#World_News
Published 10 October 2026

■ ဂလက်ဆီထဲက တခြားဂြိုဟ်အဖွဲ့အစည်းတွေမှာ "Super-Earth" လို့ခေါ်တဲ့ ကမ္ဘာထက် နည်းနည်းပိုကြီးပြီး ကျောက်ဆောင်တွေနဲ့ ဖွဲ့စည်းထားတဲ့ ဂြိုဟ်ကြီးတွေကို မကြာခဏ တွေ့ရလေ့ရှိပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ အဆန်းဆုံးက နေအဖွဲ့အစည်းထဲမှာတော့ ဒီလိုဂြိုဟ်မျိုး တစ်လုံးမှ မရှိတာပါပဲ။ ဒါဟာ သိပ္ပံပညာရှင်တွေအတွက် နှစ်ပေါင်းများစွာ မေးခွန်းထုတ်စရာဖြစ်ခဲ့ပါတယ်။

■ ခုတော့ Monthly Notices of the Royal Astronomical Society ဂျာနယ်မှာ ဖော်ပြလိုက်တဲ့ သုတေသနအသစ်တစ်ခုအရ ရင်သပ်ရှုမောစရာ အကြောင်းရင်းတစ်ခုကို တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။ အဲဒါကတော့  နေမင်းကြီးဟာ အဲဒီဂြိုဟ်ကြီးကို မျိုးစေ့မကျန် ဝါးမျိုစားသုံးလိုက်တာ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

■ စပါးလင်စေ့လောက်ကစလို့ နေရဲ့ အတွင်းပိုင်းဖွဲ့စည်းပုံကို လေ့လာနေကြတဲ့ နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင်တွေဟာ သီအိုရီအရ တွက်ချက်ထားတဲ့ ကွန်ပျူတာမော်ဒယ်တွေနဲ့ လက်တွေ့တွေ့ရှိချက်တွေကြား ကွဲလွဲနေတဲ့ ပုစ္ဆာဆန်းကြီးတွေကို ရင်ဆိုင်ခဲ့ရတာ သန်းနဲ့ချီကြာပါပြီ။

■ နေရဲ့ အပြင်ဘက်အလွှာရဲ့ တိကျတဲ့ အနက်၊ နေအတွင်းထဲမှာ အသံလှိုင်းတွေ ကူးဖြတ်သွားပုံနဲ့ နေရဲ့မျက်နှာပြင်မှာ လီသီယမ် (Lithium) ဓာတ် မျှော်လင့်ထားတာထက် ဘာလို့ ဒီလောက်တောင် နည်းပါးနေရတာလဲဆိုတာကို ဘယ်လိုမှ ရှင်းမပြနိုင်ခဲ့ကြပါဘူး။

■ တူကီယဲ နိုင်ငံ Ege တက္ကသိုလ်က နက္ခတ္တဗေဒပညာရှင် Mutlu Yildiz ဦးဆောင်တဲ့ သုတေသနအဖွဲ့ရဲ့ အဆိုအရတော့ နေမင်းကြီး ငယ်စဉ်အခါက ဂြိုဟ်တစ်လုံးကို မြိုချခဲ့တယ်ဆိုတဲ့ သီအိုရီကို ထည့်တွက်လိုက်တာနဲ့ ဒီပုစ္ဆာတွေ အားလုံးတစ်ပြိုင်နက်တည်း ပြေလည်သွားခဲ့ပါတယ်။

■ "ကျွန်တော်တို့ရဲ့ စေ့စေ့စပ်စပ် လေ့လာချက်တွေအရ ကမ္ဘာထက် အဆပေါင်းများစွာ ပိုကြီးတဲ့ ဂြိုဟ်တစ်လုံးဟာ နေမင်းကြီး ငယ်ရွယ်စဉ်အခါက နေရဲ့အထဲကို ကျရောက်သွားခဲ့ပြီး နေရဲ့အနက်ရှိုင်းဆုံးနေရာတွေမှာ ဘယ်တော့မှ ဖျက်ဆီးလို့မရတဲ့ ဓာတုဗေဒ အမှတ်အသားတွေကို ချန်ထားခဲ့တာဖြစ်နိုင်ပါတယ်" လို့ ဒေါက်တာ Mutlu Yildiz က ပြောပါတယ်။

■ "နေရဲ့ ဆင်းသက်ပြောင်းလဲလာပုံတွေကို မော်ဒယ်ပြုလုပ်ပြီး လက်တွေ့တွေ့ရှိချက်တွေနဲ့ နှိုင်းယှဉ်ကြည့်တဲ့အခါ Super-Earth ဂြိုဟ်တစ်လုံးကို ဝါးမျိုခဲ့ဖူးတယ်ဆိုရင် Standard Solar Model နဲ့ လက်တွေ့အကြား နှစ်ပေါင်းများစွာ ကွဲလွဲနေခဲ့တဲ့ လျှို့ဝှက်ချက်တွေကို အပြည့်အဝ ရှင်းပြနိုင်တာတွေ့ရပါတယ်" လို့ သူက ဆိုပါတယ်။

■ လွန်ခဲ့တဲ့ နှစ်သန်းပေါင်းများစွာ နေအဖွဲ့အစည်း စတင်ဖြစ်ပေါ်စအချိန်မှာ ဂြိုဟ်တွေဟာ ဓာတ်ငွေ့နဲ့ ဖုန်မှုန့်ဓါတ်ပြားကြီးတွေထဲမှာ လှည့်ပတ်နေခဲ့ကြတာပါ။ အဲဒီအထဲက အဲဒီ Super-Earth ဂြိုဟ်ကြီးဟာ ဖြည်းဖြည်းချင်း ဗဟိုက နေမင်းကြီးဆီကို လိမ့်ဆင်းသွားခဲ့တာဖြစ်ပါတယ်။

■ အဆန်းဆုံးကတော့ အဲဒီဂြိုဟ်ကြီးဟာ နေရဲ့ အပြင်ဘက်အလွှာတွေကို ကူးဖြတ်သွားချိန်မှာ သူ့ရဲ့ ဒြပ်ထုတော်တော်များများကို မဆုံးရှုံးဘဲ နေရဲ့ အတွင်းပိုင်းအထိ ခံနိုင်ရည်ရှိရှိ ဝင်ရောက်သွားနိုင်ခဲ့တာပါ။ ဒါဟာဂြိုဟ်တွေပျောက်ကွယ်သွားခဲ့ရင်တောင် သူတို့ ဗဟိုပြုလှည့်ပတ်ခဲ့တဲ့ ကြယ်တွေရဲ့ အတွင်းပိုင်းထဲမှာ ထာဝရအမှတ်အသားတွေကို ကျန်ခဲ့စေနိုင်တယ်ဆိုတာကို သက်သေပြနေတာလည်းဖြစ်ပါတယ်။

■ "နေရဲ့ စောစောပိုင်း ဓာတုဗေဒသမိုင်းကြောင်းမှာ ဒီပြဿနာတွေအားလုံးရဲ့ ဘုံအကြောင်းရင်း ရှိနေမလားဆိုတာ ကျွန်တော်တို့ စိတ်ဝင်စားခဲ့ကြတာပါ" လို့ ပရိုဖက်ဆာ Yildiz က ဖြည့်စွက်ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။

Source- NDTV