ဂရိုဒ်နို၊ ဩဂုတ် ၂၀။ မြန်မာနိုင်ငံသို့ ဓာတ်မြေဩဇာများ တင်ပို့နိုင်ရေး ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်နေသည့် ဘီလာရုစ်နိုင်ငံ၏ အဓိက နိုက်ထရိုဂျင်အခြေခံ ဓာတ်မြေဩဇာထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်း Grodno Azot စက်ရုံသို့ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် အဖွဲ့သည် ဩဂုတ် ၂၀ ရက်က သွားရောက်လေ့လာခဲ့ပြီး ဓာတ်မြေဩဇာထုတ်လုပ်မှု၊ ပြည်ပတင်ပို့မှုနှင့် မြန်မာနိုင်ငံသို့ တင်ပို့နိုင်မည့် အခြေအနေများကို ဆွေးနွေးခဲ့သည်။
ဘီလာရုစ်နိုင်ငံ မင်စ်ခ်မြို့၌ တရားဝင်ခရီးစဉ်ရောက်ရှိနေသည့် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် အဖွဲ့သည် ဒေသစံတော်ချိန် မွန်းတည့် ၁၂ နာရီတွင် မင်စ်ခ်မြို့မှ Grodno မြို့သို့ ရဟတ်ယာဉ်များဖြင့် သွားရောက်ခဲ့ပြီး လမ်းတစ်လျှောက် ဘီလာရုစ်နိုင်ငံ၏ စိုက်ပျိုးရေးလုပ်ငန်း၊ လမ်းပန်းဆက်သွယ်ရေးနှင့် ဒေသဖွံ့ဖြိုးတိုးတက်မှု အခြေအနေများကို ကြည့်ရှုလေ့လာခဲ့သည်။
Grodno မြို့လေဆိပ်သို့ ရောက်ရှိချိန်တွင် ပြည်နယ်အုပ်ချုပ်ရေးမှူး Mr. Yuri Khadzhimuratovich နှင့် တာဝန်ရှိသူများက ကြိုဆိုခဲ့ကြပြီး ယင်းနောက် Grodno Azot ဓာတ်မြေဩဇာစက်ရုံသို့ ဆက်လက်သွားရောက်ခဲ့သည်။
စက်ရုံတာဝန်ရှိသူများက Grodno Azot ၏ သမိုင်းကြောင်း၊ ထုတ်လုပ်မှုလုပ်ငန်းစဉ်၊ နှစ်အလိုက် ဓာတ်မြေဩဇာထုတ်လုပ်နိုင်မှုနှင့် ကျွမ်းကျင်မှုသင်တန်းများ ပို့ချပေးနေမှုတို့ကို ရှင်းလင်းတင်ပြခဲ့သည်။ စက်ရုံသည် ဘီလာရုစ်နိုင်ငံ၏ ပြည်တွင်းစိုက်ပျိုးရေးနှင့် စားနပ်ရိက္ခာဖူလုံရေးအတွက် လိုအပ်သည့် ဓာတ်မြေဩဇာများ ထုတ်လုပ်ပေးနေသကဲ့သို့ ပြည်ပဈေးကွက်များသို့လည်း တင်ပို့နေကြောင်း သိရသည်။
ထို့ပြင် နိုက်ထရိုဂျင်နှင့် ဆက်စပ်ဓာတုပစ္စည်းများ ထုတ်လုပ်ဖြန့်ဖြူးနေမှုအပြင် မြန်မာနိုင်ငံသို့ ဓာတ်မြေဩဇာများ တင်ပို့နိုင်ရေး ညှိနှိုင်းဆောင်ရွက်နေသည့် အခြေအနေ ကိုလည်း စက်ရုံတာဝန်ရှိသူများက ရှင်းလင်းတင်ပြခဲ့ပြီး နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က သိရှိလိုသည်များ မေးမြန်းဆွေးနွေးခဲ့သည်။
ယင်းနောက် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် စက်ရုံဧည့်သည်တော်မှတ်တမ်းစာအုပ်တွင် လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့ပြီး စက်ရုံပုံစံငယ်နှင့် ထုတ်လုပ်ရေးဆိုင်ရာ ပြခန်းများကို ကြည့်ရှုခဲ့သည်။ ဆက်လက်၍ စက်ရုံအတွင်း မော်တော်ယာဉ်များဖြင့် လှည့်လည်ကာ ထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းများကို ကြည့်ရှုလေ့လာပြီး တာဝန်ရှိသူများနှင့် ဆွေးနွေးခဲ့သည်။
Grodno Azot စက်ရုံသည် ဘီလာရုစ်နိုင်ငံ Grodno မြို့တွင် တည်ရှိပြီး ၁၉၆၃ ခုနှစ်မှ စတင်လည်ပတ်ခဲ့သည့် နိုင်ငံပိုင် ဓာတ်မြေဩဇာနှင့် ဓာတုပစ္စည်းထုတ်လုပ်ရေးလုပ်ငန်းဖြစ်သည်။ အမိုးနီးယား (Ammonia)၊ ယူရီးယား (Urea) နှင့် နိုက်ထရိုဂျင်အခြေခံ ဓာတ်မြေဩဇာအမျိုးမျိုးကို အဓိကထုတ်လုပ်ကာ ဘီလာရုစ်၏ ပြည်တွင်းစိုက်ပျိုးရေးကဏ္ဍသို့ ဖြည့်ဆည်းပေးနေသည့်အပြင် ပြည်ပနိုင်ငံများသို့လည်း တင်ပို့လျက်ရှိကြောင်း သိရသည်။
ဩဂုတ်၂၀၊၂၀၂၆ (မင့်စ်)
မြန်မာနိုင်ငံ၏ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေး၊ စက်မှုကုန်ထုတ်လုပ်ရေး၊ စွမ်းအင်၊ အခြေခံ အဆောက်အအုံ၊ ဒီဂျစ်တယ်နည်းပညာနှင့် AI အပါအဝင် စီးပွားရေးကဏ္ဍများတွင် ဘီလာရုစ် လုပ်ငန်းရှင်များ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ဖိတ်ခေါ်လိုက်ပြီး နှစ်နိုင်ငံ ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုကို မဟာဗျူဟာမြောက် တိုးချဲ့ရန် ဩဂုတ် ၂၀ ရက်က ဘီလာရုစ်နိုင်ငံ မင့်စ်မြို့၌ ကျင်းပသည့် မြန်မာ-ဘီလာရုစ် စီးပွားရေးဖိုရမ်တွင် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။
President ဟိုတယ်၌ ကျင်းပသည့် ဖိုရမ်သို့ နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်၊ ဘီလာရုစ်ဝန်ကြီးချုပ် Alexander Turchin၊ နှစ်နိုင်ငံအစိုးရတာဝန်ရှိသူများနှင့် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များ တက်ရောက်ခဲ့ကြပြီး B2B ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု၊ ပူးတွဲစီးပွားရေးစီမံကိန်းများ ဖော်ဆောင်ရေး၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု အခွင့်အလမ်း များ မျှဝေရေးနှင့် ကုန်သွယ်ရေးအတားအဆီးများ ဖြေရှင်းရေးတို့ကို ဆွေးနွေးခဲ့ကြသည်။
ဘီလာရုစ်ဝန်ကြီးချုပ် Alexander Turchin က စက်မှုကုန်ထုတ်လုပ်ရေး၊ အထည်အလိပ်နှင့် လူသုံးကုန်၊ စိုက်ပျိုးရေးနှင့် အစားအသောက်၊ ကျန်းမာရေးနှင့် ဆေးဝါးထုတ်လုပ်ရေး၊ အဆင့်မြင့်နည်းပညာနှင့် လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်ကဏ္ဍများတွင် နှစ်နိုင်ငံပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု တိုးမြှင့်ရန် ရည်ရွယ်ထားကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်ကလည်း လက်ရှိကမ္ဘာ့စီးပွားရေး အပြောင်းအလဲများကြားတွင် အပြန်အလှန်အကျိုးရှိသည့် မဟာဗျူဟာမြောက် စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများ လိုအပ်ကြောင်း ပြောကြားပြီး နှစ်နိုင်ငံစီးပွားရေးလုပ်ငန်းရှင်များအကြား တိုက်ရိုက်ချိတ်ဆက်မှု၊ ပူးတွဲစီမံကိန်းနှင့် ရင်းနှီး မြှုပ်နှံမှုများ တိုးမြှင့်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။
မြန်မာနှင့် ဘီလာရုစ်တို့သည် ၁၉၉၉ ခုနှစ်တွင် သံတမန်ဆက်ဆံရေး စတင်ထူထောင်ခဲ့ပြီး ၂၀၁၁ ခုနှစ်တွင် ကုန်သွယ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု သဘောတူစာချုပ် လက်မှတ်ရေး ထိုးခဲ့ သည်။ ထို့ပြင် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု၊ သိပ္ပံနှင့်နည်းပညာ၊ အကောက်ခွန်နှင့် ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ ပူးပေါင်း ဆောင်ရွက်မှု သဘောတူညီချက်များ ချမှတ်ထားပြီး ၂၀၂၆-၂၀၂၈ နှစ်နိုင်ငံပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှု လမ်းပြ မြေပုံတွင် ကုန်သွယ်ရေး၊ စိုက်ပျိုးရေး၊ ကျန်းမာရေး၊ ဘဏ်လုပ်ငန်း၊ ပညာရေးနှင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်းတို့ကို ထည့်သွင်းထားသည်။
မြန်မာနိုင်ငံသည် တရုတ်နှင့် အိန္ဒိယတို့အကြား တည်ရှိပြီး အရှေ့တောင်အာရှနှင့် တောင်အာရှ ဈေးကွက်များကို ချိတ်ဆက်နိုင်သည့် ပထဝီဝင်အနေအထားရှိကြောင်း နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင် လှိုင်က ပြောကြားခဲ့သည်။ စိုက်ပျိုးမွေးမြူရေးအခြေခံ စက်မှုနိုင်ငံအဖြစ် ဖော်ဆောင်ရာတွင် ဘီလာရုစ်၏ စိုက်ပျိုးရေးနည်းပညာ၊ ဓာတ်မြေဩဇာနှင့် လယ်ယာသုံးစက်ကိရိယာများကို အသုံးချ၍ Farming မှ Food Processing အထိ နည်းပညာနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှု ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ရန် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့ သည်။
ထို့အပြင် လယ်ယာသုံးစက်ယန္တရားများကို တင်သွင်းရောင်းချရုံသာမက မြန်မာနိုင်ငံ၌ ပူးတွဲထုတ်လုပ် ရန်၊ လူသုံးကုန်နှင့် ဆေးဝါးထုတ်လုပ်ရေး၊ သယ်ယူပို့ဆောင်ရေးနှင့် ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး အခြေခံအဆောက်အအုံများတွင်လည်း ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရန် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သည်။
စွမ်းအင်ကဏ္ဍတွင် ရေအားလျှပ်စစ်၊ နေရောင်ခြည်၊ လေစွမ်းအင်နှင့် ဇီဝစွမ်းအင် စီမံကိန်းများ၌ ပုဂ္ဂလိက ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုများ ဝင်ရောက်ရန် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သကဲ့သို့ အစိုးရဝန်ဆောင်မှု ဒီဂျစ်တယ်အသွင်ကူးပြောင်း ရေး၊ ဆက်သွယ်ရေးနည်းပညာ၊ AI၊ ဒီဂျစ်တယ်ငွေပေးချေမှုနှင့် ဆန်းသစ်တီထွင်မှုဆိုင်ရာ လုပ်ငန်းများ တွင်လည်း ဘီလာရုစ်လုပ်ငန်းရှင်များ ပူးပေါင်းရန် တိုက်တွန်းခဲ့သည်။
ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနေရာများအဖြစ် သီလဝါ၊ ထားဝယ်နှင့် ကျောက်ဖြူ အထူးစီးပွားရေးဇုန်များကို ဖော်ပြခဲ့ပြီး သီလဝါအထူးစီးပွားရေးဇုန်သည် အခြေခံအဆောက်အအုံနှင့် သယ်ယူပို့ဆောင်ရေး ချိတ်ဆက်မှု အားသာ ချက်ရှိကြောင်း ဆိုသည်။ ထားဝယ်ဒေသတွင်လည်း အကြီးစားစက်မှုလုပ်ငန်း၊ စက်ပစ္စည်းနှင့် ကုန်တင် ယာဉ်ထုတ်လုပ်ရေးအပြင် တနင်္သာရီတိုင်းအတွင်း သတ္တုတူးဖော်ရေးနှင့် ခရီးသွားလုပ်ငန်းများ၌ ရင်းနှီး မြှုပ်နှံရန် ဖိတ်ခေါ်ခဲ့သည်။
မြန်မာနိုင်ငံသည် အာဆီယံအဖွဲ့ဝင်ဖြစ်ပြီး ဘီလာရုစ်သည် Eurasian Economic Union (EAEU) အဖွဲ့ဝင်ဖြစ်သဖြင့် နှစ်နိုင်ငံပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုမှတစ်ဆင့် အာဆီယံ၊ အာရှနှင့် EAEU ဈေးကွက်များကို အပြန်အလှန်ချိတ်ဆက်နိုင်မည်ဟု နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်က ပြောကြားခဲ့သည်။
ဘီလာရုစ်၏ စက်မှုနှင့်နည်းပညာစွမ်းရည်ကို မြန်မာနိုင်ငံ၏ သဘာဝနှင့် လူ့စွမ်းအားအရင်းအမြစ်များနှင့် ပေါင်းစပ်ကာ ရေရှည်အကျိုးရှိသည့် ပူးတွဲစီးပွားရေးစီမံကိန်းများ ဖော်ဆောင်ရန် တိုက်တွန်းခဲ့ပြီး ဘီလာရုစ်လုပ်ငန်းရှင်များ၏ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံမှုနှင့် လုပ်ငန်းလည်ပတ်မှုများအတွက် လိုအပ်သည့် ပံ့ပိုးမှုများ ဆောင်ရွက်ပေးမည်ဟု ဆိုသည်။
ဖိုရမ်အပြီးတွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတ ဦးမင်းအောင်လှိုင်နှင့် အဖွဲ့ဝင်များသည် ခင်းကျင်းပြသထားသည့် မြန်မာနိုင်ငံထုတ် ကုန်ပစ္စည်းပြခန်းများကို လှည့်လည်ကြည့်ရှုခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
၁၉၊ဩဂုတ် ၂၀၂၆ (မော်စကို)
နိုင်ငံတော်သမ္မတဦးမင်းအောင်လှိုင်သည် ယနေ့ ဩဂုတ် ၁၉ရက်က ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ ပလက်ခါနော့ဗ် ရုရှား စီးပွားရေး တက္ကသိုလ်" Plekhanov Russian University of Economics က အပ်နှင်းသည့် ဂုဏ်ထူးဆောင် ပါမောက္ခဘွဲ့ကို လက်ခံရယူခဲ့သည်။
ရုရှားဖက်ဒရေးရှင်းနိုင်ငံ သမ္မတ ဗလာဒီမာပူတင်၏ ဖိတ်ကြားချက်အရ ရုရှားသို့ တရားဝင်ချစ်ကြည်ရေး ခရီးစဉ်အတွင်း ပလက်ခါနော့ဗ်စီးပွားရေးတက္ကသိုလ်က ယခုကဲ့သို့ ဂုဏ်ထုးဆောင်ပါမောက္ခဘွဲ အပ်နှင်း ခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
အဆိုပါတက္ကသိုလ်တွင်ကျင်းပသည့် ဘွဲ့အပ်နှင်းသည့်အခမ်အနားတွင် နိုင်ငံတော်သမ္မတသည် ဂုဏ်ထူးဆောင်ပါမောက္ခဘွဲ့ကို လက်ခံရယူပြီးနောက် ကျေးဇူးတင်စကားပြန်လည်ပြောကြားခဲ့သည်။
အဆိုပါ ပလက်ခါနော့ဗ် ရုရှားစီးပွားရေးတက္ကသိုလ်သည် ရုရှားအင်ပါယာခေတ် ၁၉၀၇ ခုနှစ်တွင် စတင်တည်ထောင်ခဲ့ပြီး ရုရှားနိုင်ငံ၏ ရှေးအကျဆုံးနှင့် အကြီးဆုံး စီးပွားရေးဆိုင်ရာ တက္ကသိုလ်ကြီးတစ်ခု ဖြစ်ပြီး ရုရှား၏ ထိပ်တန်းတက္ကသိုလ်ကြီးတစ်ခုလည်းဖြစ်ကာ ဩဇာလွှမ်းမိုးမှုရှိသည့် ရုရှား၏ထိပ်တန်း စီမံခန့်ခွဲသူများနှင့် စီးပွားရေးခေါင်းဆောင်များကိုမွေးထုတ်ပေးခဲ့ကြောင်းသိရသည်။
၁၄ ဧပြီ၊၂၀၂၆
စပါးကြီးမြွေတွေဟာ သမင်လို အကောင်ကြီးမျိုးကို တစ်ထိုင်တည်း မျိုချပြီးရင် လနဲ့ချီပြီး ဘာမှထပ်မစားဘဲ နေနိုင်ကြတဲ့ ထူးခြားတဲ့ အလေ့အထရှိပါတယ်။ အခုအခါမှာတော့ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက မြွေတွေရဲ့ ဒီလိုထူးခြားတဲ့ ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်မှာ အဓိကကျတဲ့ မော်လီကျူးတစ်ခုကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး၊ ဒါဟာ အဝလွန်သူတွေအတွက် ဆေးဝါးအသစ်တွေ ထုတ်လုပ်ရာမှာ လမ်းစတစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
မြွေတွေ အစာစားပြီးချိန်မှာ သူတို့ရဲ့ သွေးထဲမှာ အဆပေါင်း ၁၀၀၀ လောက်အထိ မြင့်တက်လာတတ်တဲ့ pTOS လို့ခေါ်တဲ့ မော်လီကျူးတစ်ခုကို အဝလွန်နေတဲ့ ကြွက်တွေကို စမ်းသပ်တိုက်ကြည့်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအခါ ကြွက်တွေဟာ အစားအသောက်ကို သိပ်မစားတော့ဘဲ ကိုယ်အလေးချိန် အမြန်ကျသွားတာကို အံ့ဩဖွယ် တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။ ဒီမော်လီကျူးဟာ Wegovy လို နာမည်ကြီး ဝိတ်ကျဆေးတွေနဲ့ ဆင်တူတဲ့ အာနိသင်မျိုး ပေးစွမ်းနိုင်တာကို တွေ့ရပါတယ်။
လက်ရှိသုံးနေတဲ့ Wegovy လို ဆေးတွေက အစာအိမ်ထဲကနေ အစာဆင်းတာကို နှေးစေပြီး အချိန်ကြာကြာ ဗိုက်ပြည့်နေသလို ခံစားရစေပေမယ့် ပျို့အန်တာ၊ ဝမ်းချုပ်တာနဲ့ ဗိုက်အောင့်တာမျိုးတွေ ဖြစ်စေတတ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အခုတွေ့ရှိတဲ့ pTOS မော်လီကျူးကတော့ အဲဒီလို ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးတွေ မရှိဘဲ၊ အစားစားချင်စိတ်ကို ထိန်းချုပ်ပေးတဲ့ ဦးနှောက်ရဲ့ အစိတ်အပိုင်း (Hypothalamus) ကို တိုက်ရိုက် သွားရောက်သက်ရောက်စေတာ ဖြစ်ပါတယ်။
"ကျွန်တော်တို့က မြွေတွေမှ မဟုတ်တာ" လို့ တွေးစရာရှိပေမယ့်၊ ဒီမော်လီကျူးက လူတွေရဲ့ ဆီးထဲမှာလည်း နည်းနည်းပါးပါး ပါဝင်နေတတ်တဲ့ သဘာဝဓာတ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ လူ့ခန္ဓာကိုယ်မှာလည်း သဘာဝအတိုင်း ရှိနေပြီးသားဖြစ်တဲ့အတွက် အနာဂတ်မှာ ဆေးအဖြစ်ထုတ်လုပ်တဲ့အခါ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးနည်းပြီး ပိုမိုဘေးကင်းလုံခြုံမှု ရှိနိုင်တယ်လို့ ပညာရှင်တွေက မျှော်လင့်နေကြပါတယ်။
ဒီရှာဖွေတွေ့ရှိမှုကို လူတွေမှာ လက်တွေ့ဆေးအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်ဖို့အတွက်တော့ ထပ်ပြီး သုတေသနတွေ အများကြီး လုပ်ဖို့ လိုအပ်ပါသေးတယ်။ ဒါပေမဲ့ သဘာဝတရားကြီးထဲမှာ ဒီလို အလွန်အမင်း ထူးခြားတဲ့ အစွမ်းသတ္တိတွေရှိတဲ့ တိရစ္ဆာန်တွေဆီကနေ လူသားတွေ ကျန်းမာရေးအတွက် အကျိုးရှိမယ့်အရာတွေ အများကြီး သင်ယူနိုင်တယ်ဆိုတာကို ဒီလေ့လာမှုက သက်သေပြလိုက်တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ Source: The Guardian
၁၄ ဧပြီ၊၂၀၂၆
လူအတော်များများက ကျန်းမာရေးအတွက် နေ့စဉ် အားဆေး (Multivitamins) တွေ သောက်လေ့ရှိကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တချို့သော ရောဂါကုသတဲ့ ဆေးဝါးတွေနဲ့ အားဆေးတွေကို တွဲသောက်လိုက်တဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်က ဆေးစုပ်ယူမှုကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ဗီတာမင်နဲ့ သတ္တုဓာတ်တွေက ဆေးဝါးတွေနဲ့ လမ်းကြောင်းတူတူ ဖြတ်သန်းရတာမို့ ဆေးအာနိသင်ကို ပြောင်းလဲသွားစေနိုင်လို့ သတိထားဖို့ လိုပါတယ်။
လည်ပင်းကျိတ် (သိုင်းရွိုက်) ဆေးတွေနဲ့ အရိုးပွရောဂါဆေးတွေဟာ အားဆေးတွေနဲ့ သိပ်မတည့်ပါဘူး။ အားဆေးထဲမှာပါတဲ့ ကယ်လ်ဆီယမ်နဲ့ သံဓာတ်တွေက အဲဒီဆေးတွေရဲ့ အာနိသင်ကို လျော့ကျစေပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီဆေးတွေကို မနက် အစာမစားခင် ဗိုက်ဟာနေချိန်မှာ အရင်သောက်တာ အကောင်းဆုံးဖြစ်ပြီး၊ အားဆေးသောက်မယ်ဆိုရင် ဆေးသောက်ပြီး အနည်းဆုံး ၂ နာရီကနေ ၄ နာရီလောက် ခြားပြီးမှ သောက်သင့်ပါတယ်။
ပဋိဇီဝဆေး (ပိုးသတ်ဆေး) တွေ သောက်တဲ့အခါမှာလည်း အားဆေးနဲ့ အနည်းဆုံး ၂ နာရီလောက် ခြားသောက်ရပါမယ်။ မဟုတ်ရင် အားဆေးထဲက သတ္တုဓာတ်တွေနဲ့ ပေါင်းသွားပြီး ပိုးသတ်ဆေးက အပြည့်အဝ အာနိသင် မပြနိုင်တော့ပါဘူး။ သွေးကျဲဆေး (Warfarin) သောက်နေတဲ့သူတွေဆိုရင်လည်း အားဆေးထဲမှာပါတတ်တဲ့ ဗီတာမင် ကေ (Vitamin K) ကြောင့် သွေးခဲတာကို ကာကွယ်ပေးတဲ့ ဆေးအာနိသင်ကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဗီတာမင် ကေ ပါတဲ့ အားဆေးတွေကို ကိုယ့်သဘောနဲ့ကိုယ် ရပ်လိုက်၊ သောက်လိုက် မလုပ်ဘဲ ဆရာဝန်နဲ့ သေချာတိုင်ပင်ပြီးမှ သောက်သင့်ပါတယ်။
ဆီးသွားစေတဲ့ဆေး (Diuretics) နဲ့ အစာအိမ်ဆေးတွေ သောက်နေရင်လည်း သတိထားရပါမယ်။ သွေးတိုးကျဖို့ပေးတဲ့ ဆီးဆေးတွေက ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ဓာတ်ဆားတွေကို အပြောင်းအလဲဖြစ်စေလို့ အားဆေးတွေနဲ့ တွဲသောက်ရင် ကယ်လ်ဆီယမ်ဓာတ်တွေ အရမ်းများသွားတာမျိုး ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ နောက်ပြီး အစာအိမ်လေနာဆေး (PPIs) တွေက အစာအိမ်အက်ဆစ်ကို လျှော့ချပေးတာမို့ အားဆေးထဲက ဗီတာမင် B12 နဲ့ သံဓာတ်တွေကို ခန္ဓာကိုယ်က ကောင်းကောင်း စုပ်ယူဖို့ ခက်ခဲသွားစေပါတယ်။
အချုပ်ပြောရရင်တော့ ပညာရှင်တွေက အားဆေးဆိုတာ လိုအပ်တဲ့ အာဟာရကို ဖြည့်တင်းပေးဖို့ပဲဖြစ်ပြီး အစားအစာအစစ်တွေနေရာမှာ အစားထိုးဖို့ မဟုတ်ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ အကောင်းဆုံးကတော့ အသီးအနှံ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်စတဲ့ သဘာဝအစားအစာတွေကိုပဲ မျှတအောင် စားသုံးပေးဖို့ပါ။ တကယ်လို့ သင်က ပုံမှန်သောက်နေရတဲ့ ဆေးတွေရှိတယ်ဆိုရင်တော့ အားဆေးတွေ မသောက်ခင် ဆရာဝန် သို့မဟုတ် ဆေးဝါးကျွမ်းကျင်ပညာရှင်နဲ့ အရင်ဆုံး တိုင်ပင်ဆွေးနွေးတာ အလုံခြုံဆုံးပါပဲ။
-အယ်ဒီတာတစ်ဦး
အိန္ဒိယနိုင်ငံအခြေအနေ
လက်ရှိတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ် (West Bengal) ၌ နီပါဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်မှု အသစ်တစ်ခု ဖြစ်ပွားနေတယ်လို့ သတင်းများအရသိရပါတယ်။
နောက်ဆုံးအခြေအနေအဖြစ် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့အထိ စာရင်းများအရ ကောလ်ကတ္တား (Kolkata) မြို့အနီးရှိ ပုဂ္ဂလိကဆေးရုံတစ်ခုတွင် အတည်ပြုလူနာ ၅ ဦး တွေ့ရှိ ထားပါတယ်။
ထိုသူတို့အနက် အများစုမှာ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများဖြစ်တဲ့ သူနာပြုများနှင့် ဆရာဝန်များ ဖြစ်ကြပြီး ကနဦးလူနာကို ပြုစုကုသရာမှတစ်ဆင့် ကူးစက်ခံရခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
လက်ရှိတွင် လူပေါင်း ၁၀၀ နီးပါးကို သီးသန့်ခွဲခြား (Quarantine) ထားပြီး စောင့်ကြည့် စစ်ဆေးနေ တယ်လို့သိရပါတယ်။ယခုဖြစ်စဉ်သည် အနောက်ဘင်္ဂလားတွင် ၁၉ နှစ်အတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံအခြေအနေ
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် နီပါဗိုင်းရပ်စ်သည် နှစ်စဉ်ကူးစက်လေ့ရှိသော်လည်း ၂၀၂၅ နှင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း ကူးစက်မှုပုံစံ ပြောင်းလဲလာကြောင်း သတိပေးချက်များ ထွက်ပေါ်နေပါတယ်။
ယခင်က ဒီဇင်ဘာမှ ဧပြီလအတွင်းသာ ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသော်လည်း ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ သြဂုတ်လတွင် ရာသီပြင်ပ ကူးစက်မှုများ တွေ့ရှိခဲ့ရတာဖြစ်ပါတယ်။
ဗိုင်းရပ်စ်သည် ယခင်က မတွေ့ရှိဖူးသည့် ဘိုလာ (Bhola) ကဲ့သို့သော ဒေသအသစ်များသို့ ပြန့်နှံ့လာပြီး နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ ခရိုင်ပေါင်း ၃၅ ခုတွင် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကို တွေ့ရှိထားပါသည်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင် ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း တွေ့ရှိခဲ့သည့် အတည်ပြုလူနာအားလုံး သေဆုံးခဲ့သဖြင့် သေဆုံးမှုနှုန်း အလွန်မြင့်မားတယ်လို့ဆိုနိုင်ပါတယ်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင် ယခုနှစ်အတွက် လူနာသစ် မတွေ့သေးသော်လည်း အိမ်နီးချင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ် (West Bengal) တွင်အတည်ပြုလူနားများတွေ့ရှိထားတဲ့အတွက် အခြေအနေမှာ စိုးရိမ်ရဆဲဖြစ်နေပါတယ်။
ကူးစက်မှု အများစုသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နယ်စပ်နှင့် နီးစပ်သော ဒေသများတွင် ဖြစ်ပွားနေခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ထို့အပြင် ယခုအချိန်သည် နီပါဗိုင်းရပ်စ် အများဆုံး ကူးစက်လေ့ရှိသည့် ရာသီ (ဒီဇင်ဘာမှ မေလအတွင်း) ဖြစ်သဖြင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အာဏာပိုင်များက တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ခရိုင်ပေါင်း ၃၅ ခုတွင် အထူးသတိပေးချက်များ ထုတ်ပြန်ထားဆဲဖြစ်တယ်လို့သိရပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံ အခြေအနေ
မြန်မာနိုင်ငံသည် နီပါဗိုင်းရပ်စ် သယ်ဆောင်နိုင်သည့် လင်းနို့ (Fruit Bats) များ ကျက်စားရာဇုန်တွင် ရှိနေပြီး အိမ်နီးချင်း အိန္ဒိယနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တို့တွင် ကူးစက်မှုများ ရှိနေခြင်း ရှိခဲ့ခြင်းတို့ကြောင့် ် "အန္တရာယ်ရှိ နိုင်ခြေရှိသော နိုင်ငံ" (High-risk area) အဖြစ် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့နှင့် ပညာ ရှင်များက သတ်မှတ်ထားပါတယ်။
အထူးသဖြင့် နယ်စပ်ဒေသများတွင် စောင့်ကြည့်မှုများ အားကောင်းရန် လိုအပ်သည့် အခြေအနေဖြစ်ပါ တယ်။
နီပါဗိုင်းရပ်စ် ကာကွယ်ရန် နည်းလမ်းများ
ဗိုင်းရပ်စ်သည် လင်းနို့၏ တံတွေး၊ ဆီး သို့မဟုတ် ဝက်များမှတစ်ဆင့် လူထံသို့ ကူးစက်နိုင်သဖြင့် အောက်ပါတို့ကို ဆင်ခြင်ရန် လိုအပ်ပါတယ်။
◾️သစ်သီးဝလံများလင်းနို့ကိုက်ထားသော အမှတ်အသားပါသည့် အသီးများကို လုံးဝမစားပါနှင့်။ ◾️အသီးများကို သေချာစွာဆေးကြောပြီး အခွံခွာစားပါ။
◾️ထန်းရည်/ဓနိရည်- လတ်ဆတ်သော ထန်းရည်၊ ဓနိရည်များကို အစိမ်းလိုက် သောက်သုံးခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။ (ချက်ပြုတ်အပူပေးပြီးမှ သောက်ပါ)
◾️တစ်ကိုယ်ရေသန့်ရှင်းရေး-လက်ကို ဆပ်ပြာနှင့် မကြာခဏ ဆေးကြောပါ။
◾️တိရစ္ဆာန်များနှင့် ထိတွေ့မှု-နေမကောင်းသော ဝက်များ သို့မဟုတ် လင်းနို့များနှင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
Source: Wire News