#World_Science
Published 01 August 2026

■ အစ္စရေးလ်ဦးဆောင်တဲ့ ကမ္ဘာ့လေ့လာချက်တစ်ခုမှာ ၁၉၇၂ မှ ၂၀၁၉ အတွင်း အမျိုးသားတွေမှာ တက်စတိုစတီရုန်း ကျားဟော်မုန်းပျမ်းမျှပမာဏ ၅၄ ရာခိုင်နှုန်း ကျဆင်းလာကြောင်း တွေ့ရပါတယ်။

■ တစ်နှစ်ကို ၁ ရာခိုင်နှုန်းကျော်နှုန်းဖြင့် ကျဆင်းနေခဲ့ရာ ၂၀၀၀ ခုနှစ်နောက်ပိုင်း သိသိသာသာ ကျဆင်းလာပါတယ်။

■ သုတေသန ပါဝင်စမ်းသပ်ခံသူတွေရဲ့ အသက်အရွယ်တွေကို ထည့်သွင်းစဉ်းစားပြီးနောက် ဟော်မုန်းကျဆင်းမှုက သာမန်အိုမင်းခြင်းဖြစ်စဉ်ထက် များစွာကျော်ပြီး ကျဆင်းနေတာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ဟီဘရူးတက္ကသိုလ်မှ ပရော်ဖက်ဆာ ဟက်ဂိုင်လက်ဗင်ဦးဆောင်တဲ့ သုတေသနက တစ်ကမ္ဘာလုံးမှ သုတ်ပိုးအရေအတွက် ကျဆင်းမှုကို ဦးစားပေး လေ့လာခဲ့တာ ဖြစ်ပါတယ်။

■ ဒီလိုကျဆင်းမှုရဲ့ ၂၅ မှ ၅၀ ရာခိုင်နှုန်းအထိက အဝလွန်ခြင်း၊ ဇီဝဖြစ်စဉ်ရောဂါများ အဖြစ်များခြင်းတို့နဲ့ သက်ဆိုင်နေမယ်လို့ ခန့်မှန်းရပါတယ်။

■ ပလတ်စတစ်များ၊ ပိုးသတ်ဆေးများ၊ အိမ်သုံးပစ္စည်းများထဲမှ ဟော်မုန်းနှောင့်ယှက်စေတဲ့ ဓာတုပစ္စည်းတွေက ဟော်မုန်းကျန်းမာရေးအပေါ် များစွာသက်ရောက်စေပါတယ်။

■ အာဟာရဓာတ် ချို့တဲ့ခြင်း၊ အထိုင်များတဲ့ အလေ့အထများ၊ နာတာရှည်ဖိစီးမှု၊ အိပ်ချိန်မလုံလောက်ခြင်း စတဲ့အချက်တွေကလည်း တစ်ကမ္ဘာလုံးမှာ အမျိုးသားကျန်းမာရေး ပြဿနာတွေကို ပိုမိုဆိုးရွားလာစေပါတယ်။

Source: The Jerusalem Post