#World_Health
Published 09 November 2026

■ နေ့တိုင်း ကော်ဖီတစ်ခွက်ပြီးတစ်ခွက် သောက်လေ့ရှိတဲ့ အမျိုးသမီးတွေအနေနဲ့တော့ နောက်တစ်ခွက် ထပ်သောက်မယ့်အချိန်မှာ နည်းနည်းလောက် ပြန်စဉ်းစားသင့်ပါပြီ။ ဒါမှမဟုတ် ကော်ဖီအစား လက်ဖက်ရည်လေး ပြောင်းသောက်ကြည့်ဖို့လည်း စဉ်းစားနိုင်ပါတယ်။

■ ဩစတြေးလျနိုင်ငံ Flinders University မှ သုတေသီတွေဟာ Nutrients ဂျာနယ်မှာ လေ့လာမှုတစ်ခု ထုတ်ဝေခဲ့ပြီး ကော်ဖီအများကြီးသောက်ခြင်းဟာ သွေးဆုံးပြီး အသက်ကြီးပိုင်း အမျိုးသမီးတွေရဲ့ အရိုးသိပ်သည်းဆ လျော့နည်းခြင်းနဲ့ ဆက်စပ်မှုရှိနိုင်တယ်လို့ ဖော်ပြထားပါတယ်။

■ ဘယ်လိုလေ့လာခဲ့ကြတာလဲ။

■ သုတေသီတွေဟာ အသက် ၆၅ နှစ်နဲ့အထက် အမျိုးသမီးပေါင်း ၉,၇၀၄ ဦးရဲ့ ကော်ဖီနဲ့ လက်ဖက်ရည်သောက်သုံးမှုကို ၁၀ နှစ်ကြာ လေ့လာခဲ့ကြပါတယ်။

■ အဲဒီကာလအတွင်း အမျိုးသမီးတွေရဲ့ တင်ပါးဆုံရိုးနဲ့ ပေါင်ရိုးအပေါ်ပိုင်း တို့ရဲ့ အရိုးသိပ်သည်းဆကိုလည်း တိုင်းတာစစ်ဆေးခဲ့ပါတယ်။

■ ဒီနေရာတွေဟာ အရိုးပွရောဂါကြောင့် အရိုးကျိုးလွယ်တဲ့ နေရာတွေဖြစ်ပါတယ်။
လေ့လာမှုရလဒ်တွေအရ-လက်ဖက်ရည်သောက်သူတွေမှာ တင်ပါးဆုံရိုးရဲ့ အရိုးသိပ်သည်းဆ ပိုကောင်းတာကို တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။

■ တစ်နေ့ကို ကော်ဖီ ၅ ခွက်ထက်ပိုသောက်သူတွေမှာ အရိုးသိပ်သည်းဆ လျော့နည်းတာကို တွေ့ခဲ့ရပါတယ်။

■ တစ်နေ့ကို ကော်ဖီ ၂ ခွက်ကနေ ၃ ခွက်အထိ သောက်သူတွေမှာတော့ အရိုးကျန်းမာရေးအပေါ် ဆိုးကျိုးရှိတယ်ဆိုတဲ့ ဆက်စပ်မှုကို မတွေ့ရှိခဲ့ပါဘူး။

■ ဒါကြောင့် ကော်ဖီကို ပုံမှန်သင့်တင့်တဲ့ပမာဏ သောက်သုံးတာနဲ့ အလွန်အကျွံသောက်သုံးတာဟာ မတူညီဘူးဆိုတာ သတိပြုဖို့လိုပါတယ်။

■ အမျိုးသမီးတွေ ဘာကြောင့်အရိုးပွရောဂါပိုဖြစ်လွယ်တာလဲ။

■ သုတေသီတွေရဲ့ အဆိုအရ အရိုးသိပ်သည်းဆ လျော့နည်းလာတဲ့ အရိုးပွရောဂါဟာ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းမှာ အရေးကြီးတဲ့ပြည်သူ့ကျန်းမာရေးပြဿနာတစ်ခုဖြစ်နေပါတယ်။

■ ကမ္ဘာတစ်ဝန်း အသက် ၅၀ ကျော်သူတွေထဲမှာ အမျိုးသမီး ၃ ယောက်မှာ ၁ ယောက်နဲ့ အမျိုးသား ၅ ယောက်မှာ ၁ ယောက်ဟာ အရိုးပွရောဂါနဲ့ ဆက်စပ်တဲ့ အရိုးကျိုးမှုတွေ ကြုံတွေ့ရနိုင်တယ်လို့ လေ့လာမှုမှာဖော်ပြထားပါတယ်။

■ အမျိုးသမီးတွေဟာ အမျိုးသားတွေထက် အရိုးထုထည် နည်းပါးတတ်သလို သွေးဆုံးပြီးနောက် အရိုးဆုံးရှုံးမှု ပိုမြန်လာတာကြောင့် အရိုးပွရောဂါဖြစ်နိုင်ခြေပိုများပါတယ်။

■ အမေရိကန်နိုင်ငံမှာလည်း အသက် ၅၀ ကျော်သူတွေထဲက တင်ပါးဆုံရိုးနဲ့ ကျောရိုးနေရာတွေမှာ အရိုးသိပ်သည်းဆနည်းနေသူ အရေအတွက်ဟာ ၂၀၃၀ ပြည့်နှစ်မှာ နောက်ထပ် ၁၇.၂ သန်းအထိ တိုးလာနိုင်တယ်လို့ သုတေသီတွေက ခန့်မှန်းထားပါတယ်။

■ လက်ဖက်ရည်က အရိုးအတွက် ဘာကြောင့်ကောင်းနိုင်တာလဲ။

■ ဒီလေ့လာမှုမှာ ပါဝင်ခဲ့တဲ့ သုတေသီ Ryan Liu က ScienceDaily ကို ရှင်းပြရာမှာ လက်ဖက်ရည်ထဲမှာ ကြွယ်ဝစွာပါဝင်တဲ့ Catechins လို့ခေါ်တဲ့ ဓာတ်ပေါင်းတွေဟာ အရိုးအသစ်ဖြစ်ပေါ်မှုကို အားပေးပြီး အရိုးပျက်စီးမှုကို နှေးကွေးစေနိုင်တယ်လို့ ပြောပါတယ်။

■ တစ်ဖက်မှာတော့ ကော်ဖီထဲက Caffeine ဓာတ်ဟာ ဓာတ်ခွဲခန်းလေ့လာမှုတွေအရ ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ ကယ်လ်စီယမ်စုပ်ယူမှုနဲ့ အရိုးဇီဝဖြစ်စဉ်တွေကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ ဒီသက်ရောက်မှုတွေက အနည်းငယ်သာရှိပြီး ကော်ဖီထဲကို နို့ထည့်သောက်ခြင်းဖြင့် တစ်စိတ်တစ်ပိုင်း လျော့ပါးစေနိုင်တယ်လို့ Ryan Liu က ရှင်းပြထားပါတယ်။

■ သူက ဆက်လက်ပြီး -"ဒီလေ့လာမှုရလဒ်ကြောင့် ကော်ဖီကို လုံးဝဖြတ်ပစ်ရမယ်၊ ဒါမှမဟုတ် လက်ဖက်ရည်ကို အများကြီး သောက်ရမယ်လို့ ဆိုလိုတာ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ လက်ဖက်ရည်ကို သင့်တင့်တဲ့ပမာဏ သောက်ပေးတာက အရိုးကျန်းမာရေးအတွက် အထောက်အကူဖြစ်နိုင်သလို ကော်ဖီကို အလွန်အကျွံသောက်တာကလည်း မသင့်တော်နိုင်ပါဘူး။ အထူးသဖြင့် အရက်သောက်သုံးမှုရှိတဲ့ အမျိုးသမီးတွေအတွက် ပိုပြီး သတိထားသင့်ပါတယ်" လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

■ အရိုးကျန်းမာရေးအတွက် ဘာတွေလုပ်သင့်လဲ။

■ Lisa Young ကတော့ အရိုးကျန်းမာရေးအတွက် အထိရောက်ဆုံးနည်းလမ်းတွေက -
ကယ်လ်စီယမ် လုံလောက်စွာ စားသုံးပါ။ နို့၊ ဒိန်ချဉ်၊ ငါးသေးသေးလေးတွေ၊ အစိမ်းရောင်ဟင်းသီးဟင်းရွက်တွေကို စားပေးပါ။

■ Vitamin D လုံလောက်စွာ ရရှိပါစေ။ ကယ်လ်စီယမ်စုပ်ယူမှုအတွက် အရေးကြီးပါတယ်။
ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု ပုံမှန်လုပ်ပါ။ လမ်းလျှောက်ခြင်းနဲ့ ကိုယ်အလေးချိန်ကို အသုံးပြုရတဲ့ လေ့ကျင့်ခန်းတွေ လုပ်ပေးပါ။ဆေးလိပ်ရှောင်ပါ။အရက်အလွန်အကျွံသောက်ခြင်းကို ရှောင်ပါ။

■ ကော်ဖီသောက်တာကို ကြောက်ပြီးလုံးဝဖြတ်ပစ်စရာ မလိုပါဘူး။ တစ်နေ့ကို ၂ ခွက်ကနေ ၃ ခွက်လောက် သင့်တင့်စွာ သောက်သုံးတာက ဒီလေ့လာမှုအရ အရိုးကျန်းမာရေးကို ထိခိုက်စေတယ်ဆိုတဲ့ အထောက်အထား မတွေ့ရပါဘူး။

■ ဒါပေမဲ့ တစ်နေ့ကို ၅ ခွက်ထက်ပိုပြီး အလွန်အကျွံသောက်တတ်သူတွေ၊ အထူးသဖြင့် သွေးဆုံးပြီး အရွယ်ရောက်လာတဲ့ အမျိုးသမီးတွေအနေနဲ့တော့ သောက်သုံးမှုပမာဏကို ပြန်လည်ဆန်းစစ်သင့်ပါတယ်။

■ အရိုးကျန်းမာရေးအတွက် အရေးကြီးဆုံးကတော့ ကယ်လ်စီယမ်နဲ့ Vitamin D လုံလောက်စွာရရှိဖို့၊ လေ့ကျင့်ခန်းပုံမှန်လုပ်ဖို့နဲ့ ကျန်းမာတဲ့နေထိုင်မှုပုံစံကို ထိန်းသိမ်းဖို့ပဲဖြစ်ပါတယ်။

Source-New York Post

#World_Health
Published 08 November 2026

■ နှလုံးရပ်ခြင်း (Cardiac Arrest) ဟာ ဘယ်အချိန်မှာမဆို ရုတ်တရက်ဖြစ်ပွားနိုင်ပါတယ်။ ဖြစ်တဲ့အခါ လူနာဟာရုတ်တရက်လဲကျသွားနိုင်သလို သတိလစ်သွားပြီး ပုံမှန်အသက်ရှူတာလည်း ရပ်သွားနိုင်ပါတယ်။

■ နှလုံးကသွေးကိုပုံမှန်အတိုင်း မညှစ်ထုတ်နိုင်တော့တဲ့အတွက် ဦးနှောက်နဲ့ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ အရေးကြီးတဲ့ ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါတွေကို အောက်ဆီဂျင်ပါတဲ့ သွေး မရောက်ရှိတော့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ဒီလိုအခြေအနေမျိုးမှာ အချိန်မီသိရှိပြီး ချက်ချင်းကူညီပေးနိုင်ရင် လူနာရဲ့အသက်ရှင်နိုင်ခြေကို တိုးစေနိုင်ပါတယ်။

■ မွမ်ဘိုင်းမြို့ Parel ရှိ Gleneagles ဆေးရုံမှ နှလုံးအထူးကုဆရာဝန် ဒေါက်တာ Punya Pratap Kujur ကတော့ နှလုံးရပ်နေတယ်လို့ သံသယရှိရင်အချိန်မဆွဲဘဲချက်ချင်းအရေးယူဆောင်ရွက်ဖို့ အရေးကြီးတယ်လို့ ပြောပါတယ်။

■ ■ ၁။ လူနာ သတိရှိ၊ မရှိနဲ့ ပုံမှန်အသက်ရှူ၊ မရှူ စစ်ဆေးပါ။ပထမဆုံးလူနာကိုခေါ်ကြည့်ပါ။ ပခုံးကို ညင်သာစွာ တို့ပြီး တုံ့ပြန်မှုရှိ၊ မရှိ စစ်ဆေးပါ။လူနာက ဘာတုံ့ပြန်မှုမှမရှိဘူး။
ပုံမှန်အသက်မရှူတော့ဘူး။ဒါမှမဟုတ် အသက်ရှူသလိုလိုနဲ့ တစ်ချက်တစ်ချက် လေငင်နေတယ်။ဒီလိုဖြစ်နေတယ်ဆိုရင် နှလုံးရပ်နေတယ်လို့ ယူဆပြီးချက်ချင်းအကူအညီပေးရပါမယ်။
သတိပြုရမှာက တစ်ချက်တစ်ချက် လေငင်ရှူနေတာကို ပုံမှန်အသက်ရှူနေတယ်လို့ မထင်ပါနဲ့။

■ ■ ၂။ အရေးပေါ်အကူအညီခေါ်ပြီး CPR ချက်ချင်းလုပ်ပါ။
လူနာ သတိလစ်နေပြီး ပုံမှန်အသက်မရှူဘူးဆိုရင် ဘာကြောင့်ဖြစ်တာလဲဆိုတာ အချိန်အကြာကြီး စဉ်းစားမနေပါနဲ့။ သူ့ဘာသာ ပြန်ကောင်းလာမလားဆိုပြီးလည်း မစောင့်ပါနဲ့။
အရေးပေါ်ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အကူအညီကို ချက်ချင်းခေါ်ပါ။
အနီးအနားမှာ လူတစ်ယောက်ယောက်ရှိရင် အရေးပေါ်အကူအညီ ခေါ်ခိုင်းပါ။
ကိုယ်တိုင်ကတော့ CPR (နှလုံးနှင့် အသက်ရှူပြန်လည်ကူညီခြင်း) ကို စတင်လုပ်ဆောင်ပါ။

■ ရင်ဘတ်ဖိနှိပ်နည်း (Chest Compressions)

■ လူနာကို မာကျောပြီး ညီညာတဲ့ မျက်နှာပြင်ပေါ်မှာ ပက်လက်အနေအထား ထားပါ။

■ လက်ဖဝါးနှစ်ဖက်ကို ထပ်တင်ပြီး ရင်ဘတ်အလယ်တည့်တည့်မှာ ထားပါ။

■ တစ်မိနစ်ကို အကြိမ် ၁၀၀ မှ ၁၂၀ နှုန်းနဲ့ ဖိနှိပ်ပေးပါ။

■ ဖိပြီးတိုင်း ရင်ဘတ်ကို မူလအနေအထားအတိုင်း ပြန်ကြွလာခွင့်ပေးပါ။

■ လူနာ ပုံမှန်အသက်ပြန်ရှူလာတဲ့အထိ၊ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာအဖွဲ့က လွှဲပြောင်းတာဝန်ယူတဲ့အထိ ဒါမှမဟုတ် ကိုယ်တိုင် ဆက်မလုပ်နိုင်တော့တဲ့အထိ CPR ကို ဆက်လုပ်ပေးပါ။

■ ဆေးအဖွဲ့ရောက်လာတဲ့အထိ စောင့်ပြီးမှ CPR လုပ်မယ်ဆိုပြီး အချိန်မဆွဲပါနဲ့။

■ ■ ၄။ ဘာကြောင့်အချိန်မီကူညီဖို့အရေးကြီးတာလဲ။

■ နှလုံးရပ်ခြင်းဟာ အသက်အန္တရာယ်ရှိတဲ့ အရေးပေါ်အခြေအနေတစ်ခုဖြစ်ပါတယ်။

■ CPR မလုပ်ဘဲ အချိန်ကြာကြာထားလေလေ လူနာရဲ့ အသက်ရှင်နိုင်ခြေ လျော့နည်းလာနိုင်ပါတယ်။ အထူးသဖြင့် ဦးနှောက်နဲ့ အရေးကြီးတဲ့ ကိုယ်တွင်းအင်္ဂါတွေဟာ အောက်ဆီဂျင်မရရှိဘဲ ကြာကြာနေရင် ထိခိုက်ပျက်စီးနိုင်ပါတယ်။

■ ဒေါက်တာ Kujur ကလည်း အရေးအကြီးဆုံးအချက်ကတော့ ထိတ်လန့်မနေဖို့၊ လူနာ သူ့ဘာသာပြန်ကောင်းလာမလားဆိုပြီး မစောင့်ဖို့နဲ့ အရေးပေါ်အကူအညီခေါ်ပြီး ရင်ဘတ်ဖိနှိပ်မှုကို ချက်ချင်းစတင်ဖို့ပဲ ဖြစ်တယ်လို့အလေးပေးပြောကြားထားပါတယ်။

■ နှလုံးရပ်ပြီး လူတစ်ယောက် ရုတ်တရက် လဲကျသွားတဲ့အခါ ကိုယ်တိုင် ဆေးပညာရှင်မဟုတ်ရင်တောင် အရေးပေါ်အခြေအနေကို သိရှိပြီး အချိန်မီ CPR လုပ်ပေးနိုင်ခြင်းက အသက်တစ်ချောင်းကို ကယ်တင်နိုင်ပါတယ်။

Source-The Indian Express

#World_Health
Published 08 November 2026

■ ကြက်သွန်ဖြူဟာ ကျန်းမာရေးအတွက် အကျိုးကျေးဇူးများစွာရှိပြီး သုတေသနတွေလည်း အများအပြားပြုလုပ်ထားတဲ့ အစားအစာတစ်မျိုးပါ။ ဒါပေမဲ့ ပမာဏအများကြီး စားသုံးတာ၊ ဒါမှမဟုတ် ကြက်သွန်ဖြူအဆီအနှစ်နဲ့ ပြုလုပ်ထားတဲ့ ဖြည့်စွက်ဆေးတွေကို သောက်သုံးတာမျိုးဆိုရင် သွေးခဲခြင်းဖြစ်စဉ်ကိုထိခိုက်စေနိုင်ပြီး သွေးယိုစီးမှုအန္တရာယ်ရှိလာနိုင်တယ်လို့ ဆရာဝန်တွေက သတိပေးထားပါတယ်။

■ ကြက်သွန်ဖြူကို အအေးမိတဲ့အခါ ဟင်းချိုထဲထည့်စားတာ၊ အသုပ်တွေထဲ ထည့်စားတာ၊ ပေါင်မုန့်ပေါ်မှာ သုတ်စားတာ စသဖြင့် နည်းလမ်းအမျိုးမျိုးနဲ့ စားသုံးကြပါတယ်။ တချို့ကလည်း ကျန်းမာရေးအတွက်ဆိုပြီး ကြက်သွန်ဖြူဆေးတောင့်တွေကို သီးသန့်ဝယ်သောက်ကြပါတယ်။

■ ကြက်သွန်ဖြူဟာ သွေးပေါင်ချိန်၊ သွေးတွင်းအဆီဓာတ်နဲ့ ခန္ဓာကိုယ်တွင်း ရောင်ရမ်းမှုတွေကို လျှော့ချရာမှာ အကျိုးရှိနိုင်ကြောင်းလေ့လာမှုတွေ ရှိထားပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ သဘာဝအစားအစာဖြစ်တယ်ဆိုပြီး အကန့်အသတ်မရှိ စားသုံးလို့ရတယ်လို့တော့ မယူဆသင့်ပါဘူး။ သဘာဝပစ္စည်းတွေမှာလည်း ဆေးဝါးလို သက်ရောက်မှုတွေ ရှိနိုင်ပါတယ်။

■ ကြက်သွန်ဖြူက ဘာကြောင့် သွေးယိုစေနိုင်တာလဲ။

■ ကြက်သွန်ဖြူထဲမှာ Allicin လို့ခေါ်တဲ့ ဆာလဖာဓာတ်ပေါင်းတစ်မျိုးနဲ့ တခြားဓာတ်ပစ္စည်းတွေ ပါဝင်ပါတယ်။

■ ဒီဓာတ်ပစ္စည်းတွေဟာ သွေးထဲမှာရှိတဲ့ Platelets လို့ခေါ်တဲ့ သွေးဥမွှားလေးတွေရဲ့ လုပ်ဆောင်မှုကို သက်ရောက်စေနိုင်ပါတယ်။

■ သွေးဥမွှားတွေဟာ ခန္ဓာကိုယ်မှာ ဒဏ်ရာရတဲ့အခါ သွေးခဲစေပြီး သွေးထွက်တာကို ရပ်တန့်ပေးတဲ့ အရေးကြီးတဲ့ အစိတ်အပိုင်းတွေဖြစ်ပါတယ်။

■ ကြက်သွန်ဖြူကို အလွန်အကျွံစားသုံးတာ၊ အာနိသင်ပြင်းတဲ့ ဆေးတောင့်တွေ သောက်သုံးတာမျိုးဆိုရင် သွေးခဲဖို့ လိုအပ်တဲ့ လုပ်ငန်းစဉ်ကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။

■ အထူးသဖြင့် သွေးကျဲဆေးတွေ သောက်နေသူတွေအတွက် ပိုပြီးသတိထားဖို့ လိုပါတယ်။

■ ကြက်သွန်ဖြူကို ဘယ်လောက်စားရင် အန္တရာယ်ရှိနိုင်လဲ။

■ ပုံမှန်ဟင်းချက်စားသုံးတဲ့ ကြက်သွန်ဖြူပမာဏကတော့ လူအများစုအတွက် ပြဿနာမရှိပါဘူး။

■ ဥပမာ -ဟင်းချက်တဲ့အခါ ကြက်သွန်ဖြူအနည်းငယ် ထည့်စားတာ။
အသုပ်ထဲ ထည့်စားတာ။

■ ဆော့စ်နဲ့ ဟင်းအနှစ်တွေထဲ ထည့်သုံးတာ။

■ ဒီလိုပုံမှန်စားသောက်မှုပုံစံတွေကြောင့် စိုးရိမ်စရာမရှိတတ်ပါဘူး။

■ ပြဿနာကတော့ နေ့တိုင်း ကြက်သွန်ဖြူအများကြီး စားသုံးတာ၊ အလွန်များတဲ့ပမာဏကို အစိမ်းစားတာ၊ ဒါမှမဟုတ် ကြက်သွန်ဖြူအနှစ်ကို စုစည်းထုတ်လုပ်ထားတဲ့ Supplement ဆေးတောင့်တွေကို သောက်သုံးတာမျိုးမှာ ပိုပြီးဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

■ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ဆေးတောင့်တစ်တောင့်ထဲမှာပါဝင်တဲ့ အာနိသင်ရှိဓာတ်ပစ္စည်းပမာဏဟာ ပုံမှန်ဟင်းတစ်ပွဲထဲမှာ ပါဝင်တဲ့ပမာဏထက်အများကြီးပိုများနိုင်လို့ပါ။

■ ဒီလူတွေ အထူးသတိထားသင့်တယ်

■ အောက်ပါအခြေအနေရှိသူတွေဟာ ကြက်သွန်ဖြူ Supplement သောက်သုံးမယ်ဆိုရင် ဆရာဝန်နဲ့ အရင်တိုင်ပင်သင့်ပါတယ်။

■ Warfarin နဲ့ တခြားသွေးကျဲဆေးတွေ သောက်နေသူများ။

■ Aspirin၊ Clopidogrel စတဲ့ သွေးခဲခြင်းကို တားဆီးပေးတဲ့ဆေးတွေ သောက်နေသူများ။

■ သွေးခဲစနစ်ဆိုင်ရာ ရောဂါရှိသူများ။

■ အသည်းရောဂါရှိသူများ။

■ သွေးယိုလွယ်တဲ့သူများ။

■ ခွဲစိတ်ကုသမှုခံယူဖို့ ပြင်ဆင်နေသူများ။

■ အထူးသဖြင့် ခွဲစိတ်ကုသမှုမခံယူခင်မှာ ကြက်သွန်ဖြူဆေးတောင့် သောက်နေတယ်ဆိုတာကို ဆရာဝန်နဲ့ မေ့ဆေးဆရာဝန်တွေကို မဖြစ်မနေ အသိပေးသင့်ပါတယ်။

■ လူနာတော်တော်များများဟာ ကြက်သွန်ဖြူ၊ ဂျင်း၊ Ginkgo နဲ့ Omega-3 ဆေးတောင့်တွေကို ဆေးဝါးလို့ မယူဆကြတဲ့အတွက် ဆရာဝန်ကို ပြောပြဖို့ မေ့နေတတ်ကြပါတယ်။

■ ဒါဟာ သတိထားရမယ့်အချက်တစ်ခုပါ။ သွေးခဲခြင်းကို သက်ရောက်စေနိုင်တဲ့ ဘယ်ပစ္စည်းမဆို ခွဲစိတ်ကုသမှုအတွက် အရေးကြီးပါတယ်။

■ ဒါဆိုကြက်သွန်ဖြူကို လုံးဝရှောင်သင့်သလား။

■ လူအများစုအတွက် ကြက်သွန်ဖြူဟာ အာဟာရမျှတတဲ့ Mediterranean Diet လို အစားအသောက်ပုံစံတွေမှာ ပါဝင်သင့်တဲ့ ကျန်းမာရေးအကျိုးပြု အစားအစာတစ်မျိုး ဖြစ်ပါတယ်။

■ အဓိကပြဿနာက ကြက်သွန်ဖြူကို ဟင်းချက်စားသုံးတာ မဟုတ်ပါဘူး။ နည်းနည်းစားရင် အကျိုးရှိတယ်ဆိုပြီး များများစားလေ ပိုကောင်းလေပဲလို့ ယူဆတာက ပြဿနာဖြစ်နိုင်ပါတယ်။
ကျန်းမာရေးအတွက် အကျိုးပြုတဲ့ ပစ္စည်းတွေတောင် ပမာဏလွန်ကဲသွားရင် ခန္ဓာကိုယ်ကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။

■ သွေးကျဲဆေးသောက်နေသူတွေနဲ့ ခွဲစိတ်ကုသမှုခံယူဖို့ ပြင်ဆင်နေသူတွေအနေနဲ့ ကြက်သွန်ဖြူ Supplement သောက်သုံးခြင်းနဲ့ပတ်သက်ပြီး ဆရာဝန်၊ ဆေးဝါးကျွမ်းကျင်သူတို့ကို မေးမြန်းသင့်ပါတယ်။

■ တချို့အခြေအနေတွေမှာ ခွဲစိတ်မှုမတိုင်ခင် Supplement ကို ယာယီရပ်ထားဖို့ လိုနိုင်သလို တချို့မှာတော့ ဆေးဝါးတွေနဲ့ တွဲသောက်တာကို ရှောင်ဖို့ လိုနိုင်ပါတယ်။

■ ကြက်သွန်ဖြူဟာ ကျန်းမာရေးအတွက် အကျိုးကျေးဇူးများတဲ့ သဘာဝအစားအစာတစ်မျိုးဖြစ်ပေမဲ့ ဆေးဝါးလို သက်ရောက်မှုတွေလည်း ရှိနိုင်ပါတယ်။

■ ပုံမှန်ဟင်းချက်စားသုံးတာက လူအများစုအတွက် စိုးရိမ်စရာမရှိပေမဲ့ အလွန်အကျွံစားသုံးတာ၊ အာနိသင်ပြင်းတဲ့ ကြက်သွန်ဖြူဆေးတောင့်တွေ သောက်သုံးတာမျိုးက သွေးခဲမှုကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။

■ အရေးကြီးဆုံးက သဘာဝပစ္စည်းဖြစ်တိုင်း အန္တရာယ်ကင်းတယ်လို့ မယူဆဖို့ပါပဲ။ ကျန်းမာရေးအတွက် အကျိုးရှိစေချင်ရင် သင့်တင့်မျှတတဲ့ ပမာဏနဲ့ မှန်ကန်တဲ့နည်းလမ်းအတိုင်း စားသုံးဖို့ လိုအပ်ပါတယ်။

Source- The Jerusalem Post

#World_News
Published 07 November 2026

■ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ကို သတ်ပစ်မယ်ဆိုပြီး ခြိမ်းခြောက်ခဲ့တယ်လို့ စွပ်စွဲခံထားရတဲ့ လက်နက်ကိုင် ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံသားတစ်ဦးကို အိမ်ဖြူတော်အနီးမှာ အမေရိကန်လုံခြုံရေးအရာရှိတွေက ဖမ်းဆီးလိုက်ပါတယ်။

■ အမေရိကန် အမိမြေလုံခြုံရေးဌာန (DHS) ရဲ့ ပြောကြားချက်အရ အဲဒီအမျိုးသားကို ပြီးခဲ့တဲ့ နိုဝင်ဘာ ၅ ရက်ကြာသပတေးနေ့ညနေပိုင်းက ဝါရှင်တန်ဒီစီမြို့၊ Constitution Avenue လမ်းပေါ်မှာရပ်ထားတဲ့ ကားတစ်စီးအတွင်းတွေ့ရှိခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

■ ကားထဲမှာ ထိုင်နေတဲ့ အမျိုးသားရဲ့အပြုအမူဟာ သံသယဖြစ်စရာကောင်းနေတာကြောင့် အမေရိကန်လျှို့ဝှက်လုံခြုံရေးအဖွဲ့ (Secret Service) က ချဉ်းကပ်စစ်ဆေးခဲ့တာလို့ သိရပါတယ်။

■ အဲဒီအချိန်မှာ အမျိုးသားက သူ့ခေါင်းထဲမှာအသံတွေကြားနေရပြီး အမေရိကန်မြို့တော်ကို သွားကာ သမ္မတထရမ့်ကို သတ်ပစ်ဖို့ညွှန်ကြားနေတယ်လို့ လုံခြုံရေးအရာရှိတွေကို ပြောခဲ့ကြောင်း DHS က ထုတ်ပြန်ထားပါတယ်။

■ နောက်ပိုင်း ကားကိုရှာဖွေစစ်ဆေးရာမှာတော့ သေနတ် ၃ လက်ကို တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီထဲမှာ AR-15 အမျိုးအစား ရိုင်ဖယ်တစ်လက်နဲ့ ပစ္စတိုသေနတ် ၂ လက် ပါဝင်ပါတယ်။ ဒါ့အပြင် ကျည်ဆန်အတောင့်ပေါင်း ဒါဇင်နဲ့ချီကိုလည်း သိမ်းဆည်းရမိခဲ့ပါတယ်။

■ အဆိုပါကားဟာ ခိုးယူထားတဲ့ကားဖြစ်တယ်လို့လည်း သတင်းမှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။လက်ရှိဖြစ်စဉ်မှာတော့ ဖမ်းဆီးခံထားရတဲ့ ဗင်နီဇွဲလားနိုင်ငံသားရဲ့ အမည်နဲ့ အခုလို လုပ်ဆောင်ခဲ့ရတဲ့ နောက်ကွယ်ကရည်ရွယ်ချက်ကို အာဏာပိုင်တွေက ထုတ်ပြန်ခြင်းမရှိသေးပါဘူး။

Source-Wion

#World_Health
Published 07 November 2026

■ အသက် ၁၂ နှစ်အရွယ်မှာ ကိုယ်ပိုင်စမတ်ဖုန်းရှိနေတဲ့ ကလေးတွေဟာ ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်ရောက်လာတဲ့အခါ အစားအသောက်နဲ့ပတ်သက်တဲ့ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာရောဂါလက္ခဏာတွေ ဖြစ်ပေါ်နိုင်ခြေပိုများတယ်လို့ အမေရိကန်နိုင်ငံမှာ ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ သုတေသနကြီးတစ်ခုက ဖော်ပြလိုက်ပါတယ်။

■ အထူးသဖြင့် အစားအသောက်ကို ထိန်းမနိုင်သိမ်းမရ အလွန်အကျွံစားသုံးတာ၊ ကိုယ့်ရဲ့တန်ဖိုးကို ကိုယ်အလေးချိန်နဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ပုံစံအပေါ်မူတည်ပြီး သတ်မှတ်လာတာမျိုးတွေ ဖြစ်နိုင်ခြေ ပိုများလာတယ်လို့ ဆိုပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် မိဘတွေအနေနဲ့ ကလေးတွေကို ဖုန်းဘယ်အရွယ်မှာ စပေးသင့်သလဲဆိုတာအပြင် ဖုန်းထဲမှာ ဘယ်လိုအကြောင်းအရာတွေ ကြည့်ရှုနေကြသလဲဆိုတာကိုပါ အလေးထားစောင့်ကြည့်ဖို့ လိုလာပါတယ်။

■ ကလေးပေါင်း ၈,၉၅၇ ဦးကို လေ့လာခဲ့တဲ့သုတေသန

■ ဒီသုတေသနကို အမေရိကန်က ကလေးနဲ့ ဆယ်ကျော်သက်ပေါင်း ၈,၉၅၇ ဦးရဲ့ အချက်အလက်တွေကို အသုံးပြုပြီး လေ့လာခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

■ သုတေသနရလဒ်ကို Journal of the American Medical Association (JAMA) မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။

■ ၂၀၁၈ ခုနှစ်ကနေ ၂၀၂၄ ခုနှစ်အထိ အချက်အလက်တွေကို ဆန်းစစ်ခဲ့ရာမှာ စိတ်ဝင်စားစရာကောင်းတဲ့ အချက်တစ်ခုကို တွေ့ရှိခဲ့ပါတယ်။

■ လေ့လာမှုမှာ ပါဝင်တဲ့ ကလေးတွေရဲ့ ၇၀ ရာခိုင်နှုန်းဟာ အသက် ၁၂ နှစ်အရွယ်မှာတင် စမတ်ဖုန်းကိုယ်ပိုင်ရှိနေကြတာပါ။

■ သုတေသီတွေက အဲဒီကလေးတွေရဲ့ ကျန်းမာရေးအခြေအနေကို လေ့လာရာမှာ အသက် ၁၂ နှစ်အရွယ်မှာ စမတ်ဖုန်းရှိထားသူတွေဟာ နောက်ထပ်နှစ်နှစ်အတွင်း အစားအသောက်ဆိုင်ရာ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာပြဿနာ လက္ခဏာတွေ ပိုမိုတွေ့ရှိရနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ ဆက်စပ်မှုကိုတွေ့ခဲ့ကြပါတယ်။

■ ဒီလိုပြဿနာတွေဟာ ရေရှည်မှာ ကိုယ်ခန္ဓာကျန်းမာရေး၊ စိတ်ကျန်းမာရေးနဲ့ ဇီဝဖြစ်စဉ်ဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေးတွေကိုပါ ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။

■ ဖုန်းကြောင့်လား၊ ဖုန်းထဲက အကြောင်းအရာတွေကြောင့်လား။

■ ကျွမ်းကျင်သူတွေရဲ့ အမြင်အရ ပြဿနာရဲ့ အဓိကအကြောင်းရင်းဟာ စမတ်ဖုန်းကိုယ်တိုင်ထက် ဖုန်းကတစ်ဆင့် အမြဲတမ်းကြည့်ရှုနေရတဲ့ အကြောင်းအရာတွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

■ အထူးသဖြင့် လူမှုကွန်ရက်တွေမှာ တွေ့ရလေ့ရှိတဲ့ အောက်ပါအကြောင်းအရာတွေက ကလေးတွေရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ပုံစံအပေါ် အမြင်နဲ့ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်တန်ဖိုးထားမှုကို သက်ရောက်စေနိုင်ပါတယ်။

■ လှပတဲ့ခန္ဓာကိုယ်ပုံစံဆိုပြီး စံသတ်မှတ်ထားတဲ့ ဓာတ်ပုံနဲ့ဗီဒီယိုတွေ။

■ ကိုယ်အလေးချိန် အမြန်လျှော့ချနိုင်တယ်ဆိုတဲ့ အစားအသောက်အစီအစဉ်တွေ။

■ အစားအသောက်ကို အလွန်အကျွံကန့်သတ်ဖို့ တိုက်တွန်းတဲ့ အကြောင်းအရာတွေ။

■ တခြားသူတွေရဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ပုံစံနဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ် နှိုင်းယှဉ်စေတဲ့ လူမှုကွန်ရက်ပို့စ်တွေ။

■ India Mental Health Alliance မှ ဒေါက်တာ Priyanka Mittal ရဲ့ ပြောကြားချက်အရ လူမှုကွန်ရက်မှာ ဘယ်လိုအကြောင်းအရာတွေကို အမြဲကြည့်ရှုနေသလဲဆိုတာက လူတစ်ယောက်အတွက် ဘယ်အရာက လှပတယ်၊ ဘယ်အရာက လက်ခံနိုင်စရာမရှိဘူးဆိုတဲ့ အမြင်တွေကို တဖြည်းဖြည်း ပြောင်းလဲစေနိုင်ပါတယ်။

■ စမတ်ဖုန်းတွေကြောင့် အဲဒီအကြောင်းအရာတွေကို အချိန်မရွေး ကြည့်ရှုနိုင်လာတဲ့အတွက် ကလေးတွေရဲ့ နေ့စဉ်အလေ့အထတွေ၊ အစားအသောက်ရွေးချယ်မှုတွေအပေါ်ပါ သက်ရောက်လာနိုင်ပါတယ်။

■ အထူးသဖြင့် ဆယ်ကျော်သက်အရွယ်ဟာ ခန္ဓာကိုယ်ပြောင်းလဲမှု မြန်ဆန်တဲ့အချိန်ဖြစ်သလို သူငယ်ချင်းတွေရဲ့ အမြင်နဲ့လက်ခံမှုကိုလည်း ပိုပြီးအလေးထားတတ်တဲ့ အရွယ်ဖြစ်ပါတယ်

■ ဒီအချိန်မှာ ခန္ဓာကိုယ်ပုံစံအပေါ် စိုးရိမ်ပူပန်မှုတွေ ဖြစ်လာပြီး အစားအသောက်ဆိုင်ရာ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာရောဂါတွေအထိ ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်တယ်လို့ ကျွမ်းကျင်သူတွေကသတိပေးထားပါတယ်။

■ မိဘတွေအနေနဲ့ ဘာတွေဂရုစိုက်သင့်လဲ။

■ ဒီသုတေသနက မိဘတွေအနေနဲ့ ကလေးတွေကို ဖုန်းလုံးဝမပေးသင့်ဘူးလို့ ဆိုလိုတာမဟုတ်ပါဘူး။

■ အရေးကြီးတာက -ကလေးကို ကိုယ်ပိုင်ဖုန်းပေးမယ့် အသက်အရွယ်နဲ့ အချိန်ကို သေချာစဉ်းစားပါ။

■ လူမှုကွန်ရက်မှာ ဘယ်လိုအကြောင်းအရာတွေ ကြည့်ရှုနေသလဲဆိုတာ သိရှိထားပါ။

■ ကိုယ်အလေးချိန်နဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ပုံစံအကြောင်း အမြဲနှိုင်းယှဉ်ပြောဆိုတာမျိုး ရှောင်ပါ။

■ အစားအသောက်နဲ့ ခန္ဓာကိုယ်ပုံစံအပေါ် ကလေးရဲ့ခံစားချက်တွေကို ပွင့်ပွင့်လင်းလင်း ဆွေးနွေးပါ။

■ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာပြဿနာ လက္ခဏာတွေတွေ့ရင် အပြစ်မတင်ဘဲ အကူအညီပေးပါ။

■ ဒီသုတေသနက အသက် ၁၂ နှစ်အရွယ်မှာ စမတ်ဖုန်းပိုင်ဆိုင်ထားခြင်းနဲ့ နောက်ပိုင်းဆယ်ကျော်သက်အရွယ်မှာ အစားအသောက်ဆိုင်ရာ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာပြဿနာတွေ ပိုမိုတွေ့ရှိရခြင်းတို့ကြား ဆက်စပ်မှုရှိနိုင်ကြောင်း ဖော်ပြထားတာဖြစ်ပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ ဒီလေ့လာမှုဟာ စောင့်ကြည့်လေ့လာမှု ဖြစ်တဲ့အတွက် စမတ်ဖုန်းကိုင်ခြင်းက အဲဒီရောဂါတွေကို တိုက်ရိုက်ဖြစ်စေတယ်လို့ အတည်ပြုထားတာတော့ မဟုတ်ပါဘူး။

■ မိဘတွေအနေနဲ့ မှတ်ထားသင့်တာက ကလေးတွေ ဖုန်းသုံးတဲ့အချိန် ဘယ်လောက်ကြာသလဲဆိုတာထက် ဖုန်းထဲမှာ ဘာတွေကြည့်နေသလဲ၊ အဲဒီအကြောင်းအရာတွေက ကလေးရဲ့ စိတ်ခံစားမှုနဲ့ ကိုယ့်ကိုယ်ကိုယ်တန်ဖိုးထားမှုအပေါ် ဘယ်လိုသက်ရောက်နေသလဲဆိုတာကိုပါ ဂရုစိုက်ဖို့ ဖြစ်ပါတယ်။

Source-India Today