#World_News
Published 20 November 2026
■ အာကာသထဲမှာ နျူကလီးယားဗုံးတစ်လုံး ပေါက်ကွဲရုံနဲ့ ကမ္ဘာပေါ်က လူတွေကို တိုက်ရိုက်ထိခိုက်စရာ မရှိနိုင်ပေမဲ့ ကမ္ဘာပတ်လမ်းကြောင်းပေါ်မှာရှိတဲ့ ဂြိုဟ်တုအားလုံးနီးပါး ပျက်စီးသွားနိုင်တယ်လို့ သုတေသနအသစ်တစ်ခုက သတိပေးထားပါတယ်။
■ အာကာသထဲမှာ နျူကလီးယားလက်နက်တစ်ခု ပေါက်ကွဲခဲ့မယ်ဆိုရင် ကမ္ဘာကြီးအတွက် ဘယ်လောက်အထိ အန္တရာယ်ကြီးမားနိုင်မလဲ။
■ သုတေသနအသစ်တစ်ခုအရ အင်အားသိပ်မပြင်းထန်တဲ့ နျူကလီးယားပေါက်ကွဲမှုတစ်ခုတောင် ကမ္ဘာပတ်လမ်းကြောင်းအနိမ့်ပိုင်း (Low Earth Orbit - LEO) မှာရှိတဲ့ ဂြိုဟ်တုအများစုကို ပျက်စီးစေနိုင်တယ်လို့ သိရပါတယ်။
■ ဒီအကြောင်းကို အမေရိကန်နိုင်ငံ University of Wisconsin–Madison နဲ့ Princeton University တို့က သုတေသီတွေ ပူးပေါင်းလေ့လာခဲ့ကြတာဖြစ်ပြီး သုတေသနစာတမ်းကိုလည်း arXiv မှာ ကြိုတင်ထုတ်ဝေထားပါတယ်။
■ အာကာသထဲမှာ နျူကလီးယားဗုံးပေါက်ကွဲရင် ဘာတွေဖြစ်လာမလဲ။
■ သုတေသီတွေဟာ နျူကလီးယားပေါက်ကွဲမှုတစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့ရင် ဘယ်လိုအကျိုးဆက်တွေ ဖြစ်လာနိုင်မလဲဆိုတာကို ကွန်ပျူတာ Simulation နဲ့ လေ့လာခဲ့ကြပါတယ်။
■ လေ့လာမှုမှာ နျူကလီးယားဗုံး အင်အား 1 Megaton ရှိတဲ့ ဗုံးတစ်လုံးကို ကမ္ဘာ့မျက်နှာပြင်အထက် ကီလိုမီတာ ၅၀၀ အကွာ၊ တောင်အတ္တလန္တိတ်သမုဒ္ဒရာအပေါ်ဘက် အာကာသထဲမှာ ပေါက်ကွဲခဲ့တယ်လို့ သတ်မှတ်ပြီးတွက်ချက်ခဲ့တာပါ။
■ အဲဒီနေရာဟာ ကမ္ဘာ့သံလိုက်စက်ကွင်း အားနည်းတဲ့ ဒေသဖြစ်ပြီး South Atlantic Anomaly (SAA) လို့ ခေါ်ပါတယ်။
■ ဒီဒေသမှာ နျူကလီးယားပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ထွက်လာတဲ့ ရေဒီယိုသတ္တိကြွ အမှုန်အမွှားတွေဟာ ကမ္ဘာ့သံလိုက်စက်ကွင်းအတွင်း ပိတ်မိနေပြီး အာကာသထဲမှာ ရောင်ခြည်သင့်မှု အလွန်များတဲ့ နေရာတစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာနိုင်ပါတယ်။
■ အဲဒီနေရာကို ဂြိုဟ်တုတွေ ဖြတ်သန်းသွားလာတဲ့အခါ ရောင်ခြည်ဒဏ်ကို ထပ်ခါတလဲလဲ ခံစားရမှာဖြစ်ပါတယ်။
■ သုတေသနရဲ့ ပထမဦးဆုံးရေးသားသူ Zach Petersen ကလည်း အရင်က ဖြစ်ပွားခဲ့တဲ့ အလားတူဖြစ်ရပ်တစ်ခုကို ဥပမာပေးပြီး ရှင်းပြထားပါတယ်။
■ သူက "နျူကလီးယားပေါက်ကွဲမှုကြောင့် ထွက်လာတဲ့ ရေဒီယိုသတ္တိကြွ အမှုန်အမွှားတွေရဲ့ ပျက်စီးယိုယွင်းမှုကနေ အီလက်ထရွန်တွေ ထွက်လာပြီး ကမ္ဘာ့သံလိုက်စက်ကွင်းထဲမှာ ပိတ်မိနေခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီကနေ ဂြိုဟ်တုတွေကို ပျက်စီးစေတဲ့ လူလုပ် ရောင်ခြည်ခါးပတ်တစ်ခု ဖြစ်ပေါ်လာခဲ့တာပါ။
■ ပေါက်ကွဲမှုဖြစ်တဲ့အချိန်မှာ ချက်ချင်းထွက်လာတဲ့ ရောင်ခြည်နဲ့ မတူတာက ဒီလိုပိတ်မိနေတဲ့ ရောင်ခြည်တွေဟာ ဂြိုဟ်တုတွေ အဲဒီဒေသကို ဖြတ်သန်းသွားတိုင်း ထပ်ခါတလဲလဲ ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။
■ အခုခေတ်မှာ အလားတူဖြစ်ရပ်တစ်ခု ဖြစ်ခဲ့မယ်ဆိုရင် အရင်ကထက် ဂြိုဟ်တုပိုမိုများပြားတဲ့ အာကာသပတ်ဝန်းကျင်ကို ထိခိုက်စေမှာပါ" လို့ ပြောကြားထားပါတယ်။
■ ကမ္ဘာပေါ်က လူသားတွေအတွက် ဘာကြောင့် အန္တရာယ်ရှိတာလဲ။
အာကာသထဲက ဂြိုဟ်တုတွေ ပျက်စီးသွားတာဟာ အာကာသလုပ်ငန်းနယ်ပယ်တစ်ခုတည်းကိုပဲ ထိခိုက်စေတာ မဟုတ်ပါဘူး။
■ ယနေ့ခေတ်မှာ လူသားတွေရဲ့ နေ့စဉ်ဘဝဟာ ဂြိုဟ်တုနည်းပညာတွေအပေါ် အများကြီး မှီခိုနေရပါတယ်။
■ GPS နဲ့ လမ်းကြောင်းပြစနစ်တွေ ထိခိုက်လာနိုင်ပါတယ်။
■ ဆက်သွယ်ရေးနဲ့ ဂြိုဟ်တုအင်တာနက် ဝန်ဆောင်မှုတွေ ပြတ်တောက်နိုင်ပါတယ်။
■ မိုးလေဝသခန့်မှန်းမှုနဲ့ သဘာဝဘေးအန္တရာယ် စောင့်ကြည့်ရေးတွေထိခိုက်နိုင်ပါတယ်။
■ ကမ္ဘာတစ်ဝန်း လေကြောင်း၊ ရေကြောင်းနဲ့ စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေမှာ အခက်အခဲတွေ ဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
■ ဒါကြောင့် အာကာသထဲမှာ နျူကလီးယားပေါက်ကွဲမှုတစ်ခု ဖြစ်ပွားခဲ့ရင် ကမ္ဘာမြေကို တိုက်ရိုက်ထိမှန်တာမျိုး မဟုတ်ပေမဲ့ လူသားတွေရဲ့ နည်းပညာအခြေခံ အဆောက်အအုံတွေကို ကြီးမားစွာ ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။
Source-Wion
အာရှ-ပစိဖိတ် စီးပွားရေးပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုအဖွဲ့ APEC ထိပ်သီးအစည်းအဝေး တက်ရောက်ဖို့ တရုတ်နိုင်ငံကို ရောက်ရှိလာတဲ့ အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်ကို တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်က နိုဝင်ဘာလ ၁၈ ရက်နေ့မှာ ရှန်းကျန့်မြို့ရှိ ပေါင်အန်း အပြည်ပြည်ဆိုင်ရာလေဆိပ်၌ ကိုယ်တိုင်ကြိုဆိုခဲ့ပါတယ်။
-မင်းထက်သာ
နိုင်ငံတကာ ဘဏ္ဍာရေးစနစ်သည် အခြေခံကျကျ ပြန်လည်ဖွဲ့စည်းနေသည့် ကာလတစ်ခုကို ဖြတ်သန်းနေသည်။ ဆယ်စုနှစ်များစွာတိုင် ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးသည် အမေရိကန်ဒေါ်လာကို ဗဟိုပြုပြီး အမေရိကန်၏ စည်းမျဉ်းများ ကျယ်ပြန့်စွာ သက်ရောက်နေသည့် ငွေကြေးစနစ်အပေါ် အခြေခံခဲ့သည်။ ယနေ့ ကမ္ဘာ့ဘဏ္ဍာရေး အခြေခံစနစ်များနှင့် ရှုပ်ထွေးသည့် ပထဝီနိုင်ငံရေး အခြေအနေများ ပိုမိုချိတ်ဆက်လာသည်နှင့်အမျှ ငွေကြေးတစ်မျိုးတည်းကို အလွန်အကျွံ အားထားသည့် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများ၏ အားနည်းချက်များ ပေါ်လွင်လာသည်။ အချို့နိုင်ငံများသည် အနှောင့်အယှက်များ၏ သက်ရောက်မှုကို လျှော့ချရန် အရန်ပိုင်ဆိုင်မှု အမျိုးအစားများ တိုးချဲ့ခြင်း သို့မဟုတ် ကုန်သွယ်ငွေပေးချေရှင်းလင်းရေး လမ်းကြောင်းသစ်များ ရှာဖွေခြင်းတို့ကို ဆောင်ရွက်နေကြသည်။
ပြောင်းလဲနေသည့် ဤအခြေအနေတွင် BRICS သည် ငွေကြေးထောက်ပံ့မှုနှင့် ငွေပေးချေမှုအတွက် အခြားနည်းလမ်းများ ဖော်ဆောင်နေသည့် အဖွဲ့များထဲတွင် ပါဝင်သည်။ ဖွံ့ဖြိုးရေးဘဏ်သစ် (NDB) တည်ထောင်ခြင်းနှင့် နှစ်နိုင်ငံကြား ငွေကြေးလဲလှယ်ရေး သဘောတူညီချက်များ တိုးချဲ့ခြင်းတို့ဖြင့် BRICS အဖွဲ့ဝင်များသည် ငွေကြေးထောက်ပံ့မှု ရယူနိုင်မည့် လမ်းကြောင်းများ တိုးချဲ့နေသလို သက်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံသုံးငွေကြေးများ ပိုမိုအသုံးပြုလာစေရန်လည်း ပံ့ပိုးနေကြသည်။ ဤကြိုးပမ်းမှုများကြောင့် ကုန်သွယ်ရေးကန့်သတ်ချက်များနှင့် ရင်ဆိုင်နေရသော အခြားဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများလည်း နောင်တွင် ငွေပေးချေရှင်းလင်းရေး လမ်းကြောင်းများ ပိုမိုရရှိလာနိုင်သည်။ လက်တွေ့တွင် မည်မျှအသုံးချနိုင်မည်ဆိုသည်မှာ ဘဏ်များ၏ ပါဝင်မှု၊ သက်ဆိုင်ရာငွေကြေးများ ရရှိနိုင်မှုနှင့် ငွေပေးချေစနစ်များကို နယ်စပ်ဖြတ်ကျော် ချိတ်ဆက်အသုံးပြုနိုင်မှုတို့အပေါ် မူတည်မည်ဖြစ်သည်။
နေပြည်တော်က BRICS မိတ်ဖက်နိုင်ငံဖြစ်လာရန် ရည်ရွယ်ထားသည့်အတွက် မြန်မာနိုင်ငံသည် ဤအစီအစဉ်များမှ ရရှိထားသည့် အတွေ့အကြုံများကို ပိုမိုနီးကပ်စွာ လေ့လာနိုင်သည်။ ပြင်ပကန့်သတ်ချက်များကို ရင်ဆိုင်နိုင်ရန်နှင့် ပြည်တွင်းတည်ငြိမ်မှုကို အထောက်အကူပြုရန် မြန်မာနိုင်ငံသည် ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ အချုပ်အခြာအာဏာ ခိုင်မာရေးကို ဘက်စုံဖော်ဆောင်နိုင်သည်။ ငွေကြေးတစ်မျိုး သို့မဟုတ် ငွေပေးချေလမ်းကြောင်းတစ်ခု၌ အနှောင့်အယှက်ဖြစ်လာပါက သက်ရောက်မှု လျော့နည်းစေရန် ဆောင်ရွက်ခြင်းသည် ယင်း၏ အစိတ်အပိုင်းတစ်ရပ်ဖြစ်သည်။
လက်ဝယ်ပိုင်ဆိုင်မှုဖြင့် ဘဏ္ဍာရေးလုံခြုံမှု တည်ဆောက်ခြင်း — နိုင်ငံတော်အရန်ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်း
နိုင်ငံတော်အရန်ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ပြန်လည်သုံးသပ်ခြင်းသည် ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ အချုပ်အခြာအာဏာ ခိုင်မာစေရေးအတွက် အရေးပါသည်။ နိုင်ငံတော်ပိုင် ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ပြည်ပ၌ ထိန်းချုပ်ပိတ်ထားခဲ့ခြင်းက ပြည်ပတွင် ထားရှိသည့် အရန်ပိုင်ဆိုင်မှုအချို့ကို အသုံးပြုခွင့်သည် ယင်းတို့ကို ထားရှိရာ နိုင်ငံများ၏ စည်းမျဉ်းနှင့် မူဝါဒများအပေါ် မူတည်နိုင်ကြောင်း ပြသခဲ့သည်။ မြန်မာနိုင်ငံအပါအဝင် ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများသည် အနောက်နိုင်ငံများ၏ ဘဏ်များနှင့် အနောက်နိုင်ငံသုံး ငွေကြေးဖြင့် တန်ဖိုးသတ်မှတ်ထားသော ပိုင်ဆိုင်မှုများအပေါ် မည်မျှမှီခိုနေရသည်ကို ပြန်လည်သုံးသပ်ပြီး အရန်ပိုင်ဆိုင်မှုများတွင် လက်ဝယ်ထားရှိသည့် ရွှေအချိုးကို တိုးမြှင့်ရန် စဉ်းစားနိုင်သည်။ သင့်လျော်သည့် အရန်ပိုင်ဆိုင်မှု အချိုးအစားကို သတ်မှတ်ရာတွင် သွင်းကုန်အတွက် ငွေပေးချေရန်နှင့် ပြည်ပငွေပေးချေမှု တာဝန်များကို ဖြည့်ဆည်းရန် အသင့်သုံးနိုင်သော နိုင်ငံခြားငွေ မည်မျှလိုအပ်သည်ကို ထည့်တွက်သင့်သည်။
ပြည်တွင်း၌ လက်ဝယ်ထားရှိသော ရွှေသည် ပြည်ပထိန်းသိမ်းသူများအပေါ် မှီခိုရမှုနှင့် ငွေချေးစာချုပ်ကဲ့သို့သော ပိုင်ဆိုင်မှုကို ထုတ်ဝေသူက မိမိ၏ ပေးချေမှုတာဝန်ကို ဖြည့်ဆည်းနိုင်စွမ်းအပေါ် မှီခိုရမှုတို့ကို လျှော့ချနိုင်သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် မေလတွင် Kitco က ထုတ်ဝေသည့် သုံးသပ်ချက်တစ်ရပ်၌ Sprott က ၂၀၂၅ ခုနှစ် မတ်လကုန်အထိ စုစည်းထားသည့် Bloomberg အချက်အလက်များကို ကိုးကားဖော်ပြခဲ့သည်။ ယင်းနှိုင်းယှဉ်ချက်တွင် တန်ဖိုးပြောင်းလဲမှု၏ သက်ရောက်ချက်များကို ချိန်ညှိတွက်ချက်ပြီးနောက် ကမ္ဘာ့ဗဟိုဘဏ်များ၏ ရွှေပိုင်ဆိုင်မှုက အမေရိကန်ဒေါ်လာဖြင့် တန်ဖိုးသတ်မှတ်ထားသော အရန်ပိုင်ဆိုင်မှုများထက် ပိုများကြောင်း ဖော်ပြထားသည်။ ရွှေကို လက်ဝယ်ပိုမိုထားရှိပြီး ပြည်ပရောက် အရန်ပိုင်ဆိုင်မှုအချို့ကို ပြည်တွင်းသို့ ပြန်လည်ယူဆောင်ခြင်းဖြင့် အန္တရာယ်ကို ခွဲဝေနိုင်သည်။ ထိုအကျိုးကျေးဇူးကို ရွှေဈေးအတက်အကျ၊ သိုလှောင်ထိန်းသိမ်းရေးနှင့် လုံခြုံရေးစရိတ်၊ လိုအပ်ချိန်တွင် ရွှေကို နိုင်ငံခြားငွေအဖြစ် ပြောင်းလဲရာ၌ ကြာမြင့်မည့်အချိန်နှင့် ကုန်ကျစရိတ်တို့နှင့် ချိန်ဆသင့်သည်။ [၄]
မဟာဗျူဟာအရ ပြန်လည်ချိန်ညှိခြင်း — ဘဏ္ဍာရေးကန့်သတ်ချက်များကြားက ကုန်သွယ်ရေးမိတ်ဖက်များ
မြန်မာနိုင်ငံနှင့် အဓိကဒေသတွင်း မိတ်ဖက်များကြား ဆက်ဆံရေး တဖြည်းဖြည်း ပုံမှန်ပြန်ဖြစ်လာသည့် အရိပ်အယောင်များ ရှိနေသော်လည်း မြန်မာနိုင်ငံ၏ နိုင်ငံတကာ စီးပွားရေးဆက်ဆံမှုများသည် ကာလတိုအတွင်း အကန့်အသတ် ရှိနေနိုင်သေးသည်။ ဥရောပသမဂ္ဂသည် သတ်မှတ်စာရင်းဝင် ပုဂ္ဂိုလ်များနှင့် အဖွဲ့အစည်းများ၏ ပိုင်ဆိုင်မှုများကို ထိန်းချုပ်ပိတ်ထားခြင်း အပါအဝင် အရေးယူဆောင်ရွက်ချက်များကို သက်တမ်းတိုးထားသည်။ ဤအခြေအနေတွင် မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် တရုတ်၊ ရုရှား၊ ထိုင်းနှင့် အိန္ဒိယတို့အပါအဝင် အဓိကမိတ်ဖက်များနှင့် ကုန်သွယ်ရေးနှင့် စီးပွားရေးဆက်ဆံမှုများကို ဆက်လက် တိုးချဲ့ရန် အကြောင်းရှိသည်။
မြန်မာနိုင်ငံအနေဖြင့် ဤနိုင်ငံများနှင့် ကုန်သွယ်ရေး ပိုမိုခိုင်မာလာစေရန် စိတ်ချရသည့် ငွေပေးချေ လမ်းကြောင်းများ လိုအပ်သည်။ ယင်းရည်ရွယ်ချက်အတွက် နေပြည်တော်သည် ရုရှားနှင့် အခြားဒေသတွင်း မိတ်ဖက်များနှင့် ကုန်သွယ်ရေး၊ ရင်းနှီးမြှုပ်နှံရေး ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုကို ပိုမိုနက်ရှိုင်းစေသည့် တစ်ချိန်တည်းမှာပင် ငွေပေးချေရာ၌ ကြုံတွေ့ရသည့် အတားအဆီးများ လျော့နည်းလာစေရန် ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။
နိုင်ငံသုံးငွေကြေးဖြင့် ငွေပေးချေမှု မူဘောင်များ အကောင်အထည်ဖော်ခြင်း
နိုင်ငံသုံးငွေကြေးများကို ပိုမိုအသုံးပြုခြင်းဖြင့် မြန်မာနိုင်ငံသည် အစဉ်အလာ ငွေပေးချေမှုနှင့် ငွေစာရင်းရှင်းလင်းမှု လမ်းကြောင်းများတွင် ကြုံတွေ့ရသည့် အခက်အခဲအချို့ကို ဖြေရှင်းနိုင်သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် စက်တင်ဘာ ၂၉ ရက်ထုတ် Myanmar Digital News ၏ ဖော်ပြချက်အရ မြန်မာနိုင်ငံတော် ဗဟိုဘဏ်နှင့် အိန္ဒိယဗဟိုဘဏ် (Reserve Bank of India) တို့သည် နှစ်နိုင်ငံ ကုန်သွယ်ရေးအတွက် ငွေကြေးလဲလှယ်ရေး အစီအစဉ် (Currency Swap Arrangement) မူကြမ်းကို ပြင်ဆင်နေခဲ့သည်။ အဆိုပါသတင်းတွင် ဆက်သွယ်ဘဏ်စာရင်း ဖွင့်လှစ်ရေး ဆောင်ရွက်ချက်များကို သီးခြားဖော်ပြထားသည်။ မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်က Punjab National Bank တွင် ရူပီးငွေ Nostro စာရင်း ဖွင့်လှစ်နေပြီး ထိုဘဏ်ကလည်း မြန်မာနိုင်ငံရှိ ဘဏ်များတွင် ကျပ်ငွေစာရင်းများ ဖွင့်လှစ်နိုင်ရန် ဆောင်ရွက်နေခဲ့သည်။ ထိုသို့သော Vostro နှင့် Nostro ဘဏ်စာရင်းများက နှစ်နိုင်ငံကြား သက်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံသုံးငွေကြေးများဖြင့် တိုက်ရိုက် ငွေပေးချေရှင်းလင်းနိုင်ရန် အထောက်အကူပြုနိုင်သည်။
အဆိုပါသတင်းအရ မြန်မာနိုင်ငံတော်ဗဟိုဘဏ်သည် ရူပီး၊ ကျပ်နှင့် ရူဘယ်ငွေတို့ အသုံးပြုနိုင်ရေးအတွက် ရုရှားဘဏ် Sberbank ၏ အိန္ဒိယဘဏ်ခွဲနှင့်လည်း ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်နေခဲ့သည်။ ဤပူးပေါင်းမှုက ငွေကြေး သုံးမျိုးဖြင့် ငွေပေးချေရှင်းလင်းနိုင်မည့် ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော အစီအစဉ်တစ်ရပ်အတွက် အခြေခံဖြစ်လာနိုင် သည်။ ထိုအစီအစဉ်များကို စိတ်ချစွာ အသုံးပြုနိုင်ပြီး လိုအပ်ချိန်တွင် သက်ဆိုင်ရာငွေကြေးများကို ရရှိနိုင်ပါက တတိယနိုင်ငံသုံး ငွေကြေးအပေါ် မှီခိုရမှုကို လျှော့ချနိုင်မည်ဖြစ်သည်။ ထို့ပြင် ကုန်သွယ်ရေးနှင့် ရင်းနှီးမြှုပ်နှံ ရေးကို ပံ့ပိုးပြီး အရေးပါသည့်ကဏ္ဍများ၏ ကုန်စည်ထောက်ပံ့မှုကွင်းဆက်များ ဆက်လက် လည်ပတ်နိုင်ရေးကိုလည်း အထောက်အကူပြုနိုင်မည်ဖြစ်သည်။
ဒေသတွင်း ဘဏ္ဍာရေးခံနိုင်ရည် မြှင့်တင်ခြင်း — အာရှငွေကြေးရန်ပုံငွေအဖွဲ့
နှစ်နိုင်ငံကြား အစီအစဉ်များက ငွေပေးချေရေး အခက်အခဲအချို့ကို သက်သာစေနိုင်သော်လည်း အဖွဲ့အစည်း အဆင့် ဘဏ္ဍာရေး အကာအကွယ်များ ထူထောင်ရန် ဒေသတွင်း ပိုမိုနက်ရှိုင်းစွာ ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ဖို့ လိုအပ်သည်။ အရှေ့တောင်အာရှရှိ ဖွံ့ဖြိုးဆဲ စီးပွားရေးနိုင်ငံများသည် ပြင်ပစီးပွားရေးနှင့် ပွင့်လင်းစွာ ဆက်သွယ်နေပြီး ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ တန်ဖိုးကွင်းဆက်များတွင် နက်နက်ရှိုင်းရှိုင်း ပါဝင်နေကြသည်။ ထို့ကြောင့် အရင်းအနှီးများ လျင်မြန်စွာ ပြည်ပသို့ စီးထွက်သွားခြင်းနှင့် ပြင်ပမှ ရုတ်တရက် ရိုက်ခတ်မှုများကို ခံရလွယ်ကြောင်း ၁၉၉၇ ခုနှစ် အာရှဘဏ္ဍာရေးအကျပ်အတည်းက ပြသခဲ့သည်။ သို့ဖြစ်၍ နေပြည်တော်သည် နိုင်ငံအချင်းချင်း ငွေပေးချေရှင်းလင်းရာတွင် သက်ဆိုင်ရာ နိုင်ငံသုံးငွေကြေးများ အသုံးပြုရေးအတွက် အာဆီယံမိတ်ဖက်များနှင့် ပိုမိုပူးပေါင်းဆောင်ရွက်သင့်ပြီး အာရှငွေကြေးရန်ပုံငွေအဖွဲ့ (AMF) ထူထောင်ရေး အဆိုပြုချက်ကို ဆက်လက်ဖော်ဆောင်ရန် ကြိုးပမ်းမှုများကိုလည်း ထောက်ခံသင့်သည်။
အဆိုပြုထားသည့် အာရှငွေကြေးရန်ပုံငွေအဖွဲ့သည် အရေးပေါ်ချေးငွေ ထုတ်ပေးခြင်း၊ ငွေကြေးလဲလှယ်ရေး အစီအစဉ်များ လွယ်ကူချောမွေ့စေခြင်းနှင့် နိုင်ငံတကာ ငွေပေးငွေယူလက်ကျန်ဆိုင်ရာ အကျပ် အတည်း များကို ဖြေရှင်းရန် ဒေသတွင်း ဘဏ္ဍာငွေရင်းမြစ်များ စုပေါင်းထားရှိခြင်းတို့ဖြင့် ဒေသ၏ ဘဏ္ဍာရေး တည်ငြိမ်မှုကို ပံ့ပိုးပေးနိုင်သည်။ ဒေသ၏ လိုအပ်ချက်များနှင့် ပိုကိုက်ညီသည့် ချေးငွေစည်းကမ်းချက်များ ကိုလည်း ချမှတ်နိုင်ဖွယ်ရှိသည်။ အဖွဲ့၏ ထိရောက်မှုမှာ ပါဝင်သည့်နိုင်ငံများက ရန်ပုံငွေကို မည်သို့ ထည့်ဝင်မည်ဟု သဘောတူကြသလဲ၊ အရေးပေါ်ငွေကြေး ရယူခွင့်နှင့် ပြန်လည်ပေးဆပ်မှုအတွက် မည်သည့် စည်းမျဉ်းများ ချမှတ်ကြသလဲဆိုသည့် အချက်များအပေါ် မူတည်မည်ဖြစ်သည်။ မြန်မာနိုင်ငံနှင့် အခြား အာဆီယံနိုင်ငံများသည် ဤဆွေးနွေးမှုများတွင် ပါဝင်ပြီး အဆိုပြုချက်ကို ထောက်ခံခြင်းဖြင့် ဒေသတွင်း ဘဏ္ဍာရေး အကာအကွယ်များ ခိုင်မာလာစေရန် ပါဝင်ဆောင်ရွက်နိုင်သည်။
နိဂုံး
ဝင်ရိုးစုံ ငွေကြေးဖွဲ့စည်းပုံဆီသို့ ကူးပြောင်းမှုက ထွန်းသစ်စ စီးပွားရေးနိုင်ငံများအတွက် ဘဏ္ဍာရေးဆက်ဆံမှု လမ်းကြောင်းများ ချဲ့ထွင်နိုင်မည့် အခွင့်အလမ်းကို ပေးသည်။ မြန်မာနိုင်ငံအတွက် ဦးစားပေးရမည့် အချက်များမှာ မဟာဗျူဟာအရ ကိုယ်ပိုင်ဆုံးဖြတ်နိုင်စွမ်း ရှိရန်နှင့် ဘဏ္ဍာရေးလမ်းကြောင်းများ ချဲ့ထွင်ရန် တို့ဖြစ်သည်။ သင့်လျော်သည့်အတိုင်း အရန်ပိုင်ဆိုင်မှုများတွင် လက်ဝယ်ထားရှိသော ရွှေအချိုးအစားကို တိုးမြှင့်ခြင်း၊ ဒေသတွင်းမိတ်ဖက်များနှင့် ကုန်သွယ်ရေးဆက်ဆံမှုများ တည်ဆောက်ခြင်း၊ နိုင်ငံသုံး ငွေကြေးဖြင့် ငွေပေးချေရှင်းလင်းရေး လမ်းကြောင်းများ ဖော်ဆောင်ခြင်းနှင့် အာရှငွေကြေးရန်ပုံငွေအဖွဲ့ ထူထောင်ရေး အဆိုပြုချက်ကို ထောက်ခံခြင်းတို့က မြန်မာနိုင်ငံ၏ စီးပွားရေးခံနိုင်ရည်ကို မြှင့်တင်ပေးနိုင်သည်။ ဖွံ့ဖြိုးဆဲနိုင်ငံများက ဘဏ္ဍာရေးဆိုင်ရာ အချုပ်အခြာအာဏာ ပိုမိုရရှိရန် ကြိုးပမ်းလာသည်နှင့်အမျှ ဤအစီအစဉ်များသည် ပိုမိုမျှတ၍ အားလုံးပါဝင်နိုင်ပြီး တည်ငြိမ်မှု ပိုရှိသော ကမ္ဘာ့စီးပွားရေး အစီအစဉ်တစ်ရပ် ပေါ်ပေါက်လာရေးကို အထောက်အကူပြုနိုင်မည်ဖြစ်သည်။
ကိုးကားချက်များ
[၁] Tan, Dongan. “The Decoupling Dilemma: How US Sanctions Erode Global Economic Governance.” International Organization 79, no. S1 (2025).
[၂] Tu, Chang. “It’s time to revive plans for an Asian Monetary Fund.” Asia Times, January 2026.
[၃] “Trade, Investment Ties Key to Bilateral Friendship, Economic Growth, Says President.” Global New Light of Myanmar.
[၄] Sprott. “Gold overtakes dollar reserves as global trust shifts.” Kitco Commentary, 11 May 2026.
[၅] Arnold, Theryn D. “De-dollarization and global sovereignty: BRICS’ quest for a new financial paradigm.” Human Geography 18, no. 1 (2025), 78–83.
[၆] “EU extends sanctions against Myanmar by a year.” Reuters, 27 April 2026.
[၇] Tzouvala, Ntina, and Jessica Whyte. “From Dollar Hegemony to Dollar Dominance.” Law and Critique (2026).
[၈] “Myanmar, India Weigh Currency Swap to Boost Trade.” Myanmar Digital News, 29 September 2026.
ဧရာမ ‘အပူလှိုင်းမုန်တိုင်းကြီးများ’ က ကမ္ဘာမြေကို ပူပြင်းလောင်ကျွမ်းစေလျက်ရှိသည်။ ဤသည်မှာ သမိုင်းတစ်လျှောက် စံချိန်တင် အကြီးမားဆုံး အပူလှိုင်းမုန်တိုင်းကြီးအကြောင်း ဖြစ်သည်။
၂၀ အောက်တိုဘာ၊၂၀၂၆-
ရိုက်တာ (Reuters) သတင်းဌာန၏ လေ့လာဆန်းစစ်ချက်အရ ယခင်က သီးခြားဖြစ်ပေါ်လေ့ရှိသော သာမန် "အပူလှိုင်း (Heat waves)" များသည် ယခုအခါ ကမ္ဘာ့မျက်နှာပြင် ကျယ်ပြန့်စွာကို လပေါင်းများစွာ သို့မဟုတ် နှစ်ချီ၍ ဖုံးလွှမ်းနိုင်သည့် ဧရာမ "အပူလှိုင်းမုန်တိုင်းများ (Heat storms)" အဖြစ် အသွင်ကူးပြောင်းလာပြီဖြစ်ကြောင်းဖော်ပြထားသည်။
အပူလှိုင်းမုန်တိုင်း (Heat Storm) သတ်မှတ်ချက်နှင့် စိုးရိမ်ဖွယ် ကိန်းဂဏန်းများ
Heat Storm Vera ၏ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ အဖျက်စွမ်းအား (၂၀၂၃ ဇူလိုင် - ၂၀၂၄ ဇူလိုင်)
ရက်ပေါင်း ၃၆၇ ရက်ကြာ တိုက်ခတ်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘာ့မျက်နှာပြင် ၈၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ဖုံးလွှမ်းခဲ့သော ဆိုးရွားသည့် မုန်တိုင်းကြီးဖြစ်သည်။ အီရန်နိုင်ငံ Lut သဲကန္တာရတွင် ၅၃.၃ ဒီဂရီဆဲလ်စီးယပ်စ်အထိ စံချိန်တင်မြင့်တက်ခဲ့ပြီး ကမ္ဘာတစ်ဝန်း အောက်ပါ ဘေးအန္တရာယ်များကို ဆက်တိုက်ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည် -
စံချိန်သစ်တင်ခဲ့သည့် Heat Storm Raimundo (၂၀၂၆)
Heat Storm Vera သည် ၎င်း၏သက်တမ်းတစ်လျှောက် ကမ္ဘာ့မျက်နှာပြင်၏ ၈၅ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါးကို ဖြတ်သန်းခဲ့ပြီး စံချိန်တင်ခဲ့သည့်အပြင်၊ ၂၀၂၄ ခုနှစ် ဇန်နဝါရီလ ၅ ရက်နေ့တွင် ၎င်း၏အမြင့်ဆုံးအခြေအနေ၌ ကမ္ဘာ့မျက်နှာပြင်၏ ၃၁.၃ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ဖုံးလွှမ်းနိုင်ခဲ့ကာ အကြီးမားဆုံးစံချိန်ကို တင်နိုင်ခဲ့သည်။ သို့သော် ယခုနှစ် (၂၀၂၆) နွေရာသီတွင် ထိုစံချိန်များကို Heat Storm Raimundo က ချိုးဖျက်သွားခဲ့သည်။
Heat Storm Raimundo အပူလှိုင်းမုန်တိုင်းကြီးသည် ဥရောပတစ်ခွင်ကို အလွန်အမင်း ပူပြင်းစေခဲ့ပြီး စပိန်နှင့် ပြင်သစ်နိုင်ငံတို့တွင် ဧရာမ တောမီးလောင်ကျွမ်းမှုကြီးများကို ဖြစ်ပေါ်စေခဲ့သည်။ ဩဂုတ်လ ၂၈ ရက်နေ့တွင် Raimundo သည် ကမ္ဘာ့မျက်နှာပြင်၏ ၃၃.၈ ရာခိုင်နှုန်းအထိ ကျယ်ပြန့်စွာ ဖုံးလွှမ်းနိုင်ခဲ့ပြီး Vera ၏ အမြင့်ဆုံးလွှမ်းခြုံနိုင်မှုစံချိန်ကို ကျော်လွန်သွားခဲ့သည်။ ၂၀၂၆ ခုနှစ် ဖေဖော်ဝါရီလ ၂၈ ရက်နေ့တွင် စတင်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့သော ဤမုန်တိုင်းသည် လက်ရှိအချိန်အထိ ကမ္ဘာ့မျက်နှာပြင်၏ ၇၅ ရာခိုင်နှုန်းနီးပါး (လေးပုံ သုံးပုံခန့်) ကို ထိတွေ့ဖြတ်သန်းခဲ့ပြီးဖြစ်သည်။
Vera နှင့် Raimundo အပူလှိုင်းမုန်တိုင်းကြီး နှစ်ခုစလုံးသည် အရည်ပျော်နေသော နီပေါရေခဲမြစ်ပေါ်တွင် အချိန်အတိုင်းအတာတစ်ခုအထိ ဖုံးလွှမ်းတိုက်ခတ်ခဲ့ကြသည်။ ဩဂုတ်လ ၂၆ ရက်နေ့တွင် အဆိုပါရေခဲမြစ်ကြီး ပြိုကျပျက်စီးခဲ့ပြီး၊ ဆိုးရွားပြင်းထန်သော ရုတ်တရက် ရေကြီးရေလျှံမှုများနှင့် ရွှံ့နွံများပြိုကျမှု (နီပေါနိုင်ငံ၊ Devighat ဒေသ) တို့ ဆက်တိုက်ဖြစ်ပေါ်ခဲ့ကာ လူထောင်ပေါင်းများစွာ အသက်ဆုံးရှုံးခဲ့ရသည်။ ကနဦး လေ့လာတွေ့ရှိချက်များအရ အပူချိန်မြင့်တက်လာမှုများသည် ရေခဲမြစ်နှင့် ၎င်း၏အောက်ခံကျောက်လွှာများကို အားနည်းကာ ပြိုကျစေရန် အဓိက တွန်းအားပေးခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
အဆိုပါရေခဲမြစ်ကြီး မပြိုကျမီအချိန်အထိ ၎င်းဧရိယာသည် ယခုဆယ်စုနှစ်အတွင်း အချိန်၏ ၅၈ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ကို အပူလှိုင်း သို့မဟုတ် အပူလှိုင်းမုန်တိုင်းများအောက်တွင် ဖြတ်သန်းခဲ့ရသည်။ (၁၉၆၀ ပြည့်လွန်နှစ်များက ၇ ရာခိုင်နှုန်းသာ ရှိခဲ့သည်။) ပိုမိုဆိုးရွားသည့်အချက်မှာ ရေခဲမြစ်ကြီး မပြိုကျမီ ခြောက်ရက်တိတိ အဆိုပါနေရာကို Heat Storm Raimundo က အပြည့်အဝ ဖုံးလွှမ်းထားခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
Raimundo ၏ အဖျက်စွမ်းအားသည် ယခုအချိန်အထိ ပြီးဆုံးမသွားသေးပေ။ မုန်တိုင်းသက်တမ်းမှာ ရက်ပေါင်း ၂၃၅ ရက်ရှိနေပြီဖြစ်ကာ ကမ္ဘာကြီးကို ဆက်လက် အပူလောင်မြိုက်နေဆဲဖြစ်သည်။
(Source: ရိုက်တာသတင်းဌာနက သုတေသနပြုရေးသားထားသည့် Giant ‘heat storms’ are scorching the Earth. This is the story of the biggest one on record.ဆောင်းပါးကို ကောက်နှုတ်ဖော်ပြပေးပါသည်။)
၁၄ ဧပြီ၊၂၀၂၆
စပါးကြီးမြွေတွေဟာ သမင်လို အကောင်ကြီးမျိုးကို တစ်ထိုင်တည်း မျိုချပြီးရင် လနဲ့ချီပြီး ဘာမှထပ်မစားဘဲ နေနိုင်ကြတဲ့ ထူးခြားတဲ့ အလေ့အထရှိပါတယ်။ အခုအခါမှာတော့ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက မြွေတွေရဲ့ ဒီလိုထူးခြားတဲ့ ဇီဝကမ္မဖြစ်စဉ်မှာ အဓိကကျတဲ့ မော်လီကျူးတစ်ခုကို ရှာဖွေတွေ့ရှိခဲ့ပြီး၊ ဒါဟာ အဝလွန်သူတွေအတွက် ဆေးဝါးအသစ်တွေ ထုတ်လုပ်ရာမှာ လမ်းစတစ်ခု ဖြစ်လာနိုင်တယ်လို့ ဆိုပါတယ်။
မြွေတွေ အစာစားပြီးချိန်မှာ သူတို့ရဲ့ သွေးထဲမှာ အဆပေါင်း ၁၀၀၀ လောက်အထိ မြင့်တက်လာတတ်တဲ့ pTOS လို့ခေါ်တဲ့ မော်လီကျူးတစ်ခုကို အဝလွန်နေတဲ့ ကြွက်တွေကို စမ်းသပ်တိုက်ကြည့်ခဲ့ပါတယ်။ အဲဒီအခါ ကြွက်တွေဟာ အစားအသောက်ကို သိပ်မစားတော့ဘဲ ကိုယ်အလေးချိန် အမြန်ကျသွားတာကို အံ့ဩဖွယ် တွေ့ရှိခဲ့ရပါတယ်။ ဒီမော်လီကျူးဟာ Wegovy လို နာမည်ကြီး ဝိတ်ကျဆေးတွေနဲ့ ဆင်တူတဲ့ အာနိသင်မျိုး ပေးစွမ်းနိုင်တာကို တွေ့ရပါတယ်။
လက်ရှိသုံးနေတဲ့ Wegovy လို ဆေးတွေက အစာအိမ်ထဲကနေ အစာဆင်းတာကို နှေးစေပြီး အချိန်ကြာကြာ ဗိုက်ပြည့်နေသလို ခံစားရစေပေမယ့် ပျို့အန်တာ၊ ဝမ်းချုပ်တာနဲ့ ဗိုက်အောင့်တာမျိုးတွေ ဖြစ်စေတတ်ပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ အခုတွေ့ရှိတဲ့ pTOS မော်လီကျူးကတော့ အဲဒီလို ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးတွေ မရှိဘဲ၊ အစားစားချင်စိတ်ကို ထိန်းချုပ်ပေးတဲ့ ဦးနှောက်ရဲ့ အစိတ်အပိုင်း (Hypothalamus) ကို တိုက်ရိုက် သွားရောက်သက်ရောက်စေတာ ဖြစ်ပါတယ်။
"ကျွန်တော်တို့က မြွေတွေမှ မဟုတ်တာ" လို့ တွေးစရာရှိပေမယ့်၊ ဒီမော်လီကျူးက လူတွေရဲ့ ဆီးထဲမှာလည်း နည်းနည်းပါးပါး ပါဝင်နေတတ်တဲ့ သဘာဝဓာတ်တစ်ခု ဖြစ်ပါတယ်။ လူ့ခန္ဓာကိုယ်မှာလည်း သဘာဝအတိုင်း ရှိနေပြီးသားဖြစ်တဲ့အတွက် အနာဂတ်မှာ ဆေးအဖြစ်ထုတ်လုပ်တဲ့အခါ ဘေးထွက်ဆိုးကျိုးနည်းပြီး ပိုမိုဘေးကင်းလုံခြုံမှု ရှိနိုင်တယ်လို့ ပညာရှင်တွေက မျှော်လင့်နေကြပါတယ်။
ဒီရှာဖွေတွေ့ရှိမှုကို လူတွေမှာ လက်တွေ့ဆေးအဖြစ် အသုံးပြုနိုင်ဖို့အတွက်တော့ ထပ်ပြီး သုတေသနတွေ အများကြီး လုပ်ဖို့ လိုအပ်ပါသေးတယ်။ ဒါပေမဲ့ သဘာဝတရားကြီးထဲမှာ ဒီလို အလွန်အမင်း ထူးခြားတဲ့ အစွမ်းသတ္တိတွေရှိတဲ့ တိရစ္ဆာန်တွေဆီကနေ လူသားတွေ ကျန်းမာရေးအတွက် အကျိုးရှိမယ့်အရာတွေ အများကြီး သင်ယူနိုင်တယ်ဆိုတာကို ဒီလေ့လာမှုက သက်သေပြလိုက်တာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။ Source: The Guardian
၁၄ ဧပြီ၊၂၀၂၆
လူအတော်များများက ကျန်းမာရေးအတွက် နေ့စဉ် အားဆေး (Multivitamins) တွေ သောက်လေ့ရှိကြပါတယ်။ ဒါပေမဲ့ တချို့သော ရောဂါကုသတဲ့ ဆေးဝါးတွေနဲ့ အားဆေးတွေကို တွဲသောက်လိုက်တဲ့အခါ ခန္ဓာကိုယ်က ဆေးစုပ်ယူမှုကို အနှောင့်အယှက်ဖြစ်စေနိုင်ပါတယ်။ ဗီတာမင်နဲ့ သတ္တုဓာတ်တွေက ဆေးဝါးတွေနဲ့ လမ်းကြောင်းတူတူ ဖြတ်သန်းရတာမို့ ဆေးအာနိသင်ကို ပြောင်းလဲသွားစေနိုင်လို့ သတိထားဖို့ လိုပါတယ်။
လည်ပင်းကျိတ် (သိုင်းရွိုက်) ဆေးတွေနဲ့ အရိုးပွရောဂါဆေးတွေဟာ အားဆေးတွေနဲ့ သိပ်မတည့်ပါဘူး။ အားဆေးထဲမှာပါတဲ့ ကယ်လ်ဆီယမ်နဲ့ သံဓာတ်တွေက အဲဒီဆေးတွေရဲ့ အာနိသင်ကို လျော့ကျစေပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဒီဆေးတွေကို မနက် အစာမစားခင် ဗိုက်ဟာနေချိန်မှာ အရင်သောက်တာ အကောင်းဆုံးဖြစ်ပြီး၊ အားဆေးသောက်မယ်ဆိုရင် ဆေးသောက်ပြီး အနည်းဆုံး ၂ နာရီကနေ ၄ နာရီလောက် ခြားပြီးမှ သောက်သင့်ပါတယ်။
ပဋိဇီဝဆေး (ပိုးသတ်ဆေး) တွေ သောက်တဲ့အခါမှာလည်း အားဆေးနဲ့ အနည်းဆုံး ၂ နာရီလောက် ခြားသောက်ရပါမယ်။ မဟုတ်ရင် အားဆေးထဲက သတ္တုဓာတ်တွေနဲ့ ပေါင်းသွားပြီး ပိုးသတ်ဆေးက အပြည့်အဝ အာနိသင် မပြနိုင်တော့ပါဘူး။ သွေးကျဲဆေး (Warfarin) သောက်နေတဲ့သူတွေဆိုရင်လည်း အားဆေးထဲမှာပါတတ်တဲ့ ဗီတာမင် ကေ (Vitamin K) ကြောင့် သွေးခဲတာကို ကာကွယ်ပေးတဲ့ ဆေးအာနိသင်ကို ထိခိုက်စေနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဗီတာမင် ကေ ပါတဲ့ အားဆေးတွေကို ကိုယ့်သဘောနဲ့ကိုယ် ရပ်လိုက်၊ သောက်လိုက် မလုပ်ဘဲ ဆရာဝန်နဲ့ သေချာတိုင်ပင်ပြီးမှ သောက်သင့်ပါတယ်။
ဆီးသွားစေတဲ့ဆေး (Diuretics) နဲ့ အစာအိမ်ဆေးတွေ သောက်နေရင်လည်း သတိထားရပါမယ်။ သွေးတိုးကျဖို့ပေးတဲ့ ဆီးဆေးတွေက ခန္ဓာကိုယ်ထဲက ဓာတ်ဆားတွေကို အပြောင်းအလဲဖြစ်စေလို့ အားဆေးတွေနဲ့ တွဲသောက်ရင် ကယ်လ်ဆီယမ်ဓာတ်တွေ အရမ်းများသွားတာမျိုး ဖြစ်တတ်ပါတယ်။ နောက်ပြီး အစာအိမ်လေနာဆေး (PPIs) တွေက အစာအိမ်အက်ဆစ်ကို လျှော့ချပေးတာမို့ အားဆေးထဲက ဗီတာမင် B12 နဲ့ သံဓာတ်တွေကို ခန္ဓာကိုယ်က ကောင်းကောင်း စုပ်ယူဖို့ ခက်ခဲသွားစေပါတယ်။
အချုပ်ပြောရရင်တော့ ပညာရှင်တွေက အားဆေးဆိုတာ လိုအပ်တဲ့ အာဟာရကို ဖြည့်တင်းပေးဖို့ပဲဖြစ်ပြီး အစားအစာအစစ်တွေနေရာမှာ အစားထိုးဖို့ မဟုတ်ဘူးလို့ ဆိုပါတယ်။ အကောင်းဆုံးကတော့ အသီးအနှံ၊ ဟင်းသီးဟင်းရွက်စတဲ့ သဘာဝအစားအစာတွေကိုပဲ မျှတအောင် စားသုံးပေးဖို့ပါ။ တကယ်လို့ သင်က ပုံမှန်သောက်နေရတဲ့ ဆေးတွေရှိတယ်ဆိုရင်တော့ အားဆေးတွေ မသောက်ခင် ဆရာဝန် သို့မဟုတ် ဆေးဝါးကျွမ်းကျင်ပညာရှင်နဲ့ အရင်ဆုံး တိုင်ပင်ဆွေးနွေးတာ အလုံခြုံဆုံးပါပဲ။