#World_Health
Published 25 October 2026

အားဆေးတွေ အများကြီးသောက်နေတာက အသည်းကို ထိခိုက်စေနိုင်တယ်ဆိုတာ သိထားပါသလား။

■ အားဆေးတွေ၊ ဗီတာမင်တွေ၊ ဆေးဖက်ဝင်အပင်က ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ ဖြည့်စွက်စာတွေကို ကျန်းမာရေးကောင်းဖို့အတွက် သောက်သုံးကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အားဆေးတွေကို တစ်မျိုးပြီးတစ်မျိုး အများကြီး တွဲသောက်နေတယ်ဆိုရင်တော့ သတိထားဖို့ လိုပါတယ်။

■ ဘာကြောင့်လဲဆိုတော့ ကိုယ်သောက်သုံးလိုက်တဲ့ ပစ္စည်းတွေကို ခန္ဓာကိုယ်က ချေဖျက်ပြီး စီမံလုပ်ဆောင်နိုင်ဖို့ အသည်းက အရေးကြီးတဲ့အခန်းကဏ္ဍကနေ ပါဝင်နေလို့ပါ။

■ အထူးသဖြင့် ဆေးဖက်ဝင်အပင်က ထုတ်ထားတဲ့ အားဆေးတွေ၊ ပမာဏအများကြီးပါတဲ့ ဖြည့်စွက်စာတွေ၊ ပါဝင်ပစ္စည်းအမျိုးမျိုး ရောစပ်ထားတဲ့ ထုတ်ကုန်တွေကို အလွန်အကျွံသောက်မိရင် အသည်းဆဲလ်တွေကို ထိခိုက်စေနိုင်ပြီး အသည်းရောင်ရမ်းတာ၊ ဆေးကြောင့် အသည်းပျက်စီးတာမျိုးတွေအထိ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။

■ ၁။ အားဆေးတွေ အများကြီးသောက်ရင် အသည်းကိုဘာကြောင့်ထိခိုက်နိုင်တာလဲ။

■ အသည်းက အလုပ်ပိုလုပ်ရနိုင်တယ်

■ အသည်းဟာ ကိုယ်ထဲဝင်လာတဲ့ ဆေးဝါးနဲ့ ဓာတုပစ္စည်းအများအပြားကို ချေဖျက်ပြောင်းလဲပေးတဲ့ အရေးကြီးတဲ့အင်္ဂါပါ။ ဖြည့်စွက်စာတွေကို အမျိုးမျိုး၊ ပမာဏများများ သောက်သုံးတဲ့အခါ အဲဒီထဲက ပါဝင်ပစ္စည်းတချို့နဲ့ ၎င်းတို့ရဲ့ ချေဖျက်ပြီးထွက်လာတဲ့ ပစ္စည်းတွေက အသည်းကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။

■ အားဆေးတိုင်းက ဘေးကင်းတယ်လို့ မဆိုနိုင်ဘူး

■ အမေရိကန်နိုင်ငံမှာ ဖြည့်စွက်စာတွေဟာ ဆေးဝါးတွေလို ဈေးကွက်မတင်မီ FDA ရဲ့ ထိရောက်မှုနဲ့ ဘေးကင်းမှုစစ်ဆေးအတည်ပြုချက်ကို အမြဲရယူရတာမျိုး မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါကြောင့် ထုတ်ကုန်တိုင်းရဲ့ အရည်အသွေးနဲ့ ဘေးကင်းမှုကို တူညီတယ်လို့ မယူဆသင့်ပါဘူး။
ပါဝင်ပစ္စည်းတွေ မှားယွင်းနေနိုင်တယ်

■ တချို့ဖြည့်စွက်စာတွေမှာ အညွှန်းပေါ်က ပမာဏနဲ့ တကယ်ပါဝင်တဲ့ပမာဏ မတူတာ၊ မလိုလားအပ်တဲ့ ဓာတုပစ္စည်းတွေ၊ သတ္တုအဆိပ်အတောက်တွေ ဒါမှမဟုတ် ကြေညာမထားတဲ့ ဆေးဝါးပစ္စည်းတွေ ပါဝင်နေတာမျိုး ရှိနိုင်ပါတယ်။

■ သောက်နေတဲ့ဆေးတွေနဲ့ ဓာတ်ပြုနိုင်တယ်

■ အားဆေးတချို့ဟာ ဆရာဝန်ပေးထားတဲ့ ဆေးတွေနဲ့ ဓာတ်ပြုနိုင်ပါတယ်။ အဲဒီအခါ သောက်နေတဲ့ဆေးရဲ့ အာနိသင် လျော့သွားတာ၊ များသွားတာ ဒါမှမဟုတ် ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးတွေ ပိုဖြစ်လာတာမျိုး ကြုံတွေ့နိုင်ပါတယ်။

■ ၂။ အသည်းကို ထိခိုက်စေနိုင်တဲ့ ဖြည့်စွက်စာတွေ

■ အောက်ပါပစ္စည်းတွေဟာ အချို့လူတွေမှာ အသည်းထိခိုက်မှုနဲ့ ဆက်စပ်တွေ့ရှိထားတာကြောင့် သတိထားသင့်ပါတယ်။

■ Turmeric / Curcumin — နနွင်းကနေ ထုတ်ယူထားတဲ့ ဖြည့်စွက်စာတွေ၊ အထူးသဖြင့် ပမာဏမြင့်တဲ့ ထုတ်ကုန်တွေ။

■ Green Tea Extract — လက်ဖက်စိမ်းအနှစ်ကို အလွန်စူးစိုက်ထားတဲ့ ထုတ်ကုန်တွေ။

■ Ashwagandha — စိတ်ဖိစီးမှုလျှော့ချဖို့၊ အိပ်စက်မှုကောင်းစေဖို့ စတဲ့ ရည်ရွယ်ချက်တွေနဲ့ သောက်သုံးကြတဲ့ ဆေးဖက်ဝင်အပင်ဖြည့်စွက်စာ။

■ Black Cohosh — အမျိုးသမီးတွေရဲ့ သွေးဆုံးချိန်လက္ခဏာတွေအတွက် အသုံးပြုကြတဲ့ ဆေးဖက်ဝင်အပင်။

■ Garcinia Cambogia — ဝိတ်ချဖို့ ရည်ရွယ်ပြီး ထုတ်လုပ်ထားတဲ့ ဖြည့်စွက်စာတချို့မှာ ပါဝင်တတ်တဲ့ အပင်အနှစ်။

■ Kava နဲ့ Kratom — သက်သာအပန်းပြေစေဖို့ ဒါမှမဟုတ် တခြားအာနိသင်တွေအတွက် အသုံးပြုကြတဲ့ အပင်ထွက်ပစ္စည်းတွေ။

■ Red Yeast Rice — ကိုလက်စထရောလျှော့ချဖို့ အသုံးပြုကြတဲ့ ဖြည့်စွက်စာ။

■ Anabolic Steroids နဲ့ Bodybuilding Formulas — ကြွက်သားတက်ဖို့၊ ခန္ဓာကိုယ်ပုံစံပြောင်းဖို့ ရည်ရွယ်ထားတဲ့ ထုတ်ကုန်တချို့။

■ ဒီပစ္စည်းတွေကို သောက်သူတိုင်း အသည်းပျက်စီးမယ်လို့ မဆိုလိုပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ အချို့ထုတ်ကုန်တွေမှာ အသည်းထိခိုက်မှု ဖြစ်နိုင်ခြေရှိပြီး ပမာဏ၊ သောက်သုံးချိန်နဲ့ တစ်ဦးချင်းကျန်းမာရေးအခြေအနေအလိုက် ကွာခြားနိုင်ပါတယ်။

■ သာမန်ပမာဏအတိုင်း သောက်သုံးတဲ့ Multivitamin၊ Fish Oil နဲ့ Vitamin D တို့ဟာ လူအများစုအတွက် ယေဘုယျအားဖြင့် ဘေးကင်းတတ်ပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ လိုအပ်တာထက် ပိုသောက်တာ၊ ထုတ်ကုန်အများကြီးထဲမှာ ပါဝင်ပစ္စည်းတွေ ထပ်နေပြီး ပမာဏများသွားတာမျိုးကိုတော့ ရှောင်သင့်ပါတယ်။

■ ဥပမာ Vitamin A လို အဆီမှာပျော်ဝင်တဲ့ ဗီတာမင်တွေ အလွန်အကျွံ စုဆောင်းမိရင် အဆိပ်အတောက်ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။

■ ၃။ အသည်းထိခိုက်နေပြီဆိုရင် ဘယ်လိုလက္ခဏာတွေ တွေ့ရနိုင်လဲ။

■ အသည်းထိခိုက်မှုဟာ အစပိုင်းမှာ ဘာလက္ခဏာမှ မပြတာမျိုး ရှိနိုင်ပါတယ်။ တချို့လူတွေမှာတော့ အောက်ပါလက္ခဏာတွေ ပေါ်လာနိုင်ပါတယ်။

အမြဲလိုလို ပင်ပန်းနွမ်းနယ်နေခြင်း

■ ပျို့အန်ချင်ခြင်း၊ ဗိုက်နာခြင်း၊ ဗိုက်အောင့်ခြင်း
■ အသားဝါခြင်း၊ မျက်လုံးအဖြူသား ဝါလာခြင်း
■ ဆီးအရောင် ညိုမည်းလာခြင်း
■ ဝမ်းအရောင် ဖျော့လာခြင်း
■ တစ်ကိုယ်လုံး ယားယံခြင်း
■ ဒီလက္ခဏာတွေဟာ အသည်းပြဿနာကြောင့်ပဲ ဖြစ်တယ်လို့ အတိအကျ မပြောနိုင်ပေမဲ့ ဖြည့်စွက်စာသောက်ပြီးနောက် ပေါ်လာတယ်ဆိုရင်တော့ ပေါ့ပေါ့ဆဆမနေသင့်ပါဘူး။

■ အသားဝါတာ၊ ဆီးအရောင်ညိုမည်းတာ၊ ဗိုက်အရမ်းနာတာ၊ အန်တာမရပ်တာ ဒါမှမဟုတ် သတိရှုပ်ထွေးလာတာတွေရှိရင် အရေးပေါ် ဆေးကုသမှုခံယူပါ။

■ ၄။ အားဆေးတွေ အများကြီးသောက်နေတယ်ဆိုရင် ဘာလုပ်သင့်လဲ။

■ ၁။ အသည်းထိခိုက်မှုလို့ သံသယရှိရင် သောက်နေတဲ့ မလိုအပ်တဲ့ ဖြည့်စွက်စာတွေကို ရပ်ထားပြီး ဆေးကုသမှုခံယူပါ။ ဆရာဝန်ညွှန်ကြားထားတဲ့ အရေးကြီးဆေးတွေကိုတော့ ကိုယ့်သဘောနဲ့ မရပ်ဘဲ ဆရာဝန်နဲ့ အရင်တိုင်ပင်ပါ။

■ ၂။ ဆရာဝန်နဲ့ တိုင်ပင်ပြီး သွေးစစ်ဆေးမှုတွေ လုပ်ပါ။ ALT နဲ့ AST လို အသည်းဆဲလ်ထိခိုက်မှု
ကို စစ်ဆေးတဲ့ သွေးစစ်ချက်တွေအပြင် လိုအပ်ရင် Bilirubin နဲ့ တခြားအသည်းဆိုင်ရာ စစ်ဆေးမှုတွေကိုလည်း လုပ်နိုင်ပါတယ်။

■ ၃။ သောက်နေတဲ့ အားဆေးအားလုံးကို ဆရာဝန်ကို ပြပါ။ ဆေးဘူးတွေ၊ ပါဝင်ပစ္စည်းစာရင်းနဲ့ တစ်နေ့ဘယ်လောက်သောက်တယ်ဆိုတာကို ပြောပြပါ။ ဆရာဝန် ဒါမှမဟုတ် ဆေးဝါးကျွမ်းကျင်သူက ဆေးတွေအချင်းချင်း ဓာတ်ပြုနိုင်ခြေကို စစ်ဆေးပေးနိုင်ပါတယ်။

■ ၄။ အားဆေးတွေကို များများသောက်လေ ပိုကျန်းမာလေလေဆိုပြီး မယူဆပါနဲ့။ တကယ်လိုအပ်တဲ့ ဖြည့်စွက်စာကို သင့်တော်တဲ့ပမာဏနဲ့ သောက်သုံးတာက ပိုအရေးကြီးပါတယ်။

Source-Liver UK