#World_Health
Published 25 October 2026

■ အစားအစာတွေထဲမှာ ဘယ်ဟာတွေက ကျန်းမာရေးအတွက် အကောင်းဆုံးလဲ၊ ဘယ်အစားအစာတွေက အာဟာရတန်ဖိုးနည်းပါးလဲဆိုတာကို လေ့လာမှုအသစ်တစ်ခုက အဆင့်သတ်မှတ်ဖော်ပြလိုက်ပါတယ်။

■ စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတဲ့အချက်ကတော့ သစ်သီးနဲ့ဟင်းသီးဟင်းရွက်အားလုံးဟာ အာဟာရတန်ဖိုး တူညီကြတာမဟုတ်ဘူးဆိုတာပါပဲ။

■ ကျွန်တော်တို့အများစုဟာ သစ်သီးအားလုံးက ကျန်းမာရေးအတွက်ကောင်းတယ်၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်အားလုံးက အကျိုးရှိတယ်လို့ ယူဆလေ့ရှိကြပါတယ်။ အစားအစာထုပ်ပိုးမှုမှာလည်း ကျန်းမာရေးနဲ့ညီညွတ်တယ်ဆိုတဲ့ အမှတ်အသားလေးတွေ ပါလာရင် ရွေးချယ်သင့်တဲ့ အစားအစာတစ်ခုလို့ ထင်တတ်ကြပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ လေ့လာမှုအသစ်တစ်ခုအရ အစားအစာတွေရဲ့ အာဟာရတန်ဖိုးကို အဲဒီလောက်ရိုးရိုးရှင်းရှင်း ခွဲခြားလို့မရဘူးဆိုတာတွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။

■ သုတေသီတွေဟာ အစားအစာတွေရဲ့ ကယ်လိုရီပမာဏ ဒါမှမဟုတ် သကြားနဲ့ အဆီပါဝင်မှုတစ်ခုတည်းကိုသာ အခြေခံတာမဟုတ်ဘဲ အာဟာရတန်ဖိုးတစ်ခုလုံးနဲ့ နာတာရှည်ရောဂါတွေကို ကာကွယ်နိုင်မှုတို့ကိုပါ ထည့်သွင်းစဉ်းစားတဲ့ Nutritional Value Score (NVS) လို့ခေါ်တဲ့ အာဟာရတန်ဖိုးအဆင့်သတ်မှတ်စနစ်အသစ်တစ်ခုကို ဖန်တီးခဲ့ကြပါတယ်။

■ ဒီစနစ်အရ အစိမ်းရင့်ရောင် အရွက်ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေ၊ ကလီစာတွေ၊ ငါးနဲ့ ပင်လယ်စာတွေဟာ အာဟာရတန်ဖိုးအမြင့်ဆုံး အုပ်စုတွေထဲမှာပါဝင်ပါတယ်။

■ တစ်ဖက်မှာတော့ အချိုရည်တွေ၊ အချိုမုန့်တွေ၊ အသင့်စားခေါက်ဆွဲခြောက်တွေ၊ စက်ရုံထုတ် အလွန်အမင်းပြုပြင်ထားတဲ့ သရေစာတွေ၊ သန့်စင်ထားတဲ့ ဂျုံမှုန့်ဖြူလို အစားအစာတွေက အာဟာရတန်ဖိုး နည်းပါးတဲ့အုပ်စုမှာ ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။

■ အလွယ်ပြောရရင် အမျိုးအစားတူတဲ့ အစားအစာတွေဖြစ်နေရင်တောင် အာဟာရတန်ဖိုးချင်း အများကြီး ကွာခြားနိုင်ပါတယ်။ ဥပမာ ဟင်းနုနွယ်ရွက်ဟာ ဖရဲသီးထက် အာဟာရဓာတ်တချို့ ပိုမိုကြွယ်ဝနိုင်ပါတယ်။

■ အလားတူ လူအများက ပုံမှန်စားသုံးနေကျဖြစ်လို့ အာဟာရတန်ဖိုးကောင်းမယ်လို့ ယူဆထားတဲ့ ဆန်ဖြူနဲ့ သန့်စင်ထားတဲ့ ကောက်နှံထွက်ပစ္စည်းတွေဟာလည်း ထင်ထားသလောက် အာဟာရမကြွယ်ဝနိုင်ပါဘူး။

■ အာဟာရတန်ဖိုးသတ်မှတ်စနစ်အသစ် ဘာကြောင့်လိုအပ်လာတာလဲ

■ သုတေသီတွေရဲ့ အဆိုအရ လက်ရှိအသုံးပြုနေတဲ့ အစားအစာအဆင့်သတ်မှတ်စနစ်အများစုဟာ ဖွံ့ဖြိုးပြီးနိုင်ငံတွေမှာ အဓိကဖန်တီးထားတာဖြစ်ပြီး အဝလွန်ခြင်း၊ ဆီးချိုရောဂါနဲ့ နှလုံးရောဂါလို နာတာရှည်ရောဂါတွေ ဖြစ်နိုင်ခြေကို လျှော့ချဖို့ ရည်ရွယ်ထားတာပါ။

■ ဒါပေမဲ့ အဲဒီစနစ်တွေဟာ အစားအစာတစ်ခုမှာ ဗီတာမင်၊ သတ္တုဓာတ်နဲ့ အရည်အသွေးမြင့် ပရိုတင်းတွေ ဘယ်လောက်ပါဝင်သလဲဆိုတာကို အပြည့်အဝ ထည့်သွင်းစဉ်းစားနိုင်ခြင်း မရှိတတ်ပါဘူး။

■ ဒါ့အပြင် အစားအစာထဲက အာဟာရဓာတ်တွေကို ခန္ဓာကိုယ်က ဘယ်လောက်အထိ စုပ်ယူအသုံးချနိုင်သလဲဆိုတဲ့ ကွာခြားချက်တွေကိုလည်း အမြဲတမ်း ထည့်သွင်းတွက်ချက်ထားတာ မဟုတ်ပါဘူး။

■ ဒီအချက်က အရေးကြီးပါတယ်။ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ကယ်လိုရီနည်းတယ်၊ သကြားနည်းတယ်ဆိုတာနဲ့ ခန္ဓာကိုယ်အတွက် လိုအပ်တဲ့ အာဟာရဓာတ်တွေ အပြည့်အဝရရှိမယ်လို့ မဆိုလိုပါဘူး။

■ တစ်ဖက်မှာလည်း ကယ်လိုရီအနည်းငယ်ပိုများတဲ့ အစားအစာတစ်ခုဟာ ခန္ဓာကိုယ်အတွက် မရှိမဖြစ်လိုအပ်တဲ့ အာဟာရဓာတ်တွေ အများကြီး ပေးစွမ်းနိုင်ပါတယ်။

■ အာဟာရတန်ဖိုးနည်းပါးတဲ့ အစားအစာတွေက ဘာတွေလဲ

■ လေ့လာမှုမှာ အာဟာရတန်ဖိုးနည်းပါးတဲ့ အစားအစာတွေထဲမှာ အချိုရည်တွေ၊ အားဖြည့်အချိုရည် Gatorade၊ ကိုလာအချိုရည်၊ ဆန်ပြုတ်၊ အသင့်စားခေါက်ဆွဲခြောက်၊ စက်ရုံထုတ် အချိုနဲ့ အငန်သရေစာတွေ၊ အုန်းသီးနဲ့ ဆန်ဖြူထွက်ပစ္စည်းတွေ ပါဝင်ခဲ့ပါတယ်။

■ သန့်စင်ထားတဲ့ ကောက်နှံထွက်ပစ္စည်းတွေကိုလည်း အာဟာရတန်ဖိုးနည်းပါးတဲ့ အုပ်စုအဖြစ် သတ်မှတ်ထားပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ ဒီအဆင့်သတ်မှတ်ချက်ဟာ အဲဒီအစားအစာတွေကို လုံးဝမစားသင့်ဘူးလို့ ဆိုလိုတာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ အဓိကဆိုလိုတာက အစားအစာတစ်ခုချင်းစီကနေ ရရှိနိုင်တဲ့ အာဟာရဓာတ်ပမာဏနဲ့ အာဟာရသိပ်သည်းဆတို့ ကွာခြားနေတယ်ဆိုတာပါပဲ။

■ သစ်သီးနဲ့ ဟင်းသီးဟင်းရွက်အားလုံး အာဟာရတန်ဖိုးတူညီတာမဟုတ်

■ ဒီလေ့လာမှုရဲ့ စိတ်ဝင်စားစရာအကောင်းဆုံး အချက်တစ်ခုကတော့ “သစ်သီး” ဒါမှမဟုတ် “ဟင်းသီးဟင်းရွက်” ဆိုတဲ့ အုပ်စုကြီးတစ်ခုတည်းနဲ့ အာဟာရတန်ဖိုးကို တိုင်းတာဖို့ မလုံလောက်ဘူးဆိုတာပါပဲ။

■ ဥပမာ မာလကာသီးရဲ့ အာဟာရတန်ဖိုးဟာ ဖရဲသီးထက် သိသိသာသာ မြင့်မားခဲ့ပါတယ်။ အလားတူ ဟင်းနုနွယ်ရွက်ဟာ ခရမ်းသီးထက် အာဟာရတန်ဖိုး ပိုမိုမြင့်မားခဲ့ပါတယ်။

■ ဒါဟာ ဖရဲသီးနဲ့ ခရမ်းသီးတွေက ကျန်းမာရေးအတွက် မကောင်းဘူးလို့ ဆိုလိုတာ မဟုတ်ပါဘူး။ အဓိကကတော့ ဗီတာမင်၊ သတ္တုဓာတ်နဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ကို ကာကွယ်ပေးနိုင်တဲ့ အခြားအာဟာရဓာတ်တွေကို ပိုမိုရရှိချင်တယ်ဆိုရင် အစားအစာရွေးချယ်မှုက အရေးကြီးတယ်ဆိုတာပါပဲ။

■ လူအများအတွက်လည်း ဒီအချက်က သတိပြုစရာဖြစ်ပါတယ်။ သစ်သီးနည်းနည်းစားတယ်၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်နည်းနည်းစားတယ်ဆိုတာ ကောင်းမွန်တဲ့ အစပြုမှုဖြစ်ပေမဲ့ ဘယ်သစ်သီး၊ ဘယ်ဟင်းသီးဟင်းရွက်ကို ရွေးချယ်စားသုံးသလဲဆိုတာကလည်း အရေးပါပါတယ်။

■ နေ့စဉ်စားသောက်မှုအတွက် ဘာတွေ မှတ်သားထားသင့်သလဲ

■ ကျန်းမာရေးနဲ့ညီညွတ်ပြီး အာဟာရပြည့်ဝတဲ့ အစားအသောက်ပုံစံတစ်ခု တည်ဆောက်ချင်တယ်ဆိုရင် အောက်ပါအချက်တွေကို လိုက်နာနိုင်ပါတယ်။

■ အစိမ်းရင့်ရောင် အရွက်ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေကို ပိုစားပါ။ ဥပမာ ဟင်းနုနွယ်ရွက်နဲ့ အခြားအစိမ်းရင့်ရောင် အရွက်ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေ။

■ ငါးနဲ့ ဥတွေကို သင့်တင့်မျှတစွာ စားသုံးပါ။ ပရိုတင်းနဲ့ အခြားမရှိမဖြစ်လိုအပ်တဲ့ အာဟာရဓာတ်တွေ ရရှိစေနိုင်ပါတယ်။

■ ပဲအမျိုးမျိုး၊ အခွံမာသီးနဲ့ အစေ့အဆန်တွေကို စားပါ။ အမျှင်ဓာတ်နဲ့ အခြားအာဟာရဓာတ်တွေ ရရှိနိုင်ပါတယ်။

■ သကြားပါဝင်မှုများတဲ့ အချိုရည်တွေနဲ့ စက်ရုံထုတ်သရေစာတွေကို လျှော့စားပါ။

■ အစားအစာကို သဘာဝအတိုင်း  ဒါမှမဟုတ် အနည်းငယ်သာ ပြုပြင်ထားတဲ့ ပုံစံကို ဦးစားပေးပါ။

■ သစ်သီးနဲ့ ဟင်းသီးဟင်းရွက် အမျိုးအစားစုံလင်အောင် စားပါ။ အာဟာရဓာတ်တစ်မျိုးတည်းကို အလွန်အကျွံရရှိဖို့ထက် အာဟာရမျိုးစုံ မျှတစွာရရှိဖို့က ပိုအရေးကြီးပါတယ်။

■ ယနေ့ခေတ်မှာ အစားအစာကြော်ငြာတွေနဲ့ ထုပ်ပိုးမှုအပေါ်က ကျန်းမာရေးဆိုင်ရာ စာသားတွေကို နေ့စဉ်မြင်တွေ့နေရပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အစားအစာတစ်ခုကို ကျန်းမာရေးနဲ့ညီညွတ်တယ်လို့ ဖော်ပြထားရုံနဲ့ အခြားအစားအစာတွေနဲ့ အာဟာရတန်ဖိုးတူညီတယ်လို့ မဆိုနိုင်ပါဘူး။

Source- The Jerusalem Post

#World_Health
Published 25 October 2026

အားဆေးတွေ အများကြီးသောက်နေတာက အသည်းကို ထိခိုက်စေနိုင်တယ်ဆိုတာ သိထားပါသလား။

■ အားဆေးတွေ၊ ဗီတာမင်တွေ၊ ဆေးဖက်ဝင်အပင်က ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ ဖြည့်စွက်စာတွေကို ကျန်းမာရေးကောင်းဖို့အတွက် သောက်သုံးကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အားဆေးတွေကို တစ်မျိုးပြီးတစ်မျိုး အများကြီး တွဲသောက်နေတယ်ဆိုရင်တော့ သတိထားဖို့ လိုပါတယ်။

■ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ကိုယ်သောက်သုံးလိုက်တဲ့ ပစ္စည်းတွေကို ခန္ဓာကိုယ်က ချေဖျက်ပြီး စီမံလုပ်ဆောင်နိုင်ဖို့ အသည်းက အရေးကြီးတဲ့အခန်းကဏ္ဍကနေ ပါဝင်နေလို့ပါ။

■ အထူးသဖြင့် ဆေးဖက်ဝင်အပင်က ထုတ်ထားတဲ့ အားဆေးတွေ၊ ပမာဏအများကြီးပါတဲ့ ဖြည့်စွက်စာတွေ၊ ပါဝင်ပစ္စည်းအမျိုးမျိုး ရောစပ်ထားတဲ့ ထုတ်ကုန်တွေကို အလွန်အကျွံသောက်မိရင် အသည်းဆဲလ်တွေကို ထိခိုက်စေနိုင်ပြီး အသည်းရောင်ရမ်းတာ၊ ဆေးကြောင့် အသည်းပျက်စီးတာမျိုးတွေအထိ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။

■ ၁။ အားဆေးတွေ အများကြီးသောက်ရင် အသည်းကိုဘာကြောင့်ထိခိုက်နိုင်တာလဲ။

■ အသည်းက အလုပ်ပိုလုပ်ရနိုင်တယ်

■ အသည်းဟာ ကိုယ်ထဲဝင်လာတဲ့ ဆေးဝါးနဲ့ ဓာတုပစ္စည်းအများအပြားကို ချေဖျက်ပြောင်းလဲပေးတဲ့ အရေးကြီးတဲ့အင်္ဂါပါ။ ဖြည့်စွက်စာတွေကို အမျိုးမျိုး၊ ပမာဏများများ သောက်သုံးတဲ့အခါ အဲဒီထဲက ပါဝင်ပစ္စည်းတချို့နဲ့ ၎င်းတို့ရဲ့ ချေဖျက်ပြီးထွက်လာတဲ့ ပစ္စည်းတွေက အသည်းကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။

■ အားဆေးတိုင်းက ဘေးကင်းတယ်လို့ မဆိုနိုင်ဘူး

■ အမေရိကန်နိုင်ငံမှာ ဖြည့်စွက်စာတွေဟာ ဆေးဝါးတွေလို ဈေးကွက်မတင်မီ FDA ရဲ့ ထိရောက်မှုနဲ့ ဘေးကင်းမှုစစ်ဆေးအတည်ပြုချက်ကို အမြဲရယူရတာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် ထုတ်ကုန်တိုင်းရဲ့ အရည်အသွေးနဲ့ ဘေးကင်းမှုကို တူညီတယ်လို့ မယူဆသင့်ပါဘူး။
ပါဝင်ပစ္စည်းတွေ မှားယွင်းနေနိုင်တယ်

■ တချို့ဖြည့်စွက်စာတွေမှာ အညွှန်းပေါ်က ပမာဏနဲ့ တကယ်ပါဝင်တဲ့ပမာဏ မတူတာ၊ မလိုလားအပ်တဲ့ ဓာတုပစ္စည်းတွေ၊ သတ္တုအဆိပ်အတောက်တွေ ဒါမှမဟုတ် ကြေညာမထားတဲ့ ဆေးဝါးပစ္စည်းတွေ ပါဝင်နေတာမျိုး ရှိနိုင်ပါတယ်။

■ သောက်နေတဲ့ဆေးတွေနဲ့ ဓာတ်ပြုနိုင်တယ်

■ အားဆေးတချို့ဟာ ဆရာဝန်ပေးထားတဲ့ ဆေးတွေနဲ့ ဓာတ်ပြုနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီအခါ သောက်နေတဲ့ဆေးရဲ့ အာနိသင် လျော့သွားတာ၊ များသွားတာ ဒါမှမဟုတ် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးတွေ ပိုဖြစ်လာတာမျိုး ကြုံတွေ့နိုင်ပါတယ်။

■ ၂။ အသည်းကို ထိခိုက်စေနိုင်တဲ့ ဖြည့်စွက်စာတွေ

■ အောက်ပါပစ္စည်းတွေဟာ အချို့လူတွေမှာ အသည်းထိခိုက်မှုနဲ့ ဆက်စပ်တွေ့ရှိထားတာကြောင့် သတိထားသင့်ပါတယ်။

■ Turmeric / Curcumin — နနွင်းကနေ ထုတ်ယူထားတဲ့ ဖြည့်စွက်စာတွေ၊ အထူးသဖြင့် ပမာဏမြင့်တဲ့ ထုတ်ကုန်တွေ။

■ Green Tea Extract — လက်ဖက်စိမ်းအနှစ်ကို အလွန်စူးစိုက်ထားတဲ့ ထုတ်ကုန်တွေ။

■ Ashwagandha — စိတ်ဖိစီးမှုလျှော့ချဖို့၊ အိပ်စက်မှုကောင်းစေဖို့ စတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်တွေနဲ့ သောက်သုံးကြတဲ့ ဆေးဖက်ဝင်အပင်ဖြည့်စွက်စာ။

■ Black Cohosh — အမျိုးသမီးတွေရဲ့ သွေးဆုံးချိန်လက္ခဏာတွေအတွက် အသုံးပြုကြတဲ့ ဆေးဖက်ဝင်အပင်။

■ Garcinia Cambogia — ဝိတ်ချဖို့ ရည်ရွယ်ပြီး ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ ဖြည့်စွက်စာတချို့မှာ ပါဝင်တတ်တဲ့ အပင်အနှစ်။

■ Kava နဲ့ Kratom — သက်သာအပန်းပြေစေဖို့ ဒါမှမဟုတ် တခြားအာနိသင်တွေအတွက် အသုံးပြုကြတဲ့ အပင်ထွက်ပစ္စည်းတွေ။

■ Red Yeast Rice — ကိုလက်စထရောလျှော့ချဖို့ အသုံးပြုကြတဲ့ ဖြည့်စွက်စာ။

■ Anabolic Steroids နဲ့ Bodybuilding Formulas — ကြွက်သားတက်ဖို့၊ ခန္ဓာကိုယ်ပုံစံပြောင်းဖို့ ရည်ရွယ်ထားတဲ့ ထုတ်ကုန်တချို့။

■ ဒီပစ္စည်းတွေကို သောက်သူတိုင်း အသည်းပျက်စီးမယ်လို့ မဆိုလိုပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ အချို့ထုတ်ကုန်တွေမှာ အသည်းထိခိုက်မှု ဖြစ်နိုင်ခြေရှိပြီး ပမာဏ၊ သောက်သုံးချိန်နဲ့ တစ်ဦးချင်းကျန်းမာရေးအခြေအနေအလိုက် ကွာခြားနိုင်ပါတယ်။

■ သာမန်ပမာဏအတိုင်း သောက်သုံးတဲ့ Multivitamin၊ Fish Oil နဲ့ Vitamin D တို့ဟာ လူအများစုအတွက် ယေဘုယျအားဖြင့် ဘေးကင်းတတ်ပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ လိုအပ်တာထက် ပိုသောက်တာ၊ ထုတ်ကုန်အများကြီးထဲမှာ ပါဝင်ပစ္စည်းတွေ ထပ်နေပြီး ပမာဏများသွားတာမျိုးကိုတော့ ရှောင်သင့်ပါတယ်။

■ ဥပမာ Vitamin A လို အဆီမှာပျော်ဝင်တဲ့ ဗီတာမင်တွေ အလွန်အကျွံ စုဆောင်းမိရင် အဆိပ်အတောက်ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။

■ ၃။ အသည်းထိခိုက်နေပြီဆိုရင် ဘယ်လိုလက္ခဏာတွေ တွေ့ရနိုင်လဲ။

■ အသည်းထိခိုက်မှုဟာ အစပိုင်းမှာ ဘာလက္ခဏာမှ မပြတာမျိုး ရှိနိုင်ပါတယ်။ တချို့လူတွေမှာတော့ အောက်ပါလက္ခဏာတွေ ပေါ်လာနိုင်ပါတယ်။

အမြဲလိုလို ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေခြင်း

■ ပျို့အန်ချင်ခြင်း၊ ဗိုက်နာခြင်း၊ ဗိုက်အောင့်ခြင်း
■ အသားဝါခြင်း၊ မျက်လုံးအဖြူသား ဝါလာခြင်း
■ ဆီးအရောင် ညိုမည်းလာခြင်း
■ ဝမ်းအရောင် ဖျော့လာခြင်း
■ တစ်ကိုယ်လုံး ယားယံခြင်း
■ ဒီလက္ခဏာတွေဟာ အသည်းပြဿနာကြောင့်ပဲ ဖြစ်တယ်လို့ အတိအကျ မပြောနိုင်ပေမဲ့ ဖြည့်စွက်စာသောက်ပြီးနောက် ပေါ်လာတယ်ဆိုရင်တော့ ပေါ့ပေါ့ဆဆမနေသင့်ပါဘူး။

■ အသားဝါတာ၊ ဆီးအရောင်ညိုမည်းတာ၊ ဗိုက်အရမ်းနာတာ၊ အန်တာမရပ်တာ ဒါမှမဟုတ် သတိရှုပ်ထွေးလာတာတွေရှိရင် အရေးပေါ် ဆေးကုသမှုခံယူပါ။

■ ၄။ အားဆေးတွေ အများကြီးသောက်နေတယ်ဆိုရင် ဘာလုပ်သင့်လဲ။

■ ၁။ အသည်းထိခိုက်မှုလို့ သံသယရှိရင် သောက်နေတဲ့ မလိုအပ်တဲ့ ဖြည့်စွက်စာတွေကို ရပ်ထားပြီး ဆေးကုသမှုခံယူပါ။ ဆရာဝန်ညွှန်ကြားထားတဲ့ အရေးကြီးဆေးတွေကိုတော့ ကိုယ့်သဘောနဲ့ မရပ်ဘဲ ဆရာဝန်နဲ့ အရင်တိုင်ပင်ပါ။

■ ၂။ ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်ပြီး သွေးစစ်ဆေးမှုတွေ လုပ်ပါ။ ALT နဲ့ AST လို အသည်းဆဲလ်ထိခိုက်မှု
ကို စစ်ဆေးတဲ့ သွေးစစ်ချက်တွေအပြင် လိုအပ်ရင် Bilirubin နဲ့ တခြားအသည်းဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှုတွေကိုလည်း လုပ်နိုင်ပါတယ်။

■ ၃။ သောက်နေတဲ့ အားဆေးအားလုံးကို ဆရာဝန်ကို ပြပါ။ ဆေးဘူးတွေ၊ ပါဝင်ပစ္စည်းစာရင်းနဲ့ တစ်နေ့ဘယ်လောက်သောက်တယ်ဆိုတာကို ပြောပြပါ။ ဆရာဝန် ဒါမှမဟုတ် ဆေးဝါးကျွမ်းကျင်သူက ဆေးတွေအချင်းချင်း ဓာတ်ပြုနိုင်ခြေကို စစ်ဆေးပေးနိုင်ပါတယ်။

■ ၄။ အားဆေးတွေကို များများသောက်လေ ပိုကျန်းမာလေလေဆိုပြီး မယူဆပါနဲ့။ တကယ်လိုအပ်တဲ့ ဖြည့်စွက်စာကို သင့်တော်တဲ့ပမာဏနဲ့ သောက်သုံးတာက ပိုအရေးကြီးပါတယ်။

Source-Liver UK

#World_Health
Published 24 October 2026

■ အဆီဆိုတာနဲ့ လူတော်တော်များများက ဝိတ်တက်တာ၊ ဗိုက်ပူတာ၊ ခန္ဓာကိုယ်မလှတာတွေကိုပဲ အရင်ဆုံး ပြေးမြင်တတ်ကြပါတယ်။

■ ဒါကြောင့်လည်း အဆီတွေကို အတတ်နိုင်ဆုံးလျှော့ချဖို့၊ ကြွက်သားတွေပေါ်လွင်နေအောင် အဆီကိုအနည်းဆုံးအထိ ချဖို့ကြိုးစားလာကြပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ တကယ်တမ်းမှာတော့ ခန္ဓာကိုယ်အဆီဆိုတာ ဖယ်ရှားပစ်ရမယ့်အရာသက်သက် မဟုတ်ပါဘူး။ အသက်ရှင်နေထိုင်ဖို့နဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ပုံမှန်အလုပ်လုပ်နိုင်ဖို့ အဆီက မရှိမဖြစ်လိုအပ်ပါတယ်။

■ အဆီအရမ်းများနေရင်လည်း ကျန်းမာရေးအတွက် မကောင်းသလို၊ အဆီအရမ်းနည်းသွားရင်လည်း ခန္ဓာကိုယ်ကိုထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။ အရေးကြီးတာက အဆီကိုလုံးဝဖယ်ရှားပစ်ဖို့ မဟုတ်ဘဲ ကိုယ့်ခန္ဓာကိုယ်နဲ့ သင့်တော်တဲ့ပမာဏရှိနေဖို့ပါပဲ။

■ ၁။ ခန္ဓာကိုယ်အဆီက ဘာကြောင့် အရေးကြီးတာလဲ။

■ အဆီကိုအဓိကအားဖြင့် နှစ်မျိုးခွဲကြည့်လို့ရပါတယ်။

■ စားသုံးတဲ့အဆီ (Dietary Fat) — ဆီ၊ ထောပတ်၊ အခွံမာသီးနဲ့ တခြားအစားအစာတွေကနေ ရရှိတဲ့အဆီပါ။

■ ခန္ဓာကိုယ်ထဲကအဆီ (Body Fat) — ခန္ဓာကိုယ်က အသုံးမပြုသေးတဲ့ စွမ်းအင်တွေကို အဆီအဖြစ် သိုလှောင်ထားတာပါ။

■ ကိုယ်စားလိုက်တဲ့ အစားအစာတွေကနေ စွမ်းအင်ရရှိပါတယ်။ လိုအပ်တာထက် ပိုစားမိပြီး ရရှိတဲ့စွမ်းအင်က သုံးစွဲတဲ့စွမ်းအင်ထက် များနေတဲ့အခါ ပိုနေတဲ့စွမ်းအင်တချို့ကို ခန္ဓာကိုယ်က အဆီအဖြစ်သိုလှောင်ထားပါတယ်။

■ ဒီအဆီတွေဟာ အရေးပေါ်အချိန်မှာ ပြန်လည်အသုံးပြုနိုင်တဲ့ စွမ်းအင်သိုလှောင်ရုံလိုပါပဲ။ အစားအစာမလုံလောက်တဲ့အချိန်၊ နာမကျန်းဖြစ်တဲ့အချိန်တွေမှာ ခန္ဓာကိုယ်က ဒီသိုလှောင်ထားတဲ့ စွမ်းအင်ကို ပြန်အသုံးပြုနိုင်ပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် အဆီဆိုတာ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ အပိုရှိနေတဲ့အရာသက်သက် မဟုတ်ပါဘူး။ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ လုပ်ငန်းဆောင်တာတွေကို ထိန်းညှိပေးနေတဲ့ အရေးကြီးတဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုလည်း ဖြစ်ပါတယ်။

■ ၂။ အဆီက ဟော်မုန်းတွေ ထုတ်ပေးပြီး ခန္ဓာကိုယ်ကို ထိန်းညှိပေးတယ်

■ ခန္ဓာကိုယ်ထဲက အဆီဆဲလ်တွေဟာ စွမ်းအင်သိုလှောင်ပေးရုံတင် မဟုတ်ပါဘူး။ ဟော်မုန်းတွေလည်း ထုတ်ပေးပါတယ်။

■ အဲဒီထဲမှာ အရေးကြီးတဲ့ ဟော်မုန်းတစ်မျိုးကတော့ Leptin ပါ။

■ Leptin ဟော်မုန်းက ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ စွမ်းအင်ဘယ်လောက် သိုလှောင်ထားလဲဆိုတာကို ဦးနှောက်ဆီ အသိပေးပါတယ်။

■ စွမ်းအင်လုံလောက်နေတယ်ဆိုတာ သိရတဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်က မျိုးပွားမှု၊ ကိုယ်ခံအားစနစ်နဲ့ တခြားအရေးကြီးတဲ့ လုပ်ငန်းဆောင်တာတွေကို ပုံမှန်ဆက်လက်လုပ်ဆောင်နိုင်ပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ ခန္ဓာကိုယ်အဆီ အလွန်နည်းသွားရင် ဦးနှောက်ကစွမ်းအင်မလုံလောက်တော့ဘူးလို့ ယူဆလာနိုင်ပါတယ်။

■ အဲဒီအခါ ခန္ဓာကိုယ်က အသက်ရှင်နေထိုင်ဖို့ အရေးအကြီးဆုံး လုပ်ငန်းဆောင်တာတွေကို ဦးစားပေးပြီး တချို့လုပ်ငန်းဆောင်တာတွေကို လျှော့ချလာနိုင်ပါတယ်။

■ ၃။ အဆီက ခန္ဓာကိုယ်ကို နွေးထွေးနေစေတယ်

■ ခန္ဓာကိုယ်အဆီရဲ့ နောက်ထပ်အရေးကြီးတဲ့ အလုပ်တစ်ခုက အပူချိန်ကို ထိန်းညှိပေးတာပါ။
အရေပြားအောက်မှာရှိတဲ့ အဆီတွေက အပူဆုံးရှုံးမှုကို လျှော့ချပေးပြီး ခန္ဓာကိုယ်ကို နွေးထွေးနေစေပါတယ်။

■ ဒါ့အပြင် အညိုရောင်အဆီ  နဲ့ Beige Fat လို့ခေါ်တဲ့ အဆီအမျိုးအစားတွေမှာ စွမ်းအင်ကို အသုံးပြုပြီး အပူထုတ်ပေးနိုင်တဲ့ ဆဲလ်တွေရှိပါတယ်။

■ ဒီလိုနည်းနဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ပုံမှန်အပူချိန်ကို ထိန်းထားနိုင်ပါတယ်။

■ ၄။ အဆီအရမ်းနည်းသွားရင် ဘာတွေဖြစ်လာနိုင်လဲ။

■ အဆီများလွန်းတာက နှလုံးသွေးကြောရောဂါ၊ ဆီးချိုရောဂါနဲ့ တခြားကျန်းမာရေးပြဿနာတွေ ဖြစ်နိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေနိုင်ပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ အဆီကို အလွန်အကျွံလျှော့ချတာကလည်း အန္တရာယ်ရှိပါတယ်။

■ အထူးသဖြင့် အစားအစာကို အလွန်အမင်းလျှော့စားပြီး ကယ်လိုရီအလွန်နည်းအောင် လုပ်တဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်မှာ လိုအပ်တဲ့စွမ်းအင်နဲ့ အာဟာရတွေ မလုံလောက်တော့ပါဘူး။

■ အဲဒီအခါ -
ကိုယ်ခံအားကျဆင်းလာနိုင်တယ်။ ရောဂါပိုးတွေကို တိုက်ဖျက်နိုင်စွမ်း ထိခိုက်လာနိုင်ပါတယ်။
ကြွက်သားတွေ ပြိုကွဲလာနိုင်တယ်။ စွမ်းအင်မလုံလောက်တော့တဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်က ကြွက်သားတွေကိုပါ အသုံးပြုလာနိုင်ပါတယ်။

■ အရိုးတွေ အားနည်းလာနိုင်တယ်။ အရိုးတည်ဆောက်မှုနဲ့ ပြန်လည်ပြုပြင်မှုတွေ ထိခိုက်လာနိုင်လို့ အရိုးကျိုးလွယ်တာမျိုး ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

■ ဟော်မုန်းတွေ မညီမျှဖြစ်လာနိုင်တယ်။ အမျိုးသားတွေမှာ Testosterone ဟော်မုန်း ကျဆင်းနိုင်ပြီး အားအင်နဲ့ ကိုယ်လက်စွမ်းဆောင်ရည်လည်း လျော့ကျနိုင်ပါတယ်။

■ အမျိုးသမီးတွေမှာ ရာသီမမှန်တာ၊ ရာသီလုံးဝရပ်သွားတာမျိုး ဖြစ်နိုင်တယ်။

■ အထူးသဖြင့် အားကစားအပြင်းအထန်လုပ်ပြီး အစားအသောက်ကနေ စွမ်းအင်မလုံလောက်တဲ့သူတွေမှာ ပိုတွေ့နိုင်ပါတယ်။

■ ခန္ဓာကိုယ်အဆီ အလွန်နည်းသွားရင် အရေးပေါ်နာမကျန်းဖြစ်တဲ့အချိန်မှာ အသုံးပြုနိုင်မယ့် စွမ်းအင်အရန်လည်းနည်းသွားပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် ပြင်းထန်တဲ့ရောဂါတစ်ခုခု ဖြစ်လာတဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်က ပြန်လည်နာလန်ထူဖို့ ပိုခက်ခဲနိုင်ပါတယ်။

■ အလွန်အမင်း အစားလျှော့စားပြီး ကိုယ်အလေးချိန်ကျအောင်လုပ်တဲ့ အခြေအနေတွေဟာ အသက်အန္တရာယ်အထိ ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။

Source-Bbc

#World_Health
Published 24 October 2026

■ နှလုံးရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေဟာ ကိုယ်တိုင်ဘာလက္ခဏာမှ မခံစားရသေးတဲ့အချိန်ကတည်းက နှစ်ပေါင်းများစွာ တဖြည်းဖြည်း မြင့်တက်လာနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ကိုယ်ကကျန်းမာနေတယ်၊ နေလို့ကောင်းနေတယ်ဆိုပြီး စိတ်ချလက်ချနေလို့မရပါဘူး။ အသက် ၃၀ ကျော်လာတဲ့အချိန်မှာ နှလုံးကျန်းမာရေးကို စတင်ဂရုစိုက်ဖို့လိုအပ်လာပါပြီ။

■ အထူးသဖြင့် အိန္ဒိယလူမျိုးတွေမှာ နှလုံးရောဂါဖြစ်ပွားတဲ့အသက်ဟာ တခြားလူမျိုးအချို့ထက် စောနိုင်တာကြောင့် သွေးပေါင်ချိန်၊ ကိုလက်စထရောနဲ့ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်တွေကို စောစောစီးစီး စစ်ဆေးထားဖို့အရေးကြီးပါတယ်။

■ ■ ၁။ ဘာလက္ခဏာမှမရှိလည်း ကျန်းမာရေးစစ်ဆေးမှုတွေ လုပ်ထားသင့်တယ်

■ အသက် ၃၀ ကျော်လာရင် ရောဂါလက္ခဏာပေါ်လာမှ ဆေးစစ်တာမျိုးမလုပ်သင့်ပါဘူး။ သွေးပေါင်ချိန်၊ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်နဲ့ ကိုလက်စထရောပမာဏတွေကို ပုံမှန်စစ်ဆေးထားသင့်ပါတယ်။

■ ■ အရေးကြီးတဲ့ သွေးစစ်ချက်တွေကတော့ -

■ Lipid Profile — သွေးထဲက ကိုလက်စထရောနဲ့ အဆီဓာတ်ပမာဏတွေကို စစ်ဆေးတာပါ။ အထူးသဖြင့် LDL လို့ခေါ်တဲ့ မကောင်းတဲ့ကိုလက်စထရော များနေမယ်ဆိုရင် သွေးကြောနံရံတွေမှာ အဆီနဲ့အညစ်အကြေးတွေစုပုံလာပြီး သွေးကြောကျဉ်းတာ၊ နှလုံးရောဂါဖြစ်တာတွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

■ Fasting Blood Sugar — အစာမစားခင် သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို စစ်ဆေးတာဖြစ်ပြီး သွေးချိုရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကို သိနိုင်ပါတယ်။

■ HbA1c — လွန်ခဲ့တဲ့ ၂ လကနေ ၃ လအတွင်း သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ပျမ်းမျှဘယ်လောက်ရှိခဲ့လဲဆိုတာ သိနိုင်ပါတယ်။ ဆီးချိုရောဂါမဖြစ်ခင် အဆင့်ဖြစ်တဲ့ Prediabetes ကိုလည်း ရှာဖွေရာမှာ အထောက်အကူပြုပါတယ်။

■ ဒီစစ်ဆေးမှုတွေက လက္ခဏာမပေါ်သေးခင်မှာပဲ အန္တရာယ်ရှိနိုင်တဲ့ အခြေအနေတွေကို ကြိုသိနိုင်ဖို့ ကူညီပေးပါတယ်။

■ ■ ၂။ တစ်နေကုန်ထိုင်နေတာကိုလျှော့ချပါ

■ ရုံးမှာ အလုပ်လုပ်တာ၊ ကွန်ပျူတာရှေ့အချိန်ကြာကြာထိုင်တာ၊ ကားနဲ့သွားလာတာတွေကြောင့် တစ်နေ့တာလုံးလှုပ်ရှားမှုနည်းနေတတ်ပါတယ်။

■ အပြင်းအထန်လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်ဖို့ အမြဲမလိုပါဘူး။ နေ့စဉ်ဘဝထဲမှာ လှုပ်ရှားမှုလေးတွေ ထည့်ပေးဖို့ပဲ လိုပါတယ်။

■ လမ်းလျှောက်တာ၊ စက်ဘီးစီးတာလို ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှုတွေ ပုံမှန်လုပ်ပါ။

■ အချိန်ကြာကြာ ထိုင်နေရရင် ခဏခဏ ထပြီး လမ်းလျှောက်ပါ။

■ အလုပ်လုပ်နေရင်း ခဏတာအကြောလျှော့တာ၊ ကိုယ်လက်ဆန့်တာတွေ လုပ်ပေးပါ။

■ ဒီလို ပုံမှန်လှုပ်ရှားပေးခြင်းက ကိုယ်အလေးချိန်၊ သွေးပေါင်ချိန်၊ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်နဲ့ ကိုလက်စထရောတွေကို ထိန်းညှိရာမှာ အထောက်အကူပြုပါတယ်။

■ ■ ၃။ နေ့စဉ်စားသောက်တဲ့ အစားအစာတွေကိုဂရုစိုက်ပါ

■ အလုပ်များလို့ အပြင်စာတွေ၊ အသင့်စားအစားအစာတွေ၊ ညနက်မှစားတာတွေ ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ နေ့စဉ်စားသောက်မှုပုံစံက နှလုံးကျန်းမာရေးအပေါ် အများကြီး သက်ရောက်မှုရှိပါတယ်။

■ အစားအသောက်မှာ အောက်ပါအချက်တွေကို ဂရုစိုက်သင့်ပါတယ်။

■ ဟင်းသီးဟင်းရွက်၊ သစ်သီးဝလံနဲ့ ပဲအမျိုးမျိုးကို ပိုစားပါ။

■ အခွံမာသီးနဲ့ အစေ့အဆန်တွေကို သင့်တင့်မျှတစွာ စားသုံးပါ။

■ သကြား၊ ဆားနဲ့ ကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်စေနိုင်တဲ့ အဆီများတဲ့ အစားအစာတွေကို လျှော့စားပါ။
အပြင်စာစားတဲ့အခါ အကြော်အလှော်တွေထက် ပြုတ်ထားတာ၊ ပေါင်းထားတာ၊ ကင်ထားတာတွေကို ရွေးချယ်ပါ။

■ တစ်ခါစားရင်အလွန်အကျွံမစားမိအောင်ပမာဏကိုထိန်းပါ။

■ အဓိကက ကိုယ်စားနေကျ အစားအစာတွေကို တစ်ခါတည်း အကုန်ဖြတ်ပစ်ဖို့ မဟုတ်ပါဘူး။ ကျန်းမာရေးနဲ့ညီညွတ်တဲ့ အစားအစာတွေကို တဖြည်းဖြည်း ပိုထည့်စားသွားဖို့ပါ။

■ ■ ၄။ ဆေးလိပ်၊ အိပ်ရေးနဲ့ စိတ်ဖိစီးမှုကိုလည်းလျစ်လျူမရှုပါနဲ့

■ ဆေးလိပ်သောက်ခြင်း က သွေးကြောတွေကို ထိခိုက်စေပြီး နှလုံးသွေးကြောရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကို မြင့်တက်စေပါတယ်။ ကိုယ်တိုင်ဆေးလိပ်မသောက်ပေမဲ့ တခြားသူတွေရဲ့ ဆေးလိပ်ငွေ့ကို ရှူမိတာကလည်း အန္တရာယ်ရှိပါတယ်။ ဆေးလိပ်သောက်နေသူတွေက ဖြတ်ဖို့ အကူအညီတောင်းခံသင့်ပါတယ်။

■ အိပ်ရေးဝဝအိပ်ဖို့ လည်း အရေးကြီးပါတယ်။ အိပ်ရေးမဝတာ ရေရှည်ဖြစ်လာရင် သွေးပေါင်ချိန်၊ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်နဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ ဇီဝဖြစ်စဉ်တွေကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။ အိပ်နေချိန် ဟောက်သံအရမ်းကျယ်တာ၊ အသက်ရှူမဝလို့ လန့်နိုးတာတွေ ရှိရင်လည်း ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်သင့်ပါတယ်။

■ စိတ်ဖိစီးမှုကိုလည်း ထိန်းချုပ်ဖို့ လိုပါတယ်။ လေ့ကျင့်ခန်းလုပ်တာ၊ ဖုန်းနဲ့ ကွန်ပျူတာကို ခဏနားတာ၊ မိသားစုနဲ့ မိတ်ဆွေတွေအတွက် အချိန်ပေးတာ၊ ကိုယ်စိတ်အပန်းပြေစေမယ့် အရာတွေ လုပ်တာက အထောက်အကူဖြစ်စေပါတယ်။

■ ■ ၅။ နှလုံးရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကို သိဖို့ ဒီစစ်ဆေးမှုတွေလည်း အရေးကြီးတယ်

■ ကိုလက်စထရောနဲ့ သွေးတွင်းသကြားဓာတ်တင် မဟုတ်ပါဘူး။ တခြားစစ်ဆေးမှုတချို့ကိုလည်း ကိုယ့်ကျန်းမာရေးအခြေအနေပေါ် မူတည်ပြီး ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်စစ်ဆေးသင့်ပါတယ်။

■ Creatinine နဲ့ eGFR — ကျောက်ကပ်ရဲ့ လုပ်ဆောင်ချက်ကို စစ်ဆေးတာပါ။

■ ကျောက်ကပ်လုပ်ဆောင်ချက် ကျဆင်းနေရင် နှလုံးသွေးကြောရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေလည်းမြင့်တက်နိုင်ပါတယ်။

■ Urine Albumin-to-Creatinine Ratio (UACR) — ဆီးထဲမှာ ပရိုတင်းတစ်မျိုးဖြစ်တဲ့ အယ်လ်ဘျူမင် ပုံမှန်ထက် ပိုထွက်နေသလားဆိုတာ စစ်ဆေးတာပါ။ အထူးသဖြင့် သွေးတိုး၊ ဆီးချိုရှိသူတွေမှာ ကျောက်ကပ်ထိခိုက်မှုကို စောစောသိနိုင်ဖို့ အသုံးဝင်ပါတယ်။

■ Lipoprotein(a) သို့မဟုတ် Lp(a) — မျိုးရိုးဗီဇနဲ့ အဓိကဆက်စပ်နေတဲ့ သွေးတွင်းအဆီဓာတ်တစ်မျိုးပါ။ ပုံမှန် ကိုလက်စထရောစစ်ဆေးမှုမှာ မပါဝင်တတ်ပါဘူး။ နှလုံးသွေးကြောရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေကို ပိုမိုသိရှိဖို့ လူတစ်ဦးရဲ့ဘဝတစ်လျှောက် အနည်းဆုံးတစ်ကြိမ်စစ်ဆေးဖို့အကြံပြုထားတဲ့ လမ်းညွှန်ချက်တွေလည်းရှိပါတယ်။

■ Familial Hypercholesterolemia စစ်ဆေးမှု — အသက်ငယ်ငယ်နဲ့ LDL ကိုလက်စထရော အလွန်မြင့်နေသူတွေ၊ မိသားစုထဲမှာ အသက်ငယ်ငယ်နဲ့ နှလုံးရောဂါဖြစ်ဖူးသူတွေရှိရင် မျိုးရိုးလိုက် ကိုလက်စထရောမြင့်တက်တဲ့ ရောဂါအခြေအနေကို ဆရာဝန်က စဉ်းစားစစ်ဆေးနိုင်ပါတယ်။

Source-India Today

မလေးရှားနိုင်ငံမှာ နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ဝင်ရောက်လာတဲ့ မီးခိုးမြူမှိုင်းတွေကြောင့် ဒုက္ခကြုံတွေ့နေရတာ သီတင်းပတ်အတော်ကြာရှိနေပါပြီ။ မိုးခဏခဏရွာနေပေမဲ့လည်း ကွာလာလမ်ပူ မြို့တော်ပေါ်မှာ အုပ်ဆိုင်းနေတဲ့ လေထုညစ်ညမ်းမှုတွေက လျော့ပါးသွားမယ့်လက္ခဏာ မတွေ့ရသေးပါဘူး။

#World_News
Published 23 October 2026
#မလေးရှား #မီးခိုးမြူမှိုင်း
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group

#World_News
Published 23 October 2026

■ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ဟာ SpaceX ကုမ္ပဏီအကြီးအကဲ အီလွန်မတ်စ်ကို ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က ဖုန်းဆက်ပြီး ယူကရိန်းနိုင်ငံမှာ အသုံးပြုနေတဲ့ စစ်ဘက်ဆိုင်ရာ Starlink အင်တာနက်စနစ်အပေါ် ချမှတ်ထားတဲ့ ကန့်သတ်ချက်တွေကို ဖယ်ရှားပေးဖို့ တောင်းဆိုခဲ့တယ်လို့ အမေရိကန်အရာရှိတွေရဲ့ ပြောကြားချက်ကို ကိုးကားပြီး The Wall Street Journal က ဖော်ပြခဲ့ပါတယ်။

■ မတ်စ်ရဲ့ SpaceX ကုမ္ပဏီဟာ Starlink အင်တာနက်အမြန်နှုန်းကို ကန့်သတ်ထားခဲ့တာဖြစ်ပြီး ထရမ့်နဲ့ ဖုန်းပြောဆိုပြီးနောက် ကြာသပတေးနေ့မှာတော့ အင်တာနက်ဆက်သွယ်မှု ပုံမှန်အခြေအနေနဲ့ ပိုမိုနီးစပ်လာခဲ့တယ်လို့ အမေရိကန်နဲ့ ယူကရိန်းအရာရှိတွေက ပြောပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ ကန့်သတ်ချက်အားလုံးကို အပြည့်အဝ ဖယ်ရှားနိုင်ခြင်း မရှိသေးဘူးလို့ ယူကရိန်းအရာရှိအချို့က ဆိုပါတယ်။ ဒါပေမယ့် ဆက်သွယ်မှုအမြန်နှုန်းကတော့ အရင်ကထက် တိုးတက်လာခဲ့ပါတယ်။

■ အရာရှိတွေရဲ့ အဆိုအရ ထရမ့်ဟာ Starlink ရဲ့ အမြန်နှုန်းကို တစ်နာရီ မိုင် ၁၀၀ ဝန်းကျင်မှာ ကန့်သတ်ထားတာနဲ့ပတ်သက်ပြီး မကျေနပ်ကြောင်း မတ်စ်ကို ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

■ အဆိုပါကန့်သတ်ချက်ကြောင့် မြန်နှုန်းမြင့် မောင်းနှင်ပျံသန်းတဲ့ ယူကရိန်းတိုက်ခိုက်ရေးဒရုန်းတွေနဲ့ ကြားဖြတ်တိုက်ခိုက်ရေးယာဉ်အချို့ဟာ Starlink ကွန်ရက်နဲ့ ထိရောက်စွာ ချိတ်ဆက်နိုင်ခြင်းမရှိဘဲ ရုရှားရဲ့တိုက်ခိုက်မှုတွေကို တုံ့ပြန်ရာမှာ အခက်အခဲတွေကြုံတွေ့ခဲ့ရတယ်လို့ သိရပါတယ်။

■ Starlink အမြန်နှုန်း လျှော့ချထားကြောင်း The Wall Street Journal က သတင်းဖော်ပြခဲ့ပြီးနောက် ထရမ့်နဲ့ မတ်စ်တို့ရဲ့ ဆက်သွယ်ပြောဆိုမှု ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့တာပါ။

■ ဒါပေမဲ့ အဆိုပါကန့်သတ်ချက်ကို မတ်စ်က ကိုယ်တိုင်ဆုံးဖြတ်ခဲ့တာလား၊ ဒါမှမဟုတ် အမေရိကန်အစိုးရရဲ့ ညွှန်ကြားချက်အရ ဆောင်ရွက်ခဲ့တာလားဆိုတဲ့အချက်မှာတော့ SpaceX နဲ့ အိမ်ဖြူတော်တို့ရဲ့ ပြောဆိုချက်တွေ ကွဲလွဲနေပါတယ်။

Source-Wion