-ကောင်းမြတ်ကျော်ရေးသည်
မြန်မာနှင့် ကမ္ဘောဒီးယားတို့သည် နယ်နိမိတ်ချင်း ထိစပ်နေသည့် နိုင်ငံများမဟုတ်ကြသော်လည်း ထေရဝါဒဗုဒ္ဓဘာသာ၊ ယဉ်ကျေးမှုနှင့် လူမှုဓလေ့ထုံးတမ်းဆိုင်ရာ တူညီမှုများကြောင့် ရှည်လျားသည့် သမိုင်းဆက်နွယ်မှုရှိလာခဲ့ကြသည်။ ခေတ်အဆက်ဆက် နှစ်နိုင်ငံခေါင်းဆောင်များအကြား ဆက်ဆံ ရေးနှင့် ဒေသတွင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကလည်း ယင်းဆက်ဆံရေးကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်း ပေးခဲ့သည်။
ယင်းနောက်ခံအခြေအနေအောက်တွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ ၂၀၂၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၁၁ ရက်မှ ၁၂ ရက်အထိ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသို့ နိုင်ငံတော်အဆင့် ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ်သည် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးအတွက် အရေးပါသည့် တိုးတက်မှုတစ်ရပ်ဖြစ်လာသည်။ ခရီးစဉ်အတွင်း သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် ကမ္ဘောဒီးယား ယာယီနိုင်ငံတော်အကြီးအကဲနှင့် အထက်လွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ ဟွန်ဆင်၊ ဝန်ကြီးချုပ် ဟွန်မာနက်နှင့် အမျိုးသားလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ Khuon Sudary တို့နှင့် တွေ့ဆုံ ဆွေးနွေးခဲ့သည်။
ကမ္ဘောဒီးယားဝန်ကြီးချုပ် ဟွန်မာနက်က သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ ခရီးစဉ်သည် “နှစ်နိုင်ငံအကြား ကာလရှည်ကြာတည်ရှိလာခဲ့သည့် ချစ်ကြည်ရေး၊ ဆက်ဆံရေးနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတို့ ဆက်လက် ခိုင်မာလာနေမှုကို ထင်ဟပ်စေသည်” ဟု တွေ့ဆုံစဉ် ပြောကြားခဲ့သည်။ သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က လည်း ကမ္ဘောဒီးယားတော်ဝင်အစိုးရ၊ ပြည်သူများနှင့် ဝန်ကြီးချုပ်တို့၏ နွေးထွေးရင်းနှီးစွာ ကြိုဆို ဧည့်ခံမှုအတွက် အထူးကျေးဇူးတင်ကြောင်း ပြန်လည်ပြောကြားခဲ့သည်။
ယာယီနိုင်ငံတော်အကြီးအကဲ ဟွန်ဆင်နှင့် တွေ့ဆုံရာတွင်လည်း နှစ်နိုင်ငံသံတမန်ဆက်ဆံရေး ထူထောင်ခဲ့သည့် ၁၉၅၅ ခုနှစ်မှစ၍ ဆက်ဆံရေးသည် ရင်းနှီးချစ်ကြည်စွာ ဆက်လက် တည်ရှိလာခဲ့ကြောင်း နှစ်ဖက်အသိအမှတ်ပြုခဲ့ကြသည်။ ဟွန်ဆင်က ယခုခရီးစဉ်သည် နှစ်နိုင်ငံ ဆက်ဆံရေး ပိုမိုခိုင်မာလာစေရန် “အရေးပါသည့် အထောက်အကူတစ်ရပ်” ဖြစ်ကြောင်း ပြောကြား ခဲ့သည်။ သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ကလည်း ၂၀၁၇ ခုနှစ်က မိမိလာရောက်ခဲ့ချိန်နှင့် နှိုင်းယှဉ်၍ ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ၏ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှုများကို ချီးကျူးပြောကြားခဲ့သည်။
နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေး၏ လက်ရှိအရေးပါဆုံး ကဏ္ဍတစ်ခုမှာ စီးပွားရေးဖြစ်သည်။ ခရီးစဉ်အတွင်း အခွန်နှစ်ထပ်ကျသင့်မှု ရှောင်ရှားရေး၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အပြန်အလှန်မြှင့်တင်ကာကွယ်ရေး၊ ယဉ်ကျေးမှု ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးနှင့် မီဒီယာ၊ ပြန်ကြားရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးတို့နှင့် သက်ဆိုင်သည့် သဘောတူစာချုပ်နှင့် နားလည်မှုစာချွန်လွှာ လေးရပ်ကို လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ကြသည်။
ယင်းသဘောတူညီချက်များအနက် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကာကွယ်ရေးနှင့် အခွန်နှစ်ထပ်ကျသင့်မှု ရှောင်ရှားရေး တို့သည် နှစ်နိုင်ငံစီးပွားရေးဆက်ဆံမှု တိုးချဲ့ရေးအတွက် အထူးအရေးပါသည်။ ကုန်သွယ်ရေး၊ MSME လုပ်ငန်းများ၊ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် မွေးမြူရေး၊ ခရီးသွားလုပ်ငန်း၊ ပညာရေးနှင့် လူသားအရင်းအမြစ် ဖွံ့ဖြိုးရေးတို့တွင်လည်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု တိုးချဲ့ရန် အလားအလာရှိနေသည်။ ထားဝယ်ရေနက် ဆိပ်ကမ်းနှင့် အထူးစီးပွားရေးဇုန်ကဲ့သို့သော စီမံကိန်းများတွင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ရေးကို လည်း ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။
ကမ္ဘောဒီးယား အမျိုးသားလွှတ်တော်ဥက္ကဋ္ဌ Khuon Sudary နှင့် တွေ့ဆုံရာတွင်မူ လွှတ်တော်အချင်းချင်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေးနှင့် ပြည်သူအချင်းချင်း ထိတွေ့ဆက်ဆံမှု တိုးမြှင့်ရေးတို့ကို အလေးထား ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။ Khuon Sudary က သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ ခရီးစဉ်သည် “နှစ်နိုင်ငံနှင့် နှစ်နိုင်ငံပြည်သူများအကြား ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု အခွင့်အလမ်းအသစ်များ ဖော်ဆောင်ပေးနိုင်မည့် အရေးပါသော မှတ်တိုင်တစ်ရပ်” ဖြစ်ကြောင်း မှတ်ချက်ပြုခဲ့သည်။ နှစ်နိုင်ငံသည် ၁၉၅၅ ခုနှစ်ကတည်းက သံတမန်ဆက်ဆံရေးရှိခဲ့သည့်အပြင် ယဉ်ကျေးမှုနှင့် ဗုဒ္ဓဘာသာအမွေအနှစ်တို့တွင်လည်း နီးစပ်မှု ရှိကြောင်း သူမက ထောက်ပြခဲ့သည်။
လုံခြုံရေးနယ်ပယ်တွင်လည်း အွန်လိုင်းငွေကြေးလိမ်လည်မှု၊ အွန်လိုင်းလောင်းကစားမှု၊ လူကုန်ကူးမှု၊ မူးယစ်ဆေးဝါးမှောင်ခိုကူးမှုနှင့် ဆိုက်ဘာရာဇဝတ်မှုတို့သည် ဒေသတွင်းနိုင်ငံများ ပူးပေါင်းဖြေရှင်းရမည့် ပြဿနာများ ဖြစ်လာနေသည်။ ယင်းတို့သည် နယ်စပ်တစ်ခု၊ နိုင်ငံတစ်ခုအတွင်းသာ ကန့်သတ်မနေတော့ သည့်အတွက် မြန်မာ၊ ကမ္ဘောဒီးယားနှင့် အခြားဒေသတွင်းနိုင်ငံများအကြား သတင်းအချက်အလက် ဖလှယ်မှုနှင့် ဥပဒေစိုးမိုးရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် ပိုမိုအရေးပါလာမည်ဖြစ်သည်။
ထို့အပြင် နှစ်နိုင်ငံဆက်ဆံရေးသည် အာဆီယံမူဘောင်အတွင်းသာမက မဲခေါင်–လန်ချန်း၊ CLMV နှင့် ACMECS ကဲ့သို့ ဒေသတွင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရေး ယန္တရားများနှင့်လည်း ဆက်စပ်နေသည်။ ထို့ကြောင့် နှစ်နိုင်ငံအကြား နိုင်ငံရေးဆက်ဆံရေး တိုးတက်မှုကို ကုန်သွယ်ရေး၊ ချိတ်ဆက်မှုနှင့် ပြည်သူအချင်းချင်း ဆက်ဆံရေးအဖြစ် မည်မျှပြောင်းလဲနိုင်မည်ဆိုသည်မှာ နောက်တစ်ဆင့်တွင် အရေးကြီးလာမည် ဖြစ်သည်။
သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် ဝန်ကြီးချုပ် ဟွန်မာနက်တို့ တွေ့ဆုံစဉ် နှစ်ဖက်စလုံးက နှစ်နိုင်ငံ အဆင့်သာမက ဒေသတွင်းနှင့် နိုင်ငံတကာအဆင့်အထိ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု တိုးမြှင့်ရန် ကတိပြုခဲ့ ကြသည်။ ယင်းသည် မြန်မာ–ကမ္ဘောဒီးယား ဆက်ဆံရေးကို အစဉ်အလာချစ်ကြည်ရေးအဆင့်တွင်သာ ထားရှိမည့်အစား လက်တွေ့စီးပွားရေးနှင့် ဒေသတွင်းပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများအထိ ချဲ့ထွင်ရန် နှစ်ဖက်ရည်ရွယ်နေမှုကို ပြသနေသည်။
အနှစ်ချုပ်အားဖြင့် မြန်မာနှင့် ကမ္ဘောဒီးယားတို့၏ ဆက်ဆံရေးတွင် သမိုင်းနှင့် ယဉ်ကျေးမှုက အခြေခံ အုတ်မြစ်ဖြစ်နေဆဲဖြစ်သော်လည်း၊ အနာဂတ်ဆက်ဆံရေးတွင် သဘောတူညီချက်များကို လက်တွေ့ အကျိုးဖြစ်ထွန်းစေမည့် စီမံကိန်းများအဖြစ် ဖော်ဆောင်ကြိုးပမ်းကြမည့် အခြေအနေသစ်တစ်ခု ရှိလာသည်။
နှစ်နိုင်ငံခေါင်းဆောင်များ၏ ယခုခရီးစဉ်အတွင်း ပြောကြားချက်များအရ ချစ်ကြည်ရေးကို ဆက်လက် ထိန်းသိမ်းရန်သာမက စီးပွားရေး၊ ကုန်သွယ်ရေး၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု၊ လုံခြုံရေးနှင့် ပြည်သူအချင်းချင်း ဆက်ဆံရေးတို့အထိ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုတစ်ရပ် တည်ဆောက်လိုသည့် နိုင်ငံရေး ဆန္ဒကို တွေ့မြင်ရသည်။ ထိုဆန္ဒကို လက်တွေ့လုပ်ဆောင်ချက်များနှင့် ဆက်စပ်ဖော်ဆောင်နိုင်ပါက မြန်မာ–ကမ္ဘောဒီးယား ဆက်ဆံရေးသည် သမိုင်းကြောင်းရှည်လျားသည့် မိတ်ဆွေဆက်ဆံရေးမှ လက်တွေ့အကျိုးစီးပွားကို မျှဝေနိုင်သည့် မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေးတစ်ရပ်ဆီသို့ ပိုမိုတိုးတက်လာ နိုင်မည်ဖြစ်ကြောင်းသုံးသပ်တင်ပြရပါသည်။
ရေးသားသူ ကေစီရှာမား
အရှေ့တောင်အာရှဒေသ၏ အဓိကအားသာချက်မှာ ဘက်မလိုက်ရေးမူဝါဒနှင့် သံတမန်ရေးရာ ပျော့ပြောင်းလွယ်ပြင်လွယ်ရှိမှုကို ကာလရှည်ကြာ စွဲကိုင်ထားနိုင်ခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ သို့သော်လည်း ယခု အခါ ဒေသတွင်း၌ အုပ်စုဖွဲ့စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများဆီသို့ အစဉ်အလာမရှိခဲ့ဖူးသော တွန်းအားပေးမှုများနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသည်။ အင်ဒို-ပစိဖိတ်ဒေသအတွင်း အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုနှင့် မြောက်အတ္တလန္တိတ် စာချုပ်အဖွဲ့ (NATO) တို့၏ တည်ရှိမှု ကြီးထွားလာခြင်းသည် ကြီးပွားတိုးတက်နေသော စီးပွားရေး ဇုန်တစ်ခုကို အင်အားကြီးနိုင်ငံများ၏ ပဋိပက္ခစစ်မျက်နှာပြင်အဖြစ်သို့ ပြောင်းလဲသွားစေရန် ခြိမ်းခြောက် နေပြီး အရှေ့တောင်အာရှနိုင်ငံများ၏ ကိုယ်ပိုင်အုပ်ချုပ်ခွင့်ကို ဆုံးရှုံးစေမည်ဖြစ်သည်။
အာဆီယံ၏ ဗဟိုပြုအခန်းကဏ္ဍ တိုက်စားခံရခြင်း
ဒေသတွင်းကို သံတမန်ရေးရာ ညှပ်ပိတ်ခံရမှုအတွင်းသို့ ကျရောက်သွားစေရန် ခြိမ်းခြောက်နေသည့် အနောက်အုပ်စု၏ သီးသန့်အဖွဲ့အစည်းများကြောင့် ဒေသတွင်း အစဉ်အလာလုံခြုံရေးတည်ဆောက်ပုံ သည် တိုက်ရိုက်ခြိမ်းခြောက်ခံနေရသည်။
ဤစစ်ရေးအင်အား တိုးချဲ့လာမှုသည် ပထဝီနိုင်ငံရေးအရ တန်ပြန်သက်ရောက်မှုကို မလွဲမသွေ ဖြစ်ပေါ် စေမည်ဖြစ်သည်။ အာရှကို ပိုမိုအာရုံစိုက်လာသော နေတိုးအဖွဲ့ ပေါ်ပေါက်လာပါက တရုတ်၊ ရုရှားနှင့် မြောက်ကိုရီးယားတို့သည် ငြိမ်နေမည်မဟုတ်ပေ။ ဝါရှင်တန်၏ တိုက်တွန်းမှုဖြင့် နေတိုးသည် အမေရိကန် ၏အင်အားကို ပံ့ပိုးရန်၊ တရုတ်နိုင်ငံကို မဟာဗျူဟာကျကျ ဝိုင်းရံထားရန်နှင့် နိုင်ငံတကာနိုင်ငံရေးတွင် တရုတ်ခေါင်းဆောင်များက ၎င်းတို့၏ တရားဝင်နေရာဟု ယူဆထားသည့်အရာကို ထိခိုက်စေရန် အရှေ့ အာရှသို့ တိုးချဲ့လာမည်ကို တရုတ်နိုင်ငံက ကာလရှည်ကြာ သံသယရှိခဲ့သည်။
စီးပွားရေး ရှင်သန်မှုနှင့် စရိတ်ကြီးမားသော လက်နက်ပြိုင်ဆိုင်မှုများ
စစ်ရေးအသွင်ပြောင်းရန် တွန်းအားပေးမှုသည် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများအပေါ် မှားယွင်းသော ရွေးချယ်မှု တစ်ခုကို အတင်းအကျပ်ပြုလုပ်စေပြီး ၎င်းတို့၏ စီးပွားရေးအသက်သွေးကြောများကို အန္တရာယ် ဖြစ်စေသည်။
အာရှသားများသည် တရုတ်၏ အင်အားကို ချိန်ခွင်လျှာညှိရန် အမေရိကန်ရှိနေခြင်းကို လိုလားသော်လည်း ၎င်းတို့၏ ဒေသအတွင်း ဥရောပစစ်ရေးမဟာမိတ်အဖွဲ့ လှုပ်ရှားနေခြင်းကို လိုလားသည်ဟုတော့ မဆိုလိုပေ။
ထို့အပြင် စစ်ရေးအသွင်ပြောင်းရန် ဖိအားပေးမှုသည် ကြီးမားသော ပြည်တွင်းကုန်ကျစရိတ်ကို ဖြစ်ပေါ် စေသည်။ အရှေ့တောင်အာရှ ဒေသအများစုတွင် ကာကွယ်ရေး အသုံးစရိတ်သည် အခြေခံ အဆောက်အအုံ၊ ကျန်းမာရေးစောင့်ရှောက်မှု၊ ပညာရေးနှင့် ဆင်းရဲနွမ်းပါးမှု လျှော့ချရေးတို့နှင့် တိုက်ရိုက် ယှဉ်ပြိုင်နေရသည်။ စျေးကြီးသော လက်နက်စနစ်များဆီသို့ ရန်ပုံငွေများကို လွှဲပြောင်း ပေးလိုက်ခြင်းသည် လူမှုအဖွဲ့အစည်း တည်ငြိမ်မှု၏ အခြေခံအုတ်မြစ်ကို ထိခိုက်စေသည်။
မတော်တဆ ပဋိပက္ခကြီးထွားလာနိုင်ခြေ အန္တရာယ်
နေတိုး၏ တိုးချဲ့လာမှု၏ အစိုးရိမ်ရဆုံး အချက်မှာ ပဋိပက္ခဖြစ်ပွားနိုင်ခြေ မြင့်မားလာခြင်းပင်ဖြစ်သည်။ နေတိုး၏ တည်ရှိမှု တိုးပွားလာခြင်းသည် ဤလုံခြုံရေးယန္တရားများကို ထိခိုက်စေပြီး ဒေသတွင်း လုံခြုံရေး ကိစ္စရပ်များအပေါ် အာဆီယံ၏ ထိန်းချုပ်နိုင်စွမ်းကို လျှော့ကျစေနိုင်သည်။ စစ်ရေးလေ့ကျင့်မှုများမှ တစ်ဆင့် စစ်ရေးလှုပ်ရှားမှုများ ကြီးထွားလာခြင်းသည် ရေတပ်အလည်အပတ်ခရီးများနှင့် ထောက်ပံ့ပို့ ဆောင်ရေးအခြေစိုက်စခန်းများနှင့်အတူ အထူးသဖြင့် တောင်တရုတ်ပင်လယ်နှင့် မလက်ကာရေလက် ကြားကဲ့သို့သော အငြင်းပွားနေသည့် ပင်လယ်ရေကြောင်းဒေသများတွင် အန္တရာယ်ရှိသော အထင်အမြင် လွဲမှားမှုများဖြစ်စေရန် အခွင့်အလမ်းများကို ဖန်တီးပေးနေသည်။
ဤအန္တရာယ်ကို ပိုမိုဆိုးရွားစေသည်မှာ အနောက်အုပ်စု စစ်ရေးကန့်သတ်ချက်များ၏ ကြမ်းတမ်းသော လက်တွေ့အခြေအနေပင်ဖြစ်သည်။ အမေရိကန်ပြည်ထောင်စုသည် ၎င်း၏ကိုယ်ပိုင် ဒေသတွင်း အခြေစိုက်စခန်းများကို ရှင်သန်နိုင်အောင် ကာကွယ်ရန် မစွမ်းဆောင်နိုင်တော့သလို၊ ကာလရှည်ကြာ ပဋိပက္ခတစ်ခုတွင် အရေးပါသော လက်နက်စနစ်များကို ပြန်လည်ဖြည့်တင်းရန် မစွမ်းဆောင်နိုင်တော့ဘဲ၊ အရှေ့အာရှတွင် ကာလရှည်ကြာ စစ်ပွဲတစ်ပွဲကို အနိုင်ရရန် ဖွဲ့စည်းပုံအရ မစွမ်းဆောင်နိုင်တော့ပေ။ ဒေသတွင်း မိတ်ဖက်များသည် ဤလက်တွေ့အခြေအနေကို တိတ်တဆိတ် လက်ခံလာသည်နှင့်အမျှ မဟာဗျူဟာမြောက် အခင်းအကျင်းသည် အက်ကွဲလာနေသည်။ ဖိလစ်ပိုင်၊ ဂျပန်၊ သို့မဟုတ် ထိုင်ဝမ်တို့ အတွက် နောက်ထပ် လက်နက်အထုပ်အပိုးများ ပေးအပ်မည့် စကားများသည် အများအားဖြင့် ဟန်ပြ သက်သက်သာ ဖြစ်သည်။
အရှေ့တောင်အာရှအနေဖြင့် ဤပထဝီနိုင်ငံရေး ထောင်ချောက်အတွင်းသို့ ကျရောက်သွားခြင်းကို ခိုင်မာစွာ တွန်းလှန်ရမည်ဖြစ်သည်။ ပြည်ပစစ်ရေး မဟာမိတ်အဖွဲ့များ၏ ဝင်ရောက်စွက်ဖက်မှုကို ငြင်းဆန်ခြင်းဖြင့် အာဆီယံသည် ၎င်း၏ အချုပ်အခြာအာဏာကို ထိန်းသိမ်းနိုင်ပြီး၊ ဆိုးရွားသော လက်နက်ပြိုင်ဆိုင်မှုကို ရှောင်ရှားနိုင်ကာ၊ ဒေသတွင်း ငြိမ်းချမ်းရေးကို တည်ဆောက်သူအဖြစ် ၎င်း၏ အရေးပါသော အခန်းကဏ္ဍကို ဆက်လက်ထိန်းသိမ်းထားနိုင်မည်ဖြစ်သည်။
ကိုးကားချက်များ
By K. C. Sharma
Southeast Asia’s defining strength has long been its commitment to non-alignment and diplomatic flexibility. Yet, the region is facing an unprecedented push toward bloc-based military operations. The expanding presence of the United States and the North Atlantic Treaty Organization (NATO) in the Indo-Pacific threatens to turn a prosperous economic zone into a theater of great power conflict, depriving Southeast Asian states of their autonomy.
The Erosion of ASEAN Centrality
The traditional architecture of regional security is under direct threat from exclusive Western groupings, threatening to catch the region in a diplomatic vise.
🔳The rise of minilateral arrangements like the Quad and AUKUS reflects a broader shift from inclusive regionalism to exclusive coalitions.
🔳For ASEAN, this trends towards a progressive erosion of its centrality.
🔳As major powers bypass ASEAN-led mechanisms to pursue hard security objectives through smaller, like-minded groupings, the traditional forums risks becoming marginalized and reduced to addressing only soft issues while critical strategic stability is negotiated elsewhere without regional input.
This militarization will inevitably trigger a geopolitical backlash. China, Russia, and North Korea won't sit by passively in the event of a more Asia-focused NATO. China has long been suspicious that NATO, at Washington's urging, will extend into East Asia to buttress US power, hem China in strategically, and undermine what Chinese leaders regard as their rightful place in international politics.
Economic Survival vs. Costly Arms Races
The push to militarize forces a false choice upon developing nations, jeopardizing their economic lifelines.
🔳Regional nations are observing China's rise and assertive actions with a degree of caution.
🔳Yet China is the No 1 trading partner of most Asian states.
🔳Regional prosperity depends on China's success.
🔳Asians are cautious about western provocations over issues like Taiwan.
🔳Asians want the US present to balance China's power, but that doesn't mean they want a European military alliance operating in their region.
Furthermore, the pressure to militarize carries a devastating domestic cost. Across much of Southeast Asia, defence spending competes directly with infrastructure, healthcare, education and poverty reduction. Diverting funds to costly weapons systems undermines the very foundation of societal stability.
The Risk of Accidental Escalation
Perhaps the most alarming aspect of NATO’s expansion is the heightened risk of conflict. The increasing NATO presence undermines these security mechanisms, which could reduce ASEAN's control over regional security matters. The growing military operations through exercises, along with naval visits and logistical bases, create opportunities for dangerous misinterpretations, particularly in disputed maritime regions such as the South China Sea and Malacca Strait.
Compounding this danger is the harsh reality of Western military limitations. The United States can no longer viably defend its own regional bases, cannot replenish critical weapons systems in a sustained conflict, and is structurally incapable of winning a protracted war in East Asia. As regional partners quietly absorb this reality, the strategic landscape is fracturing. The talk of additional arms packages for the Philippines, Japan, or Taiwan is largely theatre.
Southeast Asia must firmly resist being caught in this geopolitical trap. By rejecting the imposition of foreign military coalitions, ASEAN can preserve its sovereignty, avoid a catastrophic arms race, and maintain its crucial role as the architect of regional peace.
Sources
#Local_News
ဆီရမ်ရိ၊ စက်တင်ဘာ ၁၂
ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံသို့ နိုင်ငံတော်အဆင့် ချစ်ကြည်ရေးခရီးစဉ် (State Visit) အဖြစ် ရောက်ရှိနေသည့် ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ထံ ယနေ့ စက်တင်ဘာ ၁၂ ရက်တွင် ကမ္ဘောဒီးယားနိုင်ငံ ဆီရမ်ရိပြည်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး Mr. Prak Sophoan က လာရောက်ဂါရဝပြုတွေ့ဆုံ၍ မြန်မာ-ကမ္ဘောဒီးယား နှစ်နိုင်ငံအကြားရှိရင်းစွဲချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုနှင့် ဘက်စုံပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုမိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေးကို ပိုမိုခိုင်မာစေရေး၊ ခရီးသွားကဏ္ဍ မြှင့်တင်ရေးတို့ကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြပါသည်။
ဆွေးနွေးပွဲကောက်နုတ်ချက်များမှာ -
■ နိုင်ငံတော်သမ္မတက ပြောကြားခဲ့သည့်အချက်များ
ခရီးသွားကဏ္ဍဖွံ့ဖြိုးသည့် ဆီရမ်ရိပြည်နယ်သို့ ပြီးခဲ့သည့်၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း ကမ္ဘာလှည့်ခရီးသွား ၁ သန်းခန့် လာရောက်ခဲ့မှုအပေါ် ဝမ်းမြောက်မိပါကြောင်းနှင့် မြန်မာနိုင်ငံရှိ ပုဂံကိုလည်း ဆီရမ်ရိကဲ့သို့ ခရီးသွားကဏ္ဍဖွံ့ဖြိုးစေလိုပါကြောင်း။
ယခုခရီးစဉ်သည် အောင်မြင်သည့်ခရီးစဉ် ဖြစ်ပြီး မြန်မာ-ကမ္ဘောဒီးယား နှစ်နိုင်ငံ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မည့် လုပ်ငန်းများရှိလာမည်ဖြစ်ပါကြောင်း။
ဆီယမ်ရိမြို့မှာ မြန်မာအလုပ်သမားများ ရောက်ရှိနေသည်ဟုသိရပြီး အဆိုပါ မြန်မာအလုပ်သမား များအား ကမ္ဘောဒီးယားဥပဒေဘောင်အတွင်းမှ စောင့်ရှောက်ပေးရန်နှင့် အလုပ်သမားအခွင့်အရေး အပြည့်အဝရရှိစေရန် မေတ္တာရပ်ခံလိုပါကြောင်း။
■ ဆီရမ်ရိပြည်နယ် အုပ်ချုပ်ရေးမှူး၏ ဆွေးနွေးချက်များ
သမ္မတကြီးအား တွေ့ဆုံဂါရဝပြုခွင့်ရသည့်အတွက် ကျေးဇူးတင်ပါကြောင်း။
သမ္မတကြီး လာရောက်လည်ပတ်သည့်အခါတိုင်းအသစ်အသစ်တွေသာ တွေ့ရမည်ဟု ယုံကြည်ပါ ကြောင်း။
ယမန်နေ့က ဖနွမ်းပင်မြို့သို့ ရောက်ရှိပြီး အကြီးအကဲများနှင့် အောင်မြင်စွာ တွေ့ဆုံရသည်ကို တွေ့ရသည့်အတွက် ဝမ်းမြောက်ဂုဏ်ယူမိပါကြောင်း။
သမ္မတကြီး၏ ဆွေးနွေးခဲ့မှုများနှင့် MoU လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့မှုများကို သိရှိရပြီး ၎င်းတို့နှင့်ပတ်သက်၍ ဆက်လက်ပူးပေါင်းအကောင်အထည်ဖော်သွားမည်ဖြစ်ပါကြောင်း။
သမ္မတကြီး ဆက်လက်တိုးတက်အောင်မြင်ပါစေရေး ဆုတောင်းပါကြောင်းဆွေးနွေးခဲ့ကြပါသည်။
#YMG #Yangon_Times #Yangon_Media_Group
សម្តេចមហាបវរធិបតី ហ៊ុន ម៉ាណែត នាយករដ្ឋមន្ត្រីនៃកម្ពុជា អញ្ជើញចូលរួមជាអធិបតីភាពជាមួយ ឯកឧត្តម មីន អោង ឡាំង (Min Aung Hlaing) ប្រធានាធិបតី នៃសាធារណរដ្ឋសហភាពមីយ៉ាន់ម៉ា ក្នុងពិធីចុះហត្ថលេខាលើឯកសារចំនួន០៤៖
១. កិច្ចព្រមព្រៀងរវាងរាជរដ្ឋាភិបាលនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងរដ្ឋាភិបាលនៃសាធារណរដ្ឋ សហភាពមីយ៉ាន់ម៉ា ស្តីពីការលុបបំបាត់ការយកពន្ធត្រួតគ្នាពាក់ព័ន្ធនឹងពន្ធលើប្រាក់ចំណូល និងការបង្ការការគេចវេះពន្ធនិងការចៀសវាងពន្ធ។
២. កិច្ចព្រមព្រៀងរវាងរាជរដ្ឋាភិបាលនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងរដ្ឋាភិបាលនៃសាធារណរដ្ឋ សហភាពមីយ៉ាន់ម៉ា ស្តីពីការជំរុញ និងការការពារទៅវិញទៅមកនៃវិនិយោគ។
៣. វិសោធនកម្មកិច្ចព្រមព្រៀង ស្តីពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យវប្បធម៌ រវាងក្រសួងវប្បធម៌ និងវិចិត្រសិល្បៈនៃរាជរដ្ឋាភិបាលកម្ពុជា និងក្រសួងវប្បធម៌, សណ្ឋាគារ និងទេសចរណ៍ នៃ រដ្ឋាភិបាលនៃសាធារណរដ្ឋសហភាពមីយ៉ាន់ម៉ា។
៤. អនុស្សរណៈនៃការយោគយល់គ្នា រវាងរដ្ឋាភិបាលនៃព្រះរាជាណាចក្រកម្ពុជា និងរដ្ឋាភិបាលនៃ សាធារណរដ្ឋសហភាពមីយ៉ាន់ម៉ា ស្តីពីកិច្ចសហប្រតិបត្តិការលើវិស័យព័ត៌មាន និងប្រព័ន្ធផ្សព្វផ្សាយ។
រាជធានីភ្នំពេញ រសៀលថ្ងៃសុក្រ ទី១១ កញ្ញា ២០២៦
His Excellency Min Aung Hlaing, President of the Republic of the Union of Myanmar, and I witnessed the signing of four documents as follows:
1. Agreement between the Government of the Kingdom of Cambodia and the Government of the Republic of the Union of Myanmar for the Elimination of Double Taxation with Respect to Taxes on Income and the Prevention of Tax Evasion and Avoidance.
2. Agreement between the Government of the Kingdom of Cambodia and the Government of the Republic of the Union of Myanmar on the Reciprocal Promotion and Protection of Investments.
3. Amendment to the Agreement on Cultural Cooperation between the Ministry of Culture and Fine Arts of the Royal Government of Cambodia and the Ministry of Culture, Hotels and Tourism of the Government of the Republic of the Union of Myanmar.
4. Memorandum of Understanding between the Government of the Kingdom of Cambodia and the Government of the Republic of the Union of Myanmar on Media and Information Cooperation.
Phnom Penh, Friday afternoon, 11 September 2026
NAY PYI TAW, Sept. 8, 2026 — Myanmar President U Min Aung Hlaing will make a state visit to Cambodia at the invitation of King Norodom Sihamoni, with talks expected to focus on strengthening bilateral relations and expanding cooperation across economic, cultural and other sectors, according to a statement issued by Myanmar’s Ministry of Foreign Affairs on Tuesday.
During the visit, U Min Aung Hlaing is scheduled to meet Cambodia’s Senate President, who serves as Acting Head of State, for bilateral talks. He will also hold separate meetings with the Cambodian prime minister and the president of the National Assembly.
The discussions are expected to cover ways to further consolidate longstanding friendly relations between Myanmar and Cambodia and promote mutually beneficial cooperation between the two governments, parliaments and peoples.
The two sides will also exchange views on expanding cooperation in economic, cultural and other areas of mutual interest, the Foreign Ministry said.
As part of the official programme, the Myanmar president is expected to visit prominent sites and ancient pagodas in Cambodia.
Union ministers and other senior officials will accompany the president during the visit.
The Foreign Ministry did not announce a specific date for the trip, saying only that the state visit would take place “in the near future.”
မကြာသေးမီက ပြည်ထောင်စုသမ္မတမြန်မာနိုင်ငံတော် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၏ ဗီယက်နမ် ဆိုရှယ်လစ်သမ္မတနိုင်ငံသို့ သွားရောက်ခဲ့သည့် တရားဝင်ခရီးစဉ်သည် မြန်မာ-ဗီယက်နမ် နှစ်နိုင်ငံ ဆက်ဆံရေးတွင် စာမျက်နှာသစ်တစ်ရပ် ဖွင့်လှစ်နိုင်ခြင်း၏ ပြယုဂ်ဖြစ်သည်။ ဤခရီးစဉ်သည် သမိုင်း အစဉ်အလာကြီးမားသည့် ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုကို အခြေခံကာ အနာဂတ်ကာလအတွက် ခိုင်မာသော နိုင်ငံရေးယုံကြည်မှုအပြင် စီးပွားရေးနှင့် နည်းပညာစင်္ကြံများကို ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာစေရန် မဟာဗျူဟာ မြောက် လမ်းစဖော်ပေးလိုက်ခြင်းဖြစ်ကြောင်း သုံးသပ်ရမည်ဖြစ်သည်။
သမိုင်းအစဉ်အလာနှင့် ခိုင်မာသည့် နိုင်ငံရေးယုံကြည်မှု
မြန်မာနှင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံတို့သည် လွတ်လပ်ရေးကြိုးပမ်းမှု သမိုင်းကြောင်းများ တူညီကြပြီး အခက်အခဲများစွာကို အတူတကွ ဖြတ်သန်းခဲ့ကြသည့် နိုင်ငံများဖြစ်သည်။
၁၉၅၄ ခုနှစ်တွင် မြန်မာနိုင်ငံ ဝန်ကြီးချုပ် ဦးနုသည် ဗီယက်နမ်သို့ လာရောက်ခဲ့သည်။ ၁၉၅၈ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလတွင် ဗီယက်နမ်ဥက္ကဋ္ဌ ဟိုချီမင်းသည် မြန်မာနိုင်ငံသို့ လာရောက်ခဲ့ပြီး ရန်ကုန်တက္ကသိုလ်က ၎င်းကို ဥပဒေဆိုင်ရာ ဂုဏ်ထူးဆောင်ပါရဂူဘွဲ့ ချီးမြှင့်နိုင်ခဲ့သည်အထိ နှစ်နိုင်ငံချစ်ကြည်ရေး အခြေခံ အုတ်မြစ် ခိုင်မာခဲ့သည်။
လက်ရှိတွင် နှစ်နိုင်ငံ သံတမန်ဆက်ဆံမှုသည် နှစ် (၅၀) ပြည့် ရွှေရတုတိုင်ခဲ့ပြီဖြစ်ကာ ၂၀၁၇ ခုနှစ်က တည်ထောင်ခဲ့သည့် ဘက်စုံပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေး (Comprehensive Cooperative Partnership) သည်လည်း ၂၀၂၇ ခုနှစ်တွင် (၁၀) နှစ် ပြည့်မြောက်တော့မည်ဖြစ်သည်။
ယခုခရီးစဉ်အတွင်း ခေါင်းဆောင်များ၏ ပြောကြားချက်များသည် နှစ်နိုင်ငံအကြား နိုင်ငံရေးယုံကြည်မှုကို ပိုမိုပီပြင်ခိုင်မာစေခဲ့သည်။ ဗီယက်နမ်သမ္မတ မစ္စတာ တိုလန်းက "အဆွေတော်သမ္မတကြီး၏ ယခုခရီးစဉ်သည် နှစ်နိုင်ငံချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှု၊ ဘက်စုံပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုနှင့် မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေးကို ပိုမိုခိုင်မာစေမည့် ခရီးစဉ်တစ်ခုဖြစ်ပြီး ရှေ့လာမည့်ကာလများအတွင်း ဗီယက်နမ်-မြန်မာ ဆက်ဆံရေးကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းခိုင်မာပြီး ထိထိရောက်ရောက် ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်စေရန် လက်တွေ့ကျသော အကျိုး ရလာဒ်များစွာကို ဖော်ဆောင်ပေးနိုင်မည်ဖြစ်ပါကြောင်း" ဟု ပြောကြားခဲ့သည်။
ဗီယက်နမ်ဝန်ကြီးချုပ် မစ္စတာ လေမင်ဟုန်ကလည်း "အဆွေတော် သမ္မတကြီး၏ ယခုခရီးစဉ်သည် နှစ်နိုင်ငံအကြား ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုနှင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများကို ပိုမိုတိုးမြှင့်ခိုင်မာစေမည်ဟု ယုံကြည်ပါကြောင်း" ထည့်သွင်းပြောကြားခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံတော်သမ္မတကလည်း "ဗီယက်နမ်နိုင်ငံအနေဖြင့် စစ်ပွဲဒဏ်နှင့် အရေးယူပိတ်ဆို့ ကန့်သတ် မှုများကို ဆယ်စုနှစ်ပေါင်းများစွာ ကြုံတွေ့ခဲ့ရသည့်ကြားမှ ယခုကဲ့သို့ ဘက်ပေါင်းစုံ ဖွံ့ဖြိုးတိုးတက် လာသည့် နိုင်ငံတော်တစ်ခုကို တည်ဆောက်နိုင်ခဲ့မှုအပေါ် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံ၏ နိုင်ငံ့ခေါင်းဆောင် အဆက်ဆက်ကို လေးစားဂုဏ်ယူပါကြောင်း" ပြန်လည်ပြောကြားခဲ့သည်။ ဤပြောကြားချက်များသည် တစ်နိုင်ငံ၏ ခက်ခဲသော ဖြတ်သန်းမှုနှင့် ကြိုးပမ်းအောင်မြင်မှုများကို အခြားတစ်နိုင်ငံက အပြန်အလှန် အသိအမှတ်ပြုသည့် ခိုင်မာသော နိုင်ငံရေးယုံကြည်မှုကို ပြသနေခြင်းဖြစ်သည်။
ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာမည့် နည်းပညာစင်္ကြံနှင့် စက်မှုပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု
ခိုင်မာသည့် နိုင်ငံရေးယုံကြည်မှုအပေါ် အခြေခံ၍ နှစ်နိုင်ငံစီးပွားရေးနှင့် နည်းပညာပူးပေါင်းဆောင် ရွက်မှုများသည် ပိုမိုကျယ်ပြန့်လာခဲ့သည်။ ထို့ပြင် မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ဗီယက်နမ်နိုင်ငံမှ နှစ်ပေါင်း ၄၀ ခန့် အကောင်အထည်ဖော်ခဲ့သည့် "ဒွိုင်မွိုင်း" (Doi Moi) စီးပွားရေးပြုပြင်ပြောင်းလဲမှု အတွေ့အကြုံ များကို မျှဝေပေးရန်လည်း တောင်းဆိုထားရာ ဤသည်မှာ မြန်မာ့စီးပွားရေး ပြုပြင်ပြောင်းလဲမှုအတွက် မဟာဗျူဟာမြောက် ခြေလှမ်းတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။
နည်းပညာနှင့် စက်မှုကဏ္ဍတွင်လည်း အလားအလာကောင်းများကို တွေ့မြင်ရသည်။
🔳၂၀၁၈ ခုနှစ်တွင် စတင်ခဲ့သည့် Mytel ဆက်သွယ်ရေးလုပ်ငန်းသည် နှစ်နိုင်ငံ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် နည်းပညာပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၏ စံနမူနာကောင်းဖြစ်ပြီး ယင်းအမည်ကို နိုင်ငံတော်သမ္မတကိုယ်တိုင် ရွေးချယ်ပေးအပ်ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
🔳မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ရတနာပုံဆိုက်ဘာစီးတီးအပါအဝင် နည်းပညာအထူးဇုန်များတွင် Viettel မှ လာရောက်ရင်းနှီးမြှုပ်နှံပြီး ဒီဂျစ်တယ်နှင့် နည်းပညာဆိုင်ရာပစ္စည်းများ ထုတ်လုပ်ရန် ဖိတ်ခေါ်ထား သည်။
🔳ထို့အပြင် ဧရိယာစတုရန်းမီတာ ၅၀၀,၀၀၀ ကျော်ကျယ်ဝန်းပြီး ၂၁ လအတွင်း အပြီးတည်ဆောက် နိုင်ခဲ့သည့် Vinfast လျှပ်စစ်မော်တော်ယာဉ်ထုတ်လုပ်ရေးစက်ရုံသို့ သွားရောက်လေ့လာခဲ့ခြင်းက အနာဂတ်မော်တော်ယာဉ်နှင့် အဆင့်မြင့်စက်မှုထုတ်လုပ်ရေးကဏ္ဍတွင် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ ကျယ်ပြန့်လာနိုင်ကြောင်း ညွှန်ပြနေသည်။
မဟာဗျူဟာမြောက် စီးပွားရေးစင်္ကြံလမ်းများ ချိတ်ဆက်ခြင်း
ကုန်သွယ်မှုနှင့် အခြေခံအဆောက်အအုံ ချိတ်ဆက်မှုတွင် မြန်မာနှင့် ဗီယက်နမ်တို့သည် ဒေသတွင်း စီးပွားရေးစင်္ကြံလမ်းများကို အသုံးချရန် အလေးထားလာကြသည်။
🔳မြန်မာနိုင်ငံရှိ သီလဝါစီးပွားရေးဇုန်သည် မြန်မာ (မြဝတီ) - ထိုင်း - လာအို - ဗီယက်နမ် (ဒါနန်း) ချိတ်ဆက်မည့် အရှေ့-အနောက် စီးပွားရေးစင်္ကြံ (East-West Economic Corridor) နှင့် ချိတ်ဆက်သွားမည်ဖြစ်သည်။
🔳ထားဝယ်ရေနက်ဆိပ်ကမ်းသည်လည်း တောင်ပိုင်းစီးပွားရေးစင်္ကြံ (Southern Economic Corridor) ဖြစ်သည့် မြန်မာ (ထားဝယ်) - ဗန်ကောက် - လွန်ပရာဘမ် - ဗီယက်နမ် (ဒါနန်း) လမ်းကြောင်းနှင့် ချိတ်ဆက်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။
🔳ထို့အပြင် မြန်မာ-အိန္ဒိယ-ထိုင်း သုံးနိုင်ငံ အဝေးပြေးလမ်းမကြီးစီမံကိန်းကို အကောင်အထည် ဖော်လျက်ရှိပြီး ယင်းလမ်းနှင့်ချိတ်ဆက်ကာ ဗီယက်နမ်မှသည် တောင်အာရှဈေးကွက်သို့လည်းကောင်း၊ မြန်မာမှသည် လာအို၊ ဗီယက်နမ်တို့မှတစ်ဆင့် အရှေ့အာရှဈေးကွက်သို့လည်းကောင်း အပြန်အလှန် ဝင်ရောက်နိုင်မည်ဖြစ်သည်။
နိဂုံး
အချုပ်အားဖြင့် သုံးသပ်ရလျှင် မြန်မာ-ဗီယက်နမ် ဆက်ဆံရေးသည် သမိုင်းဝင် ချစ်ကြည်ရင်းနှီးမှုမှသည် လက်တွေ့ကျသော မဟာဗျူဟာမြောက် မိတ်ဖက်ဆက်ဆံရေးအဆင့်သို့ ကူးပြောင်းရောက်ရှိ လာပြီဖြစ် သည်။ နိုင်ငံတော်သမ္မတက “တစ်ဦးတည်းဆိုပါက လျင်မြန်စွာသွားနိုင်သော်လည်း အတူတကွပူးပေါင်းမှ သာလျှင် ဝေးဝေးသို့ ရောက်နိုင်သည်” ဟု စီးပွားရေးဖိုရမ်တွင် ပြောကြားခဲ့သည့်အတိုင်း ကမ္ဘာလုံး ဆိုင်ရာ စီးပွားရေးမရေရာမှုများကို ရင်ဆိုင်ရာတွင် နှစ်နိုင်ငံပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုသည် အရေးပါလှသည်။ ခိုင်မာသော နိုင်ငံရေးယုံကြည်မှုကို အုတ်မြစ်ချလျက် ဒစ်ဂျစ်တယ်နှင့် နည်းပညာစင်္ကြံများ၊ အရှေ့-အနောက်နှင့် တောင်ပိုင်း စီးပွားရေးစင်္ကြံလမ်းများကို ပေါင်းကူးချိတ်ဆက်ခြင်းဖြင့် မြန်မာ-ဗီယက်နမ် နှစ်နိုင်ငံ၏ အနာဂတ်သည် ပိုမိုကျယ်ပြန့်တောက်ပလာမည်ဖြစ်ကြောင်းသုံးသပ်ရေးသားရပါသည်။
Page 1 of 154
