#World_Health
Published 15 October 2026

■ အင်တာနက်ပေါ်မှာ လူတွေ ညဘက် ၃ နာရီထိုးပြီဆိုရင် ဘာမှလုပ်လို့မရဘဲ အမြဲတမ်းနိုးလာနေကြကြောင်း၊ အိပ်ဆေးတွေဘယ်လောက်ပဲသောက်သောက်၊ ဘယ်အချိန်ပဲအိပ်ရာဝင်အိပ်အိပ် အလကားဖြစ်နေကြောင်းပြောဆိုနေကြတာကို သင်သတိထားမိမှာပါ။

■ ညဘက်အိပ်ရေးဝနေချိန်မှာ ရုတ်တရက်လန့်နိုးလာရတဲ့ ဒီပြဿနာက လူသားတွေအတွက် အသစ်အဆန်းတော့ မဟုတ်ပါဘူး။ ဒါပေမဲ့ ခေတ်သစ်သုတေသီတွေကတော့ ဒါနဲ့ပတ်သက်ပြီး ကျေနပ်လောက်စရာ အကြောင်းပြချက်တစ်ခုကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပါပြီ။

■ အဲဒါကလည်း ကျွန်တော်တို့ရဲ့ ရှေးခေတ်သမိုင်းကြောင်းနဲ့ ဆက်စပ်နေပါတယ်။

■ သမိုင်းပညာရှင် Roger Ekirch ဟာ ရှေးခေတ်က အိပ်စက်ပုံအကြောင်း ရည်ညွှန်းချက်ပေါင်း ၂,၀၀၀ ကျော်ကို စုဆောင်းလေ့လာခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီခေတ်က လူတွေဟာ နေဝင်သွားတာနဲ့ ပထမတစ်ကျော့ အရင်အိပ်ကြတယ်၊ ပြီးတော့ ညဉ့်သန်းခေါင်ယံလောက်မှာ စကားပြောဖို့ ဒါမှမဟုတ် မီးဖိုကြည့်ရှုဖို့ နိုးလာကြပြီးမှ "ဒုတိယအကျော့" အနေနဲ့ ထပ်အိပ်ကြတဲ့ "အပိုင်းပိုင်းခွဲအိပ်စက်ခြင်း (Segmented Sleep)" ဆိုတဲ့ ပုံစံကိုကျင့်သုံးခဲ့ကြပါတယ်။

■ ScienceAlert မဂ္ဂဇင်းမှာ ဖော်ပြထားတဲ့အတိုင်း ၁၉၉၀ ပြည့်လွန်နှစ်တွေက အမျိုးသား စိတ်ကျန်းမာရေးဌာန (NIMH) ရဲ့ သုတေသနနဲ့ ၂၀၁၇ ခုနှစ်မှာ လျှပ်စစ်မီးမရှိတဲ့ မာဒါဂတ်စကာ နိုင်ငံက ရွာတွေမှာ လုပ်ခဲ့တဲ့လေ့လာချက်တွေအရ လူတွေဟာ ဒီလိုမျိုး အိပ်စက်တဲ့သံသရာကို သဘာဝအတိုင်း ပြန်လည်ကျင့်သုံးနေကြဆဲပဲဆိုတာကို ပြသနေပါတယ်။

■ စက်မှုတော်လှန်ရေးကြီးကနေ တဆင့် ဉာဏ်တုမီးရောင်တွေကို ကျွန်တော်တို့ရဲ့ဘဝထဲ မသွင်းလာခင်အထိ လူတွေဟာ ၈ နာရီဆက်တိုက် အိပ်စက်ခဲ့ကြတာ မဟုတ်ပါဘူး။

■ ညဘက် ၃ နာရီထိုးတိုင်း နိုးလာတာက ရှေးခေတ်လူသားတွေရဲ့ အလေ့အထတစ်ခုကြောင့် ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

■ ဇီဝဗေဒအရ ပြောရမယ်ဆိုရင် ညဘက်ရဲ့ ပထမပိုင်းမှာ ဦးနှောက်က အိပ်မောကျစေတဲ့ အဆင့် (Deep Slow-Wave Sleep) ကို အဓိကလုပ်ဆောင်တာဖြစ်လို့ သင့်ခန္ဓာကိုယ်ရဲ့ အိပ်စက်ခြင်းဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းစဉ်တွေဟာ ညဉ့်နက်ပိုင်းရောက်မှသာ အပြည့်အဝ အလုပ်လုပ်တတ်ကြပါတယ်။

■ အဲဒီနောက်မှာတော့ မိုးမလင်းခင်အချိန်တွေမှာ သင့်ခန္ဓာကိုယ် အပူချိန်အနည်းငယ်ကျဆင်းလာပြီး REM လို့ခေါ်တဲ့ အိပ်မက်မက်တဲ့အဆင့်ကို ရောက်ရှိလာတဲ့အခါ သင်ဟာ ပိုပြီးအလွယ်တကူ နိုးလာနိုင်ပါတယ်။ ဒါတွေအားလုံးက သင့်ခန္ဓာကိုယ်ထဲမှာ ဖြစ်ပျက်နေတဲ့ သဘာဝဖြစ်စဉ်တွေပါပဲ။

■ ဒီအချက်တွေအပြင် တခြားအကြောင်းရင်းတွေကလည်း သင့်အိပ်စက်ခြင်းကို သက်ရောက်မှုရှိစေပါတယ်။

■ ဥပမာ- အမျိုးသမီးတွေ သွေးဆုံးကိုင်တဲ့အခါ ဟိုမုန်းဓာတ် ကျဆင်းသွားတာမျိုး၊ ဒါမှမဟုတ် ညနေပိုင်းက စားခဲ့တဲ့ အစားအစာက ပေါ့သွားလို့ ညဘက်မှာ သွေးတွင်းသကြားဓာတ် ကျသွားတာမျိုးတွေ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

■ ညဉ့်နက်သန်းခေါင်ယံမှာ ဘာကြောင့်ပဲ နိုးလာနိုးလာပါ၊ အဓိက စိုးရိမ်စရာဖြစ်လာတာက အဲဒီလိုနိုးလာပြီးတဲ့နောက်မှာ ဖြစ်ပေါ်လာတဲ့ စိတ်ပူပန်မှုတွေပါပဲ။ နာရီကိုပဲ တစိုက်မတ်မတ်ထိုင်ကြည့်ပြီး ငါတော့ အိပ်ရမယ့်အချိန်ကြီးမှာ ဘာလို့နိုးနေရတာလဲဆိုပြီး ထိတ်လန့်နေတာကသာ သင့်ရဲ့ အိပ်မက်ဆိုးတွေကို ပိုဆိုးစေတာဖြစ်ပါတယ်။

■ ဒီအတွက် အများဆုံး အကြံပြုထားတဲ့ နည်းလမ်းကတော့ ဖြစ်နိုင်သမျှ အလင်းရောင်နဲ့ မထိတွေ့အောင် နေထိုင်ဖို့ပါပဲ။ ဖုန်းကို လုံးဝမကြည့်ပါနဲ့။ အိမ်သာသွားဖို့ ထတဲ့အခါမှာလည်း မီးမဖွင့်ပါနဲ့။ တကယ်လို့ နိုးနေမယ်ဆိုရင်လည်း အမှောင်ထဲမှာပဲ ပျင်းစရာကောင်းတဲ့ အလုပ်တစ်ခုခုကို လုပ်ပါ။

Source-VICE