignity by refuting with precise evidence that the genocide accusation lacks legal solidity and that the events were merely responses for internal security.
To sum up, this analysis concludes that by defending factually and logically on legal grounds without succumbing to emotion, we will be able to make the international community accept Myanmar’s truth.
References:
Opinion of William Schabas - ICJ Verbatim Record (2019/12/12 – Morning)
Opinion of Christopher Gosnell - ICJ Verbatim Record (2019/12/12 - Afternoon/4:30 pm)
NAY PYI TAW, December 31
The Government of Myanmar has officially declared its firm support for the People's Republic of China's objective of peaceful reunification with Taiwan, according to a press release issued today by the National Defence and Security Council (NDSC).
Addressing the current tensions surrounding the "Taiwan Question," the statement reaffirmed that Myanmar continues to uphold the One China Policy. The NDSC highlighted that Myanmar was among the first nations to recognize the People’s Republic of China upon its founding and that this policy has been consistently validated during bilateral meetings between the leaders of both countries.
The statement emphasized that, in accordance with the principle of non-interference in the internal affairs of sovereign states, Myanmar views the Taiwan issue as strictly a domestic matter of China. It explicitly recognizes Taiwan as an inalienable part of China's territory.
Furthermore, the government stated that it does not recognize any separatist activities, noting that such movements could jeopardize regional security and stability. The statement urged restraint against any external support that might escalate conflicts.
Reiterating the strong diplomatic ties between the two nations, which are based on the Five Principles of Peaceful Coexistence, the NDSC concluded that Myanmar will continue to stand as a good neighbor, a strategic partner, and a committed member of the community with a shared future with China.
#ymg/kml
တရုတ်နိုင်ငံအနေနဲ့ မြန်မာနိုင်ငံနဲ့ ဘက်စုံဗျူဟာမြောက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတွေကို ပိုပြီးတိုးမြှင့်လုပ်ဆောင်သွားချင်တယ်လို့ နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာနပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ကော်ကျားကွန်း Guo Jiakun က တနင်္လာနေ့ ပေကျင်းသတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
#World_News
Published 28 January 2026
#ပေကျင်း #တရုတ်နိုင်ငံ
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group
၂၀၂၆၊ဇန်နဝါရီ ၂၉ ရက်-
◾️ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပသည့် ရက်စွဲများနှင့် မြို့နယ်အရေအတွက်
✔️ အပိုင်း (၁)- ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက် (မြို့နယ် ၁၀၂ မြို့နယ်)
✔️ အပိုင်း (၂)- ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၁ ရက် (မြို့နယ် ၁၀၀ မြို့နယ်)
✔️ အပိုင်း (၃)- ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက် (မြို့နယ် ၆၁ မြို့နယ်)
✔️ စုစုပေါင်း: မြို့နယ် ၂၆၃ မြို့နယ်
◾️ရွေးကောက်ခံ နေရာများနှင့် စနစ်များ
✔️ ပြည်သူ့လွှတ်တော်: ၂၆၃ နေရာ
✔️ အမျိုးသားလွှတ်တော်:
▪️FPTP (မဲအများဆုံးသူ အနိုင်ရစနစ်) - ၇၃ နေရာ
▪️PR (အချိုးကျ ကိုယ်စားပြုစနစ်) - ၂၆ နေရာ
✔️ တိုင်း/ပြည်နယ်လွှတ်တော်:
▪️FPTP - ၂၅၅ နေရာ
▪️PR - ၄၂ နေရာ
▪️ တိုင်းရင်းသားလူမျိုး မဲဆန္ဒနယ် - ၂၉ နေရာ
◾️မဲပေးမှု စာရင်းဇယား
✔️ ဆန္ဒမဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူ စုစုပေါင်း: ၂၄.၂၂ သန်းကျော်
✔️ အပိုင်း (၁) မဲပေးမှု: ၅၂.၁၃% (မဲပေးပိုင်ခွင့် ၁၁.၆၉ သန်းကျော်၊ လာရောက်မဲပေးသူ ၆.၀၉ သန်းကျော်)
✔️ အပိုင်း (၂) မဲပေးမှု: ၅၅.၉၅% (မဲပေးပိုင်ခွင့် ၇.၅၉ သန်းကျော်၊ လာရောက်မဲပေးသူ ၄.၂၄ သန်းကျော်)
✔️ အပိုင်း (၃) မဲပေးမှု: ၅၆.၄၈% (မဲပေးပိုင်ခွင့် ၄.၉၄ သန်းကျော်၊ လာရောက်မဲပေးသူ ၂.၇၉ သန်းကျော်)
✔️ စုစုပေါင်း မဲပေးမှု ရာခိုင်နှုန်း: ၅၄% ကျော် (၅၅% ခန့်)
◾️စောင့်ကြည့်လေ့လာသူများနှင့် မီဒီယာ
✔️ နိုင်ငံတကာ လေ့လာသူများ- ရုရှား၊ ဘီလာရုစ်၊ တရုတ်၊ ကာဇက်စတန်၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ အိန္ဒိယ၊ ဗီယက်နမ်၊ နီကာရာဂွာ၊ နီပေါ၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ Japan-Myanmar Association နှင့် ICAPP အဖွဲ့တို့ ပါဝင်။
✔️ သံတမန်များ: ရန်ကုန်အခြေစိုက် သံရုံး ၁၄ ရုံးမှ ကိုယ်စားလှယ် ၁၃၃ ဦး။
✔️ မီဒီယာ:
နိုင်ငံတကာ မီဒီယာအဖွဲ့
▪️အပိုင်း၁- အဖွဲ့၆ဖွဲ့မှ သတင်းထောက်၂၁၅ ဦး၊ အပိုင်း၂- အဖွဲ့၃၅ဖွဲ့မှ သတင်းထောက်၁၀၁ ဦး၊ အပိုင်း၃- အဖွဲ့၄၁ဖွဲ့မှ သတင်းထောက် ၁၃၅ ဦး
ပြည်တွင်းမီဒီယာ
▪️၅၂ ဖွဲ့မှ သတင်းထောက် ၁၁၇၇ ဦး။
◾️ရွေးကောက်ပွဲနှောက်ယှက်ဖျက်ဆီးမှုများ
✔️ နှောင့်ယှက်ခံရမှု- စုစုပေါင်း ၃၄ မြို့နယ် (အပိုင်း ၁ တွင် ၁၃ မြို့နယ်၊ အပိုင်း ၂ တွင် ၁၀ မြို့နယ်၊ အပိုင်း ၃ တွင် ၁၁ မြို့နယ်)။
✔️ ထိခိုက်သေဆုံးမှု: နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း ၂ ဦး သေဆုံး၊ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း ၂ ဦးနှင့် အရပ်သား ၇ ဦး ဒဏ်ရာရ။
✔️ကျူးလွန်သည့်ပုံစံများ-ဒရုန်း၊ ရှော့တိုက်ဒုံး၊မိုင်း၊ခြိမ်းခြောက်စာ၊သတင်းတုဖြန့်ဝေခြင်း
သတင်းအရင်းအမြစ်- အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့
-အယ်ဒီတာတစ်ဦး
အိန္ဒိယနိုင်ငံအခြေအနေ
လက်ရှိတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ် (West Bengal) ၌ နီပါဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်မှု အသစ်တစ်ခု ဖြစ်ပွားနေတယ်လို့ သတင်းများအရသိရပါတယ်။
နောက်ဆုံးအခြေအနေအဖြစ် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့အထိ စာရင်းများအရ ကောလ်ကတ္တား (Kolkata) မြို့အနီးရှိ ပုဂ္ဂလိကဆေးရုံတစ်ခုတွင် အတည်ပြုလူနာ ၅ ဦး တွေ့ရှိ ထားပါတယ်။
ထိုသူတို့အနက် အများစုမှာ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများဖြစ်တဲ့ သူနာပြုများနှင့် ဆရာဝန်များ ဖြစ်ကြပြီး ကနဦးလူနာကို ပြုစုကုသရာမှတစ်ဆင့် ကူးစက်ခံရခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
လက်ရှိတွင် လူပေါင်း ၁၀၀ နီးပါးကို သီးသန့်ခွဲခြား (Quarantine) ထားပြီး စောင့်ကြည့် စစ်ဆေးနေ တယ်လို့သိရပါတယ်။ယခုဖြစ်စဉ်သည် အနောက်ဘင်္ဂလားတွင် ၁၉ နှစ်အတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံအခြေအနေ
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် နီပါဗိုင်းရပ်စ်သည် နှစ်စဉ်ကူးစက်လေ့ရှိသော်လည်း ၂၀၂၅ နှင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း ကူးစက်မှုပုံစံ ပြောင်းလဲလာကြောင်း သတိပေးချက်များ ထွက်ပေါ်နေပါတယ်။
ယခင်က ဒီဇင်ဘာမှ ဧပြီလအတွင်းသာ ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသော်လည်း ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ သြဂုတ်လတွင် ရာသီပြင်ပ ကူးစက်မှုများ တွေ့ရှိခဲ့ရတာဖြစ်ပါတယ်။
ဗိုင်းရပ်စ်သည် ယခင်က မတွေ့ရှိဖူးသည့် ဘိုလာ (Bhola) ကဲ့သို့သော ဒေသအသစ်များသို့ ပြန့်နှံ့လာပြီး နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ ခရိုင်ပေါင်း ၃၅ ခုတွင် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကို တွေ့ရှိထားပါသည်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင် ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း တွေ့ရှိခဲ့သည့် အတည်ပြုလူနာအားလုံး သေဆုံးခဲ့သဖြင့် သေဆုံးမှုနှုန်း အလွန်မြင့်မားတယ်လို့ဆိုနိုင်ပါတယ်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင် ယခုနှစ်အတွက် လူနာသစ် မတွေ့သေးသော်လည်း အိမ်နီးချင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ် (West Bengal) တွင်အတည်ပြုလူနားများတွေ့ရှိထားတဲ့အတွက် အခြေအနေမှာ စိုးရိမ်ရဆဲဖြစ်နေပါတယ်။
ကူးစက်မှု အများစုသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နယ်စပ်နှင့် နီးစပ်သော ဒေသများတွင် ဖြစ်ပွားနေခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ထို့အပြင် ယခုအချိန်သည် နီပါဗိုင်းရပ်စ် အများဆုံး ကူးစက်လေ့ရှိသည့် ရာသီ (ဒီဇင်ဘာမှ မေလအတွင်း) ဖြစ်သဖြင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အာဏာပိုင်များက တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ခရိုင်ပေါင်း ၃၅ ခုတွင် အထူးသတိပေးချက်များ ထုတ်ပြန်ထားဆဲဖြစ်တယ်လို့သိရပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံ အခြေအနေ
မြန်မာနိုင်ငံသည် နီပါဗိုင်းရပ်စ် သယ်ဆောင်နိုင်သည့် လင်းနို့ (Fruit Bats) များ ကျက်စားရာဇုန်တွင် ရှိနေပြီး အိမ်နီးချင်း အိန္ဒိယနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တို့တွင် ကူးစက်မှုများ ရှိနေခြင်း ရှိခဲ့ခြင်းတို့ကြောင့် ် "အန္တရာယ်ရှိ နိုင်ခြေရှိသော နိုင်ငံ" (High-risk area) အဖြစ် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့နှင့် ပညာ ရှင်များက သတ်မှတ်ထားပါတယ်။
အထူးသဖြင့် နယ်စပ်ဒေသများတွင် စောင့်ကြည့်မှုများ အားကောင်းရန် လိုအပ်သည့် အခြေအနေဖြစ်ပါ တယ်။
နီပါဗိုင်းရပ်စ် ကာကွယ်ရန် နည်းလမ်းများ
ဗိုင်းရပ်စ်သည် လင်းနို့၏ တံတွေး၊ ဆီး သို့မဟုတ် ဝက်များမှတစ်ဆင့် လူထံသို့ ကူးစက်နိုင်သဖြင့် အောက်ပါတို့ကို ဆင်ခြင်ရန် လိုအပ်ပါတယ်။
◾️သစ်သီးဝလံများလင်းနို့ကိုက်ထားသော အမှတ်အသားပါသည့် အသီးများကို လုံးဝမစားပါနှင့်။ ◾️အသီးများကို သေချာစွာဆေးကြောပြီး အခွံခွာစားပါ။
◾️ထန်းရည်/ဓနိရည်- လတ်ဆတ်သော ထန်းရည်၊ ဓနိရည်များကို အစိမ်းလိုက် သောက်သုံးခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။ (ချက်ပြုတ်အပူပေးပြီးမှ သောက်ပါ)
◾️တစ်ကိုယ်ရေသန့်ရှင်းရေး-လက်ကို ဆပ်ပြာနှင့် မကြာခဏ ဆေးကြောပါ။
◾️တိရစ္ဆာန်များနှင့် ထိတွေ့မှု-နေမကောင်းသော ဝက်များ သို့မဟုတ် လင်းနို့များနှင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
Source: Wire News
၂၀၂၆၊ဇန်နဝါရီ ၂၂-
အခုနှစ်မှာ အာဆီယံအလှည့်ကျဥက္ကဋ္ဌ တာဝန်ယူထားတဲ့ ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံဟာ ကာလကြာရှည် ရပ်တန့် နေတဲ့ မြန်မာ့ငြိမ်းချမ်းရေး လုပ်ငန်းစဉ်တွေ ရှေ့ဆက်နိုင်ဖို့ ကြိုးပမ်းတဲ့အနေနဲ့ ဒီတစ်ပတ်ထဲမှာပဲ မြန်မာ နိုင်ငံက "အရေးပါတဲ့ နိုင်ငံရေး အင်အားစုတွေ" ပါဝင်တဲ့ အစည်းအဝေးတစ်ခုကို လက်ခံ ကျင်းပခဲ့ တယ်လို့ တာဝန်ရှိသူတွေက ထုတ်ဖော်ပြောပါတယ်။
ဒီအစည်းအဝေးကို ဖိလစ်ပိုင်နိုင်ငံ၊ တဂေးတေး (Tagaytay) မြို့မှာ ပြုလုပ်ခဲ့တာပါ။ အာဆီယံ အထူးကိုယ်စားလှယ်အသစ်အဖြစ် တာဝန်ယူထားတဲ့ ဖိလစ်ပိုင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီး မာထရီဆာ လာဇာရို (Ma. Theresa Lazaro) ကိုယ်တိုင် ဦးဆောင်ခဲ့ပြီး၊ အဓိကအားဖြင့် ပဋိပက္ခတွေ လျှော့ချဖို့၊ လူသား ချင်းစာနာမှု အကူအညီတွေ ပေးပို့နိုင်ဖို့နဲ့ နိုင်ငံရေးအရ တွေ့ဆုံဆွေးနွေးမှုတွေ ဖြစ်လာစေဖို့ ဆွေးနွေး ခဲ့ကြတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
ဝန်ကြီး လာဇာရိုကတော့ အာဆီယံ ဘုံသဘောတူညီချက် (၅) ရပ်ကို အကောင်အထည်ဖော်တဲ့နေရာမှာ သက်ဆိုင်သူတွေအနေနဲ့ တက်ကြွပြီး အပြုသဘောဆောင်တဲ့ သဘောထားအမြင်တွေကို မျှဝေ ဆွေးနွေး ကြဖို့ တိုက်တွန်းခဲ့တယ်လို့ သူ့ရဲ့ လူမှုကွန်ရက် (X) စာမျက်နှာမှာ ရေးသားထားပါတယ်။ သူဟာ ဒီလ အစောပိုင်းတုန်းကလည်း မြန်မာပြည်ကို လာရောက်ခဲ့ပြီး ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်နဲ့ တွေ့ဆုံခဲ့ ပါသေးတယ်။ အဲဒီခရီးစဉ်မှာလည်း နွေးထွေးပြီး အပြုသဘောဆောင်တဲ့ ဆွေးနွေးမှုတွေ ရှိခဲ့တယ်လို့ မနီလာဘက်က သတင်းထုတ်ပြန်ခဲ့ဖူးပါတယ်။
ဘယ်သူတွေ တက်ရောက်ခဲ့သလဲ
ဖိလစ်ပိုင် နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန တာဝန်ရှိသူတစ်ဦးရဲ့ အတည်ပြုချက်အရ ဒီအစည်းအဝေးမှာ မြန်မာအစိုးရဖက်က ကိုယ်စားလှယ်တော့ မပါဝင်ခဲ့ပါဘူး။ တက်ရောက်လာသူတွေက သူတို့နာမည်ကို ထုတ်မပြောဖို့ မေတ္တာရပ်ခံထားတဲ့အတွက် "အရေးပါတဲ့ နိုင်ငံရေး အစုအဖွဲ့တွေ တက်ရောက်ခဲ့တယ်" လို့ ပဲ ဖိလစ်ပိုင်ဘက်က ပြောဆိုထားပါတယ်။
ဒါပေမဲ့ အိန္ဒိယနယ်စပ်အနီးမှာ နယ်မြေစိုးမိုးထားတဲ့ ချင်းအမျိုးသားတပ်ဦး (CNF) ကတော့ သူတို့ ဒီပွဲကို တက်ရောက်ခဲ့တယ်လို့ ရိုက်တာသတင်းဌာနကို အတည်ပြုပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ CNF ပြောခွင့်ရ ဆလိုင်း ဗန်က "ဒါဟာ အပြုသဘောဆောင်တဲ့ အစည်းအဝေးတစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ အာဆီယံ ဥက္ကဋ္ဌသစ်အနေနဲ့ တာဝန်ယူပြီး တစ်လအတွင်းမှာပဲ အခုလို သက်ဆိုင်သူတွေနဲ့ တွေ့ဆုံနိုင်ခဲ့တဲ့အတွက် အခြေအနေအပေါ် အကောင်းမြင်ပါတယ်" လို့ မှတ်ချက်ပြုထားပါတယ်။ မြန်မာအစိုးရပြောခွင့်ရသူနဲ့ NUG ဘက်ကိုတော့ ဆက်သွယ်မေးမြန်းပေမယ့် တုံ့ပြန်ဖြေကြားတာ မရှိသေးပါဘူး။
သတင်းအရင်းအမြစ်-ရိုက်တာ
ဒေါက်တာညီလတ်
၂၀၂၆ ခုနှစ်၏ အစောပိုင်းကာလတွင် သည်ဟိဂ် (The Hague) မြို့ရှိ နိုင်ငံတကာတရားရုံး (ICJ) ၌ ပြန် လည်စတင်မည့် မြန်မာနိုင်ငံနှင့်ပတ်သက်သော ကြားနာမှုများသည်ကမ္ဘာ့သံတမန်ရေးရာနှင့် ဥပဒေ အသိုင်းအဝိုင်းတွင် အထူးအလေးထားစရာ ဖြစ်လာပြန်သည်။ ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံက စွဲဆိုထားသော "မျိုးတုံး သတ်ဖြတ်မှု" (Genocide) စွပ်စွဲချက်အပေါ် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဥပဒေကြောင်းအရ တုံ့ပြန်ခဲ့မှုများသည် စိတ် ခံစားမှုထက် ခိုင်မာသော ယုတ္တိဗေဒနှင့် နိုင်ငံတကာဥပဒေ ပြဋ္ဌာန်းချက်များအပေါ် အခြေခံကာ ထွက်ပေါ် လာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဤအမှု၏ အဓိက အချိုးအကွေ့မှာ "မျိုးတုံးသတ်ဖြတ်ရန် ရည်ရွယ်ချက်" (Genocidal Intent) ဟူသော အချက်ပင်ဖြစ်သည်။ နိုင်ငံတကာဥပဒေပညာရှင်များက ထောက်ပြသည်မှာ မျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု မြောက်မမြောက် ဆုံးဖြတ်ရာတွင် အကျိုးဆက်ထက် "ရည်ရွယ်ချက်" ကသာ အဆုံးအဖြတ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။ ဤနေရာတွင် ကမ္ဘာ့အသိအမှတ်ပြု မျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုဆိုင်ရာ ဥပဒေပညာရှင် William Schabas (ဝီလျံ ရှာဘတ်စ်) က "မျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု" ဟူသော စကားလုံးကို နိုင်ငံရေးအရ အလွန်အကျွံ သုံးစွဲနေကြခြင်းအား သတိပေးခဲ့ပြီး၊ ၂၀၁၇ ခုနှစ်အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော စစ်ဆင်ရေးများသည် လူမျိုးစုတစ်ခုကို ဖျက်ဆီးရန် စီမံကိန်းချလုပ်ဆောင်ခြင်း မဟုတ်ဘဲ၊ ARSA အကြမ်းဖက်အဖွဲ့၏ စနစ်တကျ တိုက်ခိုက်မှုများကို တုံ့ပြန်ရသည့် ပြည်တွင်းလုံခြုံရေး စစ်ဆင်ရေး (Counter-insurgency) သာ ဖြစ်သည်ဟူသော အချက်ကို အဓိကထား ဆွေးနွေးခဲ့သည်။
အလားတူပင် မြန်မာနိုင်ငံဘက်မှ လိုက်ပါဆောင်ရွက်ပေးသည့် နိုင်ငံတကာရှေ့နေကြီး Christopher Gosnellကလည်း ICJ ကြားနာမှု (Verbatim Record CR 2019/20) တွင် ဥပဒေကြောင်းအရ အချက် ကျကျ ခုခံခဲ့သည်။ သူ၏ အဓိက ငြင်းခုံချက်မှာ မျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုဆိုင်ရာ ရည်ရွယ်ချက်ကို ကောက်ချက် ချရာတွင် အဆိုပါကောက်ချက်သည်သာလျှင် တစ်ခုတည်းသော ယုတ္တိရှိသည့် ကောက်ချက် (The only reasonable inference) ဖြစ်ရမည်ဟု ဆိုသည်။ အကယ်၍ စွပ်စွဲထားသော လုပ်ရပ်များအပေါ် အခြားသော ဖြစ်နိုင်ခြေရှိသည့် အကြောင်းပြချက်များ (ဥပမာ- တရားဝင်စစ်ရေးရည်မှန်းချက်များ သို့မဟုတ် အကြမ်းဖက်မှုနှိမ်နင်းရေး) ရှိနေပါက မျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုဟု သတ်မှတ်၍မရကြောင်း သူက ထောက်ပြခဲ့သည်။
ထို့ပြင် "နယ်မြေရှင်းလင်းရေး" (Clearance Operations) ဟူသော ဝေါဟာရအပေါ်တွင်လည်း Gosnell က ရှင်းလင်းခဲ့သည်။ ဤစကားရပ်သည် မြန်မာနိုင်ငံတွင် ၁၉၅၀ ပြည့်နှစ်များကတည်းက အသုံးပြုခဲ့သော စံသတ်မှတ်ချက် စစ်ရေးဝေါဟာရသာဖြစ်ပြီး၊ နယ်မြေတစ်ခုအတွင်းရှိ လက်နက်ကိုင်ရန်သူများကို ဖယ်ရှားရန် စစ်ရေးအရ ကြိုးပမ်းမှုကိုသာ ဆိုလိုခြင်းဖြစ်ကြောင်း၊ ယင်းကို မျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု စီမံချက် အဖြစ် အဓိပ္ပာယ်ဖွင့်ဆိုခြင်းမှာ မှားယွင်းကြောင်း သူက ဆိုသည်။ နေအိမ်များ မီးလောင်ကျွမ်းခြင်းသည် လည်း စစ်ရေးဗျူဟာအရ လိုအပ်ချက် (Military Necessity) ဖြစ်နိုင်သလို၊ အကြမ်းဖက်အုပ်စုများ၏ လက်ချက်လည်း ဖြစ်နိုင်သဖြင့် ယင်းကို စနစ်တကျ မျိုးတုံးသတ်ဖြတ်ရန် ရည်ရွယ်ချက်အဖြစ် တိုက်ရိုက် ကောက်ချက်ချ၍ မရနိုင်ကြောင်း တင်ပြခဲ့သည်။
ဆက်လက်၍ နိုင်ငံတကာတရားရုံး၏ "ဖြည့်စွက်တရားစီရင်ပိုင်ခွင့်" (Principle of Complementarity) သဘောတရားအရ မြန်မာနိုင်ငံသည် ပြည်တွင်းတရားစီရင်ရေး ယန္တရားများကို အသိအမှတ်ပြုရန် တောင်းဆိုနိုင်ပါသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် လွတ်လပ်သောစုံစမ်းစစ်ဆေးရေးကော်မရှင် (ICOE) ကို ဖွဲ့စည်းခဲ့ပြီး အမှန်တရားကို ရှာဖွေခဲ့ခြင်း၊ စစ်ဘက်တရားရုံးများမှတစ်ဆင့် ပြစ်မှုကျူးလွန်သူအချို့ကို အပြစ်ပေးအရေးယူမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ခြင်းတို့မှာ နိုင်ငံတော်အနေဖြင့် တရားဥပဒေစိုးမိုးရေးကို လေးစား လိုက်နာကြောင်း ပြသနေသည့် ခိုင်မာသော သက်သေများဖြစ်သည်။ ဤသည်မှာ "မျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု" ကဲ့သို့သော နိုင်ငံတော်အဆင့် စနစ်တကျ စီမံချက်ဖြင့် ကျူးလွန်ခြင်းမျိုး မဟုတ်ကြောင်းကို ပြည်တွင်းရှိ လက်တွေ့ဆောင်ရွက်ချက်များက သက်သေထူနေခြင်းလည်း ဖြစ်သည်။
ဥပဒေကြောင်းအရ ကြည့်လျှင် ICJ ၏ ယခင်က ချမှတ်ခဲ့သော စီရင်ထုံးများသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် အားသာချက်များ ရှိနေသည်ကို တွေ့ရမည်။ ဥပမာအားဖြင့် ခရိုအေးရှားနှင့် ဆားဘီးယား (Croatia v. Serbia) အမှုတွင် တရားရုံးက ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်မှာ "လူမျိုးစုအလိုက် အတင်းအကျပ် ရွှေ့ပြောင်းစေခြင်း" သို့မဟုတ် "စစ်ရာဇဝတ်မှုများ ကျူးလွန်ခြင်း" သည်ပင်လျှင် မျိုးတုံးသတ်ဖြတ်ရန် ရည်ရွယ်ချက် (Genocidal Intent) ရှိသည်ဟု တိုက်ရိုက်ကောက်ချက်ချရန် မလုံလောက်ကြောင်း ဟု ဆုံးဖြတ်ခဲ့သည်။ အလားတူပင် မြန်မာနိုင်ငံ၏ ဖြစ်စဉ်တွင်လည်း ရခိုင်ပြည်နယ်အတွင်း ဖြစ်ပွားခဲ့သော တိုက်ပွဲများကြောင့် ဒေသခံများ ရွှေ့ပြောင်းသွားရခြင်းမှာ စစ်မက်ဖြစ်ပွားခြင်း၏ အကျိုးဆက်သာဖြစ်ပြီး၊ ယင်းမှာ လူမျိုး တစ်မျိုးကို ဖျက်ဆီးပစ်ရန် ကြံစည်မှုဟု သတ်မှတ်ရန် မဖြစ်နိုင်ကြောင်း နိုင်ငံတကာဥပဒေ စံနှုန်းများအရ ယုတ္တိရှိရှိ ခုခံချေပနိုင်သည်။
သက်သေအထောက်အထား ခိုင်လုံမှုအပိုင်းတွင်လည်း ဂမ်ဘီယာဘက်မှ တင်ပြသော အချက်အလက် အများစုသည် ဒုက္ခသည်စခန်းများမှ ရရှိသော "တစ်ဆင့်စကား" (Hearsay) များအပေါ်တွင်သာ အဓိက မှီခိုနေခြင်းကို Gosnell က ဝေဖန်ခဲ့သည်။ ယင်းတို့သည် ခိုင်မာသော မှုခင်းဆေးပညာဆိုင်ရာ အထောက် အထားများ (Forensic corroboration) ကင်းမဲ့နေပြီး၊ တစ်ဦးချင်းကျူးလွန်သည့် ရာဇဝတ်မှုများနှင့် နိုင်ငံတော်က စီစဉ်သော မျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှု မူဝါဒအကြား ဆက်စပ်မှုကို သက်သေမပြနိုင်ကြောင်း သူက အခိုင်အမာ ချေပခဲ့သည်။ ဤကဲ့သို့ ခိုင်မာသော သက်သေမရှိဘဲ စွဲချက်တင်ခြင်းသည် တရားဥပဒေ၏ စံနှုန်းများကို လျှော့ချရာရောက်ပါသည်။
ထို့ပြင် ဂမ်ဘီယာနိုင်ငံ၏ တရားစွဲဆိုမှုနောက်ကွယ်တွင် နိုင်ငံရေးရည်မှန်းချက်များ ပါဝင်နေခြင်းကိုလည်း သတိပြုရန် လိုအပ်ပါသည်။ နိုင်ငံတကာဆက်ဆံရေး လေ့လာသူများက ဤအမှုကို "Lawfare" ဟု ခေါ်ဆိုသည့် ဥပဒေကို နိုင်ငံရေးလက်နက်သဖွယ် အသုံးချကာ နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံအား ဖိအားပေးခြင်း ဖြစ်နိုင် ကြောင်းရှုမြင်ကြသည်။ အကယ်၍ ICJ ကဲ့သို့သော တရားရုံးကြီးများက ခိုင်မာသော သက်သေအထောက် အထားမရှိဘဲ နိုင်ငံရေးဖိအားများအပေါ် မူတည်ကာ ဆုံးဖြတ်မည်ဆိုပါက ယင်းသည် နောင်တွင် အခြားသော နိုင်ငံငယ်များ၏ အချုပ်အခြာအာဏာအပေါ် အင်အားကြီးနိုင်ငံများနှင့် အဖွဲ့အစည်းများက ခြိမ်းခြောက်လာနိုင်သည့် အန္တရာယ်ရှိသော စံနမူနာ (Dangerous Precedent) တစ်ရပ် ဖြစ်လာနိုင်ကြောင်း သံတမန်ရေးရာ ရှုထောင့်မှ သုံးသပ်နိုင်သည်။
နိဂုံးချုပ်အနေဖြင့် ICJ ၏ ကြားနာမှုများသည် မြန်မာနိုင်ငံအတွက် စိန်ခေါ်မှုတစ်ခု ဖြစ်သော်လည်း၊ ယင်း သည် အမှန်တရားကို နိုင်ငံတကာစင်မြင့်တွင် ချပြနိုင်မည့် အခွင့်အရေးတစ်ခုလည်း ဖြစ်သည်။ ပညာရှင် များ ထောက်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း မျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုဆိုသည့် စွဲချက်မှာဥပဒေကြောင်းအရ ခိုင်မာမှုမရှိ ကြောင်းနှင့် အဖြစ်အပျက်များသည် ပြည်တွင်းလုံခြုံရေးအရ တုံ့ပြန်မှုများသာ ဖြစ်ကြောင်းကို တိကျသော အထောက်အထားများဖြင့် ချေပခြင်းသည်သာလျှင် နိုင်ငံတော်၏ အချုပ်အခြာအာဏာနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာကို ကာကွယ်ရာရောက်မည် ဖြစ်ပေသည်။
အမှန်တကယ်တွင် ယခု ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလအတွင်း ICJ ၌ ပြန်လည်စတင်မည့် ကြားနာမှုများသည် အမှု၏ အဆုံးသတ်စီရင်ချက်မဟုတ်ဘဲ အမှုသွားအမှုလာ၏ အခြေခံအချက်အလက်များကို စစ်ဆေးသည့် အဆင့်သာ ဖြစ်ပါသည်။ ထို့ကြောင့် ဤကြားနာမှုအပေါ် အလွန်အမင်း စိုးရိမ်ပူပန်စရာမလိုဘဲ မြန်မာ နိုင်ငံအနေဖြင့် မိမိတို့၏ ခိုင်မာသော ချေပချက်များကို ကမ္ဘာ့ရှေ့မှောက်တွင် တရားဝင်တင်ပြနိုင်မည့် အခွင့်အရေးတစ်ရပ်အဖြစ်သာ ရှုမြင်သင့်ပါသည်။ နိုင်ငံတကာတရားရုံး၏ လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများသည် နှစ်ရှည်ကြာမြင့်လေ့ရှိပြီး၊ ယခင်က Schabas နှင့် Gosnell တို့ကဲ့သို့သော ပညာရှင်များ မီးမောင်း ထိုးပြခဲ့သည့် ဥပဒေကြောင်းအရ ဟာကွက်များမှာ ပြောင်းလဲသွားခြင်းမရှိဘဲ ဆက်လက်တည်ရှိနေဆဲ ဖြစ်သည်။
ပညာရှင်များ ထောက်ပြခဲ့သည့်အတိုင်း မျိုးတုံးသတ်ဖြတ်မှုဆိုသည့် စွဲချက်မှာဥပဒေကြောင်းအရ ခိုင်မာ မှုမရှိကြောင်းနှင့် အဖြစ်အပျက်များသည် ပြည်တွင်းလုံခြုံရေးအရ တုံ့ပြန်မှုများသာ ဖြစ်ကြောင်းကို တိကျ သော အထောက်အထားများဖြင့် ချေပခြင်းဖြင့် နိုင်ငံတော်၏ အချုပ်အခြာအာဏာနှင့် ဂုဏ်သိက္ခာကို ကာကွယ်ကြပါမည်။
အချုပ်အားဖြင့်ဆိုရသော် စိတ်ခံစားမှုနောက်သို့ မလိုက်ဘဲ ဥပဒေကြောင်းအရ အချက်ကျကျ၊ ယုတ္တိရှိရှိ ခုခံခြင်းဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံ၏ အမှန်တရားကို နိုင်ငံတကာက လက်ခံလာအောင် ဆောင်ရွက်နိုင်မည် ဖြစ်ကြောင်းသုံးသပ်ရေးသားရပါသည်။
ကိုးကား-
William Schabas ၏ အာဘော်- ICJ Verbatim Record (2019/12/12 – Morning)
Christopher Gosnell ၏ အာဘော်-ICJ Verbatim Record (2019/12/12 - Afternoon/4:30 pm)
ပေကျင်း၊ ဇန်နဝါရီ ၂၆ (ဆင်ဟွာ) မြန်မာနိုင်ငံမှာ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကတစ်ဆင့် ပိုမိုကျယ်ပြန့်ခိုင်မာပြီး ရေရှည်တည်တံ့တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ ရင်ကြားစေ့ရေးကို ဖော်ဆောင်နိုင်ဖို့၊ အခြေအနေတွေကို အမြန်ဆုံး လျှော့ချနိုင်ဖို့အတွက် အဖွဲ့အစည်းအားလုံးကို တရုတ်နိုင်ငံက ထောက်ခံအားပေးတယ်လို့ တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက တနင်္လာနေ့ ပုံမှန်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ကော်ကျားကွန်း (Guo Jiakun) က မြန်မာနိုင်ငံ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲရဲ့ တတိယအဆင့် မဲပေးမှုတွေ ပြီးဆုံးသွားတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မေးမြန်းမှုကို အခုလို ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့တာပါ။
"ဒီရွေးကောက်ပွဲကို တရုတ်၊ ရုရှား၊ အိန္ဒိယ၊ သက်ဆိုင်ရာ အာဆီယံနိုင်ငံတွေနဲ့ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းတွေက လေ့လာစောင့်ကြည့်သူတွေ စေလွှတ်ခဲ့ကြပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်ဟာ ချောချောမွေ့မွေ့နဲ့ စနစ်တကျ ရှိခဲ့သလို မဲဆန္ဒရှင်တွေလည်း တက်တက်ကြွကြွ ပါဝင်ခဲ့ကြတဲ့အတွက် တရုတ်နိုင်ငံက ဂုဏ်ယူပါတယ်" လို့ ကော်ကျားကွန်းက ပြောပါတယ်။
ဒါ့အပြင် မြန်မာပြည်သူတွေရဲ့ ရွေးချယ်မှုကို လေးစားဖို့အတွက် နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းနဲ့ လက်တွဲလုပ်ဆောင်သွားမှာဖြစ်သလို၊ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ငြိမ်းချမ်းရေး၊ တည်ငြိမ်ရေးနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွေ ပြန်လည်ရရှိလာဖို့ အပြုသဘောဆောင်တဲ့ အကူအညီတွေကို ဆက်ပြီးပေးအပ်သွားဖို့ ဆန္ဒရှိတယ်လို့လည်း သူက မှတ်ချက်ပြုခဲ့ပါတယ်။
Source Xinhua
၁၂ ဇန်နဝါရီ၊၂၀၂၆
အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က သူ၏ လူမှုကွန်ရက်ပလက်ဖောင်းဖြစ်သော Truth Social တွင် ရေးသားဖော်ပြချက်တစ်ခု၌ မိမိကိုယ်ကို "ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံ၏ ယာယီသမ္မတ" ဟု ဖော်ပြခဲ့ပြီး ယင်းသည် ရေနံကြွယ်ဝသော တောင်အမေရိကနိုင်ငံအပေါ် ဝါရှင်တန်၏ အခန်းကဏ္ဍနှင့်ပတ်သက်၍ အငြင်းပွားဖွယ်ရာ အသစ်တစ်ရပ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
တနင်္ဂနွေနေ့က မျှဝေခဲ့သော အဆိုပါ ပို့စ်တွင် ထရမ့်၏ တရားဝင် ရုပ်ပုံနှင့်အတူ "ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံ၏ ယာယီသမ္မတ၊ ၂၀၂၆ ဇန်နဝါရီလ လက်ရှိတာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ" ဟူသော ရာထူးအမည်ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် ပုံတွင် သူ့အား အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ၄၅ ဦးမြောက်နှင့် ၄၇ ဦးမြောက် သမ္မတအဖြစ် ဖော်ပြထားပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ရာထူးစတင်လက်ခံခဲ့ကြောင်း မှတ်ချက်ပြုထားသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံတွင် "အကြီးစား" စစ်ရေးတိုက်ခိုက်မှုဟု ခေါ်ဆိုသော စစ်ဆင်ရေးကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး သီတင်းပတ်အနည်းငယ်အကြာတွင် ယခုကဲ့သို့ ထူးဆန်းသော ပြောဆိုမှု ပေါ်ထွက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ စစ်ဆင်ရေးကာလအတွင်း ဗင်နီဇွဲလားခေါင်းဆောင် နီကိုးလပ်စ် မာဒူရို နှင့် သူ၏ဇနီး စီလီယာ ဖလိုရက်စ် တို့ကို ဖမ်းဆီးပြီး နယူးယောက်မြို့သို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့ရာ သူတို့နှစ်ဦးစလုံးသည် မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် အကြမ်းဖက်မှု ပူးပေါင်းကြံစည်မှု စွဲချက်များဖြင့် တရားစွဲဆိုခြင်းကို ရင်ဆိုင်နေကြရသည်။
ထရမ့်က အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအနေဖြင့် "ဘေးကင်းလုံခြုံ၍ သင့်လျော်မှန်ကန်ပြီး တရားမျှတသော အသွင်ကူးပြောင်းမှု" တစ်ရပ် မရရှိမချင်း ဗင်နီဇွဲလား၏ အုပ်ချုပ်ရေးကို ကြီးကြပ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး နောက်ထပ် ခေါင်းဆောင်မှုကွက်လပ်တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်စေခြင်းသည် ဗင်နီဇွဲလား၏ အကျိုးစီးပွားကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်ဟု အကြောင်းပြခဲ့သည်။
မာဒူရိုအား ဖယ်ရှားပြီးနောက် ဗင်နီဇွဲလား ဒုတိယသမ္မတနှင့် ရေနံဝန်ကြီးဖြစ်သူ ဒယ်လ်စီ ရိုဒရီဂွက်ဇ် သည် ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်က နိုင်ငံ၏ ကြားဖြတ်သမ္မတအဖြစ် တရားဝင် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခဲ့သည်။
ထို့ပြင် "အရည်အသွေးမြင့် ပိတ်ဆို့အရေးယူခံထားရသော ရေနံ" ဟု သူဖော်ပြသည့် ရေနံစည်ပေါင်း သန်း ၃၀ မှ ၅၀ ကြားကို ကြားဖြတ်အစိုးရက အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ လွှဲပြောင်းပေးမည်ဟုလည်း ထရမ့် က ပြောဆိုခဲ့သည်။ သူ၏ အဆိုအရ ရေနံကို ပေါက်ဈေးအတိုင်း ရောင်းချမည်ဖြစ်ပြီး ရရှိလာသော ဝင်ငွေ များကို နိုင်ငံနှစ်ခုစလုံး အကျိုးရှိစေရန် အမေရိကန်အစိုးရက ထိန်းချုပ်သွားမည် ဖြစ်သည်။
စွမ်းအင်ဝန်ကြီး ခရစ်ရိုက်အား ဤအစီအစဉ်ကို ချက်ချင်း အကောင်အထည်ဖော်ရန် ညွှန်ကြားထား ပြီးဖြစ်ကာ ရေနံများကို သိုလှောင်သင်္ဘောများဖြင့် အမေရိကန် ဆိပ်ကမ်းများသို့ သယ်ယူပို့ဆောင်မည်ဟု သူက ပြောကြားခဲ့သည်။
Truth Social ပို့စ်နှင့်အတူ ကျူးဘားနိုင်ငံသို့ သတိပေးချက်များလည်း ပါဝင်ခဲ့ပြီး ဗင်နီဇွဲလားထံမှ ကျွန်းနိုင်ငံ (ကျူးဘား) သို့ ပေးပို့နေသော ရေနံထောက်ပံ့မှုများနှင့် ဘဏ္ဍာရေး အကူအညီများကို ဖြတ်တောက်မည်ဟု ထရမ့်က ပြောကြားခဲ့ရာ ယင်းသည် ဒေသတွင်း မူဝါဒ၏ ကျယ်ပြန့်သော အပြောင်း အလဲတစ်ခုကို ပြသနေသည်။
အွန်လိုင်းပေါ်တွင် ထိုသို့ ကြေညာခဲ့သော်လည်း Wikipedia သို့မဟုတ် အခြားသော တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုသည့် အများပြည်သူဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းများတွင် ထရမ့်အား ဗင်နီဇွဲလား၏ ယာယီသမ္မတအဖြစ် စာရင်းသွင်း ဖော်ပြထားခြင်း မရှိပေ။ ယင်းအစား မှတ်တမ်းတင်ထားသည်မှာ အမေရိကန်၏ စစ်ရေး လှုပ်ရှားမှု၊ မာဒူရို ဖမ်းဆီးခံရမှုနှင့် ကာရာကပ်စ်မြို့တွင် လက်ရှိ တာဝန်ယူထားသည့် အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ကြားဖြတ်ခေါင်းဆောင်မှု အခြေအနေတို့သာ ဖြစ်သည်။
Source India-today
By Dr. Nyi Latt
The hearings regarding Myanmar, set to resume at the International Court of Justice (ICJ) in The Hague in the early period of 2026, have once again become a subject of special attention within the global diplomatic and legal communities. Myanmar’s legal responses to the "Genocide" allegations filed by The Gambia have emerged based on solid logic and international legal provisions rather than emotion.
The crux of this case lies in the factor of "Genocidal Intent." International legal scholars point out that in determining whether genocide occurred, "intent" is the deciding factor rather than the consequences. In this regard, William Schabas, a globally recognized legal expert on genocide, warned against the excessive political use of the word "genocide" and argued that the operations in 2017 were not a planned execution to destroy an ethnic group, but rather "counter-insurgency" operations responding to systematic attacks by the ARSA terrorist group.
Similarly, international lawyer Christopher Gosnell, acting on behalf of Myanmar, provided a factual defense on legal grounds during the ICJ hearing (Verbatim Record CR 2019/20). His primary argument was that when inferring genocidal intent, such a conclusion must be "the only reasonable inference." He pointed out that if there are other plausible reasons for the alleged acts (such as legitimate military objectives or counter-terrorism), it cannot be classified as genocide.
Furthermore, Gosnell clarified the term "Clearance Operations." He stated that this term is merely standard military terminology used in Myanmar since the 1950s, referring to military efforts to clear armed enemies from a territory, and that interpreting it as a genocidal plan is incorrect. He submitted that the burning of homes could be a "Military Necessity" or the work of terrorist groups, and therefore cannot be directly inferred as a systematic intent to commit genocide.
Continuing on, under the International Court’s "Principle of Complementarity," Myanmar can request recognition of its domestic judicial mechanisms. Myanmar’s formation of the Independent Commission of Enquiry (ICOE) to seek the truth, and the punishment of certain perpetrators through military courts, serve as solid evidence of the State’s respect for and adherence to the rule of law. These practical domestic actions testify that the events were not a systematic commission planned at the state level like "genocide."
From a legal perspective, previous ICJ case law holds advantages for Myanmar. For instance, in the Croatia v. Serbia case, the Court ruled that even "forced displacement of an ethnic group" or the "commission of war crimes" is insufficient to directly infer "Genocidal Intent." Similarly, in Myanmar’s case, the displacement of locals due to clashes in Rakhine State is merely a consequence of conflict, and it can be logically defended under international legal standards that designating this as a plot to destroy a race is impossible.
Regarding the strength of evidence, Gosnell criticized the fact that most data presented by The Gambia relied heavily on "Hearsay" obtained from refugee camps. He strongly rebutted that these allegations lacked solid "forensic corroboration" and failed to prove a link between individual crimes and a state-sponsored genocide policy. Charging a nation without such solid evidence amounts to lowering legal standards.
Furthermore, it is necessary to note the political objectives behind The Gambia’s lawsuit. International relations observers view this case as potentially being "Lawfare"—using the law as a political weapon to pressure a country. Diplomatic analysis suggests that if major courts like the ICJ make decisions based on political pressure without solid evidence, it could set a "Dangerous Precedent" where powerful nations and organizations threaten the sovereignty of smaller nations in the future.
In conclusion, while the ICJ hearings present a challenge for Myanmar, they also offer an opportunity to present the truth on the international stage. As experts have pointed out, refuting the genocide accusations with precise evidence—demonstrating they are legally unsound and that the events were merely responses for internal security—will serve to protect the State’s sovereignty and dignity.
In reality, the hearings resuming at the ICJ in January 2026 are not for the final verdict of the case, but merely a stage to examine the basic facts and merits. Therefore, without needing to worry excessively about this hearing, Myanmar should view it as an opportunity to officially present its solid defenses before the world. The International Court’s procedures usually take many years, and the legal gaps highlighted previously by experts like Schabas and Gosnell remain unchanged.
As experts have pointed out, we will protect the State’s sovereignty and dignity by refuting with precise evidence that the genocide accusation lacks legal solidity and that the events were merely responses for internal security.
To sum up, this analysis concludes that by defending factually and logically on legal grounds without succumbing to emotion, we will be able to make the international community accept Myanmar’s truth.
References:
Opinion of William Schabas - ICJ Verbatim Record (2019/12/12 – Morning)
Opinion of Christopher Gosnell - ICJ Verbatim Record (2019/12/12 - Afternoon/4:30 pm)
NAY PYI TAW, December 31
The Government of Myanmar has officially declared its firm support for the People's Republic of China's objective of peaceful reunification with Taiwan, according to a press release issued today by the National Defence and Security Council (NDSC).
Addressing the current tensions surrounding the "Taiwan Question," the statement reaffirmed that Myanmar continues to uphold the One China Policy. The NDSC highlighted that Myanmar was among the first nations to recognize the People’s Republic of China upon its founding and that this policy has been consistently validated during bilateral meetings between the leaders of both countries.
The statement emphasized that, in accordance with the principle of non-interference in the internal affairs of sovereign states, Myanmar views the Taiwan issue as strictly a domestic matter of China. It explicitly recognizes Taiwan as an inalienable part of China's territory.
Furthermore, the government stated that it does not recognize any separatist activities, noting that such movements could jeopardize regional security and stability. The statement urged restraint against any external support that might escalate conflicts.
Reiterating the strong diplomatic ties between the two nations, which are based on the Five Principles of Peaceful Coexistence, the NDSC concluded that Myanmar will continue to stand as a good neighbor, a strategic partner, and a committed member of the community with a shared future with China.
#ymg/kml
နေပြည်တော်၊ ဒီဇင်ဘာ ၃၁
ယခုလက်ရှိ ဖြစ်ပေါ်နေသော ထိုင်ဝမ်ကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် တရုတ်တစ်နိုင်ငံတည်း မူဝါဒ (One China Policy) အပေါ် ခိုင်မာစွာ ဆက်လက်ရပ်တည်သွားမည် ဖြစ်ကြောင်း အမျိုးသား ကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီက ယနေ့ ရက်စွဲဖြင့် သတင်းထုတ်ပြန် ကြေညာလိုက်သည်။
အဆိုပါ ထုတ်ပြန်ချက်တွင် မြန်မာနိုင်ငံသည် တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ စတင်ပေါ်ပေါက်လာချိန်မှစ၍ လွတ်လပ်ရေးကို အစောဆုံး အသိအမှတ်ပြုခဲ့သည့် နိုင်ငံဖြစ်သည့်အားလျော်စွာ နှစ်နိုင်ငံခေါင်းဆောင်များ ၏တွေ့ဆုံမှုများတွင် အတည်ပြုထားပြီးဖြစ်သည့် "တရုတ်တစ်နိုင်ငံတည်းမူဝါဒ" ကို အစဉ်တစိုက် ထောက်ခံလျက်ရှိကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ထို့အပြင် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ထိုင်ဝမ်နှင့် ငြိမ်းချမ်းစွာ ပြန်လည် ပေါင်းစည်းရေး ရည်မှန်းချက်အပေါ်တွင်လည်း ထောက်ခံရပ်တည်ကြောင်း သတင်းထုတ်ပြန်ချက်တွင် အလေးအနက်ပြုထားသည်။
မြန်မာနှင့် တရုတ် နှစ်နိုင်ငံသည် ငြိမ်းချမ်းစွာ အတူယှဉ်တွဲနေထိုင်ရေး မူကြီး(၅)ရပ်ကို အခြေခံကာ တစ်နိုင်ငံနှင့်တစ်နိုင်ငံ၏ နယ်မြေတည်တံ့ခိုင်မြဲမှုနှင့် အချုပ်အခြာအာဏာကို အပြန်အလှန် လေးစား လိုက်နာလျက်ရှိကြောင်းလည်း ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ပါရှိသည်။
ထိုင်ဝမ်အရေးကိစ္စနှင့် ပတ်သက်၍ မြန်မာနိုင်ငံ၏ သဘောထားတွင် အောက်ပါအတိုင်း အဓိကအချက် များ ပါဝင်သည်-
ပြည်တွင်းရေးကိစ္စရပ်ဖြစ်ခြင်း- နိုင်ငံတစ်နိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းရေးကို အခြားတစ်နိုင်ငံက ဝင်ရောက် စွက်ဖက်ခြင်း မပြုရဟူသော မူဝါဒအရ ထိုင်ဝမ်ကိစ္စသည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းရေးသာဖြစ်ပြီး၊ ထိုင်ဝမ်သည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ခွဲခြား၍မရသော အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ကြောင်း အသိအမှတ်ပြုသည်။
ဒေသတွင်းလုံခြုံရေး- ခွဲထွက်ရေးလှုပ်ရှားမှုများသည် ဒေသတွင်း တည်ငြိမ်မှုနှင့် လုံခြုံရေးကို ထိခိုက်စေ နိုင်သဖြင့် ယင်းလှုပ်ရှားမှုများကို အသိအမှတ်ပြုမည် မဟုတ်ကြောင်းနှင့် ပဋိပက္ခကို ကြီးထွားစေမည့် အားပေးမှုများကို ထိန်းသိမ်းရန် တိုက်တွန်းထားသည်။
နိဂုံးချုပ်အနေဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံသည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ အိမ်နီးချင်းကောင်း၊ မဟာဗျူဟာမိတ်ဖက်နိုင်ငံနှင့် အေးအတူပူအမျှ အသိုက်အဝန်းကို အတူတကွ တည်ဆောက်ထားသည့် နိုင်ငံအဖြစ် ဆက်လက် ရပ်တည် သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီက အတည်ပြု ပြောကြားထားသည်။
#ymg/knl
မကြာသေးမီက Brown တက္ကသိုလ်နှင့် MIT တို့တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့သော ပစ်ခတ်မှုများမှ သံသယရှိသူသည် Diversity Immigrant Visa Program (လူသိများသော အမည်- Green Card Lottery) အစီအစဉ်ဖြင့် အမေရိကန် နိုင်ငံသို့ ဝင်ရောက်လာသူဖြစ်ကြောင်း ပေါ်ပေါက်လာပြီးနောက်တွင်၊ သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က ယင်းအစီအစဉ်ကို ဆိုင်းငံ့လိုက်သည်။
အဓိကအချက်အလက်များ
သံသယရှိသူ - အသက် ၄၈ နှစ်အရွယ် ပေါ်တူဂီနိုင်ငံသားဖြစ်ပြီး Brown တက္ကသိုလ်မှ ဘွဲ့လွန်ကျောင်းသားဟောင်း တစ်ဦးဖြစ်သူ Claudio Manuel Neves Valente သည် ၂၀၁၇ ခုနှစ်တွင် Diversity Lottery အစီအစဉ်မှတစ်ဆင့် ဗီဇာကံထူးကာ အမေရိကန်သို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။ Valente သည် ကြာသပတေးနေ့က New Hampshire ရှိ သိုလှောင်ရုံတစ်ခုအတွင်း၌ မိမိကိုယ်ကို သေနတ်ဖြင့်ပစ်ခတ်ကာ သေဆုံးနေသည်ကို တွေ့ရှိခဲ့ရသည်။
တိုက်ခိုက်မှုများ - Valente သည် ကျောင်းသားနှစ်ဦး သေဆုံးပြီး ကိုးဦး ဒဏ်ရာရရှိခဲ့သည့် Brown တက္ကသိုလ် ပစ်ခတ်မှုတွင် အဓိကသံသယရှိသူ ဖြစ်သည်။ သူသည် Massachusetts ပြည်နယ်၊ Brookline ရှိ နေအိမ်၌ MIT ပါမောက္ခ Nuno F.G. Loureiro အသတ်ခံရမှုတွင်လည်း စွပ်စွဲခံထားရသူဖြစ်သည်။ Valente နှင့် Loureiro တို့သည် လွန်ခဲ့သော နှစ်ပေါင်း ၂၀ ကျော်က ပေါ်တူဂီနိုင်ငံရှိ တက္ကသိုလ်တစ်ခုတည်းတွင် အတူတက်ရောက်ခဲ့ဖူးကြောင်း အာဏာ ပိုင်များက မှတ်ချက်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။
မူဝါဒပိုင်းဆိုင်ရာ တုံ့ပြန်မှု - ပြည်တွင်းလုံခြုံရေးဝန်ကြီး Kristi Noem က သမ္မတ ထရမ့် ၏ ညွှန်ကြားချက်အရ Diversity Visa Program ကို ချက်ချင်း ရပ်ဆိုင်းလိုက်ကြောင်း ကြေညာခဲ့သည်။ Noem က သံသယရှိသူအား "ကျွန်မ တို့နိုင်ငံထဲသို့ ဝင်ခွင့်မပြုခဲ့သင့်ကြောင်း" ပြောကြားခဲ့ပြီး အဆိုပါ ကံစမ်းမဲအစီအစဉ်ကို "အလွန်ဆိုးရွားသော အစီအစဉ်" ဟု သမုတ်ခဲ့သည်။
နောက်ခံအကြောင်းအရာ - Diversity Visa Lottery အစီအစဉ်သည် အမေရိကန်သို့ ဝင်ရောက်မှုနှုန်း နည်းပါးသော နိုင်ငံများမှ လူပုဂ္ဂိုလ်များအတွက် နှစ်စဉ် Green Card ပေါင်း ၅၀,၀၀၀ အထိ ထုတ်ပေးနေသည့် အစီအစဉ်ဖြစ်သည်။ သမ္မတ ထရမ့်က ဤအစီအစဉ်သည် လုံခြုံရေးဆိုင်ရာ အန္တရာယ်များ ဖြစ်စေနိုင်ပြီး အရည်အချင်းအခြေပြု စံနှုန်းများ မရှိဟု အကြောင်းပြကာ ကာလရှည်ကြာ ဝေဖန်ကန့်ကွက်လာခဲ့သူ ဖြစ်သည်။
Source: AP
The elections utilized both First-Past-the-Post (FPTP) and Proportional Representation (PR) systems for certain legislative bodies.
The government stated the elections were held freely and fairly in the presence of domestic and international observers.
The statement noted attempts by "terrorist and insurgent groups" to disrupt the elections using various violent methods, including drones, rockets, homemade weapons, and threats.
၂၀၂၆၊ဇန်နဝါရီ ၂၉ ရက်-
◾️ရွေးကောက်ပွဲ ကျင်းပသည့် ရက်စွဲများနှင့် မြို့နယ်အရေအတွက်
✔️ အပိုင်း (၁)- ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ ဒီဇင်ဘာလ ၂၈ ရက် (မြို့နယ် ၁၀၂ မြို့နယ်)
✔️ အပိုင်း (၂)- ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၁၁ ရက် (မြို့နယ် ၁၀၀ မြို့နယ်)
✔️ အပိုင်း (၃)- ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၅ ရက် (မြို့နယ် ၆၁ မြို့နယ်)
✔️ စုစုပေါင်း: မြို့နယ် ၂၆၃ မြို့နယ်
◾️ရွေးကောက်ခံ နေရာများနှင့် စနစ်များ
✔️ ပြည်သူ့လွှတ်တော်: ၂၆၃ နေရာ
✔️ အမျိုးသားလွှတ်တော်:
▪️FPTP (မဲအများဆုံးသူ အနိုင်ရစနစ်) - ၇၃ နေရာ
▪️PR (အချိုးကျ ကိုယ်စားပြုစနစ်) - ၂၆ နေရာ
✔️ တိုင်း/ပြည်နယ်လွှတ်တော်:
▪️FPTP - ၂၅၅ နေရာ
▪️PR - ၄၂ နေရာ
▪️ တိုင်းရင်းသားလူမျိုး မဲဆန္ဒနယ် - ၂၉ နေရာ
◾️မဲပေးမှု စာရင်းဇယား
✔️ ဆန္ဒမဲပေးပိုင်ခွင့်ရှိသူ စုစုပေါင်း: ၂၄.၂၂ သန်းကျော်
✔️ အပိုင်း (၁) မဲပေးမှု: ၅၂.၁၃% (မဲပေးပိုင်ခွင့် ၁၁.၆၉ သန်းကျော်၊ လာရောက်မဲပေးသူ ၆.၀၉ သန်းကျော်)
✔️ အပိုင်း (၂) မဲပေးမှု: ၅၅.၉၅% (မဲပေးပိုင်ခွင့် ၇.၅၉ သန်းကျော်၊ လာရောက်မဲပေးသူ ၄.၂၄ သန်းကျော်)
✔️ အပိုင်း (၃) မဲပေးမှု: ၅၆.၄၈% (မဲပေးပိုင်ခွင့် ၄.၉၄ သန်းကျော်၊ လာရောက်မဲပေးသူ ၂.၇၉ သန်းကျော်)
✔️ စုစုပေါင်း မဲပေးမှု ရာခိုင်နှုန်း: ၅၄% ကျော် (၅၅% ခန့်)
◾️စောင့်ကြည့်လေ့လာသူများနှင့် မီဒီယာ
✔️ နိုင်ငံတကာ လေ့လာသူများ- ရုရှား၊ ဘီလာရုစ်၊ တရုတ်၊ ကာဇက်စတန်၊ ကမ္ဘောဒီးယား၊ အိန္ဒိယ၊ ဗီယက်နမ်၊ နီကာရာဂွာ၊ နီပေါ၊ အင်ဒိုနီးရှား၊ Japan-Myanmar Association နှင့် ICAPP အဖွဲ့တို့ ပါဝင်။
✔️ သံတမန်များ: ရန်ကုန်အခြေစိုက် သံရုံး ၁၄ ရုံးမှ ကိုယ်စားလှယ် ၁၃၃ ဦး။
✔️ မီဒီယာ:
နိုင်ငံတကာ မီဒီယာအဖွဲ့
▪️အပိုင်း၁- အဖွဲ့၆ဖွဲ့မှ သတင်းထောက်၂၁၅ ဦး၊ အပိုင်း၂- အဖွဲ့၃၅ဖွဲ့မှ သတင်းထောက်၁၀၁ ဦး၊ အပိုင်း၃- အဖွဲ့၄၁ဖွဲ့မှ သတင်းထောက် ၁၃၅ ဦး
ပြည်တွင်းမီဒီယာ
▪️၅၂ ဖွဲ့မှ သတင်းထောက် ၁၁၇၇ ဦး။
◾️ရွေးကောက်ပွဲနှောက်ယှက်ဖျက်ဆီးမှုများ
✔️ နှောင့်ယှက်ခံရမှု- စုစုပေါင်း ၃၄ မြို့နယ် (အပိုင်း ၁ တွင် ၁၃ မြို့နယ်၊ အပိုင်း ၂ တွင် ၁၀ မြို့နယ်၊ အပိုင်း ၃ တွင် ၁၁ မြို့နယ်)။
✔️ ထိခိုက်သေဆုံးမှု: နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း ၂ ဦး သေဆုံး၊ နိုင်ငံ့ဝန်ထမ်း ၂ ဦးနှင့် အရပ်သား ၇ ဦး ဒဏ်ရာရ။
✔️ကျူးလွန်သည့်ပုံစံများ-ဒရုန်း၊ ရှော့တိုက်ဒုံး၊မိုင်း၊ခြိမ်းခြောက်စာ၊သတင်းတုဖြန့်ဝေခြင်း
သတင်းအရင်းအမြစ်- အမျိုးသားကာကွယ်ရေးနှင့် လုံခြုံရေးကောင်စီ သတင်းထုတ်ပြန်ရေးအဖွဲ့
ပေကျင်း၊ ဇန်နဝါရီ ၂၆ (ဆင်ဟွာ) မြန်မာနိုင်ငံမှာ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကတစ်ဆင့် ပိုမိုကျယ်ပြန့်ခိုင်မာပြီး ရေရှည်တည်တံ့တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ ရင်ကြားစေ့ရေးကို ဖော်ဆောင်နိုင်ဖို့၊ အခြေအနေတွေကို အမြန်ဆုံး လျှော့ချနိုင်ဖို့အတွက် အဖွဲ့အစည်းအားလုံးကို တရုတ်နိုင်ငံက ထောက်ခံအားပေးတယ်လို့ တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက တနင်္လာနေ့ ပုံမှန်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ကော်ကျားကွန်း (Guo Jiakun) က မြန်မာနိုင်ငံ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲရဲ့ တတိယအဆင့် မဲပေးမှုတွေ ပြီးဆုံးသွားတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မေးမြန်းမှုကို အခုလို ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့တာပါ။
"ဒီရွေးကောက်ပွဲကို တရုတ်၊ ရုရှား၊ အိန္ဒိယ၊ သက်ဆိုင်ရာ အာဆီယံနိုင်ငံတွေနဲ့ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းတွေက လေ့လာစောင့်ကြည့်သူတွေ စေလွှတ်ခဲ့ကြပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်ဟာ ချောချောမွေ့မွေ့နဲ့ စနစ်တကျ ရှိခဲ့သလို မဲဆန္ဒရှင်တွေလည်း တက်တက်ကြွကြွ ပါဝင်ခဲ့ကြတဲ့အတွက် တရုတ်နိုင်ငံက ဂုဏ်ယူပါတယ်" လို့ ကော်ကျားကွန်းက ပြောပါတယ်။
ဒါ့အပြင် မြန်မာပြည်သူတွေရဲ့ ရွေးချယ်မှုကို လေးစားဖို့အတွက် နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းနဲ့ လက်တွဲလုပ်ဆောင်သွားမှာဖြစ်သလို၊ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ငြိမ်းချမ်းရေး၊ တည်ငြိမ်ရေးနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွေ ပြန်လည်ရရှိလာဖို့ အပြုသဘောဆောင်တဲ့ အကူအညီတွေကို ဆက်ပြီးပေးအပ်သွားဖို့ ဆန္ဒရှိတယ်လို့လည်း သူက မှတ်ချက်ပြုခဲ့ပါတယ်။
Source Xinhua
၁၂ ဇန်နဝါရီ၊၂၀၂၆
အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်က သူ၏ လူမှုကွန်ရက်ပလက်ဖောင်းဖြစ်သော Truth Social တွင် ရေးသားဖော်ပြချက်တစ်ခု၌ မိမိကိုယ်ကို "ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံ၏ ယာယီသမ္မတ" ဟု ဖော်ပြခဲ့ပြီး ယင်းသည် ရေနံကြွယ်ဝသော တောင်အမေရိကနိုင်ငံအပေါ် ဝါရှင်တန်၏ အခန်းကဏ္ဍနှင့်ပတ်သက်၍ အငြင်းပွားဖွယ်ရာ အသစ်တစ်ရပ်ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
တနင်္ဂနွေနေ့က မျှဝေခဲ့သော အဆိုပါ ပို့စ်တွင် ထရမ့်၏ တရားဝင် ရုပ်ပုံနှင့်အတူ "ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံ၏ ယာယီသမ္မတ၊ ၂၀၂၆ ဇန်နဝါရီလ လက်ရှိတာဝန်ထမ်းဆောင်ဆဲ" ဟူသော ရာထူးအမည်ပါဝင်သည်။ ထို့အပြင် ပုံတွင် သူ့အား အမေရိကန်ပြည်ထောင်စု၏ ၄၅ ဦးမြောက်နှင့် ၄၇ ဦးမြောက် သမ္မတအဖြစ် ဖော်ပြထားပြီး ၂၀၂၅ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၂၀ ရက်နေ့တွင် ရာထူးစတင်လက်ခံခဲ့ကြောင်း မှတ်ချက်ပြုထားသည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုက ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံတွင် "အကြီးစား" စစ်ရေးတိုက်ခိုက်မှုဟု ခေါ်ဆိုသော စစ်ဆင်ရေးကို လုပ်ဆောင်ခဲ့ပြီး သီတင်းပတ်အနည်းငယ်အကြာတွင် ယခုကဲ့သို့ ထူးဆန်းသော ပြောဆိုမှု ပေါ်ထွက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ စစ်ဆင်ရေးကာလအတွင်း ဗင်နီဇွဲလားခေါင်းဆောင် နီကိုးလပ်စ် မာဒူရို နှင့် သူ၏ဇနီး စီလီယာ ဖလိုရက်စ် တို့ကို ဖမ်းဆီးပြီး နယူးယောက်မြို့သို့ ခေါ်ဆောင်သွားခဲ့ရာ သူတို့နှစ်ဦးစလုံးသည် မူးယစ်ဆေးဝါးနှင့် အကြမ်းဖက်မှု ပူးပေါင်းကြံစည်မှု စွဲချက်များဖြင့် တရားစွဲဆိုခြင်းကို ရင်ဆိုင်နေကြရသည်။
ထရမ့်က အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုအနေဖြင့် "ဘေးကင်းလုံခြုံ၍ သင့်လျော်မှန်ကန်ပြီး တရားမျှတသော အသွင်ကူးပြောင်းမှု" တစ်ရပ် မရရှိမချင်း ဗင်နီဇွဲလား၏ အုပ်ချုပ်ရေးကို ကြီးကြပ်သွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး နောက်ထပ် ခေါင်းဆောင်မှုကွက်လပ်တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်စေခြင်းသည် ဗင်နီဇွဲလား၏ အကျိုးစီးပွားကို ထိခိုက်စေနိုင်သည်ဟု အကြောင်းပြခဲ့သည်။
မာဒူရိုအား ဖယ်ရှားပြီးနောက် ဗင်နီဇွဲလား ဒုတိယသမ္မတနှင့် ရေနံဝန်ကြီးဖြစ်သူ ဒယ်လ်စီ ရိုဒရီဂွက်ဇ် သည် ပြီးခဲ့သည့် သီတင်းပတ်က နိုင်ငံ၏ ကြားဖြတ်သမ္မတအဖြစ် တရားဝင် ကျမ်းသစ္စာကျိန်ဆိုခဲ့သည်။
ထို့ပြင် "အရည်အသွေးမြင့် ပိတ်ဆို့အရေးယူခံထားရသော ရေနံ" ဟု သူဖော်ပြသည့် ရေနံစည်ပေါင်း သန်း ၃၀ မှ ၅၀ ကြားကို ကြားဖြတ်အစိုးရက အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ လွှဲပြောင်းပေးမည်ဟုလည်း ထရမ့် က ပြောဆိုခဲ့သည်။ သူ၏ အဆိုအရ ရေနံကို ပေါက်ဈေးအတိုင်း ရောင်းချမည်ဖြစ်ပြီး ရရှိလာသော ဝင်ငွေ များကို နိုင်ငံနှစ်ခုစလုံး အကျိုးရှိစေရန် အမေရိကန်အစိုးရက ထိန်းချုပ်သွားမည် ဖြစ်သည်။
စွမ်းအင်ဝန်ကြီး ခရစ်ရိုက်အား ဤအစီအစဉ်ကို ချက်ချင်း အကောင်အထည်ဖော်ရန် ညွှန်ကြားထား ပြီးဖြစ်ကာ ရေနံများကို သိုလှောင်သင်္ဘောများဖြင့် အမေရိကန် ဆိပ်ကမ်းများသို့ သယ်ယူပို့ဆောင်မည်ဟု သူက ပြောကြားခဲ့သည်။
Truth Social ပို့စ်နှင့်အတူ ကျူးဘားနိုင်ငံသို့ သတိပေးချက်များလည်း ပါဝင်ခဲ့ပြီး ဗင်နီဇွဲလားထံမှ ကျွန်းနိုင်ငံ (ကျူးဘား) သို့ ပေးပို့နေသော ရေနံထောက်ပံ့မှုများနှင့် ဘဏ္ဍာရေး အကူအညီများကို ဖြတ်တောက်မည်ဟု ထရမ့်က ပြောကြားခဲ့ရာ ယင်းသည် ဒေသတွင်း မူဝါဒ၏ ကျယ်ပြန့်သော အပြောင်း အလဲတစ်ခုကို ပြသနေသည်။
အွန်လိုင်းပေါ်တွင် ထိုသို့ ကြေညာခဲ့သော်လည်း Wikipedia သို့မဟုတ် အခြားသော တွင်ကျယ်စွာ အသုံးပြုသည့် အများပြည်သူဆိုင်ရာ မှတ်တမ်းများတွင် ထရမ့်အား ဗင်နီဇွဲလား၏ ယာယီသမ္မတအဖြစ် စာရင်းသွင်း ဖော်ပြထားခြင်း မရှိပေ။ ယင်းအစား မှတ်တမ်းတင်ထားသည်မှာ အမေရိကန်၏ စစ်ရေး လှုပ်ရှားမှု၊ မာဒူရို ဖမ်းဆီးခံရမှုနှင့် ကာရာကပ်စ်မြို့တွင် လက်ရှိ တာဝန်ယူထားသည့် အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ကြားဖြတ်ခေါင်းဆောင်မှု အခြေအနေတို့သာ ဖြစ်သည်။
Source India-today
◾️ဝါရှင်တန်၊ ဒီဇင်ဘာ ၁၁ - အမေရိကန်နိုင်ငံသား မဟုတ်သူများအနေဖြင့် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် နေထိုင်ခွင့်ကို အမြန်ရရှိနိုင်ရန်အတွက် ဈေးနှုန်းကြီးမြင့်သော လမ်းကြောင်းတစ်ခုအဖြစ် ထရမ့် ရွှေကတ် ဗီဇာအစီအစဉ်ကို သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်၏ အစိုးရအဖွဲ့က ဗုဒ္ဓဟူးနေ့တွင် တရားဝင် စတင်လိုက်သည်။
◾️"ယခုလျှောက်ထားပါ" (apply now) ခလုတ်ပါဝင်သော Trumpcard.gov ဝက်ဘ်ဆိုက်တွင် စိတ်ပါဝင်စားသူ လျှောက်ထားသူများအနေဖြင့် လုပ်ငန်းစဉ် မြန်ဆန်စေရန်အတွက် အမိမြေလုံခြုံရေးဌာန (Department of Homeland Security) သို့ ဒေါ်လာ ၁၅,၀၀၀ ကြေး ပေးသွင်းလျှောက်ထားနိုင်ပြီဖြစ် သည်။
◾️နောက်ကြောင်းရာဇဝင် စစ်ဆေးခြင်း သို့မဟုတ် စိစစ်ခြင်းလုပ်ငန်းစဉ်ကို ဖြတ်သန်းပြီးနောက်၊ လျှောက်ထားသူများသည် အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုတွင် နေထိုင်ခွင့်နှင့် အလုပ်လုပ်ကိုင်ခွင့်ပြုသော "Green Card" (ဂရင်းကတ်) နှင့် ဆင်တူသည့် ဤဗီဇာကို ရရှိရန်အတွက် လက်ဆောင်ဟု အမည် ပေးထားသည့် ဝက်ဘ်ဆိုက်တွင် လှူဒါန်းငွေအဖြစ် ဒေါ်လာ ၁ သန်းကို ပေးသွင်းရမည် ဖြစ်သည်။
◾️"အခြေခံအားဖြင့်တော့ ဒါက Green Card ပါပဲ၊ ဒါပေမယ့် ပိုကောင်းပါတယ်။ ပိုပြီး အရှိန်အဝါရှိတယ်၊ ပိုပြီး ခိုင်မာတဲ့လမ်းကြောင်းတစ်ခုပါ" ဟု ထရမ့်က အိမ်ဖြူတော်တွင် သတင်းထောက်များကို ပြောကြားခဲ့ သည်။ "လမ်းကြောင်းတစ်ခု ရှိတယ်ဆိုတာက အရေးကြီးပါတယ်။ လူတော်လူကောင်းတွေ ဖြစ်ရပါမယ်” ဟုသူကပြောသည်။
◾️ကြိုတင်စာရင်းပေးသွင်းသည့် ကာလအတွင်း လူပေါင်း ၁၀,၀၀၀ ခန့်က ရွှေကတ်အတွက် စာရင်း ပေးသွင်းထားပြီးဖြစ်ကြောင်းနှင့် နောက်ထပ်များစွာ လုပ်ဆောင်ကြလိမ့်မည်ဟု မျှော်လင့်ကြောင်း ကုန်သွယ်ရေးဝန်ကြီး ဟောင်းဝပ် လတ်နစ် က ပြောကြားခဲ့သည်။ "အချိန်ကြာလာတာနဲ့အမျှ ဒီကတ်တွေ ထောင်ပေါင်းများစွာ ရောင်းချရပြီး ဒေါ်လာ ဘီလီယံနဲ့ချီ ရှာဖွေနိုင်မယ်လို့ ကျွန်တော် မျှော်လင့်ပါတယ်" ဟု လတ်နစ် က Reuters သတင်းဌာနနှင့် အကျဉ်းရုံး တွေ့ဆုံမေးမြန်းမှုတွင် ပြောကြားခဲ့သည်။
◾️ရွှေကတ်အစီအစဉ်သည် စီးပွားရေးကို အကျိုးပြုမည့်သူများကို အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသို့ ခေါ်ဆောင် လာမည်ဖြစ်ကြောင်း လတ်နစ် က ပြောကြားခဲ့သည်။ သူက ယင်းကို "သာမန်" Green Card ကိုင်ဆောင်သူများနှင့် နှိုင်းယှဉ်ပြခဲ့ပြီး၊ ထိုသူတို့သည် သာမန် အမေရိကန်များထက် ဝင်ငွေနည်းပါးကာ သူတို့ သို့မဟုတ် သူတို့၏ မိသားစုဝင်များသည် ပြည်သူ့ဖူလုံရေး အထောက်အပံ့များကို မှီခိုရနိုင်ခြေ ပိုများကြောင်း ပြောဆိုခဲ့သည်။ သို့သော် သူ၏ ပြောဆိုချက်အတွက် သက်သေအထောက်အထား တစ်စုံ တစ်ရာ မပြသခဲ့ပေ။
◾️ထရမ့်၏ အစိုးရသည် လူဝင်မှုကြီးကြပ်ရေးအပေါ် ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် နှိမ်နင်းမှုများ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး၊ နိုင်ငံ အတွင်း တရားမဝင် နေထိုင်သူ သိန်းပေါင်းများစွာကို ပြည်နှင်ဒဏ်ပေးခဲ့သလို တရားဝင် လူဝင်မှုကြီးကြပ် ရေးကိုလည်း ဟန့်တားရန် အစီအမံများကို လုပ်ဆောင်လျက်ရှိသည်။
◾️ရွှေကတ်အစီအစဉ်သည် ထိုအခြေအနေအတွက် ထရမ့်ပုံစံဖြင့် ပြန်လည်ထိန်းညှိမှုတစ်ခုဖြစ်ပြီး အမေရိကန် ဘဏ္ဍာရေးဌာနအတွက် ငွေကြေးရရှိစေရန် ရည်ရွယ်ပုံဖော်ထားခြင်းဖြစ်သည်။
-End-
၈ ဒီဇင်ဘာ၊၂၀၂၅
◾️မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် နိုင်ငံရပ်ခြား ရေနံနှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့လုပ်ငန်းမျာအတွက် ထိုင်းနိုင်ငံ အမျိုးသား ရေနံ နှင့် သဘာဝဓာတ်ငွေ့ ရှာဖွေထုတ်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီ (PTTEP) သည် လာမည့် ၅ နှစ်တာကာလအတွင်း အမေ ရိကန်ဒေါ်လာ ၃၃ ဘီလီယံကျော် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် မျှော်မှန်းထားကြောင်းသိရသည်။
◾️PTTEP၏ သတင်းထုတ်ပြန်ချက်ကို ကိုးကား၍ အဆိုပါသတင်းကို ရေနံနှင့်သဘာဝဓာတ်ငွေ့ဆိုင်ရာ သတင်းအချက်အလက်ဝက်ဘ်ဆိုက် Upstream online တွသ် ဖော်ပြထားခြင်းဖြစ်သည်။
◾️အဆိုပါ PTTEP၏ အစီအစဉ်သည် တန်ဖိုးမြှင့်တင်ခြင်း (Driving Value)၊ ကာဗွန်လျှော့ချခြင်း (Decarbonisation) နှင့် လုပ်ငန်းကဏ္ဍစုံသို့ တိုးချဲ့ခြင်း (Diversification) ဟူသော အဓိကမဟာဗျူဟာ ၃ ရပ်အပေါ် အခြေခံထားသည်ဟုဆိုသည်။
◾️လာမည့်နှစ်အတွက် PTTEP ၏ အဓိက ဦးစားပေးလုပ်ငန်းများတွင် ထိုင်းနိုင်ငံသို့ ပိုက်လိုင်းဖြင့် သဘာဝ ဓာတ်ငွေ့ ပို့လွှတ်နေသော မြန်မာကမ်းလွန်ရှိ ရတနာနှင့် ဇောတိက လုပ်ကွက်များလည်းပါဝင်သည်။
◾️မြန်မာကမ်းလွန်ရှိ M3 စီမံကိန်းများအပါအဝင် တည်ဆောက်ရေးကာလတွင်ရှိသော စီမံကိန်းများကို သတ် မှတ်ထားသည့် ကာလအတွင်း စတင်လည်ပတ်နိုင်ရန် PTTEP က အရှိန်မြှင့်တင်လိုသည်ဟု ဆိုသည်။
◾️၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ထိုင်း၊ မလေးရှား၊ မြန်မာ၊ အာရပ်စော်ဘွားများ ပြည်ထောင်စု (UAE) နှင့် အယ်လ်ဂျီးရီး ယားနိုင်ငံတို့၌ ရှာဖွေရေးနှင့် အကဲဖြတ်တွင်းများ တူးဖော်ရန်အတွက် ဒေါ်လာ ၁၀၁ သန်း ရင်းနှီး မြှုပ်နှံရန် PTTEP က စီစဉ်ထားကြောင်း ကုမ္ပဏီက သတင်းထုတ်ပြန်ထားသည်။
◾️နောက်ဆုံးထုတ်ပြန်ထားသည့် ၅ နှစ်တာ စီမံကိန်းအရ ကုမ္ပဏီ၏ မတည်ရင်းနှီးငွေ (Capex) သည် ၂၀၂၈ ခုနှစ်တွင် ဒေါ်လာ ၅.၂၄၉ ဘီလီယံဖြင့် အမြင့်ဆုံးသို့ ရောက်ရှိမည်ဟု ခန့်မှန်းထားပြီး ထိုနှစ်တွင် စုစုပေါင်း အသုံးစရိတ်သည်လည်း ဒေါ်လာ ၇.၆၇၆ ဘီလီယံဖြင့် အများဆုံး ဖြစ်လာမည်ဖြစ်ကြောင်း သိရသည်။
#ymg/knl
-အယ်ဒီတာတစ်ဦး
အိန္ဒိယနိုင်ငံအခြေအနေ
လက်ရှိတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ် (West Bengal) ၌ နီပါဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်မှု အသစ်တစ်ခု ဖြစ်ပွားနေတယ်လို့ သတင်းများအရသိရပါတယ်။
နောက်ဆုံးအခြေအနေအဖြစ် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့အထိ စာရင်းများအရ ကောလ်ကတ္တား (Kolkata) မြို့အနီးရှိ ပုဂ္ဂလိကဆေးရုံတစ်ခုတွင် အတည်ပြုလူနာ ၅ ဦး တွေ့ရှိ ထားပါတယ်။
ထိုသူတို့အနက် အများစုမှာ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများဖြစ်တဲ့ သူနာပြုများနှင့် ဆရာဝန်များ ဖြစ်ကြပြီး ကနဦးလူနာကို ပြုစုကုသရာမှတစ်ဆင့် ကူးစက်ခံရခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
လက်ရှိတွင် လူပေါင်း ၁၀၀ နီးပါးကို သီးသန့်ခွဲခြား (Quarantine) ထားပြီး စောင့်ကြည့် စစ်ဆေးနေ တယ်လို့သိရပါတယ်။ယခုဖြစ်စဉ်သည် အနောက်ဘင်္ဂလားတွင် ၁၉ နှစ်အတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံအခြေအနေ
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် နီပါဗိုင်းရပ်စ်သည် နှစ်စဉ်ကူးစက်လေ့ရှိသော်လည်း ၂၀၂၅ နှင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း ကူးစက်မှုပုံစံ ပြောင်းလဲလာကြောင်း သတိပေးချက်များ ထွက်ပေါ်နေပါတယ်။
ယခင်က ဒီဇင်ဘာမှ ဧပြီလအတွင်းသာ ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသော်လည်း ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ သြဂုတ်လတွင် ရာသီပြင်ပ ကူးစက်မှုများ တွေ့ရှိခဲ့ရတာဖြစ်ပါတယ်။
ဗိုင်းရပ်စ်သည် ယခင်က မတွေ့ရှိဖူးသည့် ဘိုလာ (Bhola) ကဲ့သို့သော ဒေသအသစ်များသို့ ပြန့်နှံ့လာပြီး နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ ခရိုင်ပေါင်း ၃၅ ခုတွင် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကို တွေ့ရှိထားပါသည်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင် ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း တွေ့ရှိခဲ့သည့် အတည်ပြုလူနာအားလုံး သေဆုံးခဲ့သဖြင့် သေဆုံးမှုနှုန်း အလွန်မြင့်မားတယ်လို့ဆိုနိုင်ပါတယ်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင် ယခုနှစ်အတွက် လူနာသစ် မတွေ့သေးသော်လည်း အိမ်နီးချင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ် (West Bengal) တွင်အတည်ပြုလူနားများတွေ့ရှိထားတဲ့အတွက် အခြေအနေမှာ စိုးရိမ်ရဆဲဖြစ်နေပါတယ်။
ကူးစက်မှု အများစုသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နယ်စပ်နှင့် နီးစပ်သော ဒေသများတွင် ဖြစ်ပွားနေခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ထို့အပြင် ယခုအချိန်သည် နီပါဗိုင်းရပ်စ် အများဆုံး ကူးစက်လေ့ရှိသည့် ရာသီ (ဒီဇင်ဘာမှ မေလအတွင်း) ဖြစ်သဖြင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အာဏာပိုင်များက တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ခရိုင်ပေါင်း ၃၅ ခုတွင် အထူးသတိပေးချက်များ ထုတ်ပြန်ထားဆဲဖြစ်တယ်လို့သိရပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံ အခြေအနေ
မြန်မာနိုင်ငံသည် နီပါဗိုင်းရပ်စ် သယ်ဆောင်နိုင်သည့် လင်းနို့ (Fruit Bats) များ ကျက်စားရာဇုန်တွင် ရှိနေပြီး အိမ်နီးချင်း အိန္ဒိယနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တို့တွင် ကူးစက်မှုများ ရှိနေခြင်း ရှိခဲ့ခြင်းတို့ကြောင့် ် "အန္တရာယ်ရှိ နိုင်ခြေရှိသော နိုင်ငံ" (High-risk area) အဖြစ် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့နှင့် ပညာ ရှင်များက သတ်မှတ်ထားပါတယ်။
အထူးသဖြင့် နယ်စပ်ဒေသများတွင် စောင့်ကြည့်မှုများ အားကောင်းရန် လိုအပ်သည့် အခြေအနေဖြစ်ပါ တယ်။
နီပါဗိုင်းရပ်စ် ကာကွယ်ရန် နည်းလမ်းများ
ဗိုင်းရပ်စ်သည် လင်းနို့၏ တံတွေး၊ ဆီး သို့မဟုတ် ဝက်များမှတစ်ဆင့် လူထံသို့ ကူးစက်နိုင်သဖြင့် အောက်ပါတို့ကို ဆင်ခြင်ရန် လိုအပ်ပါတယ်။
◾️သစ်သီးဝလံများလင်းနို့ကိုက်ထားသော အမှတ်အသားပါသည့် အသီးများကို လုံးဝမစားပါနှင့်။ ◾️အသီးများကို သေချာစွာဆေးကြောပြီး အခွံခွာစားပါ။
◾️ထန်းရည်/ဓနိရည်- လတ်ဆတ်သော ထန်းရည်၊ ဓနိရည်များကို အစိမ်းလိုက် သောက်သုံးခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။ (ချက်ပြုတ်အပူပေးပြီးမှ သောက်ပါ)
◾️တစ်ကိုယ်ရေသန့်ရှင်းရေး-လက်ကို ဆပ်ပြာနှင့် မကြာခဏ ဆေးကြောပါ။
◾️တိရစ္ဆာန်များနှင့် ထိတွေ့မှု-နေမကောင်းသော ဝက်များ သို့မဟုတ် လင်းနို့များနှင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
Source: Wire News
ဟောင်ကောင်၊ နိုဝင်ဘာ ၁၂ (ရိုက်တာ) - တရုတ်အာဏာပိုင်များက မူလတန်းနှင့် အလယ် တန်းကျောင်းသားများ၏ ပညာရေးဆိုင်ရာ ဖိအားများ လျှော့ချခြင်း၊ စခရင်ကြည့်ချိန် (screen time) လျှော့ချခြင်း နှင့် နေ့စဉ် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု နှစ်နာရီ မဖြစ်မနေ လုပ်ဆောင်စေခြင်းတို့ဖြင့် ကျောင်းသား သူငယ်တို့၏ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေး တိုးတက်စေရန် ရည်ရွယ်သည့် အစီအမံများကို ကြေညာခဲ့ သည်။
ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနက ပြီးခဲ့သည့်လတွင် ကြေညာခဲ့သည့် အဆိုပါ အစီအမံများတွင် စာသင်ခန်းအတွင်း မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းများ အသုံးပြုခြင်းကို တားမြစ်ခြင်းနှင့် အင်တာနက်အပေါ် အလွန်အကျွံ မှီခိုမှုကို လျှော့ချရန် "စခရင်မကြည့်ရ" (screen-free) အချိန်ကာလတစ်ခု ထားရှိခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။
ကျောင်းများအနေဖြင့် အိမ်စာပမာဏ စုစုပေါင်းကို "တင်းကြပ်စွာ ထိန်းချုပ်" ရမည်ဖြစ်ပြီး မူလတန်းနှင့် အလယ်တန်း ကျောင်းသားများအတွက် ကျောင်းဖွင့်ရက်တိုင်းတွင် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု "အနည်းဆုံး" နှစ်နာရီ ပေးရမည်ဖြစ်သည်။
ကျောင်းများအား ကျောင်းလာချိန်နှင့် ကျောင်းဆင်းချိန်များကို "ကျိုးကြောင်းဆီလျော်သော" ပုံစံဖြင့် စီစဉ်ခြင်း၊ လုံလောက်သော နေ့လည်စာစားချိန်များ ခွင့်ပြုခြင်းတို့ဖြင့် "ကျောင်းသားများ လုံလောက်စွာ အိပ်စက်အနားယူခွင့် အသေအချာရရှိစေရန် " ကိုလည်း တိုက်တွန်းထားသည်။
"အိပ်စက်ချိန် စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများကို တင်းကြပ်စွာ အကောင်အထည်ဖော်ရန်၊ အလွန်အကျွံ စာကျက်ခြင်းကဲ့သို့သော ချိုးဖောက်မှုများကို ပြတ်ပြတ်သားသား တားဆီးရန် နှင့် အလွန်အကျွံ ပညာရေးဆိုင်ရာ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးများကို ကာကွယ်ရန်" ဟု ဝန်ကြီးဌာနက အဆိုပါ အစီအမံများကို ကြေညာ သည့် ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။
အဆိုပါ အစီအမံများသည် အထူးသဖြင့် စာမေးပွဲများရှိလာသည့်ကာလတွင် ကျောင်းသားများ စိတ်ဖိစီး မှုနှင့် စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကို ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းနိုင်ရန် ကူညီပေးရန် ရည်ရွယ်သည်။
တရုတ်နိုင်ငံတစ်ဝှမ်းရှိ ကျောင်းများတွင် အိမ်စာ ဝန်းပိခြင်းကို အများအားဖြင့် တွေ့ကြုံနေရပြီး၊ ယင်းသည် အိပ်ရေးပျက်ခြင်း၊ စိုးရိမ်ပူပန်မှုနှင့် စိတ်ကျရောဂါများ တိုးပွားလာစေသည်ဟု ကျွမ်းကျင် သူများက ပြောကြားသည်။
အောက်တိုဘာလတွင် သီးခြား ထုတ်ပြန်ခဲ့သော အသိပေးချက်တစ်ခုတွင်လည်း ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနက ဆရာ၊ ဆရာမများ၏ ကျောင်းပြင်ပတာဝန်များကို ကန့်သတ်ခြင်း၊ အားလပ်ရက်များနှင့် စနေ၊ တနင်္ဂနွေများတွင် အလုပ်လုပ်ခြင်းမှ တားမြစ်ခြင်းတို့ဖြင့်ယင်းတို့၏ အလုပ်ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးများကို လျှော့ချ ပေးနေသည်ဟု ဆိုသည်။
တရုတ်နိုင်ငံသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် အိမ်စာများ လျှော့ချရန်နှင့် အဓိက ဘာသာရပ်များအတွက် ကျောင်းချိန်ပြင်ပ ကျူရှင်များကို တားမြစ်ရန် ကြိုးပမ်းသည့် ပညာရေး ဥပဒေတစ်ရပ်ကို အတည်ပြုခဲ့ သည်။ သို့သော်လည်း မိဘအများအပြားသည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပြင်းထန်စွာယှဉ်ပြိုင်မှုရှိသော ပညာရေး စနစ်တွင် သူတို့၏ ကလေးများ အသာစီးရစေရန်အတွက် ကျူရှင် ဝန်ဆောင်မှုများကို ဆက်လက် ရှာဖွေ နေကြဆဲ ဖြစ်သည်။
၂၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
နယူးယောက်ပြည်နယ်၊ ဝက်စ်ဘူရီမြို့ရှိ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံတစ်ခုတွင် သံလိုက်စက် ကွင်းပဲ့တင်သံ ရုပ်ပုံဖော်စက် (MRI) ထဲသို့ ဆွဲငင်ခံရပြီးနောက် လောင်းအိုင်လန်မှ အသက် ၆၁ နှစ်အရွယ် ကိတ် မက်အဲလိစ်တာ သေဆုံးသွားကြောင်း အာဏာပိုင်များက အတည်ပြုခဲ့သည်။
အဆိုပါ ဖြစ်ရပ်သည် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က Nassau Open MRI တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး မက်အဲလိစ်တာသည် သူ၏ဇနီးဖြစ်သူ Adrienne Jones-McAllister ဒူးကို စကင်ဖတ်ရန်အတွက် လိုက်ပါလာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဇနီးဖြစ်သူAdrienne ၏ ပြောကြားချက်အရ သူမ၏ခင်ပွန်းသည် စကင်ဖတ်သည့် စားပွဲမှ သူမ မတ်တပ်ထရပ်နိုင်ဖို့ ကူညီရန်အတွက် MRI အခန်းထဲသို့ ဝင်ရောက်သွားစဉ် အားပြင်းသော သံလိုက်စက်ကွင်းတစ်ခုက စတင်အလုပ်လုပ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
"သူ့ကိုယ်လုံးက ပျော့ခွေသွားတယ်" ဟု News 12 Long Island သို့ သူမက ပြောကြားခဲ့သည်။ "ကျွန်မ လက်ထဲမှာ သူ ပျော့ခွေသွားတာ အခုထိ ကျွန်မ ဦးနှောက်ထဲမှာ စွဲနေတုန်းပဲ" ဟု ဆိုသည်။
Adrienne နှင့် တာဝန်ကျ MRI နည်းပညာရှင်တို့က မက်အဲလိစ်တာကို စက်မှ ဆွဲထုတ်ရန် ကြိုးစားခဲ့ကြသော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
မက်အဲလိစ်တာသည် လေးလံသော သော့နှင့် သံကြိုးကြီးကို ဝတ်ဆင်ထားခဲ့ပြီး ယင်းသံကြိုးကြောင့် အားပြင်းသော MRI သံလိုက်စက်က သူ့အား စက်ထဲသို့ ဆွဲသွင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ရဲတပ်ဖွဲ့က ပြောကြားခဲ့သည်။ စိုးရိမ်ရသည့် အခြေအနေကြောင့် သူ့ကို ဆေးရုံသို့ အလျင်အမြန် ပို့ဆောင်ခဲ့သော် လည်း နောက်တစ်နေ့တွင် ဒဏ်ရာများဖြင့် သေဆုံးသွားခဲ့သည်။
Adrienne က သူမ၏ခင်ပွန်းသည် ကိုယ်အလေးချိန် လေ့ကျင့်ခန်းများအတွက် အလေးချိန် ပေါင် ၂၀ ရှိသော သံကြိုးကို ပုံမှန်ဝတ်ဆင်လေ့ရှိပြီး ယင်းဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံသို့လည်း ယခင်က ရောက်ဖူးကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
"အဲ့ဒီလူ (နည်းပညာရှင်) က အဲ့ဒီသံကြိုးကို ပထမဆုံးအကြိမ် မြင်တာမဟုတ်ဘူး။ သူတို့ အရင်ကလည်း အဲ့ဒီအကြောင်း ပြောဖူးတယ်" ဟု သူမက ဆိုသည်။
Nassau ကောင်တီရဲဌာန၏ လူသတ်မှု စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့က အဆိုပါ ဖြစ်ရပ်ကို စုံစမ်းစစ်ဆေးလျက်ရှိသည်။ ယခုအချိန်အထိ မည်သည့် စွဲချက်မှ မတင်ရသေးပေ။
အဆိုပါ ကြေကွဲဖွယ်ရာ ဖြစ်ရပ်အပြီးတွင် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ပညာရှင်များက MRI ဘေးကင်းရေး လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ၏ အရေးကြီးပုံကို ပြောကြားခဲ့ကြသည်။
North Shore တက္ကသိုလ်ဆေးရုံမှ ဆရာဝန် Payal Sud က "အန္တရာယ်တွေက အလွန်ကြီးမားနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဘေးကင်းရေး ကြိုတင်ကာကွယ်မှုတွေ အားလုံးကို ဘာကြောင့် လုပ်ထားရတာ လဲဆိုတာကိုလည်း ထောက်ပြနေပါတယ်" ဟု CBS New York သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
MRI စက်၏ ပြင်းထန်သော သံလိုက်စက်ကွင်းကြောင့် လူနာများအား MRI စကင်မဖတ်မီ လက်ဝတ်ရတနာများ၊ ခါးပတ်များ၊ အချို့အဝတ်အစားများ အပါအဝင် သတ္တုပစ္စည်းများ အားလုံးကို ဖယ်ရှားရန် လိုအပ်သည်။
"အဲဒါက သံလိုက်စက်ကွင်းရဲ့ အလယ်ဗဟိုကို ဝင်ဖို့ ကြိုးစားနေတဲ့ တော်ပီဒိုလိုမျိုးနှင့်တူသွားလိမ့်မယ်" ဟု ဆေးရုံ၏ ပုံရိပ်ဖော်ဝန်ဆောင်မှုဌာန ဒါရိုက်တာ Charles Winterfeldt က CBS New York သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
Source:hindustantimes.com
၅ ဒီဇင်ဘာ၊၂၀၂၅
◾️ကမ္ဘာ့ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် (FIFA) သည် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း စည်းလုံးညီညွတ်မှုနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးအတွက် အထူး ဆောင်ရွက်သူများကို ဂုဏ်ပြုမည့် ယင်းတို့၏ ပထမဆုံး 'ငြိမ်းချမ်းရေးဆု' ကို စတင်ပေးအပ်ရန် စီစဉ်နေကြောင်း သိရသည်။ အမေရိကန်သမ္မတဒေါ်နယ်ထရမ့် ရရှိရန် မျှော်လင့်ရကြောင်း သတင်းများ က ဖော်ပြနေပြီး ဖီဖာဥက္ကဋ္ဌ ဂီယန်နီ အင်ဖန်တီနို နှင့် သမ္မတထရမ့်တို့ တွေ့ဆုံမည့် အစီအစဉ်လည်း ရှိနေ သည်ဟု ဂါဒီယန်သတင်းစာကရေးသားသည်။
◾️အဆိုပါဖီဖာ၏ ငြိမ်းချမ်းရေးဆုအတွက် လုပ်ငန်းစဉ်များကို ကြီးကြပ်ကွပ်ကဲမည့် သူမှာ ဖီဖာဘောလုံး ဆိုင်ရာလူမှုတာဝန်ယူမှုကော်မတီ (FIFA Football Social Responsibility Committee) ၏ ဥက္ကဋ္ဌအဖြစ်ခန့်အပ်ခံထားရသည့် မြန်မာနိုင်ငံ ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် ဥက္ကဋ္ဌ ဦးဇော်ဇော် ဖြစ်သည်ဟုလည်း သတင်းတွင်ဖော်ပြထားသည်။
◾️နှစ်ပေါင်းများစွာ မြန်မာ့ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်ကို ဦးဆောင်နေသည့် လုပ်ငန်းရှင်ကြီးဦးဇော်ဇော်သည် ယခု အခါတွင် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ လူမှုတာဝန်ယူမှုနှင့် ငြိမ်းချမ်းရေးဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်များအတွက် အရေး ပါသော ဆုံးဖြတ်ချက်များကို ကိုင်တွယ်ရမည့် ကော်မတီကို ဦးဆောင်နေခြင်းဖြစ်သည်။
◾️ယင်း၏ ဦးဆောင်မှုအောက်တွင် ကော်မတီသည် ဖီဖာ၏ လူမှုရေးဆိုင်ရာ ရည်မှန်းချက်များနှင့် ငြိမ်း ချမ်းရေးရည်ရွယ်ချက်များကို အကောင်အထည်ဖော်ရန်ရှိနေသည်။
#ymg/knl
၂၂ နိုဝင်ဘာ၊၂၀၂၅-
ကမ္ဘာ့ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်ဖြစ်သော FIFA သည် သဘာဝအရ နိုင်ငံသားပြုခွင့်ရရှိရေ စာရွက်စာတမ်းများကို မမှန်မကန် ပြင်ဆင်အသုံးပြုခဲ့သည်ဟု စွပ်စွဲခံထားရသော ကစားသမားခုနစ်ဦးအား ပိတ်ပင်လိုက်ပြီး နောက် မလေးရှားဘောလုံးအသင်း၏ ပြည်တွင်းလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများကို တရားဝင် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှု စတင်ရန် စီစဉ်နေသည်။
စက်တင်ဘာလနှောင်းပိုင်းတွင် FIFA ၏ စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးကော်မတီသည် ကစားသမား ခုနစ်ဦးဖြစ်သည့် - Gabriel Palmero ၊ Facundo Garcés၊ Rodrigo Holgado၊ Imanol Machuca၊ João Figueiredo၊ Hector Hevel နှင့် Jon Irazábal တို့အား နိုင်ငံတကာအဆင့်တွင် မလေးရှားနိုင်ငံကို ကိုယ်စားပြုနိုင်ရန်အတွက် စာရွက်စာတမ်း အတုများကို အသုံးပြုခဲ့ကြောင်း တွေ့ရှိရ ပြီးနောက် ၁၂ လ ပိတ်ပင်မှု ချမှတ်ခဲ့သည်။ ထို့အပြင် မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် (FAM) အား ဆွစ်ဖရန့် ၃၅၀,၀၀၀ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၄၃၉,၀၀၀ ခန့်) ဒဏ်ငွေပေးဆောင်ရန် အမိန့်ချခဲ့သည်။
စွပ်စွဲချက်အရ ထိုစာရွက်စာတမ်းများကို ယခင်က မလေးရှားတွင် နေထိုင်ခြင်း မရှိဖူးသော ထိုကစားသမားများသည် မလေးရှားမျိုးနွယ်မှ အဘိုးအဘွားများ ရှိကြောင်း သက်သေပြ ရန်အတွက် အသုံးပြုခဲ့ပြီး၊ ယင်းအား အသုံးပြု၍ သူတို့ကို မလေးရှားနိုင်ငံသားပြုခွင့် ရယူခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။ FIFA က ယင်းသည် FIFA စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးဥပဒေပုဒ်မ ၂၂ ကို ချိုးဖောက်ခြင်း ဖြစ်သည်ဟု ပြောခဲ့သည်။
ကစားသမားခုနစ်ဦးစလုံးသည် ဇွန်လ ၁၀ ရက်နေ့တွင် ကျင်းပသော ၂၀၂၇ အာရှဖလား ခြေစစ်ပွဲ တတိယ အဆင့်တွင် ဗီယက်နမ်ကို ၄-၀ ဖြင့် အနိုင်ရရှိခဲ့သည့် မလေးရှားအသင်းတွင် ပါဝင်ခဲ့ကြပြီး၊ သူတို့အထဲမှ လေးဦး၏ ကစားခွင့်ကို FIFA မှ အတည်ပြုပေးပြီး တစ်ရက်အကြာတွင် ဖြစ်သည်။ (ကျန်သုံးဦးမှာ ဇွန်လ ၆ရက်နေ့တွင် ကစားခွင့်ရရှိခဲ့သည်)။ ထိုပွဲအပြီး မကြာမီတွင် FIFA သည် ယင်းတို့၏ ကစားခွင့် နှင့်ပတ်သက်၍ တိုင်ကြားချက်တစ်စောင် လက်ခံရရှိခဲ့ပြီး၊ ထိုတိုင်ကြားချက်တွင် ကစားသမားများ၏ “နိုင်ငံသားပြုလုပ်သည့် လုပ်ငန်းစဉ်နှင့် နိုင်ငံတကာပွဲဦးထွက်သည် မေးခွန်းထုတ်စရာအချိန်အတွင်း ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သည်” ဟု တိုင်ကြားစာ၌ ဖော်ပြထားသည်။
မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် သည် စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေးကော်မတီ၏ ဆုံးဖြတ်ချက်ကို အယူခံဝင်ခဲ့ သော်လည်း နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် FIFA က ယင်းအယူခံကို ပယ်ချခဲ့သည်။
အင်္ဂါနေ့တွင် ထုတ်ပြန်သည့် ကြေညာချက်တွင် FIFA က တာဝန်ရှိသူကို အတိအကျ ဖော်ထုတ် နိုင်ရန်အတွက် မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်၏ ပြည်တွင်းလုပ်ငန်းဆောင်ရွက်မှုများအား တရားဝင် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ စတင်ကာ ကိစ္စရပ်များကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ ဆောင်ရွက်သွားရန် စီစဉ်ထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
“ဤစုံစမ်းစစ်ဆေးမှုသည် စာရွက်စာတမ်းအတုပြုလုပ်မှုရာတွင် တာဝန်ရှိသူများကို ဖော်ထုတ်ရန်၊ မလေး ရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်၏အဖွဲ့အစည်းအတွင်းလေးစားလိုက်နာမှုနှင့်အုပ်ချုပ်မှုယန္တရားများကမည်မျှလုံလောက်မှု၊ ထိရောက်မှုကိုရှိသည်ကိုအကဲဖြတ်ရန်၊ မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်အရာရှိများအပေါ် နောက် ထပ် စည်းကမ်းထိန်းသိမ်းရေး အရေးယူမှုများ ပြုလုပ်သင့်၊မပြုလုပ်သင့်ကို ဆုံးဖြတ်ရန် ရည်ရွယ်သည်” ဟု FIFA ၏ပြောကြားချက်ကို ရိုက်တာသတင်းဌာနကဖော်ပြခဲ့သည်။
အဆိုပါနိုင်ငံသားပြုလုပ်မှု အရှုပ်တော်ပုံသည် ကွင်းအတွင်းရော ကွင်းပြင်ပတွင်ပါ သိသာထင်ရှားသော သက်ရောက်မှုများ ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ မလေးရှားနိုင်ငံအတွက် ပထမဆုံးအကြိမ် အာရှဖလား ဝင်ခွင့်ရရှိရေး မျှော်လင့်ချက်ကို အဟန့်အတား ဖြစ်စေနိုင်ပြီး ဘောလုံးပရိသတ်များအကြား ဆူပူမှုများ ဖြစ်ပေါ်စေသည့်အပြင်၊ ဤအငြင်းပွားဖွယ်ရာကိစ္စသည် ကစားသမားများအား နိုင်ငံသားပြုခွင့်ပေးခဲ့သော ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီးဌာနနှင့် အမျိုးသားမှတ်ပုံတင်ရေးဦးစီးဌာနတို့အပြင် မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် ရှိ တာဝန်ရှိအရာရှိများအား တာဝန်ယူရန် ပရိသတ်များနှင့် နိုင်ငံရေးသမားများထံမှ တောင်းဆိုမှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။
အောက်တိုဘာလ ၁၇ ရက်နေ့တွင် မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ် သည် ယင်း၏ အထွေထွေ အတွင်းရေးမှူးအား ရာထူးမှ ဆိုင်းငံ့ထားပြီး FIFA ၏ ပိတ်ပင်မှုများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည့် သူတို့အခေါ်“နည်းပညာပိုင်းဆိုင်ရာအမှား” ကို စုံစမ်းစစ်ဆေးရန် လွတ်လပ်သော ကော်မတီတစ်ရပ်ကို ဖွဲ့စည်းမည်ဟု ကြေညာခဲ့သည်။ သို့သော် သူတို့က စာရွက်စာတမ်းများကို ရည်ရွယ်ချက်ရှိရှိဖြင့် အတုပြုလုပ်ခဲ့သည်ဟူသော FIFA ၏ ပြောကြားချက်ကို ငြင်းပယ်ခဲ့သည်။ နိုဝင်ဘာလ ၃ ရက်နေ့တွင် အယူခံပယ်ချခံရပြီးနောက် မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်က က အားကစားဆိုင်ရာ ခုံသမာဓိတရားရုံး (CAS) သို့ အမှုအား ဆက်လက်တင်ပြသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့ပြီး၊ FIFA ၏ အင်္ဂါနေ့ကြေညာချက်အပြီးတွင်လည်း ယင်းအချက်ကို ထပ်မံအတည်ပြုပြောကြားခဲ့သည်။
မလေးရှားဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်၏ ယာယီဥက္ကဋ္ဌ Mohd Yusoff Mahadi က ကြေညာချက်တွင် "ဤလုပ်ဆောင်ချက်ကို တရားမျှတမှု ထိန်းသိမ်းရန်နှင့် မလေးရှားအစိုးရနှင့် သက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့အစည်း များက သတ်မှတ်ထားသည့် ကစားသမားအရည်အချင်းပြည့်မီမှု လုပ်ငန်းစဉ်၏ သမာဓိကို ထိန်းသိမ်းရန် အတွက် ဆောင်ရွက်ခြင်းဖြစ်သည်" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ မလေးရှား ပြည်ထဲရေးဝန်ကြီး Nasution Ismailကလည်း ကစားသမားခုနစ်ဦးအား နိုင်ငံသားပြုလုပ်ရန် ဆုံးဖြတ်ချက်ကို ကာကွယ်ပြောဆိုခဲ့သည်။
ESPN သတင်းဌာန၏ ဖော်ပြချက်အရ အင်္ဂါနေ့တွင် FIFA သည် စာမျက်နှာ ၆၃ မျက်နှာပါ အစီရင်ခံစာတစ်စောင်ကို ထုတ်ပြန်ခဲ့သည်။ အစီရင်ခံစာတွင် ကစားသမားများသည် စပိန်၊ ဘရာဇီး၊ အာဂျင်တီးနားနှင့် နယ်သာလန်တို့တွင် မွေးဖွားကြောင်း သူတို့၏ မူရင်းမွေးစာရင်းတွင် ဖော်ပြထားသည့် အဘိုးအဘွားများမှတစ်ဆင့် မလေးရှားမျိုးနွယ်ရှိကြောင်း သက်သေပြရန် စာရွက်စာတမ်းအတုများကို မည်သို့ အသုံးပြုခဲ့သည်ကို အသေးစိတ် ဖော်ပြထားကြောင်းသိရသည်။
ခြုံငုံပြောရလျှင် FIFA သည် အဆိုပါ မလျော်ကန်မှုအား အပြည့်အဝ စုံစမ်းစစ်ဆေးရန်အတွက် “နောက် ထပ် စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများ စတင်ရန် ခိုင်လုံသောအကြောင်းပြချက်များ” ကို တွေ့ရှိခဲ့သည်။ ထို့အပြင် “ပြစ်မှုများ၏ သဘာဝနှင့် ကြီးလေးမှု၊ အထူးသဖြင့် တရားဝင်စာရွက်စာတမ်းများကို အတုပြုလုပ်မှုတို့ကို ထည့်သွင်းစဉ်းစား၍” ယင်း၏ အတွင်း ရေးမှူးရုံးသည် မလေးရှား၏ သက်ဆိုင်ရာ ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များအား အသိပေးမည်ဖြစ်သကဲ့သို့ ဘရာဇီး၊ အာဂျင်တီးနား၊ နယ်သာလန်နှင့် စပိန်ရှိ အာဏာပိုင်များကိုလည်း အသိပေးမည်ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
“သင့်လျော်သော ရာဇဝတ်မှုဆိုင်ရာ စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများနှင့် တရားစွဲဆိုမှုများကို ဆက်လက် ဆောင်ရွက်နိုင်ရန် သက်ဆိုင်ရာ အာဏာပိုင်များအား အသိပေးရန် အလွန်အရေးကြီးသည်” ဟု FIFA က ပြောကြားခဲ့သည်။
Source The Diplomat
▪️ကွာလာလမ်ပူ၊ အောက်တိုဘာ ၂၆၊၂၀၂၅ (ဘနာမား) — ဖီဖာဥက္ကဋ္ဌ ဂျီအန်နီ အင်ဖန်တီနို (Gianni Infantino) သည် အရှေ့တောင်အာရှ ၁၁ နိုင်ငံလုံး ပါဝင်မည့် ဒေသတွင်း ဘောလုံးပြိုင်ပွဲသစ်ဖြစ်သော FIFA ASEAN Cup ဖီဖာ အာဆီယံ ဖလား ဘောလုံး ပြိုင်ပွဲကို ယနေ့ ထုတ်ဖော်ကြေညာခဲ့သည်။
▪️လူဦးရေ သန်း ၇၀၀ ခန့်ရှိသော ဤဒေသအတွင်း ပိုမိုကြီးမားသော အကျိုးသက်ရောက်မှု ရှိစေရန်အတွက် အဆိုပါပြိုင်ပွဲကို ဖီဖာ၏ နိုင်ငံတကာ ပွဲစဉ် ပြက္ခဒိန် (FIFA International Match Calendar) ကာလအတွင်း ကျင်းပသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း အင်ဖန်တီနိုက ပြောကြားခဲ့သည်။
▪️"ဒေသတွင်းမှာ အမှန်တကယ် သက်ရောက်မှုရှိပြီး ကမ္ဘာ့စင်မြင့်ပေါ်မှာ ထွန်းတောက်လာစေဖို့အတွက် ဖီဖာရဲ့ နိုင်ငံတကာ ပွဲစဉ်ပြက္ခဒိန် မူဘောင်အတွင်းမှာ အကောင်းဆုံး ကစားသမားတွေ ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်မယ့် ဒီပြိုင်ပွဲကို ဘောလုံးလောကအတွက် တကယ့်တွန်းအားတစ်ခု ဖြစ်စေဖို့ ကျွန်တော်တို့ စတင်လိုက်တာ ဖြစ်ပါတယ်"ဟုသူကပြောသည်။
▪️"ဘောလုံးအားကစားက ကမ္ဘာကြီးကို စည်းလုံးစေပါတယ်" ဟု အင်ဖန်တီနိုက ထပ်လောင်းပြော ကြားခဲ့သည်။ "အာဆီယံ ၁၁ နိုင်ငံလုံးနဲ့အတူ ကျွန်တော်တို့ FIFA ASEAN Cup ကို ဖန်တီးနေပါတယ်။ ဒါဟာ ဒေသတွင်းကို စည်းလုံးစေမယ့် ပြိုင်ပွဲတစ်ခုဖြစ်ပြီး ကြီးမားတဲ့ အောင်မြင်မှုတစ်ခု ဖြစ်လာမှာပါ" ဟု သူက ဆိုသည်။
▪️ဤကြေညာချက်ကို ကွာလာလမ်ပူ ကွန်ဗင်းရှင်းစင်တာ (KLCC) ၌ ကျင်းပသော ၄၇ ကြိမ်မြောက် အာဆီယံ ထိပ်သီးအစည်းအဝေး၏ သီးသန့်တွေ့ဆုံမှုအဖြစ် ဒေသတွင်း ဘောလုံးအားကစား ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်ရေးဆိုင်ရာ နားလည်မှုစာချွန်လွှာ (MoU) လက်မှတ်ရေးထိုးပြီးနောက် သူက ပြောကြားခဲ့ခြင်း ဖြစ်သည်။
▪️အဆိုပါ နားလည်မှုစာချွန်လွှာကို ဂျီအန်နီ အင်ဖန်တီနို နှင့် အာဆီယံ အတွင်းရေးမှူးချုပ် ဒေါက်တာ ကာအို ကင်မ် ဟိုအန် (Dr Kao Kim Hourn) တို့က လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြပြီး၊ အာဆီယံ ၂၀၂၅ ၏ ဥက္ကဋ္ဌဖြစ်သူ မလေးရှား ဝန်ကြီးချုပ် ဒါတွတ် စရီ အန်ဝါ အီဘရာဟင် က အသိသက်သေအဖြစ် တက်ရောက်ခဲ့သည်။
▪️ကမ္ဘာ့ဘောလုံးအဖွဲ့ချုပ်(ဖီဖာ) အနေဖြင့် ဤနားလည်မှုစာချွန်လွှာမှတစ်ဆင့် ဒေသတွင်း၌ ယင်း၏ ကြိုးပမ်းအားထုတ်မှုများကို အားကောင်းစေရန်နှင့် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်ရေးဆိုင်ရာ အစီအစဉ်များကို တိုးချဲ့ရန် သန္နိဋ္ဌာန်ချထားကြောင်း အင်ဖန်တီနိုက ပြောကြားခဲ့သည်။
▪️"ပထမမဏ္ဍိုင်ကတော့ ကစားပွဲရဲ့ သမာသမတ်ကျမှု (Integrity) ဖြစ်ပါတယ်။"
"ဒုတိယမဏ္ဍိုင်ကတော့ ပွဲစဉ်တွေအတွက် လုံခြုံစိတ်ချရတဲ့ ပတ်ဝန်းကျင်ကို သေချာစေဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။"
"တတိယမဏ္ဍိုင်ကတော့ ပညာရေးပါ — ဘောလုံးအားကစားကနေတစ်ဆင့် သင်ယူမှုကို မြှင့်တင်ပေးပြီး ဒေသတွင်းက မိန်းကလေး၊ ယောက်ျားလေး၊ အမျိုးသမီးနဲ့ အမျိုးသားအားလုံးအတွက် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုကို အားပေးဖို့ ဖြစ်ပါတယ်"
"အာဆီယံမှာ အခု နိုင်ငံပေါင်း ၁၁ နိုင်ငံ ရှိနေပါပြီ။ ဒါဟာ အားကစားလောကမှာ မှော်ဆန်တဲ့ နံပါတ်တစ်ခုဆိုတာ ခင်ဗျားတို့ သိတဲ့အတိုင်းပါပဲ။ ဘောလုံးအသင်းတစ်သင်းကို ကစားသမား ၁၁ ယောက်နဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတာပါ။ ဒါကြောင့် အခုဆို အသင်းတစ်သင်း ရှိနေပြီ။ပွဲတွေကို အနိုင်ယူဖို့ အသင့်ဖြစ်နေပါပြီ။ကျွန်တော်တို့ ဖီဖာအနေနဲ့ ဒီအဓိကမူတွေပေါ် အခြေခံပြီး အာဆီယံနဲ့ ဆက်လက် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ဖို့ မျှော်လင့်နေပါတယ်" ဟု သူက ပြောကြားခဲ့သည်။
၃၀ နိုဝင်ဘာ၊၂၀၂၅
မြန်မာနိုင်ငံရဲ့လူမှုစီးပွားဖွံ့ဖြိုးရေးကဏ္ဍများတွင် အာကာသနည်းပညာများကို ငြိမ်းချမ်းသော ရည်ရွယ် ချက်ဖြင့်အသုံးချနိုင်ရေးအတွက် မြန်မာအာကာသအေဂျင်စီကို ဖွဲ့စည်းတာဝန်ပေးအပ်ခဲ့ပြီး နိုင်ငံတကာ မိတ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းများနှင့်ပူးပေါင်းကာ ရေတို/ရေရှည် စီမံကိန်းများ စတင်အကောင်ထည်ဖော်ဆောင် ရွက်နေပြီဖြစ်တယ်လို့ နိုင်ငံတော်ယာယီသမ္မတ နိုင်ငံတော်လုံခြုံရေး နှင့်အေးချမ်းသာယာရေး ကော်မရှင် ဥက္ကဋ္ဌ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီး မင်းအောင်လှိုင်က ပြောကြားလိုက်ပါတယ်။
နိုဝင်ဘာ ၃၀ရက် နံနက်က ရန်ကုန်မြို့၊ ပြည်သူ့ရင်ပြင်မှာကျင်းပတဲ့ အာကာသပြတိုက်(ရန်ကုန်) ဖွင့်ပွဲ အခမ်းအနားတွင် ယာယီသမ္မတ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးမင်းအောင်လှိုင်က ယင်းကဲ့သို့ပြောကြားလိုက်ခြင်း ဖြစ် ပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံ၏ ပညာရှင်လူငယ်များအနေဖြင့် ထိုကဲ့သို့အာကာသနည်းပညာလှုပ်ရှားမှု အစီအစဉ်များတွင် ပါဝင်နိုင်မည့် အခွင့်အလမ်းများကိုလည်း မိတ်ဖက်အဖွဲ့အစည်းများနှင့် ပူးပေါင်းဖော်ဆောင်သွားမယ် လို့လည်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးကပြောကြားပါတယ်။
မျိုးဆက်သစ်လူငယ်များအနေဖြင့် မျက်မှောက်ခေတ် အာကာသနယ်ပယ်၏ စိန်ခေါ်မှုနှင့် အခွင့်အလမ်း အသစ်များတွင်ပါဝင်ယှဉ်ပြိုင်နိုင်ပြီး၊စိတ်ကူးစိတ်သန်းများကိုမွေးဖွားအကောင်အထည်ဖော်ဆောင်နိုင်တော့မှာဖြစ်တယ်လို့ ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးက ဆက်လက်ပြောဆိုပြီး အနာဂတ်ကာလအာကာသအသုံးချ နယ်ပယ်အသီးသီးတွင် နိုင်ငံတော်က ဂုဏ်ယူအားထားရမည့်သုတေသနပညာရှင်များ၊ အင်ဂျင်နီယာများ၊ အာကာသယာဉ်မှူးများ၊ ဘက်စုံကဏ္ဍအလိုက် ကျွမ်းကျင်ပညာရှင်များနှင့် လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်များ ပေါ်ထွက်လာမည်ဟုလည်း ယုံကြည်တယ်လို့လည်း ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးကဆိုပါတယ်။
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးသည် ပြတိုက်ဆိုင်းဘုတ်အားစက်ခလုတ်နှိပ်ဖွင့်လှစ်ပေးပြီး ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးနှင့်အတူ ဧည့်သည်တော်များကလည်း ပြတိုက်ကမ္ပည်းမော်ကွန်းအား အမွှေးနံ့သာရည်များဖြင့် ပက်ဖျန်းပေးခဲ့ ပါတယ်။
ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ် ဦးစိုးသိန်း၊ သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာဝန်ကြီးဌာန ပြည်ထောင်စုဝန်ကြီး ဒေါက်တာ မျိုးသိန်းကျော်၊ Myanmar Space Agency အမှုဆောင်အရာရှိချုပ်ဒေါက်တာစိုးမြင့်မောင်နှင့် ရန်ကုန်မြို့တော်ဝန် ဦးဘိုဌေး တို့က ပြတိုက်ကို ဖဲကြိုးဖြတ်ဖွင့်လှစ်ပေးခဲ့ကြပါတယ်။
အခမ်းအနားသို့ ကော်မရှင်အတွင်းရေးမှူး တွဲဖက်အမှုဆောင်ချုပ် ဗိုလ်ချုပ်ကြီးရဲဝင်းဦး၊ ပြည်ထောင် စုဝန်ကြီးများ၊ ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီးဝန်ကြီးချုပ်၊ ကာကွယ်ရေးဦးစီးချုပ်ရုံးမှ အဆင့်မြင့် တပ်မတော် အရာရှိကြီးများ၊ ရန်ကုန်တိုင်းစစ်ဌာနချုပ်တိုင်းမှူး၊တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၊ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်း နိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် ဘယ်လာရုစ်နိုင်ငံတို့မှ သံအမတ်ကြီးများနှင့် သံရုံးယာယီ တာဝန်ခံ များ၊ ရန်ကုန်မြို့တော် ဝန်၊ ဖိတ်ကြားထားသည့် ဧည့်သည်တော်များ၊ ကျောင်းသား၊ ကျောင်းသူများ တက်ရောက်ခဲ့ကြပါတယ်။
ဗိုလ်ချုပ်မှူးကြီးနှင့်ဧည့်သည်တော်များသည်ပြတိုက်အတွင်းရှိDeep Space Exploration ပြခန်း၊ Space Station ပြခန်း၊ ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ၊တရုတ်ပြည်သူ့သမ္မတနိုင်ငံ၊ အိန္ဒိယနိုင်ငံနှင့် အမေရိကန် နိုင်ငံတို့မှအာကာသတွင်းသို့ခေတ်အဆက်ဆက်လွှတ်တင်ခဲ့သည့်ဒုံးပျံများနှင့်အာကာသယာဉ်ပုံစံငယ်များအာကာသတွင်း လှည့်ပတ်သွားလာလျက်ရှိသည့် ဂြိုဟ်တုပုံစံငယ်များ၊ ဒုံးပျံလွှတ်တင်ရေးစခန်းမှ ဒုံးပျံ လွှတ်တင်မှု သရုပ်ပြသမှုများကို လိုက်လံကြည့်ရှုကြရာ တာဝန်ရှိသူများက ရှင်းလင်းတင်ပြကြပါတယ်။
အာကာသပြတိုက်(ရန်ကုန်)သည် ရန်ကုန်မြို့၊ ပြည်သူ့ရင်ပြင်တွင်တည်ရှိပြီး ယခင်နက္ခတ်တာရာပြခန်း အား ခေတ်နှင့်အညီ ဖြစ်စေရေးအတွက် အဆင့်မြှင့်တင်ပြန်လည်မွန်းမံခြင်းလုပ်ငန်းများကို ဆောင်ရွက်၍ အာကာသပြတိုက်(ရန်ကုန်)အဖြစ်ဖွင့်လှစ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်ပါတယ်။
အာကာသပြတိုက်(ရန်ကုန်)တွင် ကျောင်းသူ/ကျောင်းသား၊ မျိုးဆက်သစ်လူငယ်များအနေဖြင့် စာအုပ် များတွင် ဖတ်ခဲ့ရသည့်၊ ရုပ်သံများတွင်မြင်တွေ့ခဲ့ရသည့် အာကာသတွင်း စေလွှတ်မည့်ဒုံးပျံများ၊ အာကာ သတွင်လှည့်ပတ်သွားလာမည့် ဂြိုဟ်တုများ၊ အာကာသတွင်း စူးစမ်းလေ့လာမည့် အာကာသယာဉ်နှင့် ယာဉ်မှူးများ၊ ဂြိုဟ်များ၊ နက္ခတ်တာရာများ အစရှိသည့် အာကာသဆိုင်ရာဗဟုသုတ အကြောင်းအရာ များကို ယခုပြတိုက်အတွင်း၌ တစ်စုတစ်စည်းတည်းစူးစမ်းလေ့လာခွင့် ရနိုင်တော့မယ်လို့ သတင်းရရှိပါ တယ်။
#ymg/knl
ပဲရစ်၊ နိုဝင်ဘာ ၂၈ (Reuters) - ဥရောပလေယာဉ်ထုတ်လုပ်ရေး ကုမ္ပဏီ Airbus က ကမ္ဘာတစ်ဝန်းရှိ ယင်းတို့၏ A320 လေယာဉ်အုပ်စုပါ လေယာဉ်အစီးရေ ၆,၀၀၀ ကို ချက်ချင်း အရေးပေါ်ပြင်ဆင်မှုများ ပြုလုပ်ရန် သောကြာနေ့တွင် အမိန့်ထုတ်ပြန်လိုက်သည်။ ဤအကြီးစား ပြန်လည်ခေါ်ယူမှုသည် တစ်ကမ္ဘာလုံးရှိ လေယာဉ်များ၏ တစ်ဝက်ကျော်အပေါ် အကျိုးသက်ရောက်မှုရှိသွားရာ အမေရိကန် ပြည်ထောင်စု၏ ခရီးသွားအများဆုံး သီတင်းပတ်ကုန်ရက်များအတွင်း ကမောက်ကမဖြစ်မှုများနှင့် ကမ္ဘာ တစ်ဝန်း လေကြောင်းခရီးစဉ် ပြတ်တောက်မှု အနှောင့်အယှက်များ ဖြစ်ပေါ်စေမည့် အခြေအနေရှိနေသည်။
ဤဆုတ်ယုတ်မှုသည် Airbus ၏ ၅၅ နှစ်တာ သမိုင်းတစ်လျှောက်တွင် အကြီးမားဆုံးသော ပြန်လည် ခေါ်ယူမှုများထဲမှ တစ်ခုဖြစ်ပုံရကာ A320 မော်ဒယ်သည် Boeing 737 ကို ကျော်တက်ကာ ကမ္ဘာ့အများ ဆုံး ပေးပို့ရောင်းချရသည့် လေယာဉ်ပုံစံ ဖြစ်လာခဲ့ပြီးနောက် သီတင်းပတ်အနည်းငယ်အကြာတွင် ပေါ် ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ Airbus က လေယာဉ်ကုမ္ပဏီ ၃၅၀ ကျော်ထံသို့ ယင်းတို့၏ ညွှန်ကြားချက်ကို ထုတ်ပြန်လိုက်ချိန်တွင် A320 အမျိုးအစား လေယာဉ်ပေါင်း ၃,၀၀၀ ခန့်သည် ဝေဟင်၌ ပျံသန်းနေ ဆဲ ဖြစ်သည်။
Reuters သတင်းဌာနက တွေ့ရှိခဲ့ရသော လေကြောင်းလိုင်းများထံ ပေးပို့သည့် ညွှန်ကြား ချက်စာအရ ပြင်ဆင်မှုအပိုင်းသည် ယခင်အသုံးပြုခဲ့သော ဆော့ဖ်ဝဲလ်အဟောင်းသို့ ပြန်လည် ပြောင်းလဲခြင်းသာ ဖြစ်ပြီး ရိုးရှင်းသည်ဟုဆိုရမည်ဖြစ်သော်လည်း၊ ပြင်ဆင်ရေးစင်တာများသို့ ရွှေ့ပြောင်းမောင်းနှင်ခြင်းမှ လွဲ၍ ခရီးသည်တင်ခရီးစဉ်များ ထပ်မံမပျံသန်းမီ မဖြစ်မနေ ပြုလုပ်ရမည်ဖြစ်သည်။
အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုမှသည် တောင်အမေရိက၊ ဥရောပ၊ အိန္ဒိယနှင့် နယူးဇီလန်တို့ အထိ လေကြောင်းလိုင်းများက ဤပြင်ဆင်မှုများကြောင့် လေကြောင်းခရီးစဉ် ကြန့်ကြာမှုများ သို့မဟုတ် ဖျက်သိမ်းမှုများ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ကြောင်း သတိပေးခဲ့ကြသည်။
ကမ္ဘာ့အကြီးဆုံး A320 အော်ပရေတာဖြစ်သည့် American Airlines က ယင်း၏ A320 လေယာဉ် ၄၈၀ အနက် ၃၄၀ ခန့်မှာ ပြင်ဆင်မှုလိုအပ်မည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ လေယာဉ်တစ်စင်းလျှင် နှစ်နာရီခန့် ကြာမြင့်မည့် ပြင်ဆင်မှုများကို စနေနေ့တွင် အပြီးသတ်နိုင်ရန် မျှော်လင့်ထားကြောင်း ဆိုသည်။ ဂျာမနီမှ Lufthansa၊ အိန္ဒိယမှ IndiGo နှင့် ဗြိတိန်အခြေစိုက် easyJet အပါအဝင် အခြား လေကြောင်း လိုင်းများကလည်း ပြင်ဆင်မှုပြုလုပ်ရန် လေယာဉ်များကို ခေတ္တရပ်နားထားမည်ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။ ကိုလံဘီယား လေကြောင်းလိုင်း Avianca ကမူ ဤပြန်လည်ခေါ်ယူမှုသည် သူတို့၏ လေယာဉ်အုပ်စု ၇၀% ကျော်ကို ထိခိုက်စေသဖြင့် ဒီဇင်ဘာ ၈ ရက်နေ့အထိ ခရီးသွားရက်စွဲများအတွက် လက်မှတ် ရောင်းချမှုကို ပိတ်သိမ်းလိုက်ရကြောင်း ဆိုသည်။
လက်ရှိတွင် A320 အုပ်စုဝင် လေယာဉ်ပေါင်း ၁၁,၃၀၀ ခန့် ပြေးဆွဲလျက်ရှိပြီး၊ ယင်းတို့အနက် ၁၉၈၇ ခုနှစ် တွင် ပထမဆုံး စတင်ပျံသန်းခဲ့သည့် မူလ A320 မော်ဒယ် ၆,၄၄၀ ပါဝင်သည်။ ကမ္ဘာ့ အကြီးဆုံး A320 အော်ပရေတာ ၁၀ ခုအနက် ၄ ခုမှာ အမေရိကန် လေကြောင်းလိုင်းကြီးများဖြစ်သည့် American Airlines၊ Delta Air Lines နှင့် United Airlines တို့ဖြစ်သည်။ တရုတ်၊ ဥရောပ နှင့် အိန္ဒိယ လေကြောင်းလိုင်း များသည်လည်း ဤလေယာဉ်အမျိုးအစား၏ အကြီးဆုံး ဖောက်သည်များတွင် ပါဝင် ကြသည်။
သက်ရောက်မှုရှိသော လေယာဉ်များ၏ သုံးပုံနှစ်ပုံခန့်အတွက်၊ လေကြောင်းလိုင်းများက ယခင် ဆော့ဖ် ဝဲလ်ဗားရှင်းသို့ ပြန်လည်ပြောင်းလဲရုံသာ ဖြစ်သောကြောင့် ခေတ္တရပ်နားမှုသာ ဖြစ်ပေါ်စေမည်ဟု လုပ်ငန်းခွင်သတင်းရင်းမြစ်များကပြောသည်။ သို့သော်လည်း အခြားသော သီးခြားအင်ဂျင်ပြုပြင်မှုများ သို့မဟုတ် စစ်ဆေးမှုများအတွက် စောင့်ဆိုင်းချိန်ကြာမြင့်နေသဖြင့် Airbus လေယာဉ်ရာပေါင်းများစွာ ရပ်နားထားရပြီး ပြင်ဆင်ရေး အလုပ်ရုံများတွင် ပြုပြင်ထိန်းသိမ်းမှုလုပ်ငန်းများ ပြည့်ကျပ်နေချိန်တွင် ဤကိစ္စပေါ်ပေါက်လာခြင်းဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် လေကြောင်းလုပ်ငန်း၌ လုပ်သားရှားပါးမှုပြဿနာလည်း ရှိနေသည်။
လေကြောင်းလေ့လာသုံးသပ်သူ Rob Morris က လေယာဉ်ရုံ (hangar) နေရာလွတ် မည်မျှ ချက်ချင်းရရှိ နိုင်မည်ဆိုသည်မှာ မေးခွန်းထုတ်စရာဖြစ်ကြောင်း ပြောဆိုသည်။ မကြာသေးမီက ဖြစ်ရပ်တစ်ခုအရ နေမုန်တိုင်းများ (solar flares) သည် လေယာဉ်ထိန်းချုပ်မှု လုပ်ဆောင်ချက်အတွက် အရေးပါသော ဒေတာများကို ပျက်စီးစေနိုင်ကြောင်း တွေ့ရှိရသည်ဟု Airbus က ဆိုသည်။
ယခုလိုမမျှော်လင့်ထားသော ပြင်ဆင်မှုအမိန့်ကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည့် အဓိကအကြောင်းရင်းမှာ အောက်တို ဘာ ၃၀ ရက်က မက္ကဆီကိုနိုင်ငံ ကန်ကွန်း (Cancun) မှ နယူးဂျာစီပြည်နယ် နူးဝပ်ခ် (Newark) သို့ ပျံသန်း သော JetBlue လေကြောင်းခရီးစဉ်တစ်ခုတွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး၊ ယင်းခရီးစဉ်တွင် လေယာဉ်အမြင့် ပေ ရုတ်တရက်ကျဆင်းမှုကြောင့် ခရီးသည်အချို့ ထိခိုက်ဒဏ်ရာရရှိခဲ့ကြောင်း သတင်း ရင်းမြစ်များက ဆိုသည်။
ထို A320 လေယာဉ်သည် လေယာဉ်ထိန်းချုပ်မှု ပြဿနာနှင့် လေယာဉ်မှူး၏ စေခိုင်းချက်မပါဘဲ ရုတ်တရက် အမြင့်ပေ ကျဆင်းမှုတို့ကြောင့် ဖလော်ရီဒါပြည်နယ် တမ်ပါ (Tampa) တွင် အရေးပေါ် ဆင်း သက်ခဲ့ရပြီး၊ ဖက်ဒရယ်လေကြောင်းဦးစီးဌာန (FAA) က စုံစမ်းစစ်ဆေးမှုများပြုလုပ်လျက်ရှိသည်။ JetBlue နှင့် FAA တို့ကမူ ဤပြန်လည်ခေါ်ယူမှုအပေါ် မှတ်ချက်တစ်စုံတစ်ရာ မပေးခဲ့ပေ။
အချို့သော လေကြောင်းလိုင်းများအတွက် ပြင်ဆင်ရန် ယာယီရပ်နားထားရမှုသည် ပိုမိုကြာရှည်နိုင်ဖွယ် ရှိသည်။ အကြောင်းမှာ သက်ရောက်မှုရှိသော လေယာဉ်များအနက် အစီးရေ ၁,၀၀၀ ကျော်သည် ဟာ့ဒ်ဝဲလ် (hardware) အပိုင်းများပါ လဲလှယ်ရနိုင်ဖွယ်ရှိသောကြောင့်ဖြစ်သည်ဟု လုပ်ငန်းခွင်သတင်း ရင်းမြစ်များက ပြောသည်။
၁၉၈၄ ခုနှစ်တွင် စတင်မိတ်ဆက်ခဲ့သော A320 သည် "fly-by-wire" ဟုခေါ်သော ကွန်ပျူတာစနစ်သုံး ထိန်းချုပ်မှုများကို ပထမဆုံး မိတ်ဆက်အသုံးပြုခဲ့သည့် ပင်မ လေယာဉ်အမျိုးအစား ဖြစ် သည်။
ယင်းသည် Boeing 737 MAX နှင့် ယှဉ်ပြိုင်ဘက်ဖြစ်ပြီး၊ 737 MAX သည် ၂၀၁၈ နှင့် ၂၀၁၉ ခုနှစ်များတွင် လူအသေအပျောက်များသော ပျက်ကျမှုများ ဖြစ်ပွားခဲ့ပြီးနောက် ကမ္ဘာတစ်ဝန်း ကာလရှည်ကြာ ရပ်နားခံခဲ့ရသည်။ ထိုပျက်ကျမှုများသည် ညံ့ဖျင်းစွာ ဒီဇိုင်းထုတ်ထားသော လေယာဉ်ထိန်းချုပ်ရေး ဆော့ဖ်ဝဲလ်ကြောင့်ဟု အပြစ်တင်ခဲ့ကြသည်။
အာရှဦးဆောင်သော စီးပွားရေး ကြီးထွားလာမှုကြောင့် သန်းနှင့်ချီသော ခရီးသွားအသစ်များ လေကြောင်း လောကသို့ ရောက်ရှိလာခဲ့ရာ၊ မကြာသေးမီနှစ်များအတွင်း ဤ အဓိကလေယာဉ်အမျိုးအစားနှစ်ခု အတွက် ဝယ်လိုအား မြင့်တက်လာခဲ့သည်။
Reuters မှ တွေ့ရှိရသော Airbus ၏ ညွှန်ကြားချက်စာအရ ပြဿနာ၏ အရင်းအမြစ်မှာ ELAC (Elevator and Aileron Computer) ဟုခေါ်သော လေယာဉ်စနစ်တွင် ရှိနေသည်။ အဆိုပါစနစ်သည် လေယာဉ်မှူး ၏ ဘေးဘက်ရှိ မောင်းတံ (side-stick) မှ အမိန့်များကို လေယာဉ်အမြီးပိုင်းရှိ elevators များထံ ပို့ဆောင်ပေးသည်။ ထို elevators များက လေယာဉ်၏ နှာခေါင်း အနိမ့်အမြင့် (pitch) ကို တဖန်ပြန်လည် ထိန်းချုပ်ပေးခြင်း ဖြစ်သည်။
အဆိုပါ ကွန်ပျူတာစနစ်ကို ထုတ်လုပ်သူ ပြင်သစ်ကုမ္ပဏီ Thales က Reuters ၏ မေးမြန်းမှုကို တုံ့ပြန် ရာတွင် ၎င်းတို့၏ ကွန်ပျူတာသည် Airbus ၏ သတ်မှတ်ချက်များနှင့် ကိုက်ညီကြောင်းနှင့် မေးခွန်း ထုတ်စရာဖြစ်နေသော လုပ်ဆောင်ချက်ပိုင်းမှာမူ Thales ၏ တာဝန်အောက်တွင်မရှိသော ဆော့ဖ်ဝဲလ်က ပံ့ပိုးပေးထားခြင်းဖြစ်ကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်
နိုဝင်ဘာ ၁၈၊ ၂၀၂၅ -
ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ သတင်းမီဒီယာကြီးများ၏ မကြာသေးမီက ထုတ်ပြန်ချက်များအရ Apple ကုမ္ပဏီ သည် ခေါင်းဆောင်မှုပိုင်း အပြောင်းအလဲအတွက် တက်ကြွစွာ ပြင်ဆင်နေကြောင်း သိရသည်။ Apple ဘက်မှ တရားဝင် အတည်ပြုထားခြင်း မရှိသေးသော်လည်း ၂၀၂၅ ခုနှစ် နိုဝင်ဘာလလယ်ပိုင်းက ကျယ်ကျယ်ပြန့်ပြန့် ထွက်ပေါ်လာသော သတင်းများအရ Tim Cook သည် မကြာမီ ကာလအတွင်း CEO ရာထူးမှ နုတ်ထွက်ဖွယ်ရှိကြောင်း ဖော်ပြနေကြသည်။
နောက်ဆုံးရ သတင်းများအပေါ် အခြေခံထားသည့် သတင်းအချက်အလက် အကျဉ်းချုပ်မှာ အောက်ပါ အတိုင်း ဖြစ်သည်-
၁။ အဓိကသတင်း “ဘာတွေ ဖြစ်ပျက်နေသလဲ” - Tim Cook ကို CEO ရာထူးမှ နုတ်ထွက်စေရန် Apple ကုမ္ပဏီက "ပြင်ဆင်မှုများ အရှိန်မြှင့်လုပ်ဆောင်နေပြီ" ဟု သတင်းများက ဖော်ပြကြသည်။
အချိန်ကာလသတ်မှတ်ချက် - ဤအပြောင်းအလဲသည် ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် အမြန်ဆုံး စတင်ဖြစ်ပေါ်လာနိုင် သည်။
အတည်ပြုမှု အခြေအနေ - ဤအချက်သည် လောလောဆယ်တွင် (အဓိကအားဖြင့် Financial Times မှ) အတွင်းသတင်းများအပေါ် အခြေခံထားခြင်း ဖြစ်သည်။ Apple ကုမ္ပဏီဘက်မှ တရားဝင် ထုတ်ပြန်ချက် တစ်စုံတစ်ရာ မရှိသေးသကဲ့သို့ အပြီးသတ် ဆုံးဖြတ်ချက်ကိုလည်း လူသိရှင်ကြား ကြေညာခြင်း မရှိသေး ပါ။
၂။ ဘာကြောင့်လဲ အသက်အရွယ်ကြောင့်လား - Tim Cook သည် ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ နိုဝင်ဘာလတွင် အသက် ၆၅ နှစ် ပြည့်ပြီဖြစ်ရာ ပုံမှန် အငြိမ်းစားယူသည့် အရွယ်သို့ ရောက်ရှိနေပြီ ဖြစ်သည်။
စီစဉ်ထားသော အရိုက်အရာဆက်ခံမှု - ဤလှုပ်ရှားမှုသည် Apple ၏ စီးပွားရေး စွမ်းဆောင်ရည် (လက်ရှိတွင် ခိုင်မာအားကောင်းနေဆဲဖြစ်သည်) နှင့် သက်ဆိုင်ခြင်း မရှိဘဲ တည်ငြိမ်မှုကို သေချာစေရန် အတွက် ကာလရှည်ကြာ ဂရုတစိုက် စီစဉ်ထားသော ဆက်ခံသူ လွှဲပြောင်းရေး အစီအစဉ်၏ တစ်စိတ် တစ်ပိုင်းသာ ဖြစ်ကြောင်း သတင်းရင်းမြစ်များက အလေးပေး ပြောကြားထားသည်။
.၃။ ဆက်ခံဖွယ်ရှိသည့် ထိပ်တန်း လျာထားသူ - Apple ၏ ဟာ့ဒ်ဝဲ အင်ဂျင်နီယာဆိုင်ရာ အကြီးတန်း ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌ ဖြစ်သူ John Ternus သည် Cook ၏ နေရာကို ဆက်ခံရန် ထိပ်ဆုံးမှ ပြေးနေသူဟု အများက ရှုမြင်ထားကြသည်။
ဘာကြောင့် သူ့ကို ရွေးချယ်သလဲ - Ternus (အသက် ၅၀ နှစ်) သည် iPhone၊ iPad နှင့် Mac တို့၏ ဖွံ့ဖြိုး တိုးတက်မှုကို ကြီးကြပ်ခဲ့သော အတွေ့အကြုံရင့် အမှုဆောင် တစ်ဦးဖြစ်သည်။ သူသည် ကုမ္ပဏီတွင်းနှင့် ဒါရိုက်တာအဖွဲ့၏ လေးစားမှုကို ရရှိထားသူလည်း ဖြစ်သည်။
၄။ ဆက်လက် မျှော်လင့်ရမည့်အရာများ- ကြေညာမည့် အချိန်ကာလ - ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလကုန်တွင် ပြုလုပ်မည့် Apple ၏ ဝင်ငွေရှင်းတမ်း အစီရင်ခံစာ မတိုင်မီ တရားဝင် ကြေညာချက် ထွက်လာ လိမ့်မည်ဟု လေ့လာဆန်းစစ်သူများက မျှော်လင့်မထားကြပါ။
ကြားကာလ အပြောင်းအလဲ - အကယ်၍ လာမည့်နှစ် အစောပိုင်းတွင် ကြေညာချက် ထွက်ပေါ်လာပါက ဇွန်လတွင် ကျင်းပမည့် ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ဆော့ဖ်ဝဲရေးသားသူများ ကွန်ဖရင့် (WWDC) သို့မဟုတ် စက်တင်ဘာလတွင် ပြုလုပ်မည့် iPhone မိတ်ဆက်ပွဲကဲ့သို့သော ပွဲကြီးများ မတိုင်မီ CEO အသစ် အနေဖြင့် လုပ်ငန်းခွင်နှင့် အသားကျစေရန် အချိန်ကိုက် လုပ်ဆောင်ဖွယ်ရှိသည်။
အခြားအသေးစိတ် အချက်အလက်များ - Tim Cook အနေဖြင့် CEO ရာထူးမှ နုတ်ထွက်လိုက်လျှင်ပင် အသွင်ကူးပြောင်းရေးကာလကို လမ်းညွှန်ရန်အတွက် အမှုဆောင် ဥက္ကဋ္ဌ (Executive Chairman) အဖြစ် ကုမ္ပဏီတွင် ဆက်လက် ရှိနေနိုင်သည်ဟု ခန့်မှန်း ပြောဆိုမှုများလည်း ရှိနေသည်။
အဓိကမှတ်သားရန်အချက်- Tim Cook သည် လက်ရှိအချိန်တွင် Apple ၏ CEO အဖြစ် ဆက်လက် ရှိနေ ဆဲဖြစ်သည်။ သို့သော် ယုံကြည်စိတ်ချရသော သတင်းများအရ ကုမ္ပဏီသည် သူ၏အငြိမ်းစားယူမှု အတွက် တက်ကြွစွာ ပြင်ဆင်နေပြီး ၂၀၂၆ ခုနှစ်တွင် ရာထူးလွှဲပြောင်းမှု ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ကြောင်းဖော်ပြ နေသည်။
(နိုင်ငံတကာသတင်းများကို အခြေခံစုစည်းပါသည်)