မတ်၂၉၊၂၀၂၆
ဒေါ်နယ်ထရမ့်က အောင်မြင်တဲ့သူတွေထက် “အရှုံးသမားတွေ” ကို ပိုသဘောကျတယ်လို့ ပြောကြားခဲ့ပြီး မိုင်ယာမီမှာကျင်းပတဲ့ FII ထိပ်သီးဆွေးနွေးပွဲမှာပြောကြားပါတယ်။
ထရမ့်က သူရဲ့ "အောင်မြင်မှုတွေကို နားထောင်ပေးတဲ့သူတွေကို သဘောကျတဲ့" အတွက် သူ့ဘေးမှာ "အရှုံးသမားတွေ" နဲ့ပဲ ဝန်းရံထားလေ့ရှိတယ်လို့ သောကြာနေ့ညနေပိုင်းက ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ အောင် မြင်တဲ့သူတွေရဲ့ "အောင်မြင်မှု ဇာတ်လမ်းတွေ" ကို သူက နားမထောင်ချင်တဲ့အတွက် အောင်မြင်တဲ့ သူတွေကို မနှစ်သက်ဘူးလို့လည်း ဆိုပါတယ်။
ဒီမှတ်ချက်စကားဟာ အငြင်းပွားဖွယ်ဖြစ်နိုင်မှန်း သူသိကြောင်း အသိအမှတ်ပြုခဲ့ပြီး "ကျွန်တော် နောက် နေတာပါ... အဲ၊ အဲသလို ခပ်ဆင်ဆင်ပေါ့လေ" လို့ ပရိသတ်ကို ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။ ထရမ့်ဟာ မိုင်ယာမီ မြို့က ဆော်ဒီက ကျောထောက်နောက်ခံလုပ်ပေးထားတဲ့ Future Investment Initiative (FII) ထိပ်သီး ဆွေးနွေးပွဲမှာ ရောက်ရှိပြောကြားခဲ့တာပါ။
"တကယ်တော့ ကျွန်တော်က အရှုံးသမားတွေနဲ့ပဲ အမြဲတမ်း အချိန်ဖြုန်းချင်တယ်၊ ဘာလို့လဲဆိုတော့ အဲဒါက ကျွန်တော့်ကိုယ်ကျွန်တော် ပိုနေလို့ကောင်းအောင် လုပ်ပေးလို့ပဲ။ အရမ်းကို အောင်မြင်လွန်းတဲ့ လူတွေကို ကျွန်တော်မုန်းတယ်၊ ပြီးတော့ သူတို့ရဲ့ အောင်မြင်မှု ဇာတ်လမ်းတွေကို ခင်ဗျားတို့က နားထောင်ပေးရဦးမယ်။ ကျွန်တော့်ရဲ့ အောင်မြင်မှုကို နားထောင်ချင်တဲ့သူတွေကိုပဲ ကျွန်တော်က သဘောကျတာ" လို့ ထရမ့်က ပြောပါတယ်။ သူက ဒီမှတ်ချက်စကားကို သူရဲ့ ရှည်လျားတဲ့ မိန့်ခွန်းအပြီး အမေးအဖြေကဏ္ဍမှာ ပြောကြားခဲ့တာပါ။ "လိင်ပိုင်းဆိုင်ရာ" ဒါမှမဟုတ် "ခင်ဗျားတို့ ဆွေးနွေးချင်တဲ့ ဘာအကြောင်းအရာကိုမဆို" သူ့အနေနှင့် ဆွေးနွေးနိုင်တယ်လို့လည်း သူက ပြောပါတယ်။
ထရမ့်ရဲ့ မှတ်ချက်တွေဟာ ကမ္ဘာလုံးဆိုင်ရာ ခေါင်းဆောင်မှုနဲ့ပတ်သက်တဲ့ မေးခွန်းတွေကို ပိုမိုကျယ် ပြန့်စွာ တုံ့ပြန်မှုရဲ့ အစိတ်အပိုင်းတစ်ခုဖြစ်ပြီး အဲဒီမှာ သူက "အနိုင်ရရှိခြင်း" ဟာ အရေးကြီး ုံးအချက် ဖြစ်တယ်လို့ ပြောကြားခဲ့ပါတယ်။
-end-
နေပြည်တော်- မတ်၂၉၊၂၀၂၆
စက်သုံးဆီဝယ်ယူရာတွင် အများပြည်သူများကို ထိခိုက်နစ်နာစေသည့် မသမာမှုများပြုလုပ်ခဲ့သူများကို ဆက်လက်အရေးယူလျက်ရှိရာ စက်သုံးဆီ အရောင်းဆိုင် (၃)ဆိုင်ကို ထပ်မံ၍ လိုင်စင်များယာယီပိတ်သိမ်း ခဲ့ပြီးအရောင်းဆိုင်မန်နေဂျာများနှင့် ဝန်ထမ်းများအား ဥပဒေအရ အရေးယူဆောင်ရွက်ထားရှိပြီးဖြစ်ကြောင်း စွမ်းအင်ဝန်ကြီးဌာနက သတင်းထုတ်ပြန်ပါတယ်။
အဆိုပါ ဆိုင်များမှာ နေပြည်တော်ကောင်စီနယ်မြေ၊ ပုဗ္ဗသီရိမြို့နယ်ရှိ “ရွှေပိုး” စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်၊ လိုင်စင်အမှတ် (၂၅၉၇)၊ မန္တလေးတိုင်းဒေသ ကြီး၊ ပြည်ကြီးတံခွန်မြို့နယ်၊ ဈ-ရပ်ကွက်၊ ၆၂ လမ်းပေါ်ရှိ “ရွှေခြင်္သေ့” စက်သုံးဆီအရောင်းဆိုင်၊ လိုင်စင်အမှတ်(၀၇၃၀)နှင့် မန္တလေးတိုင်းဒေသကြီး၊ ပြည်ကြီး တံခွန် မြို့နယ်၊ ထိန်ကုန်းရပ်ကွက်၊ ရန်ကုန်-မန္တလေး လမ်းမကြီး (လမ်းဟောင်း)ပေါ်ရှိ “အောင်သိဒ္ဓိ” စက်သုံးဆီ အရောင်းဆိုင်၊ လိုင်စင် အမှတ်(၀၄၈၀)တို့ဖြစ်ကြောင်းသိရပါတယ်။
ယင်းအပြင် တရားမဝင်စက်သုံးဆီ သိုလှောင်ထားရှိကြောင်း တိုင်ကြားလာတဲ့အတွက် ဒဂုံဆိပ်ကမ်းမြို့နယ်၊ ၆၀/ B ရပ်ကွက်၊ မြနန္ဒာ လမ်းသွယ်(ကျူးကျော်)နေ ဦးမြင့်မောင်အား တရားမဝင်စက်သုံးဆီများ သိုလှောင် ထားကြောင်း စစ်ဆေးတွေ့ရှိရသဖြင့် အမှုဖွင့်အရေးယူနိုင်ရေး ဆောင်ရွက်လျက်ရှိတယ်လို့လည်း သတင်း ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားပါတယ်။
စက်သုံးဆီဈေးနှုန်းတိုးမြင့်လာမှုကို အခွင့်ကောင်းယူ၍ အချို့အရောင်းဆိုင်များသည် ရောင်းချခြင်းမပြုဘဲ ဆိုင်ပိတ်ထားခြင်း၊ အချို့ဆိုင်များသည် Scan မဖတ်ဘဲ ရောင်းချပေးနေခြင်း၊ Taxi ယာဉ်များသည် ခွဲတမ်း ပိုမိုရရှိမှုကို အခွင့်ကောင်းယူ၍ မသမာမှုများ ပြုလုပ်လာခြင်းတို့ ကြောင့် ဖွင့်လှစ်ရောင်းချနေသည့်အရောင်း ဆိုင်များတွင် ယာဉ်များတန်းစီမှု ပိုမိုလာသည်ကို စစ်ဆေးတွေ့ရှိထားတယ်လို့ ဝန်ကြီးဌာနက ပြောပါတယ်။
မတ်လ ၂၉ရက် ယနေ့မှစတင်၍ ပဲခူး၊ ပြင်ဦးလွင်၊ ရန်ကုန်-မန္တလေး လမ်းဟောင်းနှင့် အမြန် လမ်းမ ကြီးတစ်လျှောက်တွင် Bar Code/QR Code စနစ်များကို စတင်အသုံးပြုနေပြီဖြစ်တယ်လို့လည်း သတင်းထုတ်ပြန်ချက်မှာဖော်ပြထားပါတယ်။
စက်သုံးဆီဝယ်ယူခြင်းနှင့် ပတ်သက်၍ အခက်အခဲများနှင့် မသမာမှုများတွေ့ရှိနေရသည့်အပေါ်တွင် Call Center သို့ တိကျစွာ အသိပေးတိုင်ကြားခြင်းဖြင့် ပူးပေါင်းဆောင်ရွက်ကြပါရန်လည်း ဝန်ကြီးဌာနက မေတ္တာရပ်ခံထားကြောင်းသိရသည်။
#ymg/knl
-ညီလတ်
မတ်၂၉၊၂၀၂၆
အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသတွင်း အမေရိကန်၊ အစ္စရေးနဲ့ အီရန်တို့ကြား ပဋိပက္ခတွေ ကြီးထွားလာတာနဲ့အမျှ ကမ္ဘာ့စွမ်းအင်ဈေးကွက်ရဲ့ အာရုံစိုက်မှုဟာ ဟော်မုဇ်ရေလက်ကြား (Strait of Hormuz) ကနေတဆင့် တောင်ဘက်မှာရှိတဲ့ မျက်ရည်တံခါးလို့ အမည်ပေးထားတဲ့ Bab el-Mandeb ရေလက်ကြားဆီကို ရွေ့ လျားလာနေပြီ ဖြစ်ပါတယ်။ ခေတ်သစ် သမိုင်းတစ်လျှောက် ကမ္ဘာ့စွမ်းအင်ဈေးကွက်ကို အဆိုးရွားဆုံး ထိခိုက်စေမယ့် ဒုတိယမြောက် စစ်မျက်နှာစာတစ်ခုအဖြစ် အဆိုပါရေလက်ကြားက ထွက်ပေါ်လာနေပါတယ်။
မဟာဗျူဟာမြောက် အရေးပါမှုနဲ့ ပထဝီဝင်အနေအထား
အာရပ်ဘာသာစကားနဲ့”မျက်ရည်တံခါး" လို့ အဓိပ္ပာယ်ရတဲ့ Bab el-Mandeb ဟာ ပင်လယ်နီနဲ့ အိန္ဒိယ သမုဒ္ဒရာကို ဆက်သွယ်ပေးထားပြီး အာရေဗျကျွန်းဆွယ်မှာရှိတဲ့ ယီမင်နိုင်ငံနဲ့ အာဖရိကဦးချိုဒေသ မှာရှိတဲ့ ဂျီဘူတီ၊ အီရီထရီးယားနိုင်ငံတို့ကို ပိုင်းခြားထားပါတယ် ။
အာရှနဲ့ ဥရောပကြား သွားလာနေတဲ့ သင်္ဘောတွေဟာ စူးအက်တူးမြောင်း (Suez Canal) ကိုသွားဖို့ အဲဒီ ရေလက်ကြားကို မဖြစ်မနေ ဖြတ်သန်းရတဲ့အတွက် မျက်ရည်တံခါးဟာ ကမ္ဘာပေါ်မှာ အလုပ်အများဆုံးနဲ့ မဟာဗျူဟာအရ အရေးအပါဆုံး ရေကြောင်းလမ်းတစ်ခု ဖြစ်လာပါတယ် ။
ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်မှု စုစုပေါင်းရဲ့ ၁၂ ရာခိုင်နှုန်းခန့်နဲ့ ကမ္ဘာ့ရေနံ၊ သဘာဝဓာတ်ငွေ့ တင်ပို့မှုရဲ့ ၁၀ရာခိုင်နှုန်း ကနေ ၁၂ ရာခိုင်နှုန်းခန့်ဟာ ဒီရေလက်ကြားကို ဖြတ်သန်းသွားလာနေတာ ဖြစ်ပါတယ် ။
ပထဝီနိုင်ငံရေး တင်းမာမှုနဲ့ လက်တွေ့ခြိမ်းခြောက်မှုများ
မျက်ရည်တံခါးရေလက်ကြားဟာ ကမ္ဘာပေါ်မှာ စစ်ရေးအရ အင်အားချထားမှု အများဆုံး ဒေသတွေ အနက် တစ်ခုဖြစ်နေပြီး လက်ရှိမှာ အီရန်ကျောထောက်နောက်ခံပြု ယီမင်ဟူသီ (Houthi) အဖွဲ့က စစ်ပွဲ အတွင်း ပါဝင်လာတဲ့အတွက် ကြီးမားတဲ့ အနှောင့်အယှက်တွေ ဖြစ်ပေါ်ဖို့ အန္တရာယ်ရှိလာနေတာဖြစ်ပါ တယ်။
အဲဒီအပြင်အမေရိကန်နဲ့ အစ္စရေးတို့က အီရန်ရဲ့ စွမ်းအင်အခြေခံအဆောက်အအုံတွေကို ထပ်မံတိုက် ခိုက် မယ်ဆိုရင် Bab el-Mandeb နဲ့ ပင်လယ်နီတို့မှာ မလုံခြုံမှုတွေ ပိုမိုလုပ်ဆောင်သွားမယ်လို့ အီရန်စစ်ဘက် အရာရှိတစ်ဦးကလည်း သတိပေးထားပါတယ်။
အန္တရာယ်ပြုဖို့အတွက် ရေလက်ကြားကို တရားဝင် ပိတ်ဆို့ဖို့တောင် မလိုအပ်ဘဲ၊ ဒရုန်းနဲ့ ဒုံးကျည်တွေနဲ့ ဆက်တိုက်ခြိမ်းခြောက်နေရုံနှင့်ပဲ သင်္ဘောတွေဟာ Cape of Good Hope ကနေ ကွေ့ပတ်သွားလာရမယ့် အခြေအနေဖြစ်လာမှာပါ။
ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးအပေါ် ရိုက်ခတ်လာမယ့် နောက်ဆက်တွဲ ပြဿနာတွေ
ဟူသီတွေရဲ့ ဆက်တိုက်တိုက်ခိုက်မှုတွေကြောင့် ၂၀၂၃ ခုနှစ်မှာ စူးအက်တူးမြောင်းကို ဖြတ်သန်းတဲ့ သင်္ဘောစီးရေ ၂၆,၀၀၀ ခန့်ရှိခဲ့ရာကနေ ၂၀၂၅ ခုနှစ်မှာ ၁၂,၇၀၀ အထိ ထက်ဝက်ခန့် ကျဆင်း သွားခဲ့ပါတယ်။နေ့စဉ် ပျမ်းမျှအားဖြင့် သင်္ဘောတွေဖြတ်သန်းမှုဟာလည်း ၇၅ စီးကနေ ၃၃ စီးခန့်အထိ ကျ ဆင်းသွားခဲ့ပါတယ် ။
တကယ်လို့ အဲဒီမျက်ရည်တံခါးရေလက်ကြားကို ပိတ်ဆို့တာ ဒါမှမဟုတ် ကြီးကြီးမားမား နှောင့်ယှက်တာ တွေပြုလုပ်ခံရမယ်ဆိုရင် ရေနံဈေးနှုန်းတွေဟာ တစ်စည်ကို ၁၅၀ ဒေါ်လာအထိ မြင့်တက်သွားနိုင်တယ် လို့ ကျွမ်းကျင်သူတွေက သတိပေးထားပါပြီ။
သင်္ဘောတွေ လမ်းကြောင်းပြောင်းလဲသွားလာရတဲ့အတွက် ခရီးစဉ်ကြာချိန် ပိုရှည်လာတာ၊ လောင်စာဆီ စရိတ်၊ ကုန်စည်ပို့ဆောင်ခနဲ့အာမခံကြေးတွေမြင့်တက်လာတာတွေကြောင့် ကမ္ဘာ့ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး ကွင်းဆက်ကို ထိခိုက်စေပြီး ကုန်ကျစရိတ်ကြီးမားမှုကတစ်ဆင့် ငွေကြေးဖောင်းပွမှုတွေပါ ဖြစ်လာနိုင်ပါ တယ်။
အနာဂတ်အခြေအနေ
ခြုံငုံသုံးသပ်ရလျှင် "မျက်ရည်တံခါးဝ" ဘပ်အယ်လ်မန်ဒက်သည် ကျဉ်းမြောင်းသော ရေလက်ကြားတစ်ခု ထက်မကဘဲ ကမ္ဘာ့စီးပွားရေးကို ထိန်းချုပ်ထားသည့် အရေးပါသော ဖိအားပေးချက် (Global economic pressure point) တစ်ခု ဖြစ်လာနေတာကိုတွေ့ရပါတယ်။
တကယ်လို့ ယခုလိုမတည်ငြိမ်မှုများ ဆက်လက်တည်ရှိနေပါက ကမ္ဘာ့ကုန်သွယ်ရေးလမ်းကြောင်းတွေက ယခင်ကကဲ့သို့ စူးအက်တူးမြောင်းအပေါ် တစ်ခုတည်း မှီခိုနေ၍ မရတော့ဘဲ စရိတ်ကြီးမားသော အခြား လမ်းကြောင်းသစ်များကို ရေရှည်အတွက် ထည့်သွင်းစဉ်းစားလာရပါလိမ့်မယ်။ ဒါဟာ မကြုံစဖူး ထူးခြား တဲ့ ရေကြောင်းထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး အပြောင်းအလဲကြီးတစ်ခုဖြစ်လာနိုင်ပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံအနေနှင့်လည်း မျက်ရည်တံခါးရေလက်ကြားပိတ်သွားခဲ့ရင် ဘာတွေဖြစ်လာနိုင်တယ်ဆိုတာ ကို ကြိုတင်တွက်ဆပြီး ပြင်ဆင်ထားသင့်ပါတယ်။
ဥရောပနဲ့ အာရှကြား ကုန်သွယ်မှုတွေအတွက် ဒီရေလက်ကြားဟာ အဓိကကျနေတဲ့အတွက် မြန်မာနိုင်ငံ ကနေ ဥရောပကို အဓိကတင်ပို့နေတဲ့ အထည်ချုပ် (CMP) လို ပို့ကုန်တွေအတွက်စဉ်းစားရပါလိမ့်မယ်။
ပုံမှန်ရေကြောင်းလမ်း မလုံခြုံမှုကြောင့် ကုန်စည်ပို့ဆောင်ခ (Freight costs) နဲ့ အာမခံကြေးတွေ ပိုမိုမြင့် တက်လာမှာဖြစ်ပြီး ထောက်ပံ့ပို့ဆောင်ရေး ကွင်း ဆက် (Supply Chain) တစ်ခုလုံးကို ထိခိုက်လာစေ နိုင်တဲ့အတွက် အဲဒီရဲ့အကျိုးဆက်နှင့်ရိုက်ခတ်နိုင်မှုတွေကိုလည်း ကြိုတင်တွက်ဆထားဖို့လိုပါတယ်။
မျက်ရည်တံခါးဝကြောင့် ကမ္ဘာကြီးတစ်ခုလုံး မျက်ရည်တွေဝေရမယ့် အဖြစ်က ရှောင်ရှားနိုင်ဖို့အတွက်က လက်ရှိ အီရန်စစ်ပွဲကြီး အဆုံးသတ်ပြီး အရှေ့အလယ်ပိုင်းဒေသကြီး ပြန်လည်တည်ငြိမ်လာစေဖို့ အထူး လိုအပ်နေပါကြောင်း သုံးသပ်တင်ပြရပါတယ်။
ဝန်ခံချက်- NDTV တွင်ပါရှိသော Gate Of Tears: The Next Chokepoint That Could Make Shippers Cry After Hormuz ဆောင်းပါးပါ အချက်အလက်များကို အခြေခံ၍ သုံးသပ်ရေးသားပါတယ်။
-အယ်ဒီတာတစ်ဦး
အိန္ဒိယနိုင်ငံအခြေအနေ
လက်ရှိတွင် အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ် (West Bengal) ၌ နီပါဗိုင်းရပ်စ် ကူးစက်မှု အသစ်တစ်ခု ဖြစ်ပွားနေတယ်လို့ သတင်းများအရသိရပါတယ်။
နောက်ဆုံးအခြေအနေအဖြစ် ၂၀၂၆ ခုနှစ်၊ ဇန်နဝါရီလ ၂၃ ရက်နေ့အထိ စာရင်းများအရ ကောလ်ကတ္တား (Kolkata) မြို့အနီးရှိ ပုဂ္ဂလိကဆေးရုံတစ်ခုတွင် အတည်ပြုလူနာ ၅ ဦး တွေ့ရှိ ထားပါတယ်။
ထိုသူတို့အနက် အများစုမှာ ကျန်းမာရေးဝန်ထမ်းများဖြစ်တဲ့ သူနာပြုများနှင့် ဆရာဝန်များ ဖြစ်ကြပြီး ကနဦးလူနာကို ပြုစုကုသရာမှတစ်ဆင့် ကူးစက်ခံရခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
လက်ရှိတွင် လူပေါင်း ၁၀၀ နီးပါးကို သီးသန့်ခွဲခြား (Quarantine) ထားပြီး စောင့်ကြည့် စစ်ဆေးနေ တယ်လို့သိရပါတယ်။ယခုဖြစ်စဉ်သည် အနောက်ဘင်္ဂလားတွင် ၁၉ နှစ်အတွင်း ပထမဆုံးအကြိမ် ပြန်လည်ဖြစ်ပွားခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံအခြေအနေ
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်နိုင်ငံတွင် နီပါဗိုင်းရပ်စ်သည် နှစ်စဉ်ကူးစက်လေ့ရှိသော်လည်း ၂၀၂၅ နှင့် ၂၀၂၆ ခုနှစ်အတွင်း ကူးစက်မှုပုံစံ ပြောင်းလဲလာကြောင်း သတိပေးချက်များ ထွက်ပေါ်နေပါတယ်။
ယခင်က ဒီဇင်ဘာမှ ဧပြီလအတွင်းသာ ဖြစ်ပွားလေ့ရှိသော်လည်း ၂၀၂၅ ခုနှစ်၊ သြဂုတ်လတွင် ရာသီပြင်ပ ကူးစက်မှုများ တွေ့ရှိခဲ့ရတာဖြစ်ပါတယ်။
ဗိုင်းရပ်စ်သည် ယခင်က မတွေ့ရှိဖူးသည့် ဘိုလာ (Bhola) ကဲ့သို့သော ဒေသအသစ်များသို့ ပြန့်နှံ့လာပြီး နိုင်ငံတစ်ဝန်းရှိ ခရိုင်ပေါင်း ၃၅ ခုတွင် ဗိုင်းရပ်စ်ပိုးကို တွေ့ရှိထားပါသည်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင် ၂၀၂၅ ခုနှစ်အတွင်း တွေ့ရှိခဲ့သည့် အတည်ပြုလူနာအားလုံး သေဆုံးခဲ့သဖြင့် သေဆုံးမှုနှုန်း အလွန်မြင့်မားတယ်လို့ဆိုနိုင်ပါတယ်။
ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တွင် ယခုနှစ်အတွက် လူနာသစ် မတွေ့သေးသော်လည်း အိမ်နီးချင်း အိန္ဒိယနိုင်ငံ၊ အနောက်ဘင်္ဂလားပြည်နယ် (West Bengal) တွင်အတည်ပြုလူနားများတွေ့ရှိထားတဲ့အတွက် အခြေအနေမှာ စိုးရိမ်ရဆဲဖြစ်နေပါတယ်။
ကူးစက်မှု အများစုသည် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် နယ်စပ်နှင့် နီးစပ်သော ဒေသများတွင် ဖြစ်ပွားနေခြင်း ဖြစ်ပါတယ်။ ထို့အပြင် ယခုအချိန်သည် နီပါဗိုင်းရပ်စ် အများဆုံး ကူးစက်လေ့ရှိသည့် ရာသီ (ဒီဇင်ဘာမှ မေလအတွင်း) ဖြစ်သဖြင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ် အာဏာပိုင်များက တစ်နိုင်ငံလုံးရှိ ခရိုင်ပေါင်း ၃၅ ခုတွင် အထူးသတိပေးချက်များ ထုတ်ပြန်ထားဆဲဖြစ်တယ်လို့သိရပါတယ်။
မြန်မာနိုင်ငံ အခြေအနေ
မြန်မာနိုင်ငံသည် နီပါဗိုင်းရပ်စ် သယ်ဆောင်နိုင်သည့် လင်းနို့ (Fruit Bats) များ ကျက်စားရာဇုန်တွင် ရှိနေပြီး အိမ်နီးချင်း အိန္ဒိယနှင့် ဘင်္ဂလားဒေ့ရှ်တို့တွင် ကူးစက်မှုများ ရှိနေခြင်း ရှိခဲ့ခြင်းတို့ကြောင့် ် "အန္တရာယ်ရှိ နိုင်ခြေရှိသော နိုင်ငံ" (High-risk area) အဖြစ် ကမ္ဘာ့ကျန်းမာရေးအဖွဲ့နှင့် ပညာ ရှင်များက သတ်မှတ်ထားပါတယ်။
အထူးသဖြင့် နယ်စပ်ဒေသများတွင် စောင့်ကြည့်မှုများ အားကောင်းရန် လိုအပ်သည့် အခြေအနေဖြစ်ပါ တယ်။
နီပါဗိုင်းရပ်စ် ကာကွယ်ရန် နည်းလမ်းများ
ဗိုင်းရပ်စ်သည် လင်းနို့၏ တံတွေး၊ ဆီး သို့မဟုတ် ဝက်များမှတစ်ဆင့် လူထံသို့ ကူးစက်နိုင်သဖြင့် အောက်ပါတို့ကို ဆင်ခြင်ရန် လိုအပ်ပါတယ်။
◾️သစ်သီးဝလံများလင်းနို့ကိုက်ထားသော အမှတ်အသားပါသည့် အသီးများကို လုံးဝမစားပါနှင့်။ ◾️အသီးများကို သေချာစွာဆေးကြောပြီး အခွံခွာစားပါ။
◾️ထန်းရည်/ဓနိရည်- လတ်ဆတ်သော ထန်းရည်၊ ဓနိရည်များကို အစိမ်းလိုက် သောက်သုံးခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။ (ချက်ပြုတ်အပူပေးပြီးမှ သောက်ပါ)
◾️တစ်ကိုယ်ရေသန့်ရှင်းရေး-လက်ကို ဆပ်ပြာနှင့် မကြာခဏ ဆေးကြောပါ။
◾️တိရစ္ဆာန်များနှင့် ထိတွေ့မှု-နေမကောင်းသော ဝက်များ သို့မဟုတ် လင်းနို့များနှင့် တိုက်ရိုက်ထိတွေ့ခြင်းကို ရှောင်ကြဉ်ပါ။
Source: Wire News
ဟောင်ကောင်၊ နိုဝင်ဘာ ၁၂ (ရိုက်တာ) - တရုတ်အာဏာပိုင်များက မူလတန်းနှင့် အလယ် တန်းကျောင်းသားများ၏ ပညာရေးဆိုင်ရာ ဖိအားများ လျှော့ချခြင်း၊ စခရင်ကြည့်ချိန် (screen time) လျှော့ချခြင်း နှင့် နေ့စဉ် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု နှစ်နာရီ မဖြစ်မနေ လုပ်ဆောင်စေခြင်းတို့ဖြင့် ကျောင်းသား သူငယ်တို့၏ စိတ်ပိုင်းဆိုင်ရာ ကျန်းမာရေး တိုးတက်စေရန် ရည်ရွယ်သည့် အစီအမံများကို ကြေညာခဲ့ သည်။
ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနက ပြီးခဲ့သည့်လတွင် ကြေညာခဲ့သည့် အဆိုပါ အစီအမံများတွင် စာသင်ခန်းအတွင်း မိုဘိုင်းလ်ဖုန်းများ အသုံးပြုခြင်းကို တားမြစ်ခြင်းနှင့် အင်တာနက်အပေါ် အလွန်အကျွံ မှီခိုမှုကို လျှော့ချရန် "စခရင်မကြည့်ရ" (screen-free) အချိန်ကာလတစ်ခု ထားရှိခြင်းတို့ ပါဝင်သည်။
ကျောင်းများအနေဖြင့် အိမ်စာပမာဏ စုစုပေါင်းကို "တင်းကြပ်စွာ ထိန်းချုပ်" ရမည်ဖြစ်ပြီး မူလတန်းနှင့် အလယ်တန်း ကျောင်းသားများအတွက် ကျောင်းဖွင့်ရက်တိုင်းတွင် ကိုယ်လက်လှုပ်ရှားမှု "အနည်းဆုံး" နှစ်နာရီ ပေးရမည်ဖြစ်သည်။
ကျောင်းများအား ကျောင်းလာချိန်နှင့် ကျောင်းဆင်းချိန်များကို "ကျိုးကြောင်းဆီလျော်သော" ပုံစံဖြင့် စီစဉ်ခြင်း၊ လုံလောက်သော နေ့လည်စာစားချိန်များ ခွင့်ပြုခြင်းတို့ဖြင့် "ကျောင်းသားများ လုံလောက်စွာ အိပ်စက်အနားယူခွင့် အသေအချာရရှိစေရန် " ကိုလည်း တိုက်တွန်းထားသည်။
"အိပ်စက်ချိန် စီမံခန့်ခွဲမှုဆိုင်ရာ စည်းမျဉ်းများကို တင်းကြပ်စွာ အကောင်အထည်ဖော်ရန်၊ အလွန်အကျွံ စာကျက်ခြင်းကဲ့သို့သော ချိုးဖောက်မှုများကို ပြတ်ပြတ်သားသား တားဆီးရန် နှင့် အလွန်အကျွံ ပညာရေးဆိုင်ရာ ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးများကို ကာကွယ်ရန်" ဟု ဝန်ကြီးဌာနက အဆိုပါ အစီအမံများကို ကြေညာ သည့် ထုတ်ပြန်ချက်တွင် ဖော်ပြထားသည်။
အဆိုပါ အစီအမံများသည် အထူးသဖြင့် စာမေးပွဲများရှိလာသည့်ကာလတွင် ကျောင်းသားများ စိတ်ဖိစီး မှုနှင့် စိုးရိမ်ပူပန်မှုများကို ရင်ဆိုင်ဖြေရှင်းနိုင်ရန် ကူညီပေးရန် ရည်ရွယ်သည်။
တရုတ်နိုင်ငံတစ်ဝှမ်းရှိ ကျောင်းများတွင် အိမ်စာ ဝန်းပိခြင်းကို အများအားဖြင့် တွေ့ကြုံနေရပြီး၊ ယင်းသည် အိပ်ရေးပျက်ခြင်း၊ စိုးရိမ်ပူပန်မှုနှင့် စိတ်ကျရောဂါများ တိုးပွားလာစေသည်ဟု ကျွမ်းကျင် သူများက ပြောကြားသည်။
အောက်တိုဘာလတွင် သီးခြား ထုတ်ပြန်ခဲ့သော အသိပေးချက်တစ်ခုတွင်လည်း ပညာရေးဝန်ကြီးဌာနက ဆရာ၊ ဆရာမများ၏ ကျောင်းပြင်ပတာဝန်များကို ကန့်သတ်ခြင်း၊ အားလပ်ရက်များနှင့် စနေ၊ တနင်္ဂနွေများတွင် အလုပ်လုပ်ခြင်းမှ တားမြစ်ခြင်းတို့ဖြင့်ယင်းတို့၏ အလုပ်ဝန်ထုပ်ဝန်ပိုးများကို လျှော့ချ ပေးနေသည်ဟု ဆိုသည်။
တရုတ်နိုင်ငံသည် ၂၀၂၁ ခုနှစ်တွင် အိမ်စာများ လျှော့ချရန်နှင့် အဓိက ဘာသာရပ်များအတွက် ကျောင်းချိန်ပြင်ပ ကျူရှင်များကို တားမြစ်ရန် ကြိုးပမ်းသည့် ပညာရေး ဥပဒေတစ်ရပ်ကို အတည်ပြုခဲ့ သည်။ သို့သော်လည်း မိဘအများအပြားသည် တရုတ်နိုင်ငံ၏ ပြင်းထန်စွာယှဉ်ပြိုင်မှုရှိသော ပညာရေး စနစ်တွင် သူတို့၏ ကလေးများ အသာစီးရစေရန်အတွက် ကျူရှင် ဝန်ဆောင်မှုများကို ဆက်လက် ရှာဖွေ နေကြဆဲ ဖြစ်သည်။
၂၀ ဇူလိုင် ၂၀၂၅
နယူးယောက်ပြည်နယ်၊ ဝက်စ်ဘူရီမြို့ရှိ ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံတစ်ခုတွင် သံလိုက်စက် ကွင်းပဲ့တင်သံ ရုပ်ပုံဖော်စက် (MRI) ထဲသို့ ဆွဲငင်ခံရပြီးနောက် လောင်းအိုင်လန်မှ အသက် ၆၁ နှစ်အရွယ် ကိတ် မက်အဲလိစ်တာ သေဆုံးသွားကြောင်း အာဏာပိုင်များက အတည်ပြုခဲ့သည်။
အဆိုပါ ဖြစ်ရပ်သည် ဗုဒ္ဓဟူးနေ့က Nassau Open MRI တွင် ဖြစ်ပွားခဲ့ခြင်းဖြစ်ပြီး မက်အဲလိစ်တာသည် သူ၏ဇနီးဖြစ်သူ Adrienne Jones-McAllister ဒူးကို စကင်ဖတ်ရန်အတွက် လိုက်ပါလာခဲ့ခြင်းဖြစ်သည်။
ဇနီးဖြစ်သူAdrienne ၏ ပြောကြားချက်အရ သူမ၏ခင်ပွန်းသည် စကင်ဖတ်သည့် စားပွဲမှ သူမ မတ်တပ်ထရပ်နိုင်ဖို့ ကူညီရန်အတွက် MRI အခန်းထဲသို့ ဝင်ရောက်သွားစဉ် အားပြင်းသော သံလိုက်စက်ကွင်းတစ်ခုက စတင်အလုပ်လုပ်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
"သူ့ကိုယ်လုံးက ပျော့ခွေသွားတယ်" ဟု News 12 Long Island သို့ သူမက ပြောကြားခဲ့သည်။ "ကျွန်မ လက်ထဲမှာ သူ ပျော့ခွေသွားတာ အခုထိ ကျွန်မ ဦးနှောက်ထဲမှာ စွဲနေတုန်းပဲ" ဟု ဆိုသည်။
Adrienne နှင့် တာဝန်ကျ MRI နည်းပညာရှင်တို့က မက်အဲလိစ်တာကို စက်မှ ဆွဲထုတ်ရန် ကြိုးစားခဲ့ကြသော်လည်း မအောင်မြင်ခဲ့ကြောင်း သိရသည်။
မက်အဲလိစ်တာသည် လေးလံသော သော့နှင့် သံကြိုးကြီးကို ဝတ်ဆင်ထားခဲ့ပြီး ယင်းသံကြိုးကြောင့် အားပြင်းသော MRI သံလိုက်စက်က သူ့အား စက်ထဲသို့ ဆွဲသွင်းခဲ့ခြင်းဖြစ်ကြောင်း ရဲတပ်ဖွဲ့က ပြောကြားခဲ့သည်။ စိုးရိမ်ရသည့် အခြေအနေကြောင့် သူ့ကို ဆေးရုံသို့ အလျင်အမြန် ပို့ဆောင်ခဲ့သော် လည်း နောက်တစ်နေ့တွင် ဒဏ်ရာများဖြင့် သေဆုံးသွားခဲ့သည်။
Adrienne က သူမ၏ခင်ပွန်းသည် ကိုယ်အလေးချိန် လေ့ကျင့်ခန်းများအတွက် အလေးချိန် ပေါင် ၂၀ ရှိသော သံကြိုးကို ပုံမှန်ဝတ်ဆင်လေ့ရှိပြီး ယင်းဆေးဘက်ဆိုင်ရာ အဆောက်အအုံသို့လည်း ယခင်က ရောက်ဖူးကြောင်း ပြောကြားခဲ့သည်။
"အဲ့ဒီလူ (နည်းပညာရှင်) က အဲ့ဒီသံကြိုးကို ပထမဆုံးအကြိမ် မြင်တာမဟုတ်ဘူး။ သူတို့ အရင်ကလည်း အဲ့ဒီအကြောင်း ပြောဖူးတယ်" ဟု သူမက ဆိုသည်။
Nassau ကောင်တီရဲဌာန၏ လူသတ်မှု စုံစမ်းစစ်ဆေးရေးအဖွဲ့က အဆိုပါ ဖြစ်ရပ်ကို စုံစမ်းစစ်ဆေးလျက်ရှိသည်။ ယခုအချိန်အထိ မည်သည့် စွဲချက်မှ မတင်ရသေးပေ။
အဆိုပါ ကြေကွဲဖွယ်ရာ ဖြစ်ရပ်အပြီးတွင် ဆေးဘက်ဆိုင်ရာ ပညာရှင်များက MRI ဘေးကင်းရေး လုပ်ထုံးလုပ်နည်းများ၏ အရေးကြီးပုံကို ပြောကြားခဲ့ကြသည်။
North Shore တက္ကသိုလ်ဆေးရုံမှ ဆရာဝန် Payal Sud က "အန္တရာယ်တွေက အလွန်ကြီးမားနိုင်ပါတယ်။ ဒါကြောင့် ဘေးကင်းရေး ကြိုတင်ကာကွယ်မှုတွေ အားလုံးကို ဘာကြောင့် လုပ်ထားရတာ လဲဆိုတာကိုလည်း ထောက်ပြနေပါတယ်" ဟု CBS New York သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
MRI စက်၏ ပြင်းထန်သော သံလိုက်စက်ကွင်းကြောင့် လူနာများအား MRI စကင်မဖတ်မီ လက်ဝတ်ရတနာများ၊ ခါးပတ်များ၊ အချို့အဝတ်အစားများ အပါအဝင် သတ္တုပစ္စည်းများ အားလုံးကို ဖယ်ရှားရန် လိုအပ်သည်။
"အဲဒါက သံလိုက်စက်ကွင်းရဲ့ အလယ်ဗဟိုကို ဝင်ဖို့ ကြိုးစားနေတဲ့ တော်ပီဒိုလိုမျိုးနှင့်တူသွားလိမ့်မယ်" ဟု ဆေးရုံ၏ ပုံရိပ်ဖော်ဝန်ဆောင်မှုဌာန ဒါရိုက်တာ Charles Winterfeldt က CBS New York သို့ ပြောကြားခဲ့သည်။
Source:hindustantimes.com