#World_Health
Published 27 January 2026

■ ကမ္ဘာတဝှမ်းမှာ ဗိုင်းရပ်စ်တွေက လျင်မြန်စွာ ပျံ့နှံ့နေသလို အဆက်မပြတ် ဆင့်ကဲပြောင်းနေပါတယ်။

■ ဒါကြောင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်မှာ မထင်မှတ်ထားတဲ့ ကူးစက်မှုတွေ ဖြစ်လာနိုင်တဲ့ ဗိုင်းရပ်စ်အချို့ကို ဖော်ပြသွားပါမယ်။

■ (၁) Influenza A
တုပ်ကွေးရောဂါက တိရိစ္ဆာန်အမျိုးမျိုးမှာ ကူးစက်နိုင်ပြီး ဆင့်ကဲပြောင်းလဲနိုင်စွမ်း မြင့်မားပါတယ်။

■ ၂၀၀၉ ခုနှစ်က H1N1 ကပ်ရောဂါကြောင့် ကမ္ဘာတဝှမ်း ၂၈၀,၀၀၀ ကျော် သေဆုံးခဲ့သလို ယခုလက်ရှိ အမေရိကန်မှ ကျွဲနွားတွေမှာ H5N1 တုပ်ကွေး တွေ့ရှိထားပါတယ်။

■ သိပ္ပံပညာရှင်တွေက လူသားချင်းကူးစက်မှုတွေကို စောင့်ကြည့်နေကာ ကာကွယ်ဆေးလည်း ထုတ်လုပ်နေပါတယ်။

■ (၂) Mpox
မျောက်ကျောက်ရောဂါကို ၁၉၅၀ ဝန်းကျင်မှာ စတင်တွေ့ရှိခဲ့ကာ ရှဉ့်ကြွက်မျိုးနွယ်တွေမှာ အဓိကကူးစက်တာဖြစ်ပေမယ့် လူသားတွေဆီလည်း ကူးလာတတ်ပါတယ်။

■ ဖျားနာခြင်း၊ နာကျင်ရတဲ့ နီမြန်းဖုတွေ ဖြစ်တတ်ကာ ကာကွယ်ဆေးရှိပေမယ့် ထိရောက်တဲ့ ကုသမှုမရှိပါဘူး။

■ ၂၀၂၄ နောက်ပိုင်း အာဖရိကအလယ်ပိုင်းမှာ ပြန်ဖြစ်လာပြီး ၂၀၂၆ မှာ ဘယ်လိုဆင့်ကဲပြောင်းလဲလာမလဲ မသိသေးပါဘူး။

■ (၃) Oropouche ဗိုင်းရပ်စ်
၁၉၅၀ ဝန်းကျင်မှာ တောင်အမေရိကန်ကမ်းရိုးတန်း ထရီနီဒက်ကျွန်းမှာ စတင်တွေ့ရှိခဲ့ကာ ခြင်နဲ့ မှက်တို့က သယ်ဆောင်ကြပါတယ်။

■ ရက်အနည်းငယ်လောက် ဖျားနာ ခေါင်းကိုက်ခြင်း ကြွက်သားနာခြင်းတို့ ခံစားရတတ်ပါတယ်။

■ သူ့အတွက် ကာကွယ်ဆေးနဲ့ ကုသဆေး သတ်သတ်မှတ်မှတ် မရှိဘဲ အမေဇုန်ဒေသမှာသာ ဖြစ်ခဲ့တယ်လို့ ထင်မှတ်ထားပေမယ့် နောက်ပိုင်းမှာတော့ အခြားနေရာတွေပါ တွေ့ရှိလာပါတယ်။

■ ၂၀၂၆ မှာ အမေရိကားဘက် ခရီးသွားလာတဲ့သူတွေမှာ ကူးစက်လာနိုင်ခြေ များပါတယ်။

■ ကူးစက်နိုင်ခြေများတဲ့ အခြားဗိုင်းရပ်စ်တွေဆိုရင် ဆင်တုပ်ကွေး၊ ဝက်သက်၊ HIV တို့ ရှိနေပါတယ်။

Source: Independent