#World_Health
Published 28 January 2026

■ သစ်သီးတိုင်းက သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ပမာဏ မြင့်မားစေတာ မဟုတ်ဘဲ သဘာဝသကြားဓာတ်၊ အမျှင်ဓာတ်၊ ဗိုက်တာမင်များ၊ သတ္တုဓာတ်များ၊ ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်းများ မျှတစွာ ပေးစွမ်းနိုင်တယ်လို့ ဝေါ့ခ်ဟာ့ဒ်ဆေးရုံမှ ဒေါက်တာ ပရာနက်ဗ်ဂိုဒီက ပြောပါတယ်။

■ အရေးကြီးတာက စားသုံးတဲ့ပမာဏနဲ့ မှန်ကန်တဲ့ အသီးတွေဖြစ်ဖို့ပဲလို့ ဆိုပါတယ်။

■ အင်ဆူလင်အလုပ်လုပ်စေပြီး သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ထိန်းပေးနိုင်မယ့် အသီး ၆ မျိုးကို ဖော်ပြထားပါတယ်။

■ (၁) ပန်းသီး - အခွံနဲ့ပါ စားသုံးရင် အမျှင်ဓာတ်နဲ့ ပိုလီဖီနောတို့ ပါဝင်ကာ သွေးတွင်းသကြားဓာတ် မြင့်တက်ခြင်းကို လျှော့ချပေးပါတယ်။

■ (၂) ထောပတ်သီး - ကောင်းကျိုးပြု အဆီတွေ အမျှင်ဓာတ်တွေ ကြွယ်ဝပြီး ဂလူးကို့စ် တည်ငြိမ်စေပါတယ်။

■ (၃) ဘလူးဘယ်ရီ - ဓာတ်တိုးဆန့်ကျင်ပစ္စည်းများ ပါဝင်ကာ အင်ဆူလင်ကို ဆဲလ်တွေ တုံ့ပြန်စေပါတယ်။

■ (၄) ဂရိတ်ဖရု - အင်ဆူလင် လုပ်ဆောင်မှုကောင်းစေတဲ့ သဘာဝဒြပ်ပေါင်း ပါဝင်ပါတယ်။

■ (၅) လိမ္မော်သီးအလုံးလိုက် - ဖျော်ရည်မဟုတ်ဘဲ အသီးလိုက်စားခြင်းက အမျှင်ဓာတ်နဲ့ ဗိုက်တာမင်-စီတို့ ပေးစွမ်းနိုင်ပြီး ဂလူးကို့စ်ညွှန်ကိန်း နည်းစေပါတယ်။

■ (၆) ပန်းသီးအစိမ်း - အချိုဓာတ်နည်းပါးကာ ဆာလောင်စိတ်ကို လျှော့ချပေးပါတယ်။

■ အင်ဆူလင်ယဉ်ပါးခြင်း၊ ဆီးချိုစတဲ့ ပြဿနာရှိသူတွေကတော့ အသီးဖျော်ရည်၊ သစ်သီးခြောက်တို့ ရှောင်ရှားသင့်ပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် အသီးတွေကို သေချာရွေးချယ်ပြီး သတိထားစားသုံးပါက သွေးတွင်းသကြားဓာတ်ကို ထောက်ကူပေးနိုင်ပါတယ်။

Source: Indian Express.

#World_Health
Published 28 January 2026

■ သွေးတိုးရောဂါက ကမ္ဘာပေါ်မှာ အဖြစ်အများဆုံး နာတာရှည်ရောဂါတွေထဲက တစ်ခုဖြစ်ပြီး သွေးထိန်းဆေးတွေ အသုံးပြုနေကြပေမယ့် နှလုံးဖောက်ခြင်းတွေ၊ လေဖြတ်တာတွေ၊ နှလုံးသွေးကြောအန္တရာယ်တွေ ဆက်လက်ဖြစ်ပွားနေဆဲ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ဆေးဝါးတွေက သွေးပေါင်ချိန်နံပါတ်တွေကို လျှော့ချပေးနိုင်ပေမယ့် သွေးတိုးရတဲ့ တကယ့်အကြောင်းအရင်းကိုတော့ မဖြေရှင်းနိုင်ဘူးလို့ အရီဇိုးနားမှ နှလုံးအထူးကု ဒေါက်တာ ဂျက်ဝုဖ်ဆန်က ပြောပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် သွေးပေါင်ချိန်ဂဏန်းတွေ မြင့်တက်နေတာကို လျှော့ချမယ့်အစား သွေးတိုးခြင်းဖြစ်စေတဲ့ အကြောင်းအရာကို ရပ်တန့်ဖို့ အရေးကြီးပါတယ်။

■ သွေးတိုးခြင်းရဲ့နောက်မှာ ဖိစီးခြင်း၊ ရောင်ရမ်းခြင်း၊ သွေးကြောပုံမမှန်ခြင်း၊ အာဟာရဓာတ်ချို့တဲ့ခြင်း၊ အဆိပ်အတောက်များ စတဲ့ ပြဿနာတွေ ဖြစ်နေနိုင်ပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် ဆေးတွေနဲ့ သွေးတိုးကုနေတာဟာ ဘာကြောင့် သွေးတိုးရလဲဆိုတာကို ဖုံးကွယ်သလို ဖြစ်နေပါတယ်။

■ သွေးတိုးခြင်း အဓိကဖြစ်စေတဲ့အရာတွေထဲမှာ နာတာရှည်ဖိစီးခြင်း၊ အိပ်ရေးမဝခြင်းတို့ကြောင့် အာရုံကြောစနစ် အလန့်တကြားဖြစ်စေပြီး သွေးကြောတွေ ကျဉ်းလာစေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ဆားအစားများခြင်း၊ ပိုတက်ဆီယံနည်းခြင်း၊ လှုပ်ရှားမှုနည်းခြင်း၊ အထိုင်များတို့ကြောင့် သွေးကြောတွေ တောင့်တင်းလာကာ ကောင်းစွာ မလှုပ်ရှားနိုင်တော့ပါဘူး။

■ ဆီးချို၊ ကျောက်ကပ်ရောဂါ၊ ၊ နှလုံးရောဂါအခံ စသဖြင့် ဒီလိုလူနာတွေမှာ သွေးပေါင်ချိန် အမြဲမြင့်နေတယ်ဆိုရင် ဆေးဝါးတွေ လိုအပ်ပါတယ်။

■ ကိုယ်အလေးချိန်ထိန်းခြင်း၊ အစားအသောက်၊ အိပ်စက်မှု၊ လှုပ်ရှားမှုစတဲ့ နေထိုင်စားသောက်မှုပုံစံတို့ဖြင့် ဆေးဝါးလိုအပ်မှုကို လျှော့ချနိုင်ပါတယ်။

■ အထိရောက်ဆုံးကတော့ ဆေးဝါးရော နေထိုင်စားသောက်မှုပုံစံပါ ထိန်းချုပ်တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

Source: Indian Express.

ပေကျင်း၊ ဇန်နဝါရီ ၂၆ (ဆင်ဟွာ)  မြန်မာနိုင်ငံမှာ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲကတစ်ဆင့် ပိုမိုကျယ်ပြန့်ခိုင်မာပြီး ရေရှည်တည်တံ့တဲ့ ငြိမ်းချမ်းရေးနဲ့ ရင်ကြားစေ့ရေးကို ဖော်ဆောင်နိုင်ဖို့၊ အခြေအနေတွေကို အမြန်ဆုံး လျှော့ချနိုင်ဖို့အတွက် အဖွဲ့အစည်းအားလုံးကို တရုတ်နိုင်ငံက ထောက်ခံအားပေးတယ်လို့ တရုတ်နိုင်ငံခြားရေးဝန်ကြီးဌာန ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူက တနင်္လာနေ့ ပုံမှန်သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

ပြောရေးဆိုခွင့်ရှိသူ ကော်ကျားကွန်း (Guo Jiakun) က မြန်မာနိုင်ငံ အထွေထွေရွေးကောက်ပွဲရဲ့ တတိယအဆင့် မဲပေးမှုတွေ ပြီးဆုံးသွားတာနဲ့ ပတ်သက်ပြီး မေးမြန်းမှုကို အခုလို ပြန်လည်ဖြေကြားခဲ့တာပါ။

"ဒီရွေးကောက်ပွဲကို တရုတ်၊ ရုရှား၊ အိန္ဒိယ၊ သက်ဆိုင်ရာ အာဆီယံနိုင်ငံတွေနဲ့ နိုင်ငံတကာအဖွဲ့အစည်းတွေက လေ့လာစောင့်ကြည့်သူတွေ စေလွှတ်ခဲ့ကြပါတယ်။ ရွေးကောက်ပွဲလုပ်ငန်းစဉ်ဟာ ချောချောမွေ့မွေ့နဲ့ စနစ်တကျ ရှိခဲ့သလို မဲဆန္ဒရှင်တွေလည်း တက်တက်ကြွကြွ ပါဝင်ခဲ့ကြတဲ့အတွက် တရုတ်နိုင်ငံက ဂုဏ်ယူပါတယ်" လို့ ကော်ကျားကွန်းက ပြောပါတယ်။

ဒါ့အပြင် မြန်မာပြည်သူတွေရဲ့ ရွေးချယ်မှုကို လေးစားဖို့အတွက် နိုင်ငံတကာအသိုက်အဝန်းနဲ့ လက်တွဲလုပ်ဆောင်သွားမှာဖြစ်သလို၊ မြန်မာနိုင်ငံမှာ ငြိမ်းချမ်းရေး၊ တည်ငြိမ်ရေးနဲ့ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုတွေ ပြန်လည်ရရှိလာဖို့ အပြုသဘောဆောင်တဲ့ အကူအညီတွေကို ဆက်ပြီးပေးအပ်သွားဖို့ ဆန္ဒရှိတယ်လို့လည်း သူက မှတ်ချက်ပြုခဲ့ပါတယ်။

Source Xinhua

ဆူဒန်နိုင်ငံမှာ နိုင်ငံခြားငွေအဓိကရပေါက်ဖြစ်တဲ့ ရွှေလုပ်ငန်းကဏ္ဍဟာ ပဋိပက္ခတွေ၊ ကုန်သွယ်မှုဆက်ဆံရေး ထိခိုက်မှုတို့ကြောင့်ဆုတ်ယုတ်လာပါတယ်။

#World_Business
#ဆူဒန်နိုင်ငံ #ရွှေလုပ်ငန်း
Published 27 January 2026
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group

#World_Science
Published 27 January 2026

■ ဆရာဝန်တွေက လူသားခန္ဓာကိုယ်အကြောင်း သိလိုတဲ့အတွက် MRI ဓာတ်မှန်စက်တစ်ခုထဲမှာ လိင်ဆက်ဆံခဲ့တဲ့အကြောင်းကို အမျိုးသမီးတစ်ဦးက ဖွင့်ဟခဲ့ပါတယ်။

■ ၁၉၉၁ တုန်းက အီဒါဆာဘယ်လစ်နဲ့ ချစ်သူ ဂျက်ပ်တို့ဟာ သုတေသနလုပ်ငန်းအတွက် ကမ္ဘာ့အစောဆုံး MRI စက်တစ်ခုထဲမှာ လိင်ဆက်ဆံဖို့ သဘောတူညီခဲ့ကြပါတယ်။

■ နယ်သာလန်သိပ္ပံပညာရှင် မန်ကိုဗစ်တာပက်ဗန်အန်ဒယ်က လိင်ဆက်ဆံစဉ် ခန္ဓာကိုယ်တွင်းမှာ ဘာဖြစ်လဲဆိုတာကို သိချင်တဲ့အတွက် စမ်းသပ်မှု ပြုလုပ်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ရလာတဲ့ဓာတ်မှန်တွေအကြောင်းကို ဗြိတိသျှဆေးဂျာနယ်မှာ ဖော်ပြခဲ့ပြီး လစဉ် လူထောင်နဲ့ချီ ဖတ်ရှုနေဆဲဖြစ်ပါတယ်။

■ နောက်ထပ် ဆယ်စုနှစ် ၃ ခုကြာတဲ့အချိန် အီဒါက ဒီလောက်အထိ ရေရှည်သက်ရောက်မှုရှိနေမယ်ဆိုတာ မသိခဲ့ဘူးလို့ ဝန်ခံပါတယ်။

■ လိင်ဆက်ဆံတဲ့ ပုံစံကို ထိန်းထားဖို့ ထိန်းချုပ်ခန်းကနေ ညွှန်ကြားခဲ့ပြီး ထိုအချိန်က အူကြောင်ကြောင်နိုင်ခဲ့တယ်လို့ ပြောပါတယ်။

■ ယခု အမ်စတာဒမ် ဗရစ်ဂျ်တက္ကသိုလ်မှ မနုဿဗေဒပရော်ဖက်ဆာ ဖြစ်နေတဲ့ အီဒါက ထိုစဉ်က စစချင်းမှာ အမျိုးသားက အပေါ်ကနေတဲ့ပုံစံမျိုးဖြင့် ဓာတ်မှန်ရိုက်ကူးဖို့ ဖြစ်တယ်လို့ ရှင်းပြပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ နေရာက ကျဉ်းတာကြောင့် စိတ်ကူးယဉ်အချစ် မဖြစ်ခဲ့ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။

■ အီဒါဟာ အခုအထိ ဂျက်ပ်နဲ့အတူ ရှိနေပြီး အမျိုးသမီးများ အခွင့်အရေးနဲ့ အမျိုးသမီးခန္ဓာကိုယ်အကြောင်း ပိုမိုသိလိုတာကြောင့် ပါဝင်စမ်းသပ်ခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ အဓိကတွေ့ရှိချက်တွေက အမျိုးသမီးအင်္ဂါထဲမှာက ဖြောင့်တန်းနေတာမဟုတ်ဘဲ အမျိုးသားလိင်တံက အမျိုးသမီးအင်္ဂါထဲ ကောက်ကွေးသွားတဲ့အတိုင်း လိုက်ပြီးညွတ်သွားပါတယ်။

■ အမျိုးသမီးအင်္ဂါထဲကအတိုင်း ကွေးသွားပေမယ့် အမျိုးသားတွေမှာ နာကျင်ခြင်း မဖြစ်စေပါဘူး။

■ ဒီနောက်မှာတော့ နောက်ထပ်လူတွေနဲ့ စမ်းသပ်ချက်တွေ ပြုလုပ်ခဲ့ပြီး ထိုစမ်းသပ်ချက်တွေကတော့ အမျိုးသားက အပေါ်ကနေတဲ့ပုံစံ ပြုလုပ်ခဲ့ကြပါတယ်။

Source: DailyStar.

#World_Health
Published 27 January 2026

■ ကမ္ဘာတဝှမ်းမှာ ဗိုင်းရပ်စ်တွေက လျင်မြန်စွာ ပျံ့နှံ့နေသလို အဆက်မပြတ် ဆင့်ကဲပြောင်းနေပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်မှာ မထင်မှတ်ထားတဲ့ ကူးစက်မှုတွေ ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ ဗိုင်းရပ်စ်အချို့ကို ဖော်ပြသွားပါမယ်။

■ (၁) Influenza A
တုပ်ကွေးရောဂါက တိရိစ္ဆာန်အမျိုးမျိုးမှာ ကူးစက်နိုင်ပြီး ဆင့်ကဲပြောင်းလဲနိုင်စွမ်း မြင့်မားပါတယ်။

■ ၂၀၀၉ ခုနှစ်က H1N1 ကပ်ရောဂါကြောင့် ကမ္ဘာတဝှမ်း ၂၈၀,၀၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သလို ယခုလက်ရှိ အမေရိကန်မှ ကျွဲနွားတွေမှာ H5N1 တုပ်ကွေး တွေ့ရှိထားပါတယ်။

■ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက လူသားချင်းကူးစက်မှုတွေကို စောင့်ကြည့်နေကာ ကာကွယ်ဆေးလည်း ထုတ်လုပ်နေပါတယ်။

■ (၂) Mpox
မျောက်ကျောက်ရောဂါကို ၁၉၅၀ ဝန်းကျင်မှာ စတင်တွေ့ရှိခဲ့ကာ ရှဉ့်ကြွက်မျိုးနွယ်တွေမှာ အဓိကကူးစက်တာဖြစ်ပေမယ့် လူသားတွေဆီလည်း ကူးလာတတ်ပါတယ်။

■ ဖျားနာခြင်း၊ နာကျင်ရတဲ့ နီမြန်းဖုတွေ ဖြစ်တတ်ကာ ကာကွယ်ဆေးရှိပေမယ့် ထိရောက်တဲ့ ကုသမှုမရှိပါဘူး။

■ ၂၀၂၄ နောက်ပိုင်း အာဖရိကအလယ်ပိုင်းမှာ ပြန်ဖြစ်လာပြီး ၂၀၂၆ မှာ ဘယ်လိုဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာမလဲ မသိသေးပါဘူး။

■ (၃) Oropouche ဗိုင်းရပ်စ်
၁၉၅၀ ဝန်းကျင်မှာ တောင်အမေရိကန်ကမ်းရိုးတန်း ထရီနီဒက်ကျွန်းမှာ စတင်တွေ့ရှိခဲ့ကာ ခြင်နဲ့ မှက်တို့က သယ်ဆောင်ကြပါတယ်။

■ ရက်အနည်းငယ်လောက် ဖျားနာ ခေါင်းကိုက်ခြင်း ကြွက်သားနာခြင်းတို့ ခံစားရတတ်ပါတယ်။

■ သူ့အတွက် ကာကွယ်ဆေးနဲ့ ကုသဆေး သတ်သတ်မှတ်မှတ် မရှိဘဲ အမေဇုန်ဒေသမှာသာ ဖြစ်ခဲ့တယ်လို့ ထင်မှတ်ထားပေမယ့် နောက်ပိုင်းမှာတော့ အခြားနေရာတွေပါ တွေ့ရှိလာပါတယ်။

■ ၂၀၂၆ မှာ အမေရိကားဘက် ခရီးသွားလာတဲ့သူတွေမှာ ကူးစက်လာနိုင်ခြေ များပါတယ်။

■ ကူးစက်နိုင်ခြေများတဲ့ အခြားဗိုင်းရပ်စ်တွေဆိုရင် ဆင်တုပ်ကွေး၊ ဝက်သက်၊ HIV တို့ ရှိနေပါတယ်။

Source: Independent