#World_Science
Published 31 December 2025

■ ရှေးခေတ်က လူသားတွေဟာ မီးအသုံးပြုချင်တဲ့အခါ သစ်ပင်ကို မိုးကြိုးပစ်တဲ့ သဘာဝဖြစ်စဉ်မျိုးကနေသာ အသုံးပြုခဲ့တယ်လို့ ရှေးဟောင်းသုတေသီများ ယူဆထားပါတယ်။

■ ဒါပေမဲ့ သူတို့ဘာသာတော့ မီးကိုစတင်မပြုလုပ်နိုင်ခဲ့ပါဘူး။

■ ထိုအချိန်မှာပဲ တုတ်နှစ်ချောင်း ပွတ်တိုက်ခြင်း၊ သင့်လျော်တဲ့ကျောက်တုံးတွေကို မှန်ကန်တဲ့ အနေအထားဖြင့် ပွတ်တိုက်ခြင်းဖြင့် မီးဖန်တီးနိုင်တယ်လို့ တွေ့ရှိခဲ့ကြပါတယ်။

■ မီးစတင်ပြုလုပ်ခဲ့တဲ့ အစောဆုံးသက်သေအထောက်အထား နှစ်ပေါင်း ၄ သိန်းသက်တမ်းရှိတဲ့ နေရာမှာ တွေ့ရှိခဲ့တာဖြစ်တယ်လို့ ဗြိတိသျှပြတိုက်မှ ရှေးဟောင်းသုတေသီ နစ်အက်ရှ်တန်က ပြောပါတယ်။

■ ထိုနေရာမှာ မီးပြုလုပ်ဖို့အတွက် သံဆာလ်ဖိုက်ဒြပ်ပေါင်း အစအနတွေနဲ့ မီးခတ်ကျောက်ပုဆိန်တွေကို တွေ့ရှိခဲ့ကြပါတယ်။

■ ရှေးခေတ်လူသားတွေက ရှားပါးတဲ့ သံဆာလ်ဖိုက်တွေကို ထိုနေရာသို့ သယ်ဆောင်ခဲ့ဟန် ရှိပါတယ်။

■ မီးကြွင်းမီးကျန်တွေ ရှိနေသေးတဲ့ သံဆာလ်ဖိုက်တွေကို တူးဖော်တွေ့ရှိခဲ့ပြီး အရင်က ဒါမျိုးတစ်ခါမှ မတွေ့ခဲ့ဖူးဘူးလို့ ဆိုင်မွန်ဖရေဆာတက္ကသိုလ်မှ ရှေးဟောင်းသုတေသီ ဒန်နစ်ဆန်းဂိတ်က ပြောပါတယ်။

■ မီးပြုလုပ်ခြင်းက လူသားသမိုင်းမှာ အရေးအပါဆုံး တွေ့ရှိမှုတွေထဲက တစ်ခုအဖြစ် သဘောတူကြပြီး ရှေးခေတ်လူသားတွေအနေနဲ့ သားရဲရန်မှ ကာကွယ်ခြင်း၊ အစားအစာ ပြုလုပ်ခြင်း၊ ချမ်းအေးလွန်းတဲ့ ရာသီဥတုမှာ နေထိုင်နိုင်ခြင်းတို့ ရရှိစေပါတယ်။

■ ဒီနေရာကို အစောပိုင်း နီယန်ဒါသယ်တွေ အသုံးပြုခဲ့တယ်လို့ ယူဆထားပေမယ့် အခြားသော ရှေးခေတ်လူသားတွေလည်း မီးပြုလုပ်နိုင်စွမ်း ရှိခဲ့တယ်လို့ ထင်နေကြပါတယ်။

■ ဒီတွေ့ရှိချက်အရ မီးပြုလုပ်ခြင်းက လျင်မြန်စွာပျံ့နှံ့သွားခဲ့ပြီး ရှုပ်ထွေးတဲ့ဖြစ်စဉ်အဖြစ် သတ်မှတ်နိုင်မှာ ဖြစ်ပါတယ်။

Source: NPR