၂၆ ဖေဖော်ဝါရီ၊၂၀၂၆

အမေရိကန်နဲ့ တရုတ်ကြားမှာ ကုန်သွယ်ရေးတင်းမာမှုတွေ လျှော့ချထားတယ်ဆိုပေမယ့် အမေရိကန် လေကြောင်းအာကာသနဲ့ ချစ်ပ် (chip) ကုမ္ပဏီတွေဆီ ပစ္စည်းသွင်းပေးနေတဲ့ သူတွေဟာ မြေရှားသတ္တု ပြတ်လပ်မှုတွေကို ပိုဆိုးဆိုးရွားရွား ရင်ဆိုင်နေရပါတယ်။ အခြေအနေဘယ်လောက်ဆိုးလဲဆို ကုမ္ပဏီ နှစ်ခုက ဖောက်သည်တချို့ကိုတောင် လက်မခံနိုင်ဘဲ ငြင်းနေရတဲ့အထိပဲ။ ဒီကိစ္စက အမေရိကန်သမ္မတ ဒေါ်နယ်ထရမ့်နဲ့ တရုတ်သမ္မတ ရှီကျင့်ဖျင်တို့ ပေကျင်းမှာ မတွေ့ဆုံခင် သီတင်းပတ်အနည်းငယ်အလိုမှာ ဖြစ်နေတာပါ။

အစ်ထရီယမ်နှင့် စကင်ဒီယမ်များပြတ်လတ်နေ

အဓိက ပြတ်လပ်နေတာက အစ်ထရီယမ် (yttrium) နဲ့ စကင်ဒီယမ် (scandium) လို မြေရှားသတ္တုတွေ ပါ။ သူတို့က ဒြပ်စင် ၁၇ မျိုးပါတဲ့ အုပ်စုဝင်တွေဖြစ်ပြီး ကာကွယ်ရေးနည်းပညာ၊ လေကြောင်းအာကာသနဲ့ ချစ်ပ်ပြားတွေမှာ နည်းနည်းပဲသုံးရပေမယ့် အရမ်းအရေးပါတယ်။ ပြီးတော့ ဒီသတ္တုတွေကို တရုတ်နိုင်ငံ  ကပဲ နီးပါးလုံးဝ ထုတ်လုပ်နေတာဖြစ်တယ်။

ပြီးခဲ့တဲ့ ဧပြီလတုန်းက တရုတ်က ကန့်သတ်ချက်တွေလုပ်ခဲ့ပြီးနောက်ပိုင်း မြေရှားသတ္တု အများအပြားကို ပြန်တင်ပို့ခွင့်ပေးခဲ့ပေမယ့် အောက်တိုဘာလမှာ ဝါရှင်တန်နဲ့ တင်းမာမှုတွေ ဖြေလျှော့ခဲ့တဲ့တိုင်အောင် အမေရိကန်ဆီကိုတော့ ရောက်လာတာ အရမ်းနည်းနေသေးတယ်။ လာမယ့် မတ်လ ပေကျင်းမှာ ထရမ့်နဲ့ ရှီတို့ တွေ့ဆုံတဲ့အခါ တရုတ်က ဒီ ဓာတ်သတ္တုတင်ပို့မှု ကန့်သတ်ချက်တွေကို ဆိုင်းငံ့ပေးဖို့ အပါအဝင် ကုန်သွယ်ရေးတင်းမာမှု ဖြေလျှော့မယ့်ကိစ္စတွေကို ဆွေးနွေးကြလိမ့်မယ်။

ဒီထဲမှာ အဓိက အခက်အခဲကတော့ အစ်ထရီယမ်ပြတ်လပ်တာပါပဲ။ သူ့ကို အင်ဂျင်တွေ၊ တာဘိုင်တွေ အပူချိန်လွန်ကဲပြီး အရည်မပျော်အောင် သုတ်ရတဲ့ အပေါ်ယံသုတ်ဆေးတွေမှာ သုံးတယ်။ ဒီဆေးတွေ မသုတ်ထားရင် အင်ဂျင်တွေ သုံးလို့မရဘူး။ နိုဝင်ဘာလတုန်းက ဒီပြတ်လပ်မှုအကြောင်း ရိုက်တာ  သတင်းဌာနက စတင်ဖော်ပြခဲ့ပြီးကတည်းက ဈေးတွေက ၆၀% ထိ ခုန်တက်သွားပြီး အခုဆို အရင် တစ်နှစ်ကထက် ၆၉ ဆတောင် ပိုများနေပြီ။ သုတ်ဆေးထုတ်တဲ့ ကုမ္ပဏီတချို့ဆိုရင် ကုန်ကြမ်းတွေကို ခွဲတမ်းနဲ့ စပေးနေရပြီ။

မြောက်အမေရိကက သုတ်ဆေးထုတ်ဖို့ အစ်ထရီယမ်ဝယ်တဲ့ ကုမ္ပဏီနှစ်ခုရဲ့ အမှုဆောင်တွေပြောတာ ကတော့ ပစ္စည်းပြတ်လို့ ထုတ်လုပ်မှုကို ယာယီရပ်ထားရတယ်တဲ့။ ကုမ္ပဏီတစ်ခုဆိုရင် သတ်မှတ်ထားတဲ့ အင်ဂျင်ထုတ်လုပ်တဲ့ ဖောက်သည်ကြီးတွေအတွက် ပစ္စည်းချန်ထားချင်လို့ ဖောက်သည်အသေးတွေနဲ့ ပြည်ပဖောက်သည်တွေကိုပါ ငြင်းနေရတယ်။ နောက်ထပ် သုတ်ဆေးကုမ္ပဏီတစ်ခုဆိုရင်လည်း ပစ္စည်း  ပြတ်သွားလို့ အစ်ထရီယမ်အောက်ဆိုဒ်ပါတဲ့ ထုတ်ကုန်တွေ ရောင်းတာကို ရပ်လိုက်ရတယ်။

အမေရိကန်ထုတ်လုပ်သူများစိုးရိမ်နေ

ဒီအစ်ထရီယမ်နဲ့ စကင်ဒီယမ် ပြတ်လပ်မှုက ဂျက်အင်ဂျင်တွေ၊ ချစ်ပ်ပြားတွေ ထုတ်လုပ်မှုကို အခုထိတော့ ကြီးကြီးမားမား မထိခိုက်သေးဘူး။ ဒါပေမယ့် အမေရိကန် ထုတ်လုပ်သူတချို့တော့ တရုတ်ဆီက မြေရှား  သတ္တုတချို့ ပြတ်လပ်မှုနဲ့ ရင်ဆိုင်နေရပြီလို့ အမေရိကန် အစိုးရအရာရှိတစ်ဦးက ဆိုတယ်။ ကိန်းဂဏန်း  တွေအရဆို ဧပြီလ ကန့်သတ်ချက်တွေ စလုပ်ပြီးနောက် ၈ လအတွင်း တရုတ်က အမေရိကန်ကို အစ်ထရီ  ယမ် ၁၇ တန်ပဲ ပို့ခဲ့တယ်။ ကန့်သတ်ချက် မလုပ်ခင် ၈ လတုန်းက ၃၃၃ တန်တောင် ပို့ခဲ့တာ။ ဇယားတွေ  အရ ဂျာမနီနဲ့ ကိုရီးယားကိုတော့ တင်ပို့မှုတွေ ပြန်ဦးမော့လာပေမယ့် အမေရိကန်ကိုတော့ တမင်ပိတ်   ထားတဲ့သဘောဖြစ်နေပါတယ်။

အိမ်ဖြူတော်အရာရှိတစ်ဦးကတော့ ထရမ့်အစိုးရအနေနဲ့ အမေရိကန် စီးပွားရေးလုပ်ငန်းတွေအတွက် ဒီလိုအရေးပါတဲ့ ဓာတ်သတ္တုတွေရအောင် လုပ်ပေးဖို့ ဆုံးဖြတ်ထားတယ်လို့ ဆိုတယ်။ ဒီအထဲမှာ တရုတ်နဲ့ ညှိနှိုင်းတာ၊ သမ္မတရှီနဲ့ လုပ်ထားတဲ့ သဘောတူညီချက်တွေကို လိုက်နာမှုရှိမရှိ စောင့်ကြည့်တာနဲ့ လိုအပ်  ရင် တခြားထောက်ပံ့ရေးလမ်းကြောင်းတွေ ရှာဖွေတာတွေ ပါဝင်တယ်။ ဒီသတင်းအတွက် ရိုက်တာက အမေရိကန် အရာရှိတွေ၊ လေကြောင်းအာကာသနဲ့ ချစ်ပ်ကုမ္ပဏီ အမှုဆောင်တွေ၊ လေ့လာဆန်းစစ်သူ စုစု  ပေါင်း ၂၀ နီးပါးလောက်ကို မေးမြန်းခဲ့တာဖြစ်ပြီး တရုတ် စီးပွားကူးသန်းဝန်ကြီးဌာနကတော့ မေးခွန်း  တွေကို ဘာမှပြန်မဖြေခဲ့ပါဘူး။

အစ်ထရီယမ် နည်းနေတာက အင်ဂျင်ထုတ်လုပ်မှုကို မထိခိုက်သေးပေမယ့် ထုတ်လုပ်သူတွေကတော့ စိုးရိမ်နေကြတယ်။ လေကြောင်းအာကာသ ထောက်ပံ့ရေး ကျွမ်းကျင်သူ ကယ်ဗင်မိုက်ကယ်က "ဒါဟာ တရုတ်က သူ့ရဲ့ မြေရှားသတ္တု သြဇာကို ဘယ်လိုအသုံးချနေလဲဆိုတဲ့ ထင်ရှားတဲ့ ဥပမာတစ်ခုဖြစ်လို့ စောင့်ကြည့်ရမယ့်အရာပဲ" လို့ ပြောတယ်။ အခုဆို လေကြောင်းလိုင်းတွေရဲ့ အပိုပစ္စည်း လိုအပ်ချက်နဲ့ ဘိုးအင်းလေယာဉ်တွေ ပိုထုတ်လာတာတွေကြောင့် အင်ဂျင်ထုတ်လုပ်သူတွေ အတော်လေး ရုန်းကန်  နေရချိန်လည်း ဖြစ်နေပါတယ်။

မျိုးဆက်သစ် 5G ချစ်ပ်တွေ ထုတ်လုပ်ရေးကိုပါထိခိုက်

အစ်ထရီယမ်အပြင် အမေရိကန် ချစ်ပ်ထုတ်လုပ်သူတွေအတွက် စကင်ဒီယမ်ပါ ပြတ်လပ်နေတယ်။ ဒီတော့ မျိုးဆက်သစ် 5G ချစ်ပ်တွေ ထုတ်လုပ်ရေးအတွက်ပါ အန္တရာယ်ရှိနေပြီလို့ SemiAnalysis ရဲ့ CEO ဒိုင်လန်ပတဲလ်က ပြောတယ်။ စကင်ဒီယမ်က တစ်နှစ်ကို တစ်ကမ္ဘာလုံးမှာ တန်ချိန် ဒါဇင်နည်းနည်းပဲ ထွက်တာဖြစ်တယ်။ သူက လောင်စာဆဲလ်တွေ၊ လေယာဉ်သုံး အလူမီနီယမ်သတ္တုစပ်တွေနဲ့ အဆင့်မြင့် ချစ်ပ်ပြားလုပ်ငန်းတွေအတွက် အရေးပါတယ်။

အမေရိကန်က အဓိက ချစ်ပ်ထုတ်လုပ်သူတွေ အကုန်လုံးက 5G ဖုန်းတွေနဲ့ အခြေစိုက်စခန်းတိုင်းမှာ ပါဝင်မယ့် ချစ်ပ်တွေလုပ်ဖို့ ဒီ စကင်ဒီယမ်ကို အားထားနေရတာပါ။ ပြီးခဲ့တဲ့လတွေမှာ တရုတ်ဆီက စကင်ဒီယမ် ပို့ကုန်လိုင်စင်အသစ်ရဖို့ ကြန့်ကြာနေလို့ ချစ်ပ်ထုတ်လုပ်သူတွေက ဝါရှင်တန်ကို အကူအညီ  တောင်းထားရတယ်။ ကုမ္ပဏီတော်တော်များများက တတိယနိုင်ငံတွေကနေတစ်ဆင့် ဝယ်ခဲ့ပေမယ့် အခု တရုတ်က နောက်ဆုံးသုံးစွဲသူ ဘယ်သူလဲဆိုတာကိုပါ ကြေညာခိုင်းနေတယ်။ "အမေရိကန်ရဲ့ တစ်ပိုင်းလ  ျှပ်ကူးပစ္စည်း (semi) လုပ်ငန်းကို တရုတ်က တိတိကျကျ ပစ်မှတ်ထားနေတယ်လို့ ကျွန်တော်တို့ ယူဆတယ်" လို့ အမေရိကန်အရာရှိက ပြောတယ်။ အမေရိကန် ချစ်ပ်လုပ်ငန်းအသင်းကတော့ မှတ်ချက်   ပေးဖို့ ငြင်းဆိုခဲ့ပါတယ်။

"အမေရိကန်မှာ ပြည်တွင်း စကင်ဒီယမ်ထုတ်လုပ်မှု လုံးဝမရှိသလို၊ တရုတ်ပြင်ပမှာ လက်တွေ့လည်ပတ်  နေတဲ့ အစားထိုးစရာ လမ်းကြောင်းလည်း မရှိဘူး။ လက်ကျန်သိုလှောင်ထားတာတွေကလည်း နှစ်နဲ့ချီပြီး မခံတော့ဘဲ လပိုင်းလောက်ပဲ သုံးလို့ရတော့မယ်" လို့ ပတဲလ်က ဖြည့်စွက်ပြောပြခဲ့ပါတယ်။

သတင်းအရင်းအမြစ်-ရိုက်တာ

Yangon — February 25, 2026

The United States and Myanmar have formalized a new trade agreement for the procurement of American soybean meal, marking a significant step in strengthening agricultural ties between the two nations, according to an official statement from the U.S. Embassy in Yangon.

The agreement was signed during a formal ceremony held on February 24 at the U.S. Department of Agriculture (USDA) regional office in Bangkok, Thailand. The move is expected to bolster Myanmar’s livestock sector while expanding the market reach for American agricultural exports within the Southeast Asian region.

High-level representatives from both sides attended the signing, including U Ye Min Aung, who serves as both the Vice President of the Union of Myanmar Federation of Chambers of Commerce and Industry (UMFCCI) and the President of the Myanmar Rice Federation (MRF). His presence underscores the importance of the deal for Myanmar's broader industrial and agricultural landscape.

The U.S. Embassy expressed its support for the initiative, noting that witnessing the agreement between U.S. exporters and Myanmar buyers is a positive development for regional trade volumes.

The embassy’s statement highlighted that such partnerships provide a dual benefit: they create vital new markets for American farmers and simultaneously reinforce robust supply chains and long-term economic connections across the region.

By facilitating these trade arrangements, both countries aim to foster economic growth and create fresh opportunities for producers and buyers alike.

Beyond the immediate trade of soybean meal, sources close to the negotiations indicate that U.S. investors are increasingly exploring further investment opportunities within Myanmar’s agricultural and livestock production sectors.

#knl/ymg

၂၅ ဖေဖော်ဝါရီ၊၂၀၂၆

အမေရိကန်၏ ပဲပုပ်ဖတ်များကို မြန်မာနိုင်ငံမှ ဝယ်ယူရေးအတွက် မြန်မာနိုင်ငံနှင့် အမေရိကန်တို့အကြား သဘောတူညီချက်အသစ်လက်မှတ်ရေးထိုးခဲ့တယ်လို့ ရန်ကုန်မြို့ အခြေစိုက် အမေရိကန်သံရုံးရဲ့ သတင်း   ထုတ်ပြန်ချက်အရ သိရပါတယ်။

အဆိုပါသဘောတူညီချက်လက်မှတ်ရေးထိုးပွဲကို ဖေဖော်ဝါရီ ၂၄ ရက်က ထိုင်းနိုင်ငံ ဘန်ကောက်မြို့ရှိ  အမေရိကန်စိုက်ပျိုးရေးဝန်ကြီးဌာန ဒေသဆိုင်ရာရုံးတွင် ကျင်းပပြုလုပ်ခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့လည်း  အဆိုပါ အခမ်းအနားတက်ရောက်ခဲ့သူများကပြောပါတယ်။

မြန်မာနိုင်ငံဘက်မှ မြန်မာနိုင်ငံ ကုန်သည်များနှင့်စက်မှုလုပ်ငန်းရှင်များအသင်းချုပ် ဒုတိယဥက္ကဋ္ဌလည်း ဖြစ် ဆန်စပါးအသင်းချုပ် ဥက္ကဋ္ဌလည်းဖြစ်တဲ့ ဦးရဲမင်းအောင်တက်ရောက်ခဲ့တာကို အမေရိကန်သံရုံး  ရဲ့သတင်းထုတ်ပြန်ချက်ထဲမှာ တွေ့ရပါတယ်။

“အရှေ့တောင်အာရှသို့ အမေရိကန် ပဲပုပ်ဖတ်တင်ပို့မှု တိုးမြှင့်နိုင်ရန်အတွက် အမေရိကန် တင်ပို့  ရောင်းချသူနှင့် မြန်မာဝယ်ယူသူများအကြား သဘောတူညီချက်အသစ် လက်မှတ်ရေးထိုးပွဲကို အမေရိကန်သံရုံးမှ မျက်မြင်တွေ့ကြုံခွင့်ရခဲ့သည့်အတွက် ဝမ်းမြောက်မိပါသည်” လို့ အမေရိကန်သံရုံးက သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။

ယခုကဲ့သို့ မိတ်ဖက်ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်မှုများသည် အမေရိကန်လယ်သမားများအတွက် ဈေးကွက်  သစ်များ ဖော်ဆောင်ပေးသည့်အပြင် ဒေသတွင်း၌ ခိုင်မာသော ထောက်ပံ့ရေးကွင်းဆက်များနှင့် ရေရှည်  စီးပွားရေး အဆက်အသွယ်များကိုလည်း ပိုမိုအားကောင်းစေတယ်လို့လည်း သတင်းထုတ်ပြန်ချက်က ဆိုပါတယ်။

အဲဒီအပြင် စီးပွားရေးတိုးတက်မှုကို အထောက်အကူပြုပြီး ထုတ်လုပ်သူများနှင့် ဝယ်ယူသူများအတွက် အခွင့်အလမ်းသစ်များ ဖန်တီးပေးမည့် ကုန်သွယ်ရေးအစီအစဉ်များကို ကြိုဆိုတယ်လို့လည်း အမေရိကန် သံရုံးရဲ့သတင်းထုတ်ပြန်ချက်မှာဖော်ပြထားပါတယ်။

အမေရိကန်ရင်းနှီးမြှပ်နှံသူများက မြန်မာနိုင်ငံတွင် စိုက်ပျိုးရေးနှင့်မွေးမြူရေး ထုတ်ကုန်ကဏ္ဍအချို့၌ ရင်းနှီးမြှပ်နှံလိုနေကြတယ် လို့လည်း အဆိုပါသဘောတူညီချက်နှင့် နီးစပ်တဲ့ အသိုက်အဝန်းကနေ သိရှိ  ရပါတယ်။

#knl/ymg

၂၁ ဖေဖော်ဝါရီ၊၂၀၂၆

တရားလွှတ်တော်ချုပ်မှာ အမှုရှုံးသွားပြီးတဲ့နောက် ထရမ့်က ကမ္ဘာတစ်ဝန်းကို ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း အကောက်   ခွန် ချမှတ်ဖို့ ရှိနေပါတယ်။ တရားလွှတ်တော်ချုပ်က ပယ်ဖျက်လိုက်တဲ့ အကောက်ခွန်   တချို့နေရာမှာ အစားထိုးဖို့အတွက် နိုင်ငံအားလုံးအပေါ် ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း အကောက်ခွန် ချမှတ်မယ့် အုပ်ချုပ်ရေးအမိန့်  တစ်ခုကို လက်မှတ်ရေးထိုးမယ်လို့ သမ္မတထရမ့်က သောကြာနေ့မှာ ပြောပါတယ်။

ဘာကြောင့် အရေးကြီးတာလဲ -

တရားမဝင်ဘူးလို့ သတ်မှတ်ခံလိုက်ရတဲ့ ကြီးမားလှတဲ့ အခွန်အခတွေနေရာမှာ အစားထိုးဖို့ အစိုးရအဖွဲ့ ကနေ အသစ်ချမှတ်မယ့် အကောက်ခွန်အစီအစဉ်သစ်တွေရဲ့ အစပြုမှုလေးပဲ ဖြစ်နိုင်ပါတယ်။

သူတို့ ဘာတွေပြောနေကြလဲ  

"ပုံမှန်ကောက်ခံနေကျ အကောက်ခွန်တွေအပြင် ပုဒ်မ ၁၂၂ အရ ကမ္ဘာတစ်ဝန်းလုံးကို ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း အကောက်ခွန် ထပ်ချမှတ်မယ့် အမိန့်တစ်ခုကို ဒီကနေ့ ကျွန်တော် လက်မှတ်ထိုးပါမယ်" လို့ ထရမ့်က သတင်းစာရှင်းလင်းပွဲမှာ ပြောခဲ့ပါတယ်။

ဒါဟာ အကောက်ခွန်တွေချမှတ်ဖို့ ဒီလိုကုန်သွယ်ရေးအာဏာပိုင်အဖွဲ့အစည်းကို အမေရိကန်က ပထမဆုံး   အကြိမ် အသုံးပြုတာလည်း ဖြစ်လာမှာပါ။ ဒီအကောက်ခွန်တွေက လာမယ့်အပတ်မှာ စတင်သက်ဝင်မယ်  လို့ ထရမ့်က သတင်းထောက်တွေကို ပြောခဲ့ပါတယ်။

ဒီလုပ်ရပ်ဟာ ပြီးခဲ့တဲ့ ဧပြီလ အမေရိကန်"လွတ်မြောက်ရေးနေ့" မှာ အစိုးရအဖွဲ့က ကြေညာခဲ့တဲ့ ကမ္ဘာ့  ကုန်စည်တွေအပေါ် ကောက်ခံမယ့်  အခွန်နှုန်းတွေနေရာမှာ၁၀ ရာခိုင်နှုန်း အကောက်ခွန်ကို အစား ထိုးသွားမှာ ဖြစ်ပါတယ်။

ဘာကိုဆိုလိုကြတာလဲ

၁၉၇၄ ခုနှစ် ကုန်သွယ်ရေးအက်ဥပဒေမှာပါတဲ့ ပြဋ္ဌာန်းချက်က အတော်လေးကျယ်ပြန့်ပေမယ့် အကန့်   အသတ်တော့ ရှိပါတယ်။

အကောက်ခွန်ချမှတ်ဖို့ အသုံးပြုလို့မရဘူးလို့ တရားလွှတ်တော်ချုပ်က ဆုံးဖြတ်ထားတဲ့ နိုင်ငံတကာ အရေးပေါ် စီးပွားရေးလုပ်ပိုင်ခွင့် အက်ဥပဒေနဲ့ မတူတာက၊ ပုဒ်မ ၁၂၂ မှာ အကောက်ခွန်တွေကို အချိန် ဘယ်လောက်ကြာကြာ ထားရှိနိုင်သလဲဆိုတာနဲ့ အခွန်နှုန်းထား ဘယ်လောက်အထိ ကောက်ခံနိုင်သလဲဆိုတာကို ကန့်သတ်ထားတာပဲ ဖြစ်ပါတယ်။

ကုန်သွယ်မှုလိုငွေပြတာ ဒါမှမဟုတ် ဒေါ်လာငွေကြေး အကျပ်အတည်းဖြစ်တာတွေကို ဖြေရှင်းဖို့အတွက် သမ္မတအနေနဲ့ ၁၅ ရာခိုင်နှုန်းအထိရှိတဲ့ အကောက်ခွန်ကို ရက်ပေါင်း ၁၅၀ အထိ ချမှတ်နိုင်တယ်လို့ ဥပဒေ မှာ ဖော်ပြထားပါတယ်။ ဒါပေမယ့် လွှတ်တော်ရဲ့ ခွင့်ပြုချက်မရဘဲ အဲဒီကာလထက်တော့ ကျော်လွန်ပြီး ကောက်ခံလို့ မရပါဘူး။

စောင့်ကြည့်ရမယ့်အချက်  

တရုတ်နိုင်ငံနဲ့ သံမဏိ/အလူမီနီယံတွေအပေါ် အကောက်ခွန်ချဖို့ သုံးခဲ့တဲ့ ပြဋ္ဌာန်းချက်တွေ အပါအဝင်၊ တရားလွှတ်တော်ချုပ်က ပယ်ဖျက်လိုက်တဲ့ အခွန်အခတွေနေရာမှာ အစားထိုးနိုင်ဖို့ ကုန်သွယ်ရေး ဥပဒေ  မှာပါတဲ့ တခြားပြဋ္ဌာန်းချက်တွေကိုလည်း အစိုးရအဖွဲ့က အထောက်အကူရယူသွားမယ်လို့ ထရမ့်  က ပြောပါတယ်။

ထရမ့်ရဲ့ ထိပ်တန်း ကုန်သွယ်ရေး ညှိနှိုင်းရေးမှူး ဂျေမီဆင် ဂရီးယားကတော့ ဒီအစီအမံတွေဟာ "ဥပဒေ  ကြောင်းအရ အင်မတန် ခိုင်မာပါတယ်" လို့ ဆိုပါတယ်။

"ကျွန်တော်တို့ ဆက်တိုက်လုပ်ဆောင်သွားမှာပါ၊လိုငွေပြမှုကို ဆက်ပြီးလျှော့ချနိုင်ဖို့အတွက် ဒါကိုဆက်လက်ဖြေရှင်းသွားမှာပါ" လို့ သောကြာနေ့မှာ ဂရီးယားက ပြောခဲ့ပါတယ်။

"ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီးဌာနရဲ့ ခန့်မှန်းချက်တွေအရ ပုဒ်မ ၁၂၂ လုပ်ပိုင်ခွင့်အာဏာကို အသုံးပြုတာဟာ၊ ပိုမိုအားကောင်းလာနိုင်တဲ့ ပုဒ်မ ၂၃၂၊ ၃၀၁ ပါ အကောက်ခွန်တွေနဲ့ ပေါင်းစပ်လိုက်မယ်ဆိုရင် ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွက် အကောက်ခွန်ဝင်ငွေတွေက လက်တွေ့မှာပြောင်းလဲသွားမှာ မဟုတ်ဘူးလို့ ပြသနေပါတယ်" လို့ ဘဏ္ဍာရေးဝန်ကြီး စကော့တ် ဘက်စ်ဆင့် (Scott Bessent) က သောကြာနေ့မှာ ပြောခဲ့ပါတယ်။

အရင်းအမြစ်။ AXIOS

ျကာတာ ဖေဖော်ဝါရီ ၁၅၊  - အင်ဒိုနီးရှား သမ္မတ ပရာဘိုဝို ဆူဘီယန်တိုသည် သံချေးတက်နေသော သွပ်မိုးများကို ဖယ်ရှားပြီး ရိုးရာမြေအုတ်ကြွပ်များဖြင့် အစားထိုးရန် "သွပ်မိုးတိုက်ပွဲ" ဟု ကြေညာကာ အင်ဒိုနီးရှား၏ မိုးကုပ်စက်ဝိုင်းအလှကို ပြောင်းလဲမည့် ရည်မှန်းချက်ကြီးမားသော နိုင်ငံလုံးဆိုင်ရာ စီမံကိန်းတစ်ရပ်ကို စတင်လိုက်သည်။

အင်ဒိုနီးရှားလို “ဂန်တန်ငီဆာစီ” ဟုအမည်ပေးထားသည့်  အမိုးအုတ်ကြွပ် ပြောင်းလဲခြင်း ဤအစီအစဉ် သည် ၀င်ငွေနည်း အိမ်ရာများတွင် အတွေ့ရများသည့် ပူပြင်းအိုက်စပ်သော သွပ်မိုးများကို အေးမြပြီး ကြည့်ကောင်းသော မြေအုတ်ကြွပ်များဖြင့် အစားထိုးရန် ရည်ရွယ်သည်။ ဖေဖော်ဝါရီ ၂ ရက်နေ့က ပြု လုပ်သော နိုင်ငံတော်အဆင့် ညှိနှိုင်းအစည်းအဝေးတွင် သံချေးတက်နေသော သွပ်မိုးများ များပြားနေ ခြင်းသည် "ယိုယွင်းပျက်စီးခြင်း၏ သင်္ကေတ" ဖြစ်ပြီး နိုင်ငံ၏ ခရီးသွားဆွဲဆောင်မှုကို အဟန့်အတား ဖြစ်စေကြောင်း သမ္မတ ပရာဘိုဝိုက ပြောကြားခဲ့သည်။

ဤအမိုးအစားထိုးလဲလှယ်ရေး အစီအစဉ်သည် သမ္မတ၏ ပိုမိုကျယ်ပြန့်သော ASRI လုပ်ငန်းစဉ် (လုံခြုံခြင်း၊ ကျန်းမာခြင်း၊ သန့်ရှင်းခြင်းနှင့် လှပခြင်းဟု အဓိပ္ပာယ်ရသောအင်ဒိုနီးရှားဘာသာစကား  အတို  ကောက်စကားလုံး) ၏ အဓိက ဦးဆောင်စီမံကိန်းဖြစ်သည်။

"အိမ်တွေကောင်းရင် ပြည်သူတွေ ဂုဏ်ယူကြလိမ့်မယ်" ဟု ပရာဘိုဝိုက ပြောကြားခဲ့ပြီး မိုးပြာရောင်၊ ရေတပ်အပြာရောင်၊ အစိမ်းရောင်၊ မီးခိုးရောင်နှင့် အုတ်နီရောင် အုတ်ကြွပ်များဖြင့် တစ်ပြေးညီ လှပနေ  မည့် လူနေရပ်ကွက်များကို ပုံဖော်မျှော်မှန်းထားသည်။ သမ္မတသည် အလှအပအပြင် အပူဒဏ်သက်သာ  ရေးကိုလည်း အလေးပေးပြောကြားခဲ့ပြီး သွပ်မိုးများသည် ပြင်းထန်သော အပူပိုင်းဒေသအပူချိန်ကို လှောင်ပိတ်ထားတတ်သဖြင့် သဘာဝအလျောက် အေးမြစေသော ဂုဏ်သတ္တိရှိသည့် မြေအုတ်ကြွပ်များ နှင့် ယှဉ်လျှင် နေထိုင်သူများအတွက် သက်တောင့်သက်သာမရှိကြောင်း ထောက်ပြခဲ့သည်။

ကျေးရွာဦးဆောင်သော ထုတ်လုပ်မှု

ကုန်ကျစရိတ် သက်သာစေရန်နှင့် ဒေသတွင်းစီးပွားရေးကို မြှင့်တင်ရန်အတွက် အစိုးရသည် စက်မှုလုပ်ငန်းကြီးများကို ရှောင်လွှဲလုပ်ဆောင်ရန် စီစဉ်ထားသည်။ ထုတ်လုပ်မှုကို Koperasi Merah Putih ဟုခေါ်သော ကျေးရွာသမဝါယမအသင်းများထံ ဖြန့်ခွဲလုပ်ဆောင်သွားမည်ဖြစ်သည်။

ဆန်းသစ်သော ပစ္စည်းနှင့် နည်းပညာများ

Fly Ash (ကျောက်မီးသွေးပြာ) နည်းပညာ - ရိုးရာမြေအုတ်ကြွပ်၏ အလေးချိန်နှင့် ခိုင်ခံ့မှုဆိုင်ရာ ကိစ္စရပ်   များကို ဖြေရှင်းရန် အုတ်ကြွပ်အသစ်များကို မြေစေးနှင့် ကျောက်မီးသွေးသုံး လျှပ်စစ်ဓာတ်အားပေး  စက်ရုံများမှ ထွက်သော စွန့်ပစ်ပစ္စည်းဖြစ်သည့် Fly Ash တို့ ရောစပ်ထုတ်လုပ်ဖွယ်ရှိသည်။

ကုန်ကျစရိတ် နည်းပါးခြင်း - ဤစီမံကိန်းသည် ရူပီး ၁ ထရီလီယံ (အမေရိကန်ဒေါ်လာ ၅၉ သန်း) အောက်သာ ကုန်ကျမည်ဟု အစိုးရက ခန့်မှန်းထားပြီး နိုင်ငံတော်ဘဏ္ဍာငွေ၊ ပုဂ္ဂလိကကဏ္ဍမှ ထည့်ဝင်ငွေနှင့် လူထုပါဝင်မှုတို့ကို ပေါင်းစပ်အသုံးပြုသွားမည်ဖြစ်သည်။

အဆောက်အအုံကြံ့ခိုင်မှုနှင့် ဘေးကင်းရေးဆိုင်ရာ စိုးရိမ်မှုများ

အလှအပနှင့် အပူဒဏ်သက်သာစေသော အကျိုးကျေးဇူးများမှာ ထင်ရှားသော်လည်း ကျွမ်းကျင်သူများက လက်ရှိအိမ်များ၏ အဆောက်အအုံဆိုင်ရာ ကြံ့ခိုင်မှုနှင့် ပတ်သက်၍ ဘေးကင်းရေးဆိုင်ရာ စိုးရိမ်မှုများကို ကြီးကြီးမားမား ထောက်ပြနေကြသည်။

မြေအုတ်ကြွပ်များသည် သွပ်ပြားများထက် သိသိသာသာ ပိုလေးသည်။ တန်ဖိုးနည်းအိမ်ရာအများစုသည် ဤမျှလေးလံသော ဝန်ကို ထမ်းထားနိုင်ရန် ဆောက်လုပ်ထားခြင်း မဟုတ်သဖြင့် အိမ်ပြိုကျခြင်းမှ ကာကွယ်ရန် တန်းများနှင့် အုတ်မြစ်များကို ခိုင်ခံ့အောင်ပြုလုပ်ခြင်းကဲ့သို့သော ကုန်ကျစရိတ်ကြီးသည့် ပြုပြင်မွမ်းမံမှုများ လိုအပ်နိုင်ကြောင်း အင်ဂျင်နီယာလေ့လာသုံးသပ်သူများက သတိပေးထားသည်။

ထို့အပြင် အာချေးကဲ့သို့ ငလျင်ဒဏ်သင့်လွယ်သော ဒေသများတွင် လေးလံသော အမိုးများသို့ ပြောင်းလဲ ခြင်းသည် အငြင်းပွားဖွယ်ရာ ဖြစ်နေသည်။ ပေါ့ပါးသော သွပ်မိုးများသည် အဆောက်အအုံ ပြိုကျပါက သေစေနိုင်လောက်သည့် ဒဏ်ရာရရှိနိုင်ခြေ နည်းပါးသောကြောင့် ငလျင်လှုပ်ရှားမှုများအတွင်း ပိုမိုဘေး ကင်းကြောင်း သဘာဝဘေးအန္တရာယ် စီမံခန့်ခွဲမှု ကျွမ်းကျင်သူများက ငြင်းခုံဆွေးနွေးကြသည်။

လှပသော အမိုးများကို လိုလားဖွယ်ကောင်းသော်လည်း မြေယာအသုံးချမှု ပြုပြင်ပြောင်းလဲရေးနှင့် အခြေခံအိမ်ရာ လိုအပ်ချက်များကို ဦးစားပေးသင့်ကြောင်း ထောက်ပြလျက် အခြားသော အရေးတကြီး အိမ်ရာပြဿနာများ ရှိနေချိန်တွင် "gentengisasi" စီမံကိန်း၏ အရေးပါမှုကို ဝေဖန်သူများက မေးခွန်းထုတ်နေကြသည်။

Source CNA

နေပြည်တော်၊ ဖေဖော်ဝါရီ ၅၊၂၀၂၅

ပြည်တွင်းရွှေဈေးကွက်အတွင်း ဈေးနှုန်းတည်ငြိမ်ရေးကို ပျက်ပြားစေရန် ရည်ရွယ်ချက်ဖြင့် ဈေးကစားခြင်းနှင့် ဈေးနှုန်းမြှင့်တင်ရောင်းချခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့သည့် ရန်ကုန်တိုင်းဒေသကြီး ရွှေလုပ်ငန်းရှင်များအသင်း (YGEA) ဥက္ကဋ္ဌ ဦးမျိုးမြင့် အပါအဝင် အသင်းတာဝန်ရှိသူ (၃) ဦးကို အရေးကြီးကုန်စည်နှင့် ဝန်ဆောင်မှုဥပဒေ ပုဒ်မ (၅) ဖြင့် အရေးယူဆောင်ရွက်လျက်ရှိကြောင်း အစိုးရက ယနေ့ ထုတ်ပြန်သည်။

အရေးယူခံရသူများမှာ YGEA ဥက္ကဋ္ဌ ဦးမျိုးမြင့် (တိထ္ထံသန်း စိန်ရွှေရတနာဆိုင်)၊ ဒု-ဥက္ကဋ္ဌ (၁) ဦးမျိုးသူရ (အကယ်ဒမီ ရွှေသန့်စင်လုပ်ငန်း) နှင့် အတွင်းရေးမှူး ဦးနေမျိုးထွန်း (ရွှေစင်အကယ်ဒမီ ရွှေသန့်စင်လုပ်ငန်း) တို့ဖြစ်ကြသည်။

၎င်းတို့သည် ရွှေဈေးကွက်ထိန်းသိမ်းကြပ်မတ်ရမည့် တာဝန်ရှိသူများဖြစ်သော်လည်း နိုင်ငံတော်မှ သတ်မှတ်ထားသည့် ရည်ညွှန်းဈေးနှုန်းများကို လိုက်နာခြင်းမရှိဘဲ ပြင်ပပေါက်ဈေးဖြင့် ရွှေများကို ဝယ်ယူစုဆောင်းခြင်း၊ ဈေးတင်ရောင်းချခြင်းများ ပြုလုပ်ခဲ့ကြောင်း စစ်ဆေးတွေ့ရှိရသည်။

စစ်ဆေးချက်များအရ ဦးမျိုးမြင့်သည် ၂၀၂၄ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလအတွင်း အခေါက်ရွှေတုံး (၇၀)၊ ဦးမျိုးသူရသည် အခေါက်ရွှေ (၉၇၀) ကျပ်သားနှင့် ဦးနေမျိုးထွန်းသည် အခေါက်ရွှေ (၃၁၉) ကျပ်သားတို့ကို ပြင်ပပေါက်ဈေးဖြင့် ဝယ်ယူကာ အမြတ်တင်ပြန်လည်ရောင်းချခဲ့ကြောင်း ဖော်ထုတ်တွေ့ရှိခဲ့သည်။

သို့ဖြစ်၍ ၎င်းတို့ (၃) ဦးအား ဥပဒေနှင့်အညီ ထိရောက်စွာ အရေးယူဆောင်ရွက်သွားမည်ဖြစ်ပြီး၊ ကျန်ရှိသော ရွှေလုပ်ငန်းရှင်များအနေဖြင့်လည်း သတ်မှတ်စည်းကမ်းများကို တိကျစွာလိုက်နာကြရန်နှင့် လိုက်နာခြင်းမရှိပါက ထိရောက်စွာ အရေးယူသွားမည်ဖြစ်ကြောင်း သတိပေးထုတ်ပြန်ထားသည်။
#ymg/knl